krew
krew (język polski)
edytuj- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) biol. fizj. med. wet. płynna tkanka łączna zwierząt; zob. też krew w Wikipedii
- (1.2) przen. pokrewieństwo, linia rodowa
- (1.3) przen. czyjaś natura i temperament
- (1.4) przen. życie
- (1.5) przen. zadawanie śmierci
czasownik, forma fleksyjna
- odmiana:
- (1.1-5)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik krew krwie[uwaga 1] dopełniacz krwi krwi celownik krwi krwiom biernik krew krwie narzędnik krwią krwiami miejscownik krwi krwiach wołacz krwi krwie
- przykłady:
- (1.1) Utracił w wypadku sporo krwi.
- (1.2) Jest zdolny, widać że to moja krew.
- (1.3) Miał gorącą krew, i najpierw działał, a potem myślał.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) grupa krwi • choroba / rak / zakażenie krwi • pobierać / badać / oddawać krew • bank krwi • krzepliwość krwi • krew płynie • krew leci
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- (1.1) osocze
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. ukrwienie n, krwinka ż, krwawnik m, krwiak m, pokrewieństwo n, krewny m, krewna ż, krwawienie n, krewniak m, krewniaczka ż, krewkość ż, wykrwawienie n, wykrwawianie n, zakrwawienie n, ukrwawianie n
- czas. krwawić ndk., wykrwawiać ndk., wykrwawić dk., zakrwawiać dk., ukrwawić dk.
- przym. krwawy, krwisty, dokrewny, krewniaczy, pokrewny, krewki, krewny
- przysł. krwawo, krwisto, krewko, dokrewnie, pokrewnie
- tem. słow. krwisto-, krwawo-, krwio-
- związki frazeologiczne:
- bez kropli krwi • błękitna krew • do nagłej krwi! • do ostatniej kropli krwi • do pierwszej krwi • gorąca krew • iść jak krew z nosa • jak krew w piach • krew krzepnie w żyłach • krew się gotuje • krew ucieka z twarzy • krew z mlekiem • krew zalewa • mieć krew na rękach / mieć ręce splamione krwią • mieć we krwi • moja krew! • mrozić krew w żyłach / mrożący krew w żyłach • napsuć krwi / napsuć sobie krwi • nowa krew • przelać krew / przelewać krew • przypieczętować krwią • psiakrew • rozpalać krew w żyłach • stracić zimną krew • świeża krew • tonąć we krwi • więzy krwi • wysysać krew • zachować zimną krew / zimna krew / z zimną krwią • z krwi i kości • zbroczony krwią • zew krwi / głos krwi • zła krew • przysłowia: jest krew, jest czołówka • krew jak dobre wino: burzy się za młodu, tężeje na starość • krew nie woda • krew wypije, a dziurki nie zrobi • krew z krwi, kość z kości • krew z mlekiem • krew z piwa nie burzliwa • młoda krew szybko wre
- etymologia:
- pierwotnie forma biernika lp st.pol. kry[1], od prasł. *kry[1][2][3], w bierniku *krъvь
- oryginalna forma mianownika, kry, była w użyciu jeszcze na przełomie XIV i XV wieku[1]
- por. białor. кроў, bułg. кръв, chorw. krv, czes. krev, dłuż. kšej, głuż. krej, ros. кровь, scs. крꙑ, słc. krv, słń. kri i ukr. кров
- por. również etymologię słów marchew i brew
- uwagi:
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) bloed
- akadyjski: (1.1) 𒄷𒄭
- albański: (1.1) gjak m
- aleucki: (1.1) aamax, amaq
- amharski: (1.1) ደም
- angielski: (1.1) blood
- arabski: (1.1) دم
- awestyjski: (1.1) 𐬬𐬊𐬵𐬎𐬥𐬍
- azerski: (1.1) qan
- baskijski: (1.1) odol
- białoruski: (1.1) кроў ż
- bretoński: (1.1) gwad m
- bułgarski: (1.1) кръв ż
- chiński standardowy: (1.1) 血 (xiě)
- chorwacki: (1.1) krv ż
- czeczeński: (1.1) цӏий
- czeski: (1.1) krev ż
- dolnołużycki: (1.1) kšej ż
- duński: (1.1) blod n; (1.3) blod n
- esperanto: (1.1) sango; (1.2) sango
- estoński: (1.1) veri
- fenicki: (1.1) 𐤃𐤌
- fiński: (1.1) veri
- francuski: (1.1) sang m
- fryzyjski: (1.1) bloed n
- galicyjski: (1.1) sangue m
- górnołużycki: (1.1) krej
- grenlandzki: (1.1) aak
- hausa: (1.1) jini m
- hawajski: (1.1) koko, ʻula
- hebrajski: (1.1) דם m (dam)
- hindi: (1.1) रक्त m
- hiszpański: (1.1) sangre ż
- ido: (1.1) sango
- indonezyjski: (1.1) darah
- interlingua: (1.1) sanguine
- inuktitut: (1.1) ᐊᐅᒃ (auk)
- irlandzki: (1.1) fuil
- islandzki: (1.1) blóð n
- jakucki: (1.1) хаан
- japoński: (1.1) 血 (ち, chi), 血液 (けつえき, ketsueki)
- jidysz: (1.1) בלוט n (blut)
- karelski: (1.1) veri
- kaszubski: (1.1) krew ż
- kataloński: (1.1) sang ż
- klingoński: (1.1) Iw
- koreański: (1.1) 피 (pi), 혈액
- łaciński: (1.1) sanguis m
- łotewski: (1.1) asinis
- macedoński: (1.1) крв ż
- niderlandzki: (1.1) bloed n
- niemiecki: (1.1) Blut n
- nieniecki: (1.1) вэ̇я
- norweski (bokmål): (1.1) blod n
- nowogrecki: (1.1) αίμα n
- ormiański: (1.1) արյան, արյուն
- portugalski: (1.1) sangue m; (1.2) sangue m; (1.4) sangue m
- północnolapoński: (1.1) varra
- rosyjski: (1.1) кровь ż; (1.2) кровь ż
- rumuński: (1.1) sânge n
- sanskryt: (1.1) रक्त m, अस्र
- serbski: (1.1) крв ż
- shelta: (1.1) liba
- słowacki: (1.1) krv ż
- słoweński: (1.1) kri ż
- staroangielski: (1.1) blōd n
- suahili: (1.1) damu
- szwedzki: (1.1) blod n
- tatarski: (1.1) qan
- tetum: (1.1) raan
- tocharski A: (1.1) ysār
- tocharski B: (1.1) yasar
- turecki: (1.1) kan
- tybetański: (1.1) དམར, ཁྲག
- ukraiński: (1.1) кров ż
- umbundu: (1.1) osonde
- węgierski: (1.1) vér
- wilamowski: (1.1) błut n, błu̇tt n, błüt n, ju̇h ż
- włoski: (1.1) sangue m
- zazaki: (1.1) guni ż
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Hasło „krew” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
- ↑ Hasło „krew” w: Макс Фасмер, Этимологический словарь русского языка, tłum. О. Н. Трубачев, Прогресс, Moskwa 1964–1973 (1986–1987).
- ↑ Этимологический словарь славянских языков, red. O. Trubaczow, A. Żurawlоw, t. XIII, Moskwa 1974-, s. 67, 68, 69 i 70.
krew (język kaszubski)
edytuj- wymowa:
- IPA: /kɾɛf/
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- praindoeur. *kreu̯h₂-
- uwagi:
- źródła: