Roberto Gerhard
Roberto Gerhard (ur. 25 września 1896 w Valls, zm. 5 stycznia 1970 w Cambridge[1][2][3]) – hiszpański kompozytor.
![]() Robert Gerhard (stoi) i Felipe Pedrell, ok. 1918 | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Gatunki | |
Zawód | |
Odznaczenia | |
Życiorys
edytujJego rodzina miała niemiecko-szwajcarskie i alzackie korzenie[1], z uwagi na pochodzenie otrzymał automatycznie obywatelstwo Szwajcarii[4]. Po porzuceniu studiów w szkole handlowej w Lozannie zainteresował się muzyką. Początkowo kształcił się u Waltera Courvoisiera w Monachium (1914)[3], następnie studiował w Barcelonie u Enrique Granadosa (1915–1916) i Felipa Pedrella (1916–1920)[1]. W latach 1923–1928 był uczniem Arnolda Schönberga w Wiedniu i Berlinie[2][3]. Po powrocie do Barcelony został wykładowcą muzyki w Ecola Normal de la Generalitat (1931) i dyrektorem działu muzycznego Biblioteki Katalońskiej (1932)[1]. W 1938 roku był członkiem jury festiwalu Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej w Warszawie[2]. Po klęsce republikanów w hiszpańskiej wojnie domowej wyjechał w 1939 roku do Paryża, a następnie do Anglii[3]. Osiadł w Cambridge[2][3]. W 1960 roku przyjął brytyjskie obywatelstwo[1][4]. Wykładał gościnnie na University of Michigan (1960) i w Tanglewood (1962)[3]. Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (1967)[1][3].
Do jego uczniów należeli George Cacioppo, Robert Ashley, Donald Scavarda i Roger Reynolds[4].
Twórczość
edytujW swojej twórczości posługiwał się techniką dodekafoniczną, traktując jednak jej zasady nieortodoksyjnie, podporządkowując metody serialne sensualnemu, niespekulatywnemu komponowaniu muzyki[2]. W swojej estetyce zbliżał się do twórczości Charlesa Ivesa i Edgara Varèse’a[2]. Położył zasługi w rozwoju dodekafonii na gruncie angielskim[2]. W utworach Gerharda swobodna dodekafonia sąsiaduje często z partiami tonalnymi, widoczne są w nich też nawiązania do folkloru hiszpańskiego[2]. Kompozycje Gerharda pojawiały się w programach muzyki awangardowej, wykonywano je na festiwalach Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej[2][3]. Był także badaczem i wydawcą dawnej muzyki katalońskiej, opracował edycje utworów m.in. Antonio Solera i Luisa de Milána[2][3].
Ważniejsze kompozycje
edytuj(na podstawie materiałów źródłowych[1][2])
Utwory orkiestrowe
- Albarda, Interludi i Danza (1936)
- Pedrelliana (1941)
- symfonia Homenage a Pedrell (1941)
- 5 numerowanych symfonii (I 1952–1953, II 1957–1959, III „Collages” 1960, IV „New York” 1967, V 1969 niedokończona)
- Koncert skrzypcowy (1943)
- Cadiz (1943)
- Gigantes y Cabezudos (ok. 1943)
- La Viejecita (ok. 1943)
- Koncert na fortepian i smyczki (1950)
- Koncert na klawesyn, smyczki i perkusję (1955–1956)
- Lamparills Overture (1956)
- Koncert na orkiestrę (1965)
- Epithalamion (1966)
Utwory kameralne
- Trio fortepianowe (1918)
- 2 Sardanas na 11 instrumentów (1928)
- Kwintet dęty (1928)
- Capriccio na flet (1949)
- 2 kwartety smyczkowe (I 1950–1955, II 1960–1962)
- Sonata wiolonczelowa (1956)
