dijmin
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/1rightarrow.png/15px-1rightarrow.png)
Bilêvkirin
biguhêreNavdêr
biguhêreZayendên mê û nêr ên binavkirî | ||||
---|---|---|---|---|
Rewş | Mê (yj.) | Nêr (yj.) | Mê û nêr (pj.) | |
Navkî | dijmin | dijmin | dijmin | |
Îzafe | dijmina | dijminê | dijminên | |
Çemandî | dijminê | dijminî | dijminan | |
Nîşandera çemandî | wê dijminê | wî dijminî | wan dijminan | |
Bangkirin | dijminê | dijmino | dijminino | |
Zayendên mê û nêr ên nebinavkirî | ||||
Rewş | Mê (yj.) | Nêr (yj.) | Mê û nêr (pj.) | |
Navkî | dijminek | dijminek | dijminin | |
Îzafe | dijmineke | dijminekî | dijminine | |
Çemandî | dijminekê | dijminekî | dijmininan |
dijmin mê û nêr
- Kesên yan komên dijî hev şer dikin.
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
- Dewletên têkiliyên wan bi hev re xirab in.
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
- Kesa/ê kerbên wê / wî ji kesekê/î vedibin û dixwaze ziyanê bigihîniyê.
- Bendeyê sadiq seher amancê reştûzên xwe kir
Min bi qewlê dijminan dit ber xedengan bêsebeb
Leşkerê qehr û xeman wê çûn hisara dil bikin' — (Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640) - Û dijminêd xwe heta li ser nimêjê jî lê didin û dikujin. — (Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 102, ISBN 9789944360678)
- Bendeyê sadiq seher amancê reştûzên xwe kir
Bi alfabeyên din
biguhêreHerwiha
biguhêreHevmane
biguhêreDijmane
biguhêreJê
biguhêreEtîmolojî
biguhêreJi proto-hindûewropî *dus- (“xirab; dij”) + *ménos (“niyet, raman, fikir, hizir, hiş”) anku "niyetxirab", proto-îranî *dusmene-, hevreha duj-meneh- / duş-meneh ya avestayî, duşmen ya pehlewî, dişmen ya zazakî, دشمن (duşmen) ya farisî, दुर्मन्मन् (dur-manmen) ya sanskrîtî, δυσ-μενής (dus-menos) (dijmin) ya yûnaniya kevn. Düşman ya tirkî û թշնամի (tişnemî) ya ermenî ji zimanên îranî ne. Hevreh: dij, dijwar, diz, zirr-
Werger
biguhêre- Abxazî: аӷа (āγā), аҕа (āγā)
- Afrîkansî: vyand
- Alabamayî: ātikànko
- Albanî: shemër → sq m, armik → sq n, anmik n
- Almanî: Feind → de n, Feindin → de m, Gegner → de n, Gegnerin → de m
- Amharî: ጠላት (ṭälat)
- Apaçî:
- Apaçiya rojava: indaa
- Aramiya nû ya asûrî: ܕܸܫ̃ܡܸܢ n an m (dižmin), ܒܥܸܠܕܒ݂ܵܒ݂ܵܐ n (bʿildwāwā), ܒܥܸܠܕܒ݂ܵܒ݂ܬܵܐ m (bʿildwāwtā)
- Aromanî: dushman n
- Astûrî: enemigu n, enemiga m
- Atong (Hindistan): bawbyl
- Avarî: тушман (tušman)
- Azerî: düşmən → az, yağı
- Başkîrî: дошман (došman)
- Batsbî: მასთხოვ (mastxov)
- Belarusî: во́раг n (vórah), праці́ўнік n (pracíŭnik), праці́ўніца m (pracíŭnica)
- Belûçî: دژمن (dužman), دشمن (dušman)
- Bengalî: শত্রু (śôtru), দুশমন → bn (duśmôn)
- Bîkoliya naverast: kaiwal
- Bretonî: enebour → br n
- Bulgarî: враг → bg n (vrag), неприя́тел n (neprijátel), неприя́телка m (neprijátelka), проти́вник n (protívnik), проти́вница m (protívnica), проти́вничка m (protívnička), душма́нин n (dušmánin), душма́нка m (dušmánka)
