Eduard Strauss
Eduard Strauss (ur. 15 marca 1835 w Wiedniu, zm. 28 grudnia 1916 tamże) – austriacki kompozytor. Razem z ojcem Johannem Straussem i braćmi Johannem Straussem II i Josefem Straussem tworzył muzyczną "dynastię" Straussów, kształtującą przez większość XIX wieku muzyczny świat Wiednia[1].
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
15 marca 1835 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
28 grudnia 1916 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | |
Współpracownicy | |
Johann Strauss (syn), Josef Strauss | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
![]() |
Życiorys
edytujMłodość
edytujNa świat przyszedł jako najmłodsze z sześciorga dzieci Johanna i Marii Ann z d. Streim[2]. Był absolwentem wiedeńskiego Akademisches Gymnasium[1] (1852)[3]. Eduard od młodości wykazywał znaczny talent do nauki języków obcych[4][3], dlatego też ukierunkował się na pracę w austriackiej służbie konsularnej. Wkrótce jednak zmienił swe plany i tak jak Josef całkowicie poświęcił się muzyce[5]. Zadebiutował w rodzinnej orkiestrze w 1855 roku jako harfista[1], podczas wykonywania walca Glossen op. 163, autorstwa jego najstarszego brata[6]. W 1863 roku poślubił Marię Klenkhart (13.07.1840-16.04.1921), córkę właściciela kawiarni Sebastiana Klenkharta. Doczekał się z nią dwóch synów, Johanna Straussa III i Josefa Eduarda Straussa[4].
Kariera muzyczna
edytujSkomponował wiele świetnych szybkich polek, z niemiecka nazywanych: "polka-schnell". Wśród najpopularniejszych jego dzieł tego rodzaju znajdują się: Bahn Frei op. 45, Ausser Rand und Band op. 168, i Ohne Bremse op. 238[7]. Tworzył także polki-mazurki[8][9], polki francuskie[10][11], kadryle oraz marsze[3]. Tak jak jego bracia, zostawił po sobie szereg walców[12][13][14], z których niestety tylko część się zachowała. Charakterystycznym elementem walców Eduarda, odróżniającym jego dzieła od walców braci, jest mistrzowskie zastosowanie kontrapunktu. Najlepszym przykładem zastosowania tej techniki kompozytorskiej przez Eduarda jest jego walc Manuscripte op.90, z piękną równoległą linią melodyczną wykonywaną na wiolonczeli. Oprócz tego skomponował walce takie jak m.in. Doctrinen op. 79, Interpretationen op. 97, Studenten-Ball-Tänze op. 101, Das Leben ist doch Schön op. 150, Leuchtkäferln op. 161, Glockensignale op. 198, Schleier und Krone op. 200 czy Blüthenkranz Johann Strauss'scher Walzer op. 292, będący wiązanką melodii autorstwa jego brata Johanna.
W latach 1871–1901 piastował prestiżowe stanowisko k.k. Hofballmusikdirektora (Cesarsko-Królewskiego Dyrektora Muzycznego Balów w Hofburgu)[15]. Oprócz tego kierował Orkiestrą Straussa aż do jej rozwiązania[1] 13 lutego 1901[4], kiedy to po przejściach związanych ze śmiercią jego brata Johanna Straussa II w 1899 oraz kłopotach finansowych rodziny, zdecydował się na przejście w stan spoczynku. Po rozwiązaniu orkiestry wrócił do Wiednia, gdzie zmarł w 1916. Przez cały ten okres aż do ��mierci dystansował się od życia publicznego i nie brał aktywnego udziału w żadnym koncercie.
W roku 1906 opublikował wspomnienia rodzinne zatytułowane: Erinnerungen[16].
Odznaczenia
edytujDo 1901[17]:
- Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
- Srebrny Medal Jubileuszowy Pamiątkowy Dworski (Austro-Węgry)
- Komandor Orderu Karola III (Królestwo Hiszpanii)
- Oficer Orderu Róży (Cesarstwo Brazylii)
- Order Medżydów IV klasy (Imperium Osmańskie)
- Kawaler II Klasy Orderu Alberta (Królestwo Saksonii)
- Kawaler I Klasy Orderu Fryderyka (Królestwo Wirtembergii)
- Kawaler Orderu św. Grzegorza Wielkiego (Państwo Kościelne)
- Kawaler I Klasy Orderu Franciszka I (Królestwo Obojga Sycylii)
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d WISF | Eduard Strauss I. [online] [dostęp 2022-05-11] (ang.).
- ↑ Johann Strauss (ojciec) [online], Filmweb [dostęp 2022-05-11] .
- ↑ a b c Deutsche Biographie , Strauss, Eduard - Deutsche Biographie [online], www.deutsche-biographie.de [dostęp 2022-05-13] (niem.).
- ↑ a b c Institut für kunst-und musikhistorische Forschungen , Strauß, Familie Eduard:, 2002, ISBN 978-3-7001-3043-7 [dostęp 2022-05-11] (niem.).
- ↑ STRAUSS Eduard : BIO & Sheet music - HAFABRA Music [online], www.hafabramusic.com [dostęp 2022-05-11] (ang.).
- ↑ WISF | Eduard Strauss I. [online] [dostęp 2022-05-11] (ang.).
- ↑ Eduard Strauss age, hometown, biography [online], Last.fm [dostęp 2022-05-13] (ang.).
- ↑ Eduard Strauss - Mädchenlaune - Polka-mazurka, op. 99 - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-13] .
- ↑ Schmeichelkätzchen, Polka Mazurka, Op. 226 - Eduard Strauss - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-13] .
- ↑ Fleur Roumaine, Polka Francaise, Op. 192 - Eduard Strauss - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-13] .
- ↑ Mit der Strömung, Polka francaise, Op. 174 - Eduard Strauss - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-13] .
- ↑ Eduard Strauss - Manuscript - Walzer, op. 90 - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-14] .
- ↑ Eduard Strauss - Blüthenkranz Johann Strauss' Scher Walzer, op. 292 - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-14] .
- ↑ Lustfahrten, Walzer, Op. 177 - Eduard Strauss - YouTube [online], www.youtube.com [dostęp 2022-05-14] .
- ↑ Worlds of Music - Hofballmusikdirektor [online], worlds--of--music-de.translate.goog [dostęp 2022-05-12] .
- ↑ Eduard Strauss - Erinnerungen, Ausgabe von 1906, Verlag Franz Deuticke [online], eBay [dostęp 2022-05-13] (niem.).
- ↑ Österreichisch-kaiserlicher Hofkalender. Wiedeń, 1901, s. 48
Bibliografia
edytuj- Kemp P., Eduard Strauss, The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Londyn 2001.
Linki zewnętrzne
edytuj- Eduard Strauss – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Eduard Strauss w bazie AllMusic (ang.)
- Nuty Eduarda Straussa w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000120279406
- VIAF: 69116921
- LCCN: n83021204
- GND: 118755838
- LIBRIS: 1zcfgdvk0g6wsb1
- BnF: 13900119t
- SUDOC: 080530850
- SBN: LO1V170127
- NKC: jn19990009733
- BNE: XX1158868
- NTA: 073528501
- BIBSYS: 4104688
- CiNii: DA10639633
- Open Library: OL2521762A
- PLWABN: 9810647775205606
- NUKAT: n2011174144
- J9U: 987007284367405171
- LNB: 000154222
- CONOR: 42397539
- RISM: people/132056