Corón na hAragóine
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
|
|||||
Suíomh | |||||
| |||||
Daonra | |||||
Teanga oifigiúil | Aragóinis na Meánaoise an tSean-Chatalóinis an Laidin Laidin na meánaoise ![]() | ||||
Reiligiún | an Eaglais Chaitliceach Rómhánach, an tIoslam Sunnaíoch, Sephardic law and customs (en) ![]() ![]() | ||||
Tíreolaíocht | |||||
Cuid de | Catholic Monarchy (en) ![]() an Mhonarcacht Easpáinneach ![]() | ||||
Ar theorainn le | |||||
Sonraí stairiúla | |||||
Leanann sé/sí | Ríocht na hAragóine agus Contae Barcelona ![]() | ||||
Bunaitheoir(í) | Alfonso II na hAragóine ![]() | ||||
Cruthú | 18 Iúil 1164: cúis leis seo Q11912253, Q111512895 | ||||
Díscaoileadh | 1714 | ||||
Á leanúint ag | Ríocht na Spáinne, Council of Italy (en) ![]() ![]() | ||||
Eagraíocht pholaitiúil | |||||
Córas rialtais | monarcacht ilpháirteach agus monarcacht bhunreachtúil ![]() | ||||
Comhlacht reachtach | General Courts of the Crown of Aragon (en) ![]() ![]() |
Bhí Corón na hAragóine (An Chatal��inis: Corona d'Aragó, An Aragóinis: Corona d'Aragón, Laidin: Corona Aragonum), ina mhonarcacht ilchodach, déantar tagairt dó, sa lá atá inniu ann, mar Chónaidhm de Ríochtaí aonair rialaithe ag rí amháin le haontas pearsanta agus ríoraíoch le Ríocht na hAragóine agus le Chontae Barcelona. Nuair a bhí sé in ard a réime, san 14ú agus 15ú céad, bhí Corónach de Aragon ina thalasalathach (stát le ríochtaí muirí) ag rialú cuid mhór d'oirthear na Spáinne, codanna de dheisceart na Fraince, agus "Impireacht" de chuid) na Meánmhara lena n-áirítear na hOileáin Bhailéaracha, an tSicil, An Chorsaic, An tSairdín, Málta, Deisceart na hIodáile (ó 1442) agus páirteanna na Gréige (go dtí 1388). Ní raibh comhbhaill na Corónach aontaithe go polaitiúil ach amháin ag leibhéal an rí, a bhí i mbun na bhfearann uilig de réir a ndlíthe féin. Bheadh cistí a chruinniú faoi gach struchtúr cánach, ag déileáil ar leithligh le gach Corts nó Cortes. I dtéarmaí comhaimseartha, meastar uaireanta gur fheidhmigh tailte éagsúla de chuid na Corónach (den chuid is mó Ríocht na Aragon, Prionsacht na Catalóine agus Ríocht Valencia) níos mó mar Chónaidhm de chultúir seachas mar thír amháin. Sa chiall seo, ní mór gan Coróin na hAragóine a mheascadh le ceann amháin dá chomhchodanna, Ríocht na hAragóine, as a thógann sé a ainm.