Ugljikovodici
Ugljikovodici su organski kemijski spojevi ugljika i vodika. Sastoje se od "kostura" atoma ugljika na koje su vezani atomi vodika (i nekih drugih elemenata.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Methane-3D-space-filling.svg/220px-Methane-3D-space-filling.svg.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Kalottenmodell_Ethen.png/220px-Kalottenmodell_Ethen.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Kalottenmodell_Ethin.png/220px-Kalottenmodell_Ethin.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Kalottenmodell_Benzol.png/220px-Kalottenmodell_Benzol.png)
Podjela
urediGlavna podjela ugljikovodika je prema obliku ugljikovog "kostura". Dalje se dijele uglavnom po zasićenosti.
- aciklički (alifatski) - atomi ugljika čine lančaste molekule.
- zasićeni - alkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
- nezasićeni
- ciklički - atomi ugljika čine prstenaste molekule.
- karbociklički - prsten je građen samo od atoma ugljika.
- zasićeni - cikloalkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
- nezasićeni - cikloalkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
- aromatski - areni - u prstenu su jednostruka i dvostruka kovalentna veza poredane naizmjenično.
- heterociklički - u prstenu postoje i drugi atomi (koji se nazivaju heteroatomima) osim atoma ugljika (npr. atom kisika, dušika, sumpora...).
- karbociklički - prsten je građen samo od atoma ugljika.
Aromatski ugljikovodici
urediNaziv dolazi od grčkog aroma (miris). U 19.st. Kekule otkriva strukturu benzena. Molekulska formula benzena je C6H6, a izvori su katran kamenog ugljena, nafta.
C | C / \ H-C C-H | | H-C C-H \ / C | C
Reakcije ugljikovodika
uredi- Supstitucija - reakcije supstitucije ili zamjene su reakcije zasićenih i aromatskih ugljikovodika pri čemu se atom vodika iz molekule zamjenjuje atomom drugog elementa ili drugom skupinom, pri veoma jakoj svjetlosti.
reakcija supstitucije smjese klora i metana |
---|
- Adicija (lat. additio - dodavanje, pribrajanje). U matematici znači pribrajanje. U organskoj kemiji, vezivanje vodikovih atoma, atoma drugih elemenata ili radikala, te odvajanje na dvostruke ili trostruke veze nezasićenih organskih spojeva.
reakcija adicije klora na eten |
---|