Jorge Semprún
Jorge Semprún Maura (ur. 10 grudnia 1923 w Madrycie, zm. 7 czerwca 2011 w Paryżu[1]) – hiszpański pisarz, scenarzysta, filozof oraz polityk, w czasie II wojny światowej działacz francuskiego ruchu oporu, więzień Buchenwaldu, członek Komunistycznej Partii Hiszpanii, w latach 1988–1991 minister kultury.
![]() Jorge Semprún (2009) | |
Data i miejsce urodzenia |
10 grudnia 1923 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
7 czerwca 2011 |
Zawód, zajęcie |
pisarz, scenarzysta, polityk |
Stanowisko |
minister kultury (1988–1991) |
Życiorys
edytujJego ojciec był wykładowcą akademickim i dyplomatą w okresie Drugiej Republiki Hiszpańskiej[1]. Matka była córką Antonia Maury, kilkukrotnego premiera Hiszpanii[2]. W okresie wojny domowej rodzina wyemigrowała, osiedlając się we Francji[1].
Jorge Semprún kształcił się w Lycée Henri-IV, a następnie studiował na Uniwersytecie Paryskim[3]. W 1942 dołączył do działającej we Francji Komunistycznej Partii Hiszpanii[3]. Działał również we francuskim ruchu oporu[1]. W 1943 został aresztowany i osadzony ostatecznie w Buchenwaldzie. W obozie koncentracyjnym spędził 18 miesięcy, uwolniony został w 1945[3].
Pracował później jako tłumacz dla UNESCO[1]. Od 1953 do 1962 pod pseudonimem Federico Sánchez organizował nielegalne struktury partii komunistycznej w Hiszpanii. W 1964 został wydalony z szeregów tego ugrupowania[3], pozostawał w dalszym ciągu na emigracji, mieszkając w Paryżu[3]. W lipcu 1988 premier Felipe González powierzył mu stanowisko ministra kultury. Urząd ten sprawował do marca 1991[4]. Wykładał później na Uniwersytecie Pompeu Fabry w Barcelonie[1].
Był członkiem jury na 37. MFF w Cannes (1984) i przewodniczącym jury na 52. MFF w Wenecji (1995). Od 1996 był członkiem francuskiej organizacji literackiej Académie Goncourt[1].
Twórczość
edytujDo 2003 pisał prawie wyłącznie w języku francuskim, używając język hiszpańskiego głównie w przypadku tekstów biograficznych. Istotnym motywem tematów jego powieści stały się własne przeżycia z obozu koncentracyjnego. O swoim pochodzeniu często mówił: tak naprawdę, to jestem więźniem Buchenwaldu[5]. Opatrzył również przedmowami francuskie wydania Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz tom szkiców Leszka Kołakowskiego[5]. W 1969 za La Deuxième Mort de Ramón Mercader otrzymał nagrodę Prix Femina[6], a w 1977 za Autobiografía de Federico Sánchez dostał nagrodę Premio Planeta[1].
Był także scenarzystą filmowym, współpracował z takimi reżyserami jak Costa-Gavras i Alain Resnais. Dwukrotnie nominowany do Nagrody Akademii Filmowej – w 1967 za najlepszy scenariusz oryginalny (Wojna się skończyła) i w 1969 za najlepszy scenariusz adaptowany (Z, wspólnie z Costą-Gavrasem)[7].
Publikacje
edytuj- 1963: Le Grand Voyage (wydanie polskie pt. Wielka podróż, tłum. Krystyna Dolatowska, 1964)
- 1967: L’Évanouissement (wydanie polskie pt. Omdlenie, tłum. Krystyna Dolatowska, 1969)
- 1969: La Deuxième Mort de Ramón Mercader
- 1976: Autobiografía de Federico Sánchez
- 1980: Quel beau dimanche!
- 1981: L’Algarabie
- 1983: Montand la vie continue
- 1986: La Montagne blanche
- 1987: Netchaïev est de retour
- 1993: Federico Sánchez vous salue bien
- 1994: L’écriture ou la vie
- 1995: Mal et modernité
- 1998: Adieu, vive clarté…, Le Retour de Carola Neher, le Manteau d'Arlequin
- 2001: Le mort qu'il faut (wydanie polskie pt. Odpowiedni trup, tłum. Maryna Ochab, 2002)
- 2003: Veinte años y un día
- 2005: L’Homme européen (współautor Dominique de Villepin)
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g h Semprún, Jorge. mcnbiografias.com. [dostęp 2018-02-12]. (hiszp.).
- ↑ Jorge Semprún Maura: Discúlpenme por discrepar. abc.es, 8 czerwca 2011. [dostęp 2018-02-12]. (hiszp.).
- ↑ a b c d e Jorge Semprún obituary. theguardian.com, 9 czerwca 2011. [dostęp 2018-02-12]. (ang.).
- ↑ Gobiernos de España. zarate.eu. [dostęp 2018-02-12]. (hiszp.).
- ↑ a b Posłowie, [w:] Jorge Semprun, Odpowiedni trup (przełożyła Maryna Ochab), Czytelnik, Warszawa 2002, ISBN 83-07-02909-0.
- ↑ Tous les lauréats du Prix Femina. prix-litteraires.net. [dostęp 2018-02-12]. (fr.).
- ↑ Jorge Semprún w bazie IMDb (ang.). [dostęp 2018-02-12].
- ISNI: 0000000109314151, 0000000368560496
- VIAF: 108491435
- LCCN: n79094649
- GND: 118613170
- NDL: 00456095
- LIBRIS: 31fjp1jm17xg81h
- BnF: 119243978
- SUDOC: 027131866
- SBN: CFIV028543
- NLA: 35939959
- NKC: jn19990007448
- BNE: XX1144081
- NTA: 069669163
- BIBSYS: 90173619
- CiNii: DA00719667
- Open Library: OL272188A
- PLWABN: 9810654026105606
- NUKAT: n02022383
- J9U: 987007267792105171
- PTBNP: 141349
- CANTIC: a10155715
- NSK: 000115522
- ΕΒΕ: 66895
- BLBNB: 000344830
- KRNLK: KAC201762011
- LIH: LNB:vSZ;=B5