widzieć
widzieć (język polski)
edytuj- wymowa:
- , IPA: [ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑], AS: [vʹiʒ́ėć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.
- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany
- (1.1) odbierać bodźce wzrokowe
- (1.2) spotykać się
- (1.3) mieć dany pogląd na coś/kogoś
- (1.4) st.pol. widać
- odmiana:
- (1.1-3) koniugacja VIIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik widzieć czas teraźniejszy widzę widzisz widzi widzimy widzicie widzą czas przeszły m widziałem widziałeś widział widzieliśmy widzieliście widzieli ż widziałam widziałaś widziała widziałyśmy widziałyście widziały n widziałom widziałoś widziało tryb rozkazujący niech widzę widź niech widzi widźmy widźcie niech widzą pozostałe formy czas przyszły m będę widział,
będę widziećbędziesz widział,
będziesz widziećbędzie widział,
będzie widziećbędziemy widzieli,
będziemy widziećbędziecie widzieli,
będziecie widziećbędą widzieli,
będą widziećż będę widziała,
będę widziećbędziesz widziała,
będziesz widziećbędzie widziała,
będzie widziećbędziemy widziały,
będziemy widziećbędziecie widziały,
będziecie widziećbędą widziały,
będą widziećn będę widziało,
będę widziećbędziesz widziało,
będziesz widziećbędzie widziało,
będzie widziećczas zaprzeszły m widziałem był widziałeś był widział był widzieliśmy byli widzieliście byli widzieli byli ż widziałam była widziałaś była widziała była widziałyśmy były widziałyście były widziały były n widziałom było widziałoś było widziało było forma bezosobowa czasu przeszłego widziano tryb przypuszczający m widziałbym,
byłbym widziałwidziałbyś,
byłbyś widziałwidziałby,
byłby widziałwidzielibyśmy,
bylibyśmy widzieliwidzielibyście,
bylibyście widzieliwidzieliby,
byliby widzieliż widziałabym,
byłabym widziaławidziałabyś,
byłabyś widziaławidziałaby,
byłaby widziaławidziałybyśmy,
byłybyśmy widziaływidziałybyście,
byłybyście widziaływidziałyby,
byłyby widziałyn widziałobym,
byłobym widziałowidziałobyś,
byłobyś widziałowidziałoby,
byłoby widziałoimiesłów przymiotnikowy czynny m widzący, niewidzący ż widząca, niewidząca widzące, niewidzące n widzące, niewidzące imiesłów przymiotnikowy bierny m widziany, niewidziany widziani, niewidziani ż widziana, niewidziana widziane, niewidziane n widziane, niewidziane imiesłów przysłówkowy współczesny widząc, nie widząc rzeczownik odczasownikowy widzenie, niewidzenie
- przykłady:
- (1.1) Widzę tłustą plamę na jej sukni; ciekawe, czy inni goście też ją widzą.
- (1.2) Nie widziałam Pauliny od lat.
- (1.3) Jakoś nie widzę go w roli kierownika…
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) dostrzegać, zauważać
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. widok m, widownia ż, widz m, widzialność ż, widoczność ż, widziadło n, widzenie n, widywanie n
- czas. widywać ndk.
- przym. widoczny, widzialny, niewidoczny
- przysł. widocznie
- partyk. widocznie
- związki frazeologiczne:
- a widzisz • jak cię widzą, tak cię piszą • w Rzymie być, a papieża nie widzieć • widzieć białe myszki • widzieć jak na dłoni • widzieć koniec swojego nosa • widzieć w kimś cały świat • widzieć źdźbło w oku bliźniego, a belki we własnym nie widzieć • choć nikt nie widzi, nie czyń, czym się Bóg albo rozum brzydzi
- etymologia:
- od prasł. *vidĕti[1]
- por. chorw. vidjeti, czes. vidět, dłuż. wiźeś, głuż. widźeć, kasz. widzec, ros. видеть, słc. vidieť i słń. videti
- uwagi:
- tłumaczenia:
- abchaski: (1.1) абара
- albański: (1.1) shikoj, shoh; (1.2) shikoj, shoh; (1.3) shikoj, shoh
- angielski: (1.1) see; (1.2) see; (1.3) see
- arabski: (1.1) شاهد, بصر, شاف, رأى, نظر
- baskijski: (1.1) ikusi
- białoruski: (1.1) бачыць
- bułgarski: (1.1) виждам
- chiński standardowy: (1.1) 见 (jiàn), 看到 (kàndào), 看见 (kànjiàn), 见到 (jiàndào); (1.2) 见 (jiàn)
- chorwacki: (1.1) vidjeti
- czeski: (1.1) vidět
- dolnołużycki: (1.1) wiźeś
- duński: (1.1) se; (1.2) se; (1.3) se
- esperanto: (1.1) vidi
- fiński: (1.1) nähdä
- francuski: (1.1) voir; (1.2) voir; (1.3) voir
- gocki: (1.1) 𐍃𐌰𐌹𐍈𐌰𐌽; (1.3) 𐌲𐌰𐍃𐌰𐌹𐍈𐌰𐌽
- górnołużycki: (1.1) widźeć
- hawajski: (1.1) ʻike
- hiligaynon: (1.1) kita
- hindi: (1.1) देखना (dekhnā)
- hiszpański: (1.1) ver; (1.2) ver; (1.3) ver
- islandzki: (1.1) sjá
- jaćwieski: (1.1) zurdit
- japoński: (1.1) 見る (みる, miru)
- jidysz: (1.1) זען (zen); (1.2) זען (zen)
- kataloński: (1.1) veure
- kazachski: (1.1) көру, қарау
- koreański: (1.1) 보다 (poda)
- łaciński: (1.1) video
- łotewski: (1.1) redzēt
- macedoński: (1.1) гледа
- meglenorumuński: (1.1) vide̯ári
- niderlandzki: (1.1) zien
- niemiecki: (1.1) sehen
- norweski (bokmål): (1.1) se
- nowogrecki: (1.1) βλέπω; (1.2) βλέπω; (1.3) βλέπω
- ormiański: (1.1) տեսնել
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- rosyjski: (1.1) видеть, przest. зрить; (1.2) видеть; (1.3) видеть
- shona: (1.1) ona
- słowacki: (1.1) vidieť
- szwedzki: (1.1) se; (1.2) se
- tahitański: (1.1) ʻite
- tajski: (1.1) ดู, แล
- turecki: (1.1) görmek
- tuvalu: (1.1) lavea
- tybetański: (1.1) བལྟ
- ukraiński: (1.1) ба́чити
- walijski: (1.1) gweld
- wenedyk: (1.1) widziar
- wilamowski: (1.1) zān, zaon
- wolof: (1.1) gis
- źródła:
- ↑ Dzień dobry, jeśli to możliwe, chciałabym zapytać o etymologię słowa nienawidzić. w: Poradnia językowa UŚ.