ciwan
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/1rightarrow.png/15px-1rightarrow.png)
Bilêvkirin
[biguhêre]Rengdêr
[biguhêre]Pozîtîv | Komparatîv | Sûperlatîv |
---|---|---|
ciwan | ciwantir | herî ciwan ciwantirîn |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/World_Sports_Festival_2011_Winning_Ceremony.jpg/220px-World_Sports_Festival_2011_Winning_Ceremony.jpg)
ciwan
- xort, genc,
keç û kurên ku êdî ne zarok in lê hê nebûne jin an mêr,
mirovên ku hê pîr nebûne:- شَهْزَادَهْیَا گُلگُونْ قَبَا
اِیرُو مَجَالْ لِی هَاتُ و وَخْت
دِیسَا جُوَانْ بُو مِنْ دِ رَخْتْ — (Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640)
- Şehzadeya gulgûn qeba
Îro mecal lê hat u wext
Dîsa cuwan bû min di rext
- شَهْزَادَهْیَا گُلگُونْ قَبَا
- spehî, delal, bedew, rind, xweşik
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Herwiha
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Hevreha soranî جوان (ciwan), hewramî û zazakî ciwan, belûçî جوان (cewan), farisî جوان (cevan), tacikî ҷавон (cavon), pehlewî 𐫋𐫇𐫀𐫗 (cwʾn), peştûyî ځوان (źwā́n, źëwā́n), partî 𐫏𐫇𐫀𐫗 (ywʾn /yuwan/), avestayî 𐬫𐬀𐬎𐬎𐬀𐬥 (yauuan, /yewen/) û 𐬫𐬎𐬎𐬀𐬥 (yuuan, /yuven/) 𐬫𐬏𐬥 (yūn, /yûn/)... sanskrîtî युवन् (yúvan)... latviyayî jaûns, lîtwanî jáunas... rusî ю́ный (yúniy), slovakî junák, çekî jonák... latînî iuvenis, fransî jeune, îtalî giovine / giovane, portugalî jovem, spanî joven... îngilîzî young, almanî jung, holendî jong, danmarkî/norwecî/swêdî ung... bretonî yowank... hemû ji proto-hindûewropî *h₂yéwHō.
Bo guherîna Y-ya kevn bi C bidin ber: cejn, cade, cihû...
Di hemû zimanên din de peyva bi wateya xort, genc e, tenê li hinek deverên kurmancî û soranî (bi taybetî li Başûrê Kurdistanê) bi wateya "spehî, rind, xweşik, bedew" e.
Peyva îranî ketiye wek յաւանակ (yawanak) û յովանակ (yovanak) ketibû ermenî. Peyv ji zimanên îranî wek जवान / جوان (cevan) ketiye hindî û ûrdûyî.
Peyv bi forma xwe ya fransî wek jon- ketiye kurdî û tirkî jî, bi taybetî di peyva jontirk de.
Ji heman rehî herwiha: can (2), canîk, cane- / cone- (canega, conega).
- Çavkanî:
- Beekes, Robert S. P. (2011): Comparative Indo-European Linguistics: An Introduction, revised by Michiel de Vaan.
- Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
- Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
- Mackenzie, D. N. (1971), A Concise Pahlavi Dictionary, London, New York, Toronto: Oxford University Press.
- Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959
- The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi îngilîzî û rusî): http://starling.rinet.ru/
- Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010
- Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots [arşîv], Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em
Bi zaravayên din
[biguhêre]- Soranî: ciwan
- Kurdiya başûrî: ciwan, cuwan
- Hewramî: ciwan, ciwane
- Zazakî: ciwan
Werger
[biguhêre]- Afrîkansî: jonk → af
- Almanî: jung → de, jugendlich → de
- Başkîrî: йәш (yäš)
- Bretonî: yaouank → br
- Çekî: mladý → cs mê
- Çînî: 年轻 → zh (niánqīng)
- Çuvaşî: çамрăк (çamrăk)
- Danmarkî: ung → da, smuk → da
- Endonezyayî: muda → id, pemuda → id
- Erebî: شاب (şab)
- Esperantoyî: juna → eo
- Farisî: جوان → fa (cevan)
- Farisî: جوان → fa (javân)
- Ferî: ungur
- Fînî: nuori → fi
- Fransî: jeune → fr
- Gaelîka skotî: òg
- Gagawzî: genç
- Gurcî: ახალგაზრდა (axalgazrda)
- Holendî: jong → nl, jeugdig → nl, pril → nl
- Îbranî: צעיר → he
