1578
Godina
- Ovo je članak o godini 1578.
Godina 1578 (MDLXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).
Milenijum: | 2. milenijum |
---|---|
Vjekovi: | 15. vijek – 16. vijek – 17. vijek |
Decenija: | 1540-e 1550-e 1560-e – 1570-e – 1580-e 1590-e 1600-e |
Godine: | 1575 1576 1577 – 1578 – 1579 1580 1581 |
Gregorijanski | 1578. (MDLXXVIII) |
Ab urbe condita | 2331. |
Islamski | 985–986. |
Iranski | 956–957. |
Hebrejski | 5338–5339. |
Bizantski | 7086–7087. |
Koptski | 1294–1295. |
Hindu kalendari | |
• Vikram Samvat | 1633–1634. |
• Shaka Samvat | 1500–1501. |
• Kali Yuga | 4679–4680. |
Kineski | |
• Kontinualno | 4214–4215. |
• 60 godina | Yang Zemlja Tigar (od kineske Ng.) |
Holocenski kalendar | 11578. |
Podrobnije: Kalendarska era |
Događaji
uredi- 8. 1. - Ivan Ferenberger je novi vrhovni kapetan hrvatske krajine umjesto Ivana Auersperga[1]; u ovo vrijeme imenovan i ban Krsto Ungnad (do 1583).
- 13. 1. - Opsada Gvozdanskog: Ferhat-paša Sokolović ulazi u utvrdu čija je posada onesposobljena u tri turska juriša prethodnih dana[2].
- 31. 1. - Osamdesetogodišnji rat: Bitka kod Gemblouxa je ubedljiva španska pobeda nad nizozemskim pobunjenicima u Belgiji.
- 5. 2. - Sabor u Zagrebu, primljen ban Ungnad, za banovca imenovan Stjepan Gregorijanec, zaključci o obrani i povratu imanja otuđenih od Mohačke bitke.
- 8. 2. - Incident pred Kamenim vratima Gradeca - novi banovac Gregorijanec napao zlatara Petra Krupića koji mu je sporo otvorio vrata[3].
- 11. 2. - Kizilbaši proglasili Muhameda Hodabandu za persijskog šaha (do 1587).
- 25. 2. - Kralj Rudolf povjerava hrvatsku i slavonsku krajinu stricu Karlu; inače, u toku je sabor u Bruku na Muri na kome se razmatra odbrana krajine i odlučuje da se podigne jedna nova tvrđava (Karlovac)[4].
- 11. 3. - Novi mletački dužd je Nicolò Da Ponte (do 1585).
- 2. 4. - Turci zauzeli Metliku.
- travanj, početkom - Turci zauzeli Drežnik i spalili Dubovac (na Veliki petak[5], tj. 28. 3.); takođe haranja oko Koprivnice[6].
- 12. 4. - Slovenski i hrvatski seljaci presreli i razbili Turke na povratku iz Metlike.
- 12. 4. - Novi zagrebački biskup je Ivan Kranjčić Moslavački (do 1584); stari Juraj II. Drašković prelazi u Győr, imenovan je kraljevskim kancelarom[7].
- 27. 4. - Dvoboj Minjona, poginula po dvojica miljenika Anrija III i Anrija od Giza.
- 22. 5. - Kapetan Ferenberger razbio Turke kod Drežnika, kad su se vraćali iz Kranjske gdje su zauzeli Kostel[4].
- 26. 5. - Amsterdamska Izmena (Alteratie) - katolička vlada zbačena u korist kalvinističke.
- 31. 5. - Kralj Henri III položio kamen temeljac za Pont Neuf ("Novi most"), najstariji postojeći most preko Sene u Parizu.
- 1. 8. - Ferenberger zauzeo Cazin i Ostrožac (prethodnica Khevenhüllerove i Ungnadove vojske koje nose opskrbu Bihaću).
- 4. 8. - Bitka kod Ksar el-Kebira, portugalski poraz u Maroku, poginuli portugalski kralj Sebastião I i saaditski sultan Abu Marwan Abd al-Malik I Saadi.
- Sebastijana nasleđuje deda-stric Henrique I (do 1580, poslednji iz Dinastije Aviz) a Abu Marvana Ahmad al-Mansur (do 1603), najčuveniji saaditski vladar Maroka.
- Po��to Sebastijanovo telo nije pronađeno, nastaje sebastijanizam, verovanje da će se jednog dana vratiti (→ Rat Canudosa).
