Хризоколла
Хризоколла(грек. сhrysos — алтын, kolla — желім; ерте кездерде алтыннан жасалған заттарды дәнекерлеу үшін қолданылған) — силикаттар класының монтмориллонит тобына жататын минерал.[4] Химиялық формуласы: CuSіO3nH2O, құрамындағы: CuO — 45,2%, қоспалары: Al, Ca, Mg, Fe, Ph, Zn, P. Ромбылық сингонияда кристалданады, кристалдары ине тәрізді, өте ұсақ болып келеді. Минералдық агрегаттары жасырын кристалды, бүйрек, топырақ тәрізді масса түзеді. Түсі көгілдір, көгілдір жасыл, көк қоңыр, қара, қатты Моос шкаласы бойынша 2 — 4, тығызд. 2,0 — 2,3 грамм/куб сантиметр. Ыстық, құрғақ климат жағдайында мыс кендерінің тотығу белдемінде түзіледі. Қазақстанда Жезқазған, Алтай кендерінде кездеседі. Хризоколладан мыс алынады және зергерлік істе қолданылады.[5]
Chrysocolla | |
---|---|
![]() Chrysocolla from Australia | |
Негізі | |
Санаты | Минерал |
Химиялық формуласы | (Cu,Al)2H2Si2O5(OH)4·nH2O |
Strunz classification | 9.ED.20 |
Unit cell | a = 5.7 Å, b = 8.9 Å, c = 6.7 Å |
Ерекшеліктері | |
Түсі | Blue, blue-green, green |
Кристал пішіні | Massive, nodular, botryoidal |
Сингониясы | Orthorhombic |
Үгітіндісі | none |
Агреттары | Irregular/uneven, sub-conchoidal |
Беріктігі | Brittle to sectile |
Моль шкаласы бойынша минерал қаттылығы | 2.5 - 3.5 |
Streak | white to a blue-green color |
Diaphaneity | Translucent to opaque |
Үлес салмағы | 1.9 - 2.4 |
Оптикалық сипаты | Biaxial (-) |
Refractive index | nα = 1.575 - 1.585 nβ = 1.597 nγ = 1.598 - 1.635 |
Birefringence | δ = 0.023 - 0.050 |
Дереккөздер | [1][2][3] |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Chrysocolla_USA.jpg/220px-Chrysocolla_USA.jpg)
Пайдаланған әдебиет
өңдеу- ↑ Handbook of Mineralogy
- ↑ Mindat
- ↑ Webmineral data
- ↑ “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том
- ↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2
Бұл — геология бойынша мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |