Nino Rota
Nino Rota, właśc. Giovanni[a] Rota (ur. 3 grudnia 1911 w Mediolanie, zm. 10 kwietnia 1979 w Rzymie) – włoski kompozytor muzyki filmowej.
![]() Nino Rota w 1923 roku jako młody chłopiec gra na pianinie. | |
Prawdziwe imię i nazwisko |
Giovanni Rota |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Zawód | |
Lata aktywności |
1933-1979 |
Strona internetowa |
Życiorys
edytujUrodzony w rodzinie muzyków, studiował w mediolańskim konserwatorium u Ildebranda Pizzettiego. Dyrygent Arturo Toscanini doradził mu kontynuację studiów w Filadelfii. Tam pracował, między innymi, pod kierunkiem Fritza Reinera. Po powrocie do Mediolanu ukończył studia pracą o renesansowym kompozytorze Gioseffie Zarlinie.
Obdarzony subtelną wyobraźnią i niezwykłą inwencją melodyczną, dbały o efektowną instrumentację, sięgający świadomie do rozległych pokładów tradycji (jak barok lub Richard Wagner) stał się mistrzem wyrafinowanej muzyki filmowej. Zaprzyjaźniony z Federico Fellinim przez lata ścisłej współpracy stworzył do jego filmów wyrazistą stylistycznie ilustrację muzyczną.
Mniej znana jest jego twórczość autonomiczna (np. symfonie, balet La strada, opery, utwory kameralne).
Ceniony przez krytykę za muzykę do filmów następujących reżyserów[potrzebny przypis]:
- Federico Fellini: Na drodze (La strada, 1954, z rozpoznawalnym motywem na trąbkę), Słodkie życie (1960), Osiem i pół (1963, z cyrkowym, tanecznym motywem w scenie finałowej), Giulietta i duchy (1965, z psychodeliczną muzyką ilustrującą urojenia bohaterki), Rzym (1972, tu współtworząca syntezę sztuk ilustracja epizodu pokazu mody kościelnej), Amarcord (1974, z motywem przewodnim powtarzanym w różnych wersjach instrumentalnych), Casanova (1976, próba asymilacji klimatu muzyki XVIII wieku oraz Wagnera), Próba orkiestry (1979, gdzie pomysł filmu wyszedł od kompozytora, a ilustracją jest suita Roty, zmarłego wkrótce na wylew krwi do mózgu).
- Luchino Visconti: Lampart, Rocco i jego bracia.
- Franco Zeffirelli: Romeo i Julia.
- Francis Ford Coppola: Ojciec chrzestny (1972), Ojciec chrzestny II (1974)
- Franco Rossi: Młodzi przyjaciele (1955)
Nagrody
edytuj- Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka w dramacie: 1975: Ojciec chrzestny II
- Złoty Glob Najlepsza muzyka: 1973: Ojciec chrzestny
- Nagroda BAFTA Najlepsza muzyka: 1973: Ojciec chrzestny
- Nagroda Grammy Najlepsza muzyka do filmu kinowego lub specjalnego programu tv: 1973: Ojciec chrzestny
Uwagi
edytuj- ↑ W języku włoskim wiele zdrobnień rzeczowników rodzaju męskiego – w tym imion – tworzy się poprzez dodanie końcówki -ino, ponieważ imię Giovanni samo już kończy się samogłoską i, w zdrobnieniu otrzymuje formę Giovannino, którego pochodną jest właśnie Nino. Forma imienia, jaką posługiwał się Rota, może i powinna być traktowana, jako usankcjonowane zdrobnienie pełnego imienia kompozytora.
Bibliografia
edytuj- Maria Kornatowska: Fellini. Warszawa, WAiF, 1972, brak numeru ISBN (wyd. 3: 1989, ISBN 83-221-0470-7) – podstawowa monografia, w wydaniach kolejnych znacznie rozbudowana i stale aktualizowana; liczne mikrointerpretacje muzyki filmowej Nino Roty.
- Geneviève Agel: Les chemins de Fellini. Wstęp: Roberto Rossellini. Paris, Éd. du Cerf, 1956 – książka w jęz. francuskim; zawiera m.in. wywiad z Fellinim i portret kompozytora Nino Roty; liczne ilustracje: kadry z filmów, zdjęcia Felliniego i Roty.
- Chris Wiegand: Federico Fellini. The Complete Films. Köln, Taschen, 2003, ISBN 3-8228-1590-X – książka w jęz. angielskim; próba monografii całej twórczości reżysera,także uwagi o ilustracji muzycznej Nino Roty do jego filmów.
Linki zewnętrzne
edytuj- ISNI: 0000000121429170
- VIAF: 88980189
- LCCN: n83187920
- GND: 12053584X
- NDL: 00912421
- LIBRIS: jgvz32t22dm16d9
- BnF: 13899216x
- SUDOC: 027990028
- SBN: CFIV031517
- NLA: 35940298
- NKC: xx0012367
- BNE: XX1022954
- NTA: 073919934
- BIBSYS: 98046680
- CiNii: DA1061886X
- Open Library: OL4769590A
- PLWABN: 9810661591105606
- NUKAT: n2005117357
- J9U: 987007267385905171
- PTBNP: 1388123
- CANTIC: a11331495
- LNB: 000039361
- NSK: 000051176
- CONOR: 48375651
- KRNLK: KAC2018N1937
- LIH: LNB:Izd;=B3
- RISM: people/398510