Moralia Cypriana Kamila Norwida
Moralia Cypriana Kamila Norwida – zbiór pism moralnych Cypriana Kamila Norwida.
Zestawienie
edytujTytuł | Rodzaj | Powstanie | Publikacja |
---|---|---|---|
Zmartwychwstanie historyczne | rozprawka | 1851-1852 | 1931 |
O modlitwie | rozważania | 1852 | 1932 |
List o stolikach wirujących | list | 1854 | 1937 |
O miłości ksiąg dwie | rozprawka | 1857 | 1958 |
Z powodu opowiadania «Ród Cenci» | uwagi | 1860 | 1912 |
Do Spartakusa (o pracy) | rozważania | 1866 | 1930 |
Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka» | memoriał | 1937 | |
Modlitwa | 1882 | 1937 | |
Żydy i mechesy | artykuł | 1882 | 1928 |
Fabulizm Darwina | szkic | 1882 | 1937 |
Emancypacja kobiet | szkic | 1882 | 1935 |
Zbiór
edytujZbiór obejmuje jedenaście tekstów Norwida o szeroko pojętej tematyce moralnej. Wyodrębnił go W. Gomulicki w wydaniu z 1968. Zaliczył wówczas do niego ponadtoː Trzy tysiące franków i umoralnienie społeczne oraz O wartości i potrzebie dzienników, które w wydaniu z 1971 przeniósł do pism literackich i artystycznych.
Charakterystyka
edytujPierwszym pismem z tego zbioru jest napisana najwcześniej w latach 1851-1852 rozprawka filozoficzna Zmartwychwstanie historyczne. Z lat 50. pochodzą ponadtoː konsolacja dla Konstancji Górskiej z powodu śmierci jej siostry O modlitwie (1852), stanowiący odpowiedź na pytanie Marii Trębickiej, dotyczące modnych podówczas praktyk spirytystycznych, List o stolikach wirujących (1854) oraz refleksje wywołane własnymi perypetiami uczuciowymi poetyː O miłości ksiąg dwie[1].
W następnych dwóch dziesięcioleciach Norwid rzadko zajmował się tą problematyką. W 1860 napisał Z powodu opowiadania «Ród Cenci», uwagi do artykułu w Gazecie Warszawskiej, oprócz tego Do Spartakusa (o pracy) - 1866 i Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka». Natomiast owocny okazał się dla problematyki moralnej rok 1882, kiedy powstałyː luźny, na pół aforystyczny drobiazg Modlitwa, artykuł wywołany pogromami Żydów w Cesarstwie Rosyjskim Żydy i mechesy, szkic na temat literackości teorii ewolucji – Fabulizm Darwina i szkic Emancypacja kobiet[2].
Publikacja
edytujŻaden z utworów z tego zbioru nie ukazał się za życia autora. Najwcześniej, w 1912 w Pismach zebranych wydanych przez Przesmyckiego zostało opublikowane Z powodu opowiadania «Ród Cenci». Większość utworów ukazała się w zasadzie w latach 30. XX wieku. W 1928 Piotr Grzegorczyk wydał Żydów i mechesów, w 1930 Wł. Turczyński – Do Spartakusa (o pracy), w 1931 Przesmycki – Zmartwychwstanie historyczne, w 1932 Adam Czartkowski – O modlitwie, w 1935 Kazimierz Wyka – Emancypację kobiet, najwięcej, bo aż cztery teksty naraz Przesmycki w 1937 – List o stolikach wirujących, Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka», Modlitwa i Fabulizm Darwina. W 1958 Hanna Malewska wydała O miłości ksiąg dwie[1][2].
Przypisy
edytuj- ↑ a b Norwid 1971 ↓, s. 630-633.
- ↑ a b Norwid 1971 ↓, s. 632-638.
Bibliografia
edytuj- Cyprian Kamil Norwid: Pisma wybrane. T. 4. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968.
- Cyprian Kamil Norwid: Pisma wszystkie. T. 6. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971.
- Cyprian Kamil Norwid: Pisma wszystkie. T. 7. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971.