Tac arteriyalar
Tac arteriyalar və ya sağ və sol tac arteriyalar (lat. arteriae coronariae dextra et sinistra) — aorta soğanağından şaxələnən və ürəyi qanla təchiz edən (qidalandıran) damarlardır.
Tac arteriyalar | |||
---|---|---|---|
| |||
Arteriya diaqramı | |||
![]() | |||
sağ və sol tac arteriyalar | |||
![]() | |||
Tac arteriyaları və onlardan çıxan şaxələr | |||
Latınca | 'arteriae coronariae dextra et sinistra' | ||
Başlanır | Aorta soğanağı | ||
Şaxələri | arteria coronaria dextra: arxa mədəcikarası şaxə – ramus interventricularis posterior arteria coronaria sinistra: dolanan şaxə – ramus circumflexus ön mədəcikarası şaxə – ramus interventricularis anterior | ||
Sağ tac arteriya
redaktəSağ tac arteriya (lat. arteria coronaria dextra) aortanın sağ cibindən başlayaraq sağ qulaqcıq seyvanı vəağciyər kötüyü arası ilə və ürəyin tac sırımı ilə onun sağ kənarına çatır və burada arxa səthinə keşərək (lat. ramus interventricularis posterior (rami descendens posterior BNA)) – mədəciklərarası şaxə adı ilə arxa boylama şırım ilə ürəyin zirvəsinə çatır. Bu damar arterial konusa, sağ qulaqcığa və mədəciklərə məxsus şaxələr verir.
Sol tac arteriya
redaktəSol tac arteriya (lat. arteria coronaria sinistra) aortanın sol cibindən başlayıb ağciyər kötüyünün arxa və sol tərəfilə qabağa doğru gedir və sol qulaqcıq seyvanı ilə ağciyər kötüyünün arasında xaricə çıxır və burada iki şaxəyə ayrılır.
a) Ramus circumflexus – dolanan şaxə tac şırımla bayır tərəfə gedib ürəyin sol kənarından arxa səthinə keçır və orada cağ tac arteriyanın dal mədəcikarası şaxəsinə çatır.
b) Ramus interventricularis anterior (ramus descendens anterior BNA) – ön mədəcikarası şaxə ürəyin ön boylama şırımı ilə aşağı doğru gedir və zirvəsində sağ tac arteriyanın dal mədəcikarası şaxəsilə anastomozlaşır. Sol tac arteriya aortanı, ağciyər kötüyünü, sol qulaqcığı, mədəcikləri və onların arasında olan arakəsməni qidalandırmaq üçün şaxəciklər verir. Ürəyin yuxarıda göstərilən damarları yol uzunu qıvrım olur və bu hal, ürəyin diastola və sistola zamanında onları gərginlikdən və sıxılmaqdan mühafizə edir.
Mənbələr
redaktə- Prof. Kamil Əbdülsalam oğlu Balakişiyevin, İnsanın Normal Anatomiyası, II cild, "MAARİF" Nəşriyyatı, Bakı – 1979
- Atlas of Human Cardiac Anatomy – Endoscopic views of beating hearts – Cardiac anatomy
- Р. Д. Синельников. Атлас анатомии человека (4 тома)
- Anatomy: Embryologie[ölü keçid]