- Burmayî: ရန်သူ → my (ransu), ငြိုးသူရန်ဖက် (ngrui:suranhpak), ရန်ဖက် (ranhpak)
- Buryatî: дайсан (dajsan)
- Çeçenî: мостагӏ (mostaġ)
- Çekî: nepřítel → cs n, nepřítelkyně m, nepřítelka m
- Çerokî: ᏓᎾᏓᏍᎧᎩ (danadaskagi)
- Çîçewayî: mdani
- Çînî:
- Çuvaşî: тӑшман (tăšman)
- Dalmatî: nemaic n
- Danmarkî: fjende → da g
- Endonezyayî: musuh → id, lawan → id
- Erebî: عَدُوّ → ar n (ʿaduww), عَدُوَّة m (ʿaduwwa)
- Erebiya misrî: عدو n (ʿadu)
- Ermenî: թշնամի → hy (tʿšnami), ոսոխ → hy (osox)
- Esperantoyî: malamiko, malamikino
- Estonî: vaenlane → et
- Evenî: булэн (ʙulən)
- Evenkî: булэн (bulən)
- Farisî: دشمن → fa (došman), خصم → fa (xasm), عدو → fa ('adu)
- Ferî: fíggindi n, óvinur n
- Fînî: vihollinen → fi
- Fransî: ennemi → fr n, ennemie → fr m
- Friyolî: nimì n, inimì n
- Frîsiya bakur: Fiind g
- Gaelîka skotî: nàmhaid n, nàmh n
- Galîsî: inimigo → gl n, inimiga m
- Gotî: 𐍆𐌹𐌾𐌰𐌽𐌳𐍃 n (fijands)
- Gujaratî: દુશ્મન n (duśman), શત્રુ → gu n (śatru)
- Gurcî: მტერი (mṭeri)
- Hawayî: hoa paio
- Hawsayî: maƙiyi
- Hindî: दुश्मन → hi n (duśman), शत्रु → hi n (śatru), वैरी → hi n (vairī), द्वेषी → hi n (dveṣī), बैरी → hi n (bairī), विरोधी → hi n (virodhī), विपक्षी → hi n (vipakṣī), अरि → hi n (ari)
- Holendî: vijand → nl n, tegenstander → nl n
- Huişui hmongiya navendî: yeeb ncuab
- Îbranî: אוֹיֵב n (oyév), שׂוֹנֵא n (soné)
- Îdoyî: enemiko → io
- Îngilîziya kevn: fēond n
- Îngilîziya navîn: enemy, fo, feend
- Îngilîzî: enemy → en
- Îngriyî: viholain
- Înterlîngua: inimico
- Îrlendî: namhaid → ga n
- Îtalî: nemico → it n, nemica → it m
- Îzlendî: óvinur → is n
- Japonî: 敵 → ja (てき, teki, かたき, kataki), 仇敵 → ja (きゅうてき, kyūteki)
- Javayiya kevn: mungsuh
- Javayî: mungsuh → jv
- Kalmîkî: дәәсн (dääsn)
- Kannadayî: ಶತ್ರು → kn (śatru)
- Karaxanîdî: يَغىٖ (yaɣï)
- Kaşûbî: warg n, wróg n
- Katalanî: enemic → ca n
- Keçwayî: awqa → qu
- Kirgizî: жоо → ky (coo), душман → ky (duşman)
- Kîngalî: සතුරා → si (saturā)
- Komî-permyakî: вӧрӧг (vörög)
- Koreyî: 적 → ko (jeok), 구적 → ko (gujeok), 원수 → ko (wonsu), 원쑤 → ko (wonssu)
- Korsîkayî: nemicu
- Kumikî: душман (duşman)
- Latgalî: īnaidnīks n
- Latînî: inimīcus n
- Latviyayî: ienaidnieks n, ienaidniece m, naidnieks n, naidniece m
- Lawsî: ສັດຕູ (sat tū)
- Lazî: დუშმენი (dušmeni), დუშმანი (dušmani)
- Lîtwanî: priešas → lt n, priešė m
- Lombardî: nemis
- Lueyî: ᦶᦉᧆᦏᦜᦴ (ṡaedṫhl̇uu)
- Luksembûrgî: feind
- Makedonî: непријател n (neprijatel), непријателка m (neprijatelka), душман n (dušman), душманка m (dušmanka)
- Malagasî: dovy → mg
- Malayalamî: ശത്രു → ml (śatru)
- Malezî: musuh → ms, lawan → ms, seteru
- Maltayî: għadu n
- Manksî: noid n
- Maorî: hoariri
- Maratî: शत्रू → mr n (śatrū)
- Mecarî: ellenség → hu
- Misrî:
(ḫftj) - Mokşayî: душман (dušman)
- Mongolî:
- Napolîtanî: nemmìco n
- Navajoyî: anaʼí
- Nedersaksî:
- Nepalî: शत्रु → ne n (śatru), दुश्मन n (duśman)
- Normandî: enn'mîn n
- Norsiya kevn: fjándi n, fjándmaðr n, óvinr n
- Norwecî:
- Oksîtanî: enemic → oc n