- Nonet na kwintet dęty, trąbkę, puzon, tubę i akordeon (1956–1957)
- Fantazja na gitarę (1957)
- Chaconne na skrzypce (1959)
- Concert for 8 na flet, klarnet, mandolinę, gitarę, akordeon, perkusję, fortepian i kontrabas (1962)
- Hymnody na flet, obój, klarnet, rób, trąbkę, puzon, tubę, 2 perkusje i 2 fortepiany (1963)
- Gemini na skrzypce i fortepian (1966)
- Libra na flet, klarnet, gitarę, perkusję, fortepian i skrzypce (1968)
- Leo na flet, klarnet, róg, trąbkę, puzon, 2 perkusje, fortepian, skrzypce i wiolonczelę (1969)
Utwory fortepianowe
- Dos apunts (1921–1922)
- 3 Impromptus (1950)
Utwory wokalno-instrumentalne
- cykl pieśni L’Infantament Meravellos de Shahrazada na sopran lub tenora i fortepian (1917)
- 7 Haiku na sopran lub tenora, flet, obój, klarnet, fagot i fortepian (1922, wersja zrewid. 1958)
- 14 Cançons Populars Catalanes na sopran lub tenora i fortepian (1928; sześć zorkiestrowanych 1931)
- kantata L’Alta Naixença del Rei en Jaume na sopran, baryton, chór i orkiestrę (1932)
- Cançons y Arietes na głos i fortepian (1936)
- Cancionero de Pedrell na sopran lub tenora i fortepian (1941), także wersja na sopran lub tenora i 13 instrumentów (1941)
- Por do Pasaré la Sierra na sopran lub tenora i fortepian (1942)
- 7 Canciones de Vihuela na głos wysoki i fortepian (1942)
- 6 Tonadillas na sopran lub tenora i fortepian (1942)
- Sevillanas na sopran lub tenora i fortepian (1943)
- 3 Toreras na głos średni i orkiestrę (ok. 1943)
- Engheno Novo na głos i orkiestrę (ok. 1943)
- The Akond of Swat na mezzosopran lub baryton i 2 perkusje (1954)
- 6 French Folksongs na głos wysoki i fortepian (1956)
- Cantares na sopran lub tenora i gitarę (1956)
- The Plague na narratora, chór i orkiestrę według Dżumy Alberta Camusa (1963–1964)
Utwory na taśmę
- Audiomobiles I–IV (1958–1959)
- Lament for the Death of a Bullfighter na narratora i taśmę (1959)
- Sculptures I–V (1963)
Balety
- Ariel (1934)
- Soirées de Barcelone (1936–1938, niedokończone)
- Don Quixote (1940–1941, 1947–1949)
- Alegrías (1942)
- Pandora (1943–1944)
Opera
- The Duenna (1945–1949, wersja zrewid. 1950)
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1251–1252. ISBN 0-02-865527-3.
- ↑ a b c d e f g h i j k Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 270–271. ISBN 83-224-0344-5.
- ↑ a b c d e f g h i The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 301. ISBN 0-674-37299-9.
- ↑ a b c Nicole V. Gagné: Historical Dictionary of Modern and Contemporary Classical Music. Lanham: Scarecrow Press, 2019, s. 143–144. ISBN 978-1-5381-2297-6.
- ISNI: 0000000081386320
- VIAF: 59269598
- LCCN: n81071366
- GND: 118918184
- LIBRIS: 97mqtpht01s2mj9
- BnF: 13894405m
- SUDOC: 067052894
- SBN: LO1V152577
- NLA: 35850010
- NKC: xx0170433
- BNE: XX948657
- NTA: 072659645
- BIBSYS: 3035858
- CiNii: DA12495272
- Open Library: OL27906A
- PLWABN: 9810624184505606
- NUKAT: n2014082720
- OBIN: 51887
- J9U: 987007282828905171
- PTBNP: 120324
- CANTIC: a10092067
- LNB: 000116377
- CONOR: 80683107
- BLBNB: 000216409
- LIH: LNB:S0D;=rE
- RISM: people/290643