toele
Etimolodjeye
candjîTayon-bodje latén « tela » (toele, sitofe, fi, fi d' mestî a texhe »).
Prononçaedje
candjî- AFE :
- diferins prononçaedjes : /twɛl/ /tøːl/ /tyːl/ /twal/ /twaj/ /twaːj/ /twɛj/ /twøːj/ (betchfessî oe)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /twɛl/
- Ricepeures : nén rcepåve
Sustantif
candjîsingulî | pluriyal |
---|---|
toele | toeles |
toele femrin
- texhous fis, d' ene grande sitindêye.
- Si ptit vantrin d' grijhe toele et si ptit court sårot lyi dnît l' air d' on randaxhe k' åreut mwaistri les flots. — Joseph Vrindts (fråze rifondowe).
- Mi monkeur e-st ene sitoele,
On cligntaedje d’ ôr e bleu cir
Ki l’ nute a cozou so s’ toele. — Jules Claskin, « Airs di flûte et autres poèmes wallons », édition critique de Maurice Piron, 1956, « Dilouhe (essai de villanelle) », 1925, p.99 (fråze rifondowe). - Alez, djans, ni vs enondez nén. Vos avoz tot spiyî, al boneure. Rén ki do bwès et del toele, edon çoula — Paul-Henri Thomsin, ratournant Astérix amon lès Bèljes, 2022, p. 18 (fråze rifondowe).
- drap tinkyî so les masteas po fé avanci on batea å vint.
- Å minme tins, i levît l' toele di drî et leyît l' air les tchôkî viè l' tere. — Jean-Marie Lecomte, L’ Oûve dès-Apôtes (ratournaedje) (fråze rifondowe).
- blanc lénçoû k' on mostere on fime dissu.
- Marcel Slangen î scrijheut ene coirnêye sol cinema, lomêye «so nos toeles».
- gordene di dvant ene sicanfår di teyåte.
- C' est adon ki l' toele tome.
- sitindêye d' ene fene sacwè.
- Fwait a fwait k' les botayes si vudént, come ene fene toele di brouyård a rcovrou l' louca des omes et l' a rindou covisse. — Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
- C' est des biesses ki rotèt sol toele toele di l' aiwe.
Parintaedje
candjîMots d’ aplacaedje
candjîSinonimeye
candjî- (texhous fis, d' ene grande sitindêye) : drap, stofe
- (drap tinkyî so les masteas po fé avanci on batea å vint) : vwele
- (gordene di dvant ene sicanfår di teyåte) : ridea (ridô)
Ratournaedjes
candjîtexhous fis, d' ene grande sitindêye
blanc lénçoû ou ôte blanke sitindêye po-z î mostrer on fime
Waitîz eto
candjîLijhoz l’ årtike toele (discramiaedje) so Wikipedia