- Oksîtaniya kevn: enemic n
- Oromoyî: diina
- Osetî: знаг (znag), фыдгул (fydgul)
- Osmanî: دشمن (düşman), یاغی (yağı)
- Oygurî: دۈشمەن → ug (düshmen)
- Ozbekî: dushman → uz, xasm → uz
- Palî: sattu n
- Peştûyî: دوښمن n (dux̌mán), دښمن → ps n (dox̌mán)
- Plodîşî: Fient n
- Polonî: wróg → pl n, nieprzyjaciel → pl n, nieprzyjaciółka m, przeciwnik → pl n, przeciwniczka → pl m
- Portugalî: inimigo → pt n, inimiga → pt m
- Puncabî: ਦੁਸ਼ਮਣ n (duśmaṇ)
- Qazaxî: жау (jau), дұшпан (dūşpan), қас → kk (qas)
- Romagnolî: nemìg n
- Romanyayî: dușman → ro n, inamic → ro n, vrăjmaș → ro n, inamică m
- Rusî: враг → ru n (vrag), проти́вник n (protívnik), проти́вница m (protívnica), неприя́тель n (neprijátelʹ), неприя́тельница m (neprijátelʹnica), не́друг n (nédrug), во́рог n (vórog)
- Rusînî: во́рог n (vóroh)
- Samoayî: fili
- Sanskrîtî: अरि → sa n (ari), शत्रु → sa n (śatru), विपक्ष → sa n (vipakṣa)
- Santalî: ᱫᱩᱥᱢᱚᱱ (dusmôn)
- Sardînî: anemigu n
- Sebwanoyî: kaaway
- Sicîlî: nimicu → scn n, nemicu → scn n
- Sidamoyî: diina
- Sindhî: دشمن
- Sirboxirwatî:
- Kirîlî: нѐпријатељ n, непријатѐљица m, ду̏шман / ду̀шма̄н n, ду̏шманин n
- Latînî: nèprijatelj → sh n, neprijatèljica → sh m, dȕšman / dùšmān → sh n, dȕšmanin → sh n
- Slaviya kevn:
- Slaviya rojavayî ya kevn: ворогъ n (vorogŭ)
- Slovakî: nepriateľ n, nepriateľkyňa m, nepriateľka m
- Slovenî: sovražnik → sl n, sovražnica m
- Somalî: cadow
- Sorbî:
- Sorbiya jêrîn: njepśijaśel n
- Sorbiya jorîn: njepřećel n, wróh n
- Spanî: enemigo → es n, enemiga → es m
- Sundanî: musuh
- Svanî: ამახვ (amaxv)
- Swahîlî: adui → sw 5/6
- Swêdî: fiende → sv g
- Şîngazîcayî: âdui
- Şorî: ырчы (ırçı), ӧштӱг (öştüg)
- Tacikî: душман → tg (dušman), аду → tg (adu), хасм (xasm)
- Tagalogî: kaaway
- Tamîlî: இரிஞன் → ta (iriñaṉ), சத்துரு → ta (catturu), சதேரன் → ta (catēraṉ), தெவ்வன் → ta (tevvaṉ), பகைவன் → ta (pakaivaṉ), பொருநன் → ta (porunaṉ), வேரியன் → ta (vēriyaṉ)
- Tayî: ศัตรู → th
- Telûgûyî: శత్రువు → te (śatruvu)
- Teteriya krîmî: duşman
- Teterî: дошман → tt (doşman), яу → tt (yau)
- Tigrînî: ጻላኢ (ṣalaʾi)
- Tirkiya kevn: 𐰖𐰍𐰃 (y¹ǧi /yaɣï/)
- Tirkî: düşman → tr, hasım → tr, yağı → tr
- Tirkmenî: duşman
- Tîbetî: དགྲ་བོ (dgra bo)
- Tokpisinî: birua
- Toxarî B: sāṃ
- Tuvanî: дайзын (dayzın)
- Udî: дуьшмаьн (düšmän)
- Ugarîtî: 𐎛𐎁 (ỉb), 𐎌𐎗𐎗 (šrr)
- Urdûyî: دشمن n (duśman)
- Ûkraynî: во́рог n (vóroh), проти́вник n (protývnyk), проти́вниця m (protývnycja), супроти́вник n (suprotývnyk), супроти́вниця m (suprotývnycja), не́друг n (nédruh)
- Venîsî: nemigo → vec n, inimigo n
- Viyetnamî: kẻ thù → vi, kẻ địch → vi, địch → vi
- Volapûkî: neflen → vo
- Weylsî: gelyn → cy n
- Ximêrî: សត្រូវ → km (sɑtrɨw), ខ្មាំង → km (khmang)
- Yakutî: өстөөх (östööx)
- Yidîşî: פֿײַנד n (faynd), שׂונא n (soyne)
- Yorubayî: ọtá
- Yûnanî: εχθρός → el n (echthrós)
- Kevn: ἐχθρός n (ekhthrós)
- Zuluyî: izitha
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.