Summa theologiae
klasyczne dzieło Tomasza z Akwinu, średniowieczne kompendium teologii
Summa theologiae (Suma teologii, często też Suma teologiczna) – jedno z głównych dzieł filozoficzno-teologicznych świętego Tomasza z Akwinu, a zarazem jedno z głównych dzieł średniowiecznej filozofii i teologii.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Tommaso_-_Summa_theologica%2C_1596_-_4593718.tif/lossy-page1-220px-Tommaso_-_Summa_theologica%2C_1596_-_4593718.tif.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/SummaTheologiae.jpg/220px-SummaTheologiae.jpg)
Treść
edytujPowstawała w latach 1268-1273. Z zamierzenia była pomyślana jako kompendium całej teologii dla początkujących teologów. Jest ona jednak bardziej encyklopedią teologiczną niż typowym podręcznikiem. Składa się z czterech części:
- Prima pars (I) - o Bogu jako Stwórcy, o Trójcy Świętej; o stworzeniu, zagadnienia antropologiczne - traktat o człowieku[1];
- Prima secundae (I-II) - o człowieku i jego dążeniu do szczęścia: sprawności, cnoty, dary i owoce Ducha Świętego, Błogosławieństwa, definicje grzechu i wady, o prawie Starego i Nowego Testamentu oraz o prawie świeckim, o łasce;
- Secunda secundae (II-II) - cd. o człowieku, zagadnienia teologii moralnej szczegółowej: omówienie poszczególnych cnót, darów Ducha Świętego, grzechów i wad w odniesieniu do wszystkich wiernych i do poszczególnych grup i stanów;
- Tertia pars (III) - O Chrystusie, Wcieleniu, Kościele i sakramentach. Trzeciej części Tomasz nie zdołał dokończyć przed śmiercią w 1274 r., uczynili to jego uczniowie. Uczony rozpoczął jej pisanie prawdopodobnie w Paryżu pod koniec zimy 1271–1272 roku, a następnie kontynuował w Neapolu. 6 grudnia 1273 roku Tomasz, pod wpływem pewnego tajemniczego doświadczenia, zaprzestał pisania. Trzecia część Sumy była wtedy na etapie traktatu o pokucie (III q.90)[2]
Polskie wydania „Sumy”
edytuj- Suma teologiczna, przeł. S. Bełch (i inni), I-XXXIV, Londyn 1962-1986, XXXV: Słownik terminów, oprac. A. Andrzejuk, Warszawa 1998.
- Suma teologiczna w skrócie, "Wydawnictwo Antyk – Marcin Dybowski", Warszawa 2000 – skrót dokonany przez O. Feliksa W. Bednarskiego OP.
- Wydawane też były jako osobne książki niektóre fragmenty Sumy.
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Tomasz z Akwinu: Traktat o człowieku : Summa teologii 1, 75-89. Stefan Swieżawski (przekład polski i oprac.). Wyd. 2. Kęty: Antyk, 1998, s. 768, seria: Biblioteka Europejska. ISBN 83-908047-2-7.
- ↑ Por. E. Emery, J.-P. Torrell (oprac.): Katalog dzieł św. Tomasza: Summa theologiae.
Bibliografia
edytuj- Tomasz Pawlikowski: SUMA (summa). W: Powszechna encyklopedia filozofii. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2008, s. 266 n.. ISBN 978-83-60144-17-6.
- E. Emery, J.-P. Torrell (oprac.): Katalog dzieł św. Tomasza: Summa theologiae. w: Torrell Jean-Pierre OP: Tomasz z Akwinu - człowiek i dzieło. A. Kuryś (przekład), J. Salij OP (wstęp). Kęty – Warszawa: Wyd. Marek Derewiecki – Instytut Tomistyczny, 2008, s. 386-449. ISBN 978-83-89637-89-5.
- Torrell Jean-Pierre OP: Tomasz z Akwinu - człowiek i dzieło. A. Kuryś (przekład), J. Salij OP (wstęp). Kęty – Warszawa: Wyd. Marek Derewiecki – Instytut Tomistyczny, 2008. ISBN 978-83-89637-89-5.
Linki zewnętrzne
edytuj- Suma teologiczna po łacinie (dostęp: 2012-02-12)
- Suma teologiczna w przekładzie polskim, wydanie londyńskie (dostęp: 2012-02-12).
- Suma teologiczna po łacinie – aplikacja Android na telefon komórkowy (dostęp: 2016-02-16)
- Suma teologiczna po polsku – aplikacja Android na telefon komórkowy (dostęp: 2021-10-13)
- Egzemplarze dzieła dostępne w bibliotece Polona