Pierre Louÿs
Pierre Louÿs, właśc. Pierre Félix Louis (ur. 10 grudnia 1870 w Gandawie, zm. 4 czerwca 1925 w Paryżu) – francuski pisarz i poeta, uważany za jednego z mistrzów francuskiej literatury erotycznej. Używał pseudonimów Pierre Chrysis, Peter Lewys i Pibrac.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Bataille_-_Pierre_Louys.jpg/220px-Bataille_-_Pierre_Louys.jpg)
Życiorys
edytujUczęszczał do École Alsacienne w Paryżu równocześnie z André Gidem, z którym nawiązał przyjaźń. Już w wieku szkolnym publikował teksty literackie i nawiązał kontakty z parnasistami, m.in. z Leconte de Lislem i Josém-Maríą de Heredia oraz z symbolistami. W roku 1891 założył czasopismo literackie „La Conque” (Muszla) poświęcone twórczości francuskich parnasistów i symbolistów, obok Stéphane'a Mallarmégo, Jeana Moréasa, Paula Verlaine'a i Charles'a Leconte de Lisle'a - także debiutantów, jak Paul Valéry i André Gide. Oscar Wilde dedykował mu swój utwór Salome. Po wydanym w roku 1894 utworze „Astarte” opublikował Louÿs Pieśni Bilitis, będące rzekomo dziełem jednej z greckich poetek antycznych z kręgu Safony. Claude Debussy skomponował trzy pieśni op. 66 do tekstów z Pieśni Bilitis. Pierwsza powieść Afrodyta (1896) przysporzyła autorowi sławy. Kolejna powieść La femme et le pantin (Kobieta i pajac) stała się tematem adaptacji scenicznych i filmowych, ostatnio Mrocznego przedmiotu pożądania Luisa Buñuela. W roku 1897 związał się z Marią de Régnier. We wrześniu 1898 został ojcem Pierre'a de Régnier. 24 czerwca 1899 ożenił się z Louise, siostrą Marii. Małżeństwo skończyło się rozwodem w roku 1913. W roku 1912 powstała opera Conchita Riccarda Zandonai, której libretto oparte było na powieści Kobieta i pajac.
Po roku 1917 Louÿs zaczął publikować pod pseudonimami, jak Isthi. Wiele dzieł nie ukazało się w ogóle za życia autora. Także obszerny zbiór korespondencji został opublikowany jedynie we fragmentach.
Zmarł w wieku 54 lat i został pochowany na Cmentarzu Montparnasse.
Książki
edytuj- Pierre Louÿs: Przygody króla Pauzola, przekł. Barbara Czałczyńska, Kobieta i pajac, przekł. Julian Rogoziński, Warszawa : "Czytelnik", 1978
- Pierre Louÿs: Pieśni Bilitis, przekł. Leopold Staff, T. 1-2, Białystok : Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, ISBN 83-03-00289-9
- Pierre Louÿs: Pieśni Bilitis, przekł. Leopold Staff, Bibliofilska Edycja Miniatur Wydawnictw Artystycznych i Filmowych, Warszawa : WAiF, 1985. ISBN 83-221-0325-5
- Pierre Louÿs: Pieśni Bilitis, przekł. Robert Stiller, Oficyna Naukowa, 2010, ISBN 978-83-7459-100-3
- Pierre Louÿs: Zagadkowa kobieta : romans hiszpański, Warszawa : Księgarnia nakładowa Alfreda Zonera, 1910
- Pierre Louÿs: Zmierzch nimf, opr. graf. Zbigniew Dolatowski, Warszawa, WAIF 1985, ISBN 83-221-0325-5
- Pierre Louÿs: Afrodyta, Warszawa: Warszawska Spółka Nakładowa, 1920
Bibliografia
edytuj- Harry P. Clive: Pierre Louÿs (1870-1925). A biography. Clarendon Pr., Oxford 1978. ISBN 0-19-815751-7
- Jean-Paul Goujon: Pierre Louÿs. Une vie secrète (1870-1925). Fayard, Paris 2002. ISBN 2-213-61195-5
- David J. Niederauer: Pierre Louÿs. His life and art. Ottawa, 1981. (= Canadian Federation for the Humanities; Monograph series; 2) ISBN 0-920050-97-2
Linki zewnętrzne
edytuj- Pierre Louÿs − zbiór polskich przekładów utworów poety
- Strona poświęcona pisarzowi
- Utwory Pierre'a Louÿs w serwisie Wolne Lektury
- Pierre Louÿs – utwory w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121318323, 0000000368641456, 0000000368641472, 0000000368641464, 0000000069227765, 0000000454052113
- VIAF: 49228364
- ULAN: 500080166
- LCCN: n79089178
- GND: 118780557
- NDL: 00448077
- LIBRIS: 86lptd5s22r2p7x
- BnF: 11913504j
- SUDOC: 026996367
- SBN: CFIV008172, RMSV105470
- NLA: 35313851
- NKC: jn19990005188
- DBNL: louy003
- BNE: XX935801
- NTA: 15112695X, 158936582, 068606923
- BIBSYS: 90116909
- CiNii: DA0044155X
- Open Library: OL4287006A
- PLWABN: 9810642426505606
- NUKAT: n93125626
- J9U: 987007264729605171
- PTBNP: 99847
- CANTIC: a10457781
- LNB: 000075537
- NSK: 000059993
- CONOR: 29062499
- ΕΒΕ: 68610
- BLBNB: 000280180
- KRNLK: KAC201771181
- LIH: LNB:V*122404;=1A
- RISM: people/40200430
- WorldCat: viaf-49228364