Dušik-suboksid
Dušik-suboksid ili dušik (I) oksid (N2O) je plin bez boje i mirisa, slatkastog okusa. Ako se udiše kratko izaziva veselo raspoloženje i podražaj na smijeh, te se naziva „gas za smijanje“. U velikoj koncentraciji uzrokuje anesteziju, te se upotrebljava u medicini. Anesteziolozi ga nazivaju dušični oksidul, odnosno azotni oksidul. Dobija se iz zemnog plina i nafte čiji je sastojak. Smatra se bezopasnim. Prihvatljivi dnevni unos nije određen.
Dušik-suboksid | |
---|---|
![]() | |
Općenito | |
Hemijski spoj | Dušik-suboksid |
Druga imena | Dušik (I) oksid |
Molekularna formula | N2O |
CAS registarski broj | 10024-97-2 |
Kratki opis | bezbojni gas |
Osobine1 | |
Molarna masa | 44,0128 g/mol |
Agregatno stanje | gas |
Gustoća | 1,8 kg/m3 (gas pri STP) |
Tačka topljenja | -90,86 °C |
Tačka ključanja | -88,48 °C |
Dipolni moment | 0,166 D |
Rizičnost | |
NFPA 704 | |
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima. |
Osobine
urediNa običnoj temperaturi je vrlo stabilan ali na povišenim temperaturama ima jako oksidaciono djelovanje jer se na temperaturama iznad 400 °C razlaže na kisik i dušik.
Upotreba
urediPored osnovne primjene u medicini, dušik suboksid se koristi i kao potisni gas (propelant) za aerosol pakovanja u prehrambenoj industriji (šlag, sirup, koncentrat kafe) kao i za farmaceutske i kozmetičke preparate. Kao prehrambeni aditiv ima E-broj E943a. Osim toga koristi se i u raspršivačima biljnih ulja (samo za profesionalnu upotrebu) i raspršivačima emulzija na vodenoj osnovi. [1]
Reference
uredi- ^ "Arhivirana kopija". Arhivirano s originala, 25. 11. 2011. Pristupljeno 30. 12. 2013.CS1 održavanje: arhivirana kopija u naslovu (link)
Vanjski linkovi
uredi