Расон (КНДР)
| ||||||||||||
Расон (Насон, кар. 라선직할시, 羅先直轄市), Наджын-Санбон (кар. 라진-선봉직할시, 羅津-先鋒直轄市) — горад прамога падпарадкавання ў КНДР, які мяжуе з кітайскай правінцыя Гірын і Прыморскі краем Расіі. Мяжа з Расіяй праходзіць па рацэ Туманнай (Туманган).
На тэрыторыі горада размешчаны чыгуначныя станцыі Санбон і Наджын Карэйскіх дзяржаўных чыгунак, а таксама порт, які не замярзае круглы год[3]. У горад уваходзяць невялікія выспы, як марскія, так і рачныя: Піпхадо, Кхынсом і іншыя.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Мяжа па рацэ Туманган усталявана ў 1860 годзе. У 1990 годзе СССР і КНДР падпісалі дамову пра ўсталяванне лініі дзяржаўнай мяжы па фарватары Туманнай, дзякуючы чаму тэрыторыя былога вострава Нактундо плошчай 32 км² была прызнана савецкай. Гэта пагадненне не прызнала Паўднёвая Карэя, якая працягвае лічыць тэрыторыю Нактундо сваёй.
На тэрыторыі Расона ў порце Унгі 10 жніўня 1945 года адбыўся апошні паветраны таран Другой сусветнай вайны. Група штурмавікоў пад камандаваннем малодшага лейтэнанта Міхаіла Янко, камандзіра звяна 37-га штурмавога авіяцыйнага палка 12-й авіяцыйнай дывізіі ВПС Ціхаакіянскага флоту, выконвала задачу па знішчэнні транспартных сродкаў Квантунскай арміі ў порце Расін. Ужо пасля паспяховай атакі самалёт малодшага лейтэнанта падбілі, а сам лётчык быў паранены. Камандзір і паветраны стралок прынялі рашэнне не пакідаць машыну і накіравалі палаючы штурмавік у цэнтр партовых збудаванняў. 14 верасня 1945 года Міхаілу Янко прысвоілі званне Героя Савецкага Саюза, а яго таварыша па экіпажу, малодшага сяржанта Івана Бабкіна ўзнагародзілі Ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені (абодвух пасмяротна). Героі, а таксама яшчэ некалькі дзясяткаў воінаў Савецкай Арміі спачываюць у брацкай магіле на схіле аднаго з пагоркаў Раджына[4].
У 1991 годзе рэгіён атрымаў статус асаблівай эканамічнай зоны. Аддзяліўся ад правінцыі Хамгён-Пукто у 1993 годзе, атрымаўшы назву «Наджын-Санбон», якая ў 2000 годзе скарацілася да «Расон». У студзені 2011 года Расону прысвоены статус «Асаблівага горада», дзе большая частка абмежаванняў на вядзенне бізнесу будзе знятая[5].
У горадзе размешчаны нафтахімічны комплекс.
КНДР — Расія
[правіць | правіць зыходнік]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Laika_ac_Rajin_%286901215177%29.jpg/220px-Laika_ac_Rajin_%286901215177%29.jpg)
Пасля 2000 года ў СМІ сталі рэгулярна з’яўляцца паведамленні аб падрыхтоўцы да рэканструкцыі і мадэрнізацыі чыгункі ад порта Наджын да расійскага пасёлка Хасан, разбуранай у 1950-я гады. Згадвалася, што таваразварот паміж Расіяй і Паўночнай Карэяй у такім выпадку можа павялічыцца таксама за кошт таго, што ўлады краіны пагадзіліся адкрыць парты Расона для замежных судоў[6].
Названыя работы пачаліся ў кастрычніку 2008 года і скончыліся ў верасні 2013 года. У порце Наджын сіламі «РЖД» пабудаваны пірс, з якога ў канцы 2014 года было адпраўлена ў Паўднёвую Карэю 40,5 тыс. тон расійскага вугалю, а вясной 2015 года яшчэ каля 140 тыс. тон вугалю з Расіі[7]. Ад памежнага пераходу Хасан-Туманган да порта Наджын пракладзеная чыгуначная сумешчаная каляіна (карэйская 1435 мм і руская 1520 мм) працягласцю 54 км[8]. Па ўмовах пагаднення КНДР здае ў арэнду Пірс і прылеглую тэрыторыю на 49 гадоў, за што атрымлівае 600 тыс. еўра ў год[9].
Спачатку порт Наджын выкарыстоўваўся таксама Савецкім Саюзам (з 1972 па 1991 года).
Паміж памежнымі станцыямі Хасан (РФ, Прыморскі край, Хасанскі раён) і Туманган (КНДР, СЭЗ Расон) дзейнічае рэгулярнае пасажырскае чыгуначнае злучэнне. З 2017 года дзейнічае таксама і марское злучэнне паміж Уладзівастокам і Наджынам.
З 2018 года марское злучэнне Уладзівасток — Наджын перапыненае праз фінансавыя цяжкасці ў суднаходнай кампаніі.
Адміністрацыйны падзел
[правіць | правіць зыходнік]Расон падзелены на адзін 1 муніцыпальны раён (куёк) і 1 павет (гун):
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
- ↑ DPR Korea 2008 Population Census Праверана 27 лютага 2016.
- ↑ 2008 North Korean census
- ↑ http://www.asiaafrica.ru/images/AA_nomers/2015/201506/Kiryanov.pdf Архівавана 11 жніўня 2015. С. 67
- ↑ "Как развивается "полигон северокорейских реформ"". 2019-08-01. Праверана 2020-01-02.
- ↑ TUT.BY | НОВОСТИ — Китай вложит 2 миллиарда долларов в Северную Корею — В мире — 7.01.2011, 13:58(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 8 студзеня 2011. Праверана 6 верасня 2021.
- ↑ Lenta.ru: Экономика: Россию и Северную Корею соединит обновленная железная дорога
- ↑ http://www.asiaafrica.ru/images/AA_nomers/2015/201506/Kiryanov.pdf Архівавана 23 верасня 2015. С. 65
- ↑ RasonConTrans . rasoncontrans.ru. Праверана 7 лютага 2018.
- ↑ http://www.asiaafrica.ru/images/AA_nomers/2015/201506/Kiryanov.pdf Архівавана 23 верасня 2015. С. 67