Manasterzec
Manasterzec (do końca 2006[5] Monasterzec) dawniej też Manasterz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Lesko[4][6].
wieś | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2020) |
540[2] |
Strefa numeracyjna |
13 |
Kod pocztowy |
38-600[3] |
Tablice rejestracyjne |
RLS |
SIMC |
0355743[4] |
Położenie na mapie gminy Lesko ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu leskiego ![]() | |
![]() |
Historia
edytujManasterzec lokowany był w 1433 roku jako własność Kmitów. W XVIII wieku istniał jeszcze tu klasztor bazylianów – monastyr i stąd nazwa wsi. Wydobywano tu i przetapiano rudę żelaza i miedzi. Dzieje miejscowości związane są ściśle z zamkiem Sobień, który został nadany w roku 1389 przez Władysława Jagiełłę Kmitom.
Po uwłaszczeniu chłopów w 1848 roku właścicielem posiadłości tabularnej Monasterz (potem Manasterzec) z Podsobieniem był hr. Edmund Krasicki[7][8][9][10]. Po jego śmierci (1894) władanie objęli jego spadkobiercy[11], a na przełomie XIX/XX wieku właścicielem dóbr ziemskich w Manastercu był syn Edmunda, hr. Ignacy Krasicki[12][13][14][15].
W 1873 w Monastercu urodził się Marian Szajna, nauczyciel i działacz sokoli[16].
W połowie 1901 głośna była sprawa zajść w Manastercu, określanych jako „bunt” przeciw hrabiemu i żandarmerii, podczas których leśny zastrzelił kilku włościan[17][18][19].
W okresie międzywojennym wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego. W latach 1945–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 6 Polaków, paląc wszystkie gospodarstw pozostałe po Ukraińcach przesiedlonych do ZSRR[20].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.
Zabytki
edytuj- Ruiny zamku Sobień.
- Drewniana cerkiew greckokatolicka z 1820. Od 1968 kościół rzymskokatolicki.
Edukacja
edytujSzkoła Podstawowa Fundacji „Elementarz”[21].
Przypisy
edytuj- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 82975
- ↑ Raport o stanie gminy za rok 2020. Stan ludności 31.12.2020 str.4 [dostęp 2021-11-26].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 763 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
- ↑ Zmiana nazwy wsi na podstawie Rozporządzenia MSWiA z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz. U. z dnia 22 grudnia 2006 r.).
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 136.
- ↑ Konrad Orzechowski: Przewodnik statystyczno topograficzny i skorowidz obejmujący wszystkie miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi W.X. Krakowskiem i X. Bukowinie, według najświeższych skazówek urzędowych. Kraków: 1872, s. 48.
- ↑ Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielk. Księstwie Krakowskiem i Księs. Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Złoczów: 1886, s. 117.
- ↑ Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 120.
- ↑ Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkim Księstwie Krakowskiem i Księs. Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Lwów: 1897, s. 116.
- ↑ Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkim Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Lwów: 1904, s. 106.
- ↑ Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z W. Ks. Krakowskiem. Kraków: 1905, s. 88.
- ↑ Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkiem Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Lwów: 1914, s. 100.
- ↑ Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkiem Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Lwów: 1918, s. 100.
- ↑ Z żałobnej karty. Ś. p. dh Marian Szajna. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 5, s. 131–132, 1936.
- ↑ Kronika. Lisko. „Kurjer Lwowski”. Nr 151, s. 3, 2 czerwca 1901.
- ↑ Krwawe zajścia w Manastercu. „Kurjer Lwowski”. Nr 153, s. 5, 4 czerwca 1901.
- ↑ Dwór i chata (z izby sądowej). „Kurjer Lwowski”. Nr 249, s. 4, 8 września 1901.
- ↑ Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939–1947, Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 2006, s. 393, ISBN 83-85865-17-9, OCLC 77512897 .
- ↑ Szkoła Podstawowa Fundacji „Elementarz” w Manastercu. spmanasterzec.pl. [dostęp 2021-07-22].
Linki zewnętrzne
edytuj- Manasterz (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 89 .