Rose Wilder Lane
Rose Wilder Lane (5 grudnia 1886 w De Smet, zm. 30 października 1968 w Danbury)[1] – amerykańska pisarka i dziennikarka. Córka Laury Ingalls Wilder i Almanza Wildera. To ona namówiła matkę, by spisała wspomnienia z dzieciństwa i wydała w formie książki – rozsławionej przez serial Domek na prerii – której była edytorką. Sama również prowadziła pamiętnik oraz spisała własne wspomnienia. Była jedną z inicjatorek amerykańskiego ruchu libertariańskiego[1].
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | |
Język | |
Dziedzina sztuki |
powieść obyczajowa, literatura dziecięca, esej, reportaż |
Ważne dzieła | |
|
Życiorys
edytujPrzodkowie
edytuj- Zobacz: Drzewa genealogiczne
Rose Wilder była pierwszym z dwojga dzieci Laury i Almanza Wilderów, tudzież wnuczką Caroline i Charlesa Ingallsów oraz Angeliny i Jamesa Wilderów.
Dzieciństwo i młodość
edytujWczesne lata Rose Wilder były niezwykle trudnym okresem dla jej rodziców. Klęski nieurodzaju, choroby oraz niepowodzenia osobiste i finansowe skutkowały licznymi przeprowadzkami. W ciągu pierwszych ośmiu lat życia Rose mieszkała w De Smet w Południowej Dakocie (1886-1889), Spring Valley w Minnesocie (1889-1891), Westville na Florydzie (1891-1892), ponownie w De Smet (1892-1894) oraz w Mansfield w Missouri (od 1894), gdzie jej rodzice ostatecznie osiedli i założyli farmę.
Rose uczęszczała do szkół w Mansfield oraz Crowley w Luizjanie, gdzie mieszkała u siostry ojca – Elizy Jane Wilder Thayer. Szkołę ostatecznie ukończyła w 1904 jako jedna z najlepszych absolwentek. Problemy finansowe rodziców zmusiły ją jednak do poprzestania na szkole średniej.
Po ukończeniu szkoły, niespełna osiemnastoletnia Rose powróciła na gospodarstwo rodziców. Rozpoczęła pracę telegrafistki na stacji kolejowej w Mansfield. Taką samą pracę wykonywała zatrudniwszy się w Western Union w Kansas City oraz w ciągu kolejnych pięciu lat w różnych miejscowościach na terenie stanów Missouri, Indiana i Kalifornia.
Małżeństwo
edytujW 1908 Rose Wilder przeniosła się do San Francisco, a rok później poślubiła dziennikarza Claire'a Gillette'a Lane'a. W 1910 przyszedł na świat ich syn (urodził się martwy lub zmarł krótko po urodzeniu). Więcej dzieci nie mieli.
W kolejnych latach, młodzi Lane'owie dużo podróżowali, pracując w rozmaitych miejscach. Świadoma braków w wykształceniu, Lane uczyła się w tym czasie kilku języków. Ok. 1910 zaczęła zarabiać pisaniem, początkowo do gazet. Imała się także innych zajęć. W latach 1912–1914 była jedną z niewielu kobiet-agentów nieruchomości w Kalifornii. Z mężem sprzedali wtedy farmę, zlokalizowaną na terenie dzisiejszych: San Jose i Silicon Valley (północna Kalifornia). Małżeństwo ich przeżywało wtedy trudności, aż ostatecznie się rozpadło w 1918.
Kariera
edytujWraz z perspektywą zaangażowania się Stanów Zjednoczonych w I wojnę światową na rynku nieruchomości zapanował zastój. W konsekwencji, Lane w 1915 podjęła pracę asystentki redakcyjnej w "San Francisco Bulletin". Szybko zwróciła na siebie uwagę kierownictwa pisma jako zdolna autorka i redaktorka tekstów. Jej biografie – oparte na zdobytym przez siebie materiale – Henry'ego Forda, Charliego Chaplina, Jacka Londona i Herberta Hoovera zostały opublikowane w formie książek.
W tym samym czasie Rose odwiedziła matka. Wspólnie zwiedzały miasto i odwiedziły wystawę "Panama-Pacific International Exposition". Zapiski z tej wizyty (listy Laury Ingalls Wilder do męża) zostały wydane w 1974 w formie książkowej: West from Home.
W latach 20. podróżowała po Europie. Odwiedziła m.in. Warszawę i Kraków[2].
W 1965 wyjechała do Wietnamu jako korespondentka wojenna.
Ekranizacje
edytujKsiążka Rose Wilder Lane Let the Hurricane Roar (obecnie, bardziej znana jako Young Pioneers) została zekranizowana w 1976 w dwóch filmach fabularnych: Na preriach Dakoty (Young Pioneers) oraz Gwiazdka na prerii (Young Pioneers' Christmas) oraz serialu telewizyjnym The Young Pioneers.
Wybrane dzieła
edytuj- The Story of Art Smith (1915)
- Henry Ford's Own Story (1917)
- Diverging Roads (1919)
- White Shadows on the South Seas (wraz z Frederickiem O’Brienem) (1919)
- The Making of Herbert Hoover (1920)
- The Peaks of Shala (1923)
- He Was a Man (1925)
- Hillbilly (1925)
- Cindy (1928)
- Let the Hurricane Roar (1932)
- Old Home Town (1935)
- Give Me Liberty (1936)
- Free Land (1938)
- The Discovery of Freedom (1943)
- What Is This: The Gestapo? (1943)
- On the Way Home (1962)
- The Woman's Day Book of American Needlework (1963)
Drzewa genealogiczne
edytujCharles Ingalls | Caroline Quiner | James Wilder | Angeline Day | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mary Ingalls | Carrie Ingalls | Freddy Ingalls | Grace Ingalls | Laura Wilder | Royal Wilder | Eliza Jane Wilder | Alice Wilder | Perley Wilder | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Laura Ingalls | Almanzo Wilder | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rose Wilder | bezimienny syn | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
edytuj- ↑ a b Cato Institute - Rose Wilder Lane (pol.) [dostęp 2011-08-20]
- ↑ The rediscovered writings of Rose Wilder Lane, literary journalist
Linki zewnętrzne
edytuj- Wersja elektroniczna książki "The Discovery of Freedom"
- Rose Wilder Lane Autobiographical Sketch
- Rose Wilder Lane Papers. ecommcode2.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-30)].