- 9. 8. - Osmansko-safavidski rat (1578-1590): bitka kod Çıldıra je ubedljiva osmanska pobeda.
- 24. 8. - Lala Mustafa-paša osvojio Tbilisi.
- Tokom gruzijske kampanje poginuo Derviš-paša, Ferhat-pašin brat i dijarbakirski beglerbeg[8].
- 4. 9. - Khevenhüllerova vojska se povlači, Ferhat-paša ga prati i povraća izgubljene gradove.
- septembar - Francis Drake ušao u Pacifik, ubrzo mu ostaje samo jedan brod (Pelican preimenovan u Golden Hind), zatim plovi i pljačka pored španskog Čilea.
- 29. 9. - Osnovana Tegucigalpa, glavni grad današnjeg Hondurasa.
- 30. 9. ili 1. 10. - Po sultanovom naređenju pogubljen Mustafa-paša Sokolović, Mehmed-pašin nećak i dvanaest godina budimski beglerbeg, pod izgovorom da je kriv za to što je munja zapalila barutanu u Budimu - ovim je uklonjen najvažniji član Sokolovićeve porodične mreže[9].
- 1. 10. - Ferhat-paša povratio Cazin, dva dana kasnije i Ostrožac (ove godine osnovan Ostrožački sandžak, od 1593 Bihaćki).
- 1. 10. - Alessandro Farnese, vojvoda od Parme nasleđuje umrlog Don Juana Austrijskog kao guvernera španske Nizozemske (do 1592).
- 21. 10. - Livonski rat: bitka za Venden je švedska pobeda nad Rusima.
- 31. 12. - Francuski kralj Henri III je osnovao Orden Svetog duha, najviše odlikovanje francuske burbonske monarhije.
Kroz godinu
uredi- Stefan Gerlah u beogradskoj crkvi našao sasude samo od drveta (posledica pljačkanja crkava)[10].
- U mletačku Pulu dolazi 80 porodica iz Grčke[11]. Takođe, mletački senat odlučio da svake dve godine šalje posebnog povjerenika za podjelu zemlje doseljenicima, da bude sudac njima i u sporovima sa starosjediocima[12].
- Počinje gradnja Gregorijanske kule (Kule vetrova) dela Vatikanske opservatorije (deo planirane Gregorijanske reforme).
- Ponovo otkrivene Rimske katakombe.
- Mongolski vladar Altan-han dao titulu Dalaj Lama Sonamu Gyatsou - treći po redu a prvi sa tim nazivom.
- Treća Frobisherova ekspedicija u Ameriku.
- Etiopija: car Sarsa Dengel ugušio pobunu Bahr negus Yeshaqa.
Rođenja
uredi- 1. 4. - William Harvey, lekar, opisao krvotok († 1657)
- 14. 4. - Filip, kralj Španije i Portugala († 1621)
- 9. 7. - Ferdinand II, sveti rimski car, ugarsko-hrvatski kralj († 1637)
- François Ravaillac, ubica Anrija IV († 1610)
- pribl. Vuk Krsto Frankopan, hrvatski velikaš († 1652)
Smrti
uredi- 5. 1. - Julije Klović, slikar (* 1498)
- 25. 1. - Mihrimah Sultana, ćerka Sulejmana i Hurem (* 1522)
- 3. 3. - Sebastiano Venier, mletački dužd (* ca. 1496)
- 3. 3. - Mihail Kantakuzin Šejtanoglu, osmansko-grčki magnat
- 4. 8. - Sebastião I, kralj Portugala (* 1554)
- Pijale paša, osmanski admiral (* ca. 1515)
Reference
uredi- ↑ Klaić, 331
- ↑ Klaić, 329
- ↑ Klaić, 333
- ↑ 4,0 4,1 Klaić, 330
- ↑ Gradski muzej Karlovac, Stari grad Dubovac Arhivirano 2018-04-24 na Wayback Machine-u, gmk.hr
- ↑ Klaić, 336
- ↑ Klaić, 335
- ↑ Dakić, 59
- ↑ Dakić, 81
- ↑ Pećka patrijaršija, rastko.rs
- ↑ Fran Barbalić, Peroj - srpsko selo u Istri, rastko.rs
- ↑ Historija, 644
- Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
- Uroš Dakić, The Sokollu Family Clan and the Politics of Vizierial Households in the Second Half of the Sixteenth Century, Central European University, Budapest 2012
- Historija naroda Jugoslavije II, str. , Školska knjiga Zagreb, 1959