Biharo
Biharo (hindie बिहार [bihar]) estas Barato-subŝtato en la orienta valo de Gango.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Bihar_banner.jpg/775px-Bihar_banner.jpg)
Biharo | |
---|---|
subŝtato de Barato | |
Administrado | |
Estas parto de | Barato |
Administra centro | Patnao |
Politiko | |
Estro | Nitish Kumar (ekde 22-a de februaro 2015) |
Demografio | |
Oficialaj lingvoj | Hindia lingvo, Bihara lingvo |
Loĝantaro (laŭ la stato de 2011) | 103 804 637 |
Geografio | |
Areo | 94 163 km² (9 416 300 ha) |
![]() Biharo sur la mapo de Barato | |
Geografia situo | 25° 22′ 12″ N, 85° 7′ 48″ O (mapo)25.3785.13Koordinatoj: 25° 22′ 12″ N, 85° 7′ 48″ O (mapo) [+] |
Hor-zono | UTC+05:30 [+] |
Kodoj | |
Poŝtkodoj | 800XXX - 855XXX [+] |
ISO 3166-2 | IN-BR |
Eksteraj paĝoj | |
bihar | |
La kategorio en la Komunejo | Biharo [+] |
Laŭ la stato de 2011 en la subŝtato vivis 103 804 637 loĝantoj sur areo de 94 163 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 102 loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Patnao.
La lando Nepalo estas norde, kaj je la aliaj flankoj de Biharo estas la barataj subŝtatoj Utar-Pradeŝo (okcidente), Ĝharkhando (sude), kaj Okcidenta Bengalo (oriente).
La hindia kaj la urdua estas la oficialaj lingvoj en Biharo. El la biharaj lingvoj, la plej grandaj lingvoj uzataj estas la angika, bhojpura, magadha kaj maithila. Ĉi-lasta estas unu el la 22 oficialaj lingvoj de la lando. Biharo konsistas el 38 distriktoj. Ĝi estas antikv-historie riĉa, sed ankaŭ nuntempe unu regiono kie multas mizeruloj kaj ankaŭ akras kaj ofte perfortas socipolitikajn kontraŭadojn.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/View_of_Patna_city_from_the_top_of_Golghar.jpg/220px-View_of_Patna_city_from_the_top_of_Golghar.jpg)
Historio
redaktiLa regiono de Biharo pratempe nomiĝis Magadha, kaj en ĝi floris, interalie du grandaj imperioj de Barato: la Maŭrja imperio (321-184 a.K.), kaj la imperio Gupta (280-550 p.K.). La fama reĝo Aŝoka estis la nepo de la fondinto de la imperio Maurya. Biharo ankaŭ estis la lulilo de la religioj budhismo kaj ĝajnismo. Gautama Budho atingis sian vekiĝon en la bihara urbo Gaja, kaj Mahavira naskiĝis en la urbo Vaishali.
Geografio
redaktiLa tuta areo de Biharo (21°-58'-10" N ~ 27°-31'-15" N latitudoj kaj inter 82°-19'-50" E ~ 88°-17'-40" E longitudo) estas ĉirkaŭ 94.163 km². Biharo estas dividita en du malsamajn duonojn per la rivero Gango, kiu fluas de okcidento al oriento. La aliaj riveroj en la gubernio estas Son, Budhi Gandak, Chandan, Orhani kaj Falgu. La arbara areo estas ĉirkaŭ 6.764,14 km², kiu estas 7,1% de geografia areo. La centraj partoj de la Biharo havas multajn montetojn, ekz. la montetojn Rajgir [raĝgir].
Urbegoj kun loĝantarnombro
redakti- Patnao 1 684 222
- Gaja (Barato) 474 093
- Bagalpur 400 146
- Muzaffarpur 354 462
- Bihar Ŝarif 337 819
- Darbhanga 296 039
- Purnia 282 248
- Sasaram 264 709
- Arrah 261 430
- Begusaraj 252 008
- Katihar 240 838
- Bettiah 237 254
- Monger 213 303
- Ĉapra 202 352
- Danapur 182 241
- Madhubani 164 156
- Saharsa 156 000
- Haĝipur 144 688
- Dehri 137 231
- Sivan 135 066
- Navada 131 844
- Motihari 125 183
- Lakhisaraj 117 916
- Bagaha 112 634
- Sitamarhi 106 093
- Kiŝanganĝ 105 782
- Ĝehanabad 103 282
- Buksar 102 861
- Aŭrangabad (Biharo) 102 244
Strukturo de pli gravaj urboj en Bihar
redaktiVidindaĵoj
redakti- Pilgrimejo Bodgajo
Klimato
redaktiDecembro kaj januaro estas la vintraj monatoj (ĉ. 5-10 C). Aprilo-junio estas la somero (ĉ. 35-40 C). Junio-septembro estas la pluvsezono.
Famuloj
redaktiVidu ankaŭ
redakti- Agra reformo
- Imperio Gupto
- Budho
- Universitato Nalando
- Sarnato
- Kasto
- Naksalitoj
Eksteraj ligiloj
redakti- detala mapo en oficiala registara TTT-ejo Arkivigite je 2006-10-25 per la retarkivo Wayback Machine
- [1] Arkivigite je 2010-02-08 per la retarkivo Wayback Machine