Ordnungspolizei
Ordnungspolizei (w skrócie Orpo, czasem OrPo, pol. Policja Porządkowa) – formacja istniejąca w III Rzeszy w latach 1936–1945, podporządkowana bezpośrednio Heinrichowi Himmlerowi, zwierzchnikowi policji w Niemczech (niem. Chef der Deutschen Polizei). Na czele Orpo stał komendant główny (niem. Chef der Ordnungspolizei), zaś centralą Orpo był Główny Urząd Policji Porządkowej (niem. Hauptamt Ordungspolizei).
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Abteilungsleiter_der_OrPo.svg/220px-Abteilungsleiter_der_OrPo.svg.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Ordnungspolizei_flag.svg/220px-Ordnungspolizei_flag.svg.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Bundesarchiv_Bild_146-1985-054-07%2C_Kurt_Daluege.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_146-1985-054-07%2C_Kurt_Daluege.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Bundesarchiv_Bild_121-1395%2C_Alfred_W%C3%BCnnenberg.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_121-1395%2C_Alfred_W%C3%BCnnenberg.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Bundesarchiv_Bild_121-0286%2C_Warschau%2C_Stabsgeb%C3%A4ude_der_Kdo._der_Schutzpolizei.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_121-0286%2C_Warschau%2C_Stabsgeb%C3%A4ude_der_Kdo._der_Schutzpolizei.jpg)
Szefem Ordnungspolizei był do 31 sierpnia 1943 SS-Oberstgruppenführer i Generaloberst policji Kurt Daluege, następnie do 8 maja 1945 SS-Obergruppenführer i generał policji Alfred Wünnenberg.
Obok Orpo drugim filarem narodowo-socjalistycznej struktury policyjnej była Policja Bezpieczeństwa (niem. Sicherheitspolizei, Sipo), składająca się z policji kryminalnej (niem. Kriminalpolizei, Kripo) i policji politycznej (niem. Gestapo) wraz ze Służbą Bezpieczeństwa (niem. Sicherheitsdienst, SD). 27 września 1939 z połączonych Sipo i SD utworzono RSHA (pol. Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy).
Stopnie
edytujStopnie generalskie
edytujNazwa stopnia | Odpowiednik w SS | Naramiennik | Insygnia 1936-42 |
Insygnia 1942-45 |
Chef der Deutschen Polizei | Reichsführer-SS | |||
Generaloberst der Polizei | SS-Oberstgruppenführer | – | ||
General der Polizei | Obergruppenführer | – | ||
Generalleutnant der Polizei | Gruppenführer | – | ||
Generalmajor der Polizei | Brigadeführer | – |
Stopnie oficerskie
edytujNazwa stopnia | Odpowiednik w SS | Naramiennik |
Oberst der Polizei | Standartenführer | |
Oberstleutnant der Polizei | Obersturmbannführer | |
Major der Polizei | Sturmbannführer | |
Hauptmann der Polizei | Hauptsturmführer | |
Oberleutnant der Polizei | Obersturmführer | |
Leutnant der Polizei | Untersturmführer |
Stopnie podoficerskie
edytujNazwa stopnia | Tłumaczenie | Odpowiednik w SS | Naramiennik |
Meister | Mistrz | Sturmscharführer | 7 |
Hauptwachtmeister | Szef-wachmistrz | Hauptscharführer | 6 |
Revier-oberwachtmeister (Schupo) Bezirks-oberwachtmeister (Gendarmerie) Zugwachtmeister (Kasernierte Polizei) |
Starszy wachmistrz dzielnicowy Starszy wachmistrz rejonowy Wachmistrz-plutonowy |
Oberscharführer | 5 |
Oberwachtmeister | Starszy wachmistrz | Scharführer | 4 |
Wachtmeister | Wachmistrz | Unterscharführer | 3 |
Rottmeister | Mistrz drużynowy | Rottenführer | |
Unterwachtmeister | Młodszy wachmistrz | Sturmmann | |
Anwärter | Kandydat | Mann |
Formacje podległe
edytujW skład Policji Porządkowej Orpo w III Rzeszy, jak i w Generalnym Gubernatorstwie wchodziły:
- Schutzpolizei (Schupo, Policja Prewencyjna dosł. Policja Ochronna) w miastach powyżej 5000 mieszkańców i Kasernierte Polizei zwarte skoszarowane jednostki policyjne (bataliony i pułki policyjne por. Pułk Policji Krakau). Zwarte oddziały Schupo były używane także poza macierzystymi garnizonami, w tym na obszarze tyłowym frontu (m.i. z Einsatzgruppen) i w krajach okupowanych przez III Rzeszę, w tym na ziemiach polskich[1].
- Gendarmerie (Żandarmeria) w mniejszych miejscowościach – policja ochronna w mniejszych miejscowościach,
- Bahnschutzpolizei (Policja Kolejowa) – straż kolejowa,
- Feuerschutzpolizei (Policja Przeciwpożarowa) – zawodowa straż pożarna,
- Funkschutz (Straż Radiowa) – ochrona obiektów nadawczych,
- Luftschutzpolizei (Policja Przeciwlotnicza) – obrona przeciwlotnicza,
- Postschutz (Straż Pocztowa) – ochrona urzędów pocztowych, a także linii telegraficznych i telefonicznych,
- Technische Nothilfe (Wsparcie Techniczne) – zwarte oddziały inżynieryjno-saperskie,
- Verkehrspolizei (Policja Drogowa) – policja drogowa,
- Verwaltungspolizei (Policja Administracyjna) – odpowiadała za postępowania administracyjne,
- Wasserschutzpolizei (Policja Wodna) – policja rzeczna,
- Werkschutzpolizei (Policja Zakładowa) – straż w zakładach pracy.
Poza terenem Rzeszy w skład Policji Porządkowej wchodziły jeszcze inne struktury o charakterze policyjnym:
Przypisy
edytuj- ↑ Mała encyklopedia 1971 ↓, s. 130.
Bibliografia
edytuj- Christopher R. Browning, Jürgen Peter Krause: Ganz normale Männer. 3. Aufl., Rowohlt, Hamburg 1999. ISBN 3-499-60800-6.
- Hans Buchheim: SS und Polizei im NS-Staat. Staatspolitische Schriftenreihe 13 (Sammlung über Recht des Nationalsozialismus), Studiengesellschaft für Zeitprobleme, Duisdorf bei Bonn, 1964. ASIN B0000BGX84
- Wolfgang Curilla: Die deutsche Ordnungspolizei und der Holocaust im Baltikum und in Weißrußland 1941–1944. 2. Aufl., Schöningh, Paderborn 2006. ISBN 3-506-71787-1.
- Friedrich Wilhelm: Die Polizei im NS-Staat. Die Geschichte ihrer Organisation im Überblick. 2. Aufl., Schöningh, Paderborn 1999. ISBN 3-506-77513-8.
- Mała encyklopedia wojskowa. R-Ż. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.