Aqafangel Krımski
Krimski Aqafangel Yefimoviç (15. 01. 1871, Vladimir-Volinski – 25.01.1942, Kustanay)– Ukrayna yazıçısı, şərqşünas, akademik (1918). Əslən Krım tatarıdır.
Aqafangel Krımski | |
---|---|
![]() | |
Doğum tarixi | |
Doğum yeri | Vladimir-Volinski, Rusiya imperiyası |
Vəfat tarixi | (71 yaşında) |
Vəfat yeri | Kustanay, Qazaxıstan |
Milliyyəti | Krım tatarı |
Elm sahələri | tarix, dilçilik, şərqşünaslıq |
İş yerləri |
|
Təhsili | |
Tanınmış yetirmələri | Timofey Qrunin |
Üzvlüyü | |
Mükafatları |
![]() |
![]() |
|
![]() |
Həyatı
redaktə1892-ci ildə Moskvadakı Lazarev Şərq Dilləri İnstitutunu, 1896-cı ildə Moskva Universtitetinin tarix fakultəsini bitirmişdir. Şərq xalqlarının tarix və mədəniyyətinə dair bir sıra əsərlərin müəllifidir.
60-a yaxın dil bilən Aqafangel Krımski dünyanın ən görkəmli şərqşünaslarından biri, etnoqraf və yazıçı idi. O, Ukrayna Elmlər Akademiyasının təşkilatçılarından (1918) biri və tarix-filologiya bölməsinin katibi, sədri, Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru (1921-1929), Kiyev Universitetinin professoru olmuşdur. Ərəb, türk, fars dillərini və ədəbiyyatlarını, habelə Ukrayna dili, tarixi və mədəniyyətini tədqiq etmişdir. A.Krımski “Müsəlmanlığın tarixi”, “Ərəblərin və ərəb ədəbiyyatının tarixi”, “İranın və onun ədəbiyyatının tarixi”, dördcildlik “Türkiyə və onun ədəbiyyatının tarixi” əsərlərinin müəllifi, Quranın və Ömər Xəyyam, Rudəki və digər Şərq klassiklərinin əsərlərinin Ukrayna dilinə tərcüməçisi və naşiridir.
Şərq tarixini ümumdünya tarixinin bir hissəsi kimi tədqiq edən ilk rus şərqşünasıdır. Azərbaycanşünaslığa dair qiymətli tarixi və filoloji əsərlər yazmışdır: «Nizami və müasirləri», «Şimali yaxud Qafqaz Azərbaycanı (klassik Albaniya) tarixindən səhifələr. Şəki» və s.
Biblioqrafiya
redaktə- Крымский А. Е. Очерк развития суфизма до конца III в. Хиджры. — СПб., 1895. (Тр. Восточной Комиссии Имп. Московского Археолоического Общества. — М., 1895. — Т. 2.)
- Крымский А. Е. Лекции по Корану. — М., 1902.
- Крымский А. Е. История мусульманства: В 3 ч. — М., 1903—1904.
- Крымский А. Е. История Турции и её литер��туры: В 2 т. — М., 1910—1916.
- Крымский А. Е. История арабов и арабской литературы светской и духовной: В 3 ч. — М., 1911—1913; В 2 т. — 1918.
- Крымский А. Е. История Персии, её литературы и дервишской теософии: В 3 т. — Изд., перераб. совместно с Н. Фрейтагом. — М., 1909—1917.
- Крымский А. Е. История новой арабской литературы. — М., 1971.
- Крымский А. Е. Низами и его современники: [К 840-летию Низами Гянджеви] / А. Е. Крымский; [Вступит. статья Г. Алиева, с. 5—20]. — Баку: Элм, 1981. — 487 с.
Mənbə
redaktə- Гринченко Б. Крымский как украинский писатель // Киевская старина. — Киев, 1903. — С. 115—136.
- Кищенко И. Последний аргумент академика Крымского. Документальный рассказ Arxivləşdirilib 2005-05-12 at the Wayback Machine // Зеркало недели. — 1995. — № 15 (28). — 15—21 апреля. (Yoxlanılıb 30 dekabr 2008)
- Львівське філателістичне товариство імени Агатангела Кримського // Галфілвісник. — 2003. — Інтернет-випуск ч. Е3 (37).
- Сюндюков И. Посвятил себя Украине. Жизнь академика Агатангела Крымского: подвиг ученого и гражданина // День. — 2007. — № 194. — 9 ноября.
İstinadlar
redaktəHəmçinin bax
redaktəXarici keçidlər
redaktə- «Первый украинский востоковед» Arxivləşdirilib 2007-09-28 at the Wayback Machine — статья на сайте Центра информации и документации крымских татар Arxivləşdirilib 2007-02-22 at the Wayback Machine (Yoxlanılıb 30 dekabr 2008)
- Страница за 15 января с информацией об Агафангеле Крымском на сайте «День в истории глазами филателиста» (Yoxlanılıb 30 dekabr 2008)