Porwanie Ganimedesa
Porwanie Ganimedesa (wł. Ratto di Ganimede) – obraz namalowany ok. 1530 przez włoskiego artystę renesansowego, Antonia Allegriego da Correggia.
![]() | |
Autor | |
---|---|
Data powstania |
ok. 1530 |
Medium | |
Wymiary |
163,5 × 74 cm |
Miejsce przechowywania | |
Lokalizacja |
Historia obrazu
edytujObraz został stworzony najprawdopodobniej na zlecenie Federica II Gonzagi, księcia Mantui – do udekorowania „pokoju Owidiusza” w jego rezydencji letniej Palazzo del Te[1] lub jako podarunek dla cesarza Karola V[2]. W 1603-1604 roku obraz został nabyty przez cesarza Rudolfa II wraz z płótnem Parmigianino Kupidyn tworzący swój łuk i wysłany do Pragi. Płótno było wymienione w inwentarzu wiedeńskiej kolekcji w 1610 roku, wraz z drugim obrazem z Io[3]
Dzieło stanowi część cyklu na który składają się trzy pozostałe dzieła o tematyce mitologicznej: Jowisz i Io, Danae i Leda z łabędziem. Wszystkie płótna poświęcone są erotycznymi eskapadami Jowisza. W każdym dziele bóg przybiera inną postać, by zdobyć obiekt swojej miłości; Ledzie objawia się jako łabędź, Danae jako złoty deszcz, Ganimedesowi jako orzeł, a Io – jako chmura. Tematyka dwóch ostatnich została zaczerpnięta z Metamorfoz Owidiusza oraz z Rozmów bogów (Theon Dialogoi) Lukiana, cyklu lekkich humorystycznych dialogów na temat miłostek bogów Olimpu.
Opis
edytujWedług Owidiusza, Jowisz zakochał się w młodym Frygijczyku o imieniu Ganimedes. Zapragnął go mieć przy sobie i w tym celu przemienił się w orła. Następnie zleciał na ziemię i porwał trojańskiego chłopca, a następnie zaniósł go na Olimp, gdzie stał się pomocnikiem bogów. Correggio uchwycił moment, gdy orzeł pochwyca chłopca i wznosi się do góry. Silne zwierzę wydaje się jeszcze silniejsze na tle delikatnego ciała Ganimadesa. Czarne upierzenie orła kontrastuje z jasna karnacją chłopca. Ten nie wydaje się przerażony, jego głowa zwrócona jest kokieteryjnie w stronę widza, a skromna szata powiewa na wietrze. U dołu widać psa, który ma uwydatniać cielesne żądze, główny temat obrazu.
Porwanie Ganimedesa, podobnie jak Jowisz i Io są kompozycjami pionowymi, co stanowi bardzo rzadki format w sztuce włoskiej[4]. Dwa pozostałe z serii mają tradycyjne kompozycje poziome.
Przypisy
edytujBibliografia
edytuj- Maria Rzepińska , Malarstwo Cinquecenta, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1989, ISBN 83-221-0441-3, OCLC 749869210 .
- Patrick de Rynck, Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce, Wyd. Universitas, Kraków 2008, ISBN 97883-242-0903-3.