- Îbranî: צָעִיר → he mê
- Îdoyî: -yun-
- Îngilîziya kevn: geong → ang
- Îngilîzî: young → en
- Înterlîngua: juvenes, juvene
- Îrlendî: óg → ga
- Îtalî: giovane → it
- Îzlendî: ungur → is
- Japonî: 若い → ja (wakai)
- Karaçay-balkarî: джаш
- Katalanî: jove → ca
- Kirgizî: жаш → ky (caş)
- Kîkongoyî: toko
- Koreyî: 젊다 → ko (jeomda)
- Kornî: yowynk
- Korsîkayî: ghjovanu m, ghjovana m
- Kumikî: яш (yaş)
- Latviyayî: jauns → lv
- Lîtwanî: jaunas → lt
- Malezî: muda → ms
- Mecarî: fiatal → hu
- Mongolî: залуу → mn (zaluu)
- Nogayî: яс (yas)
- Norwecî: ung → no
- Oksîtanî: joen → oc, jove → oc, joine → oc
- Papyamentoyî: yòn, hoben
- Pîkardî: jònne
- Polonî: młody → pl
- Portugalî: jovem → pt
- Qazaxî: жас → kk (jas)
- Romanyayî: tînăr → ro, june → ro
- Rusî: молодой → ru (molodoj)
- Samiya bakurî: nuorra
- Sirananî: yongu
- Sirboxirwatî: mlad → sh
- Sirboxirwatî: mlad → sh
- Sonxayî: saatara
- Spanî: joven → es
- Swêdî: ung → sv, ungdomlig → sv
- Tagalogî: batà → tl
- Teteriya krîmî: yaş, genç
- Teterî: яшь → tt (yaş’)
- Tirkî: genç → tr
- Tirkmenî: ýaş
- Tofalarî: ниит
- Viyetnamî: trẻ → vi
- Weylsî: ieuanc → cy, ifanc → cy
- Xakasî: час (ças)
- Yakutî: эдэр (eder)
- Yûnaniya kevn: ἡβός (hebos)
- Yûnanî: νέος → el (néos), νεαρός → el (nearós), μικρός → el (mikrós)
- Zuluyî: -sha → zu
- Afarî: 'adal
- Afrîkansî: deftig, mooi → af
- Albanî: bukur → sq
- Almanî: schön → de, gut → de, angenehm → de
- Amharî: ቆንጆ (ḳōnjō)
- Angevinî: biau
- Azerî: gözəl → az, qəşəng → az
- Baskî: eder
- sche, fesch :
- Bretonî: brav → br, kaer → br, terrupl → br
- Çînî: 漂亮 → zh (piàoliang), 美丽 → zh (měilì), 好看 → zh (hǎokàn), 优美 → zh (yōuměi), 帅 → zh (shuài)
- Danmarkî: skøn, smuk → da
- Endonezyayî: cantik → id, indah → id, permai → id
- Erebî: جميل → ar (cemîl)
- Esperantoyî: bela → eo
- Farisî: زیبا → fa (zibâ)
- Ferî: vakur → fo
- Fînî: kaunis → fi
- Fransî: belle → fr m, beau → fr n
- Frîsî: moai
- Gaelîka skotî: briagha
- Gotî: 𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃 (skaúns)
- Holendî: schoon → nl, mooi → nl, fraai → nl, knap → nl, net → nl
- Îbranî: נֶהַדָר → he (nehedar)
- Îdoyî: bela → io
- Îngilîziya kevn: fæger, wlitig
- Îngilîzî: beautiful → en, pretty → en
- Îngilîzî: beautiful → en
- Înterlîngua: belle → ia
- Înuîtî: ᐃᓂᖁᓇᖅᑐᖅ (iniqunaqtuq)
- Îtalî: bello → it, carino → it
- Îzlendî: fagur → is, legur, fallegur → is
- Japonî: 美しい → ja (utsukushii), きれい → ja (kirei), 綺麗 → ja (kirei)
- Katalanî: bell → ca
- Kîkûyûyî: thaka
- Kînyarwandayî: za
- Komorî: -zuri
- Koreyî: 예쁘다 → ko (yeppeuda), 아름답다 → ko (areumdapda)
- Latînî: formosus, pulcher → la
- Latviyayî: skaists → lv
- Lingalayî: kitóko
- Lîtwanî: gražus → lt
- Malezî: cantik → ms, indah → ms
- Maltayî: sabih
- Mayayiya yukatekî: hats’uts
- Mecarî: gyönyörű → hu, szép → hu
- Mongolî: гоё → mn (gojo), сайхан → mn (sajhan)
- Navajoyî: nišžóní
- Normandî: bé
- Norwecî: skjønn → no, vakker → no, pen → no
- Oksîtanî: polit → oc, bèl → oc
- Papyamentoyî: bunita, kiut
- Pîkardî: biau, bieau, bellot
- Polonî: piękny → pl, ładny → pl
- Portugalî: belo → pt, formoso → pt, lindo → pt, bonito → pt, pulcro → pt
- Qazaxî: сымбатты (symbatty), әдемі (ädemı), әсем (äsem), сұлу (sūlu), көркем (körkem)
- Romanyayî: frumos → ro
- Rusî: красивый → ru (krasivyy)
- Samiya bakurî: fávru
- Sanskrîtî: सुन्दर → sa n (sundara)
- Sardînî: bellu
- Sirananî: moy
- Sirboxirwatî: леп (lep)
- Sirboxirwatî: lep (леп) → sh m
- Slovakî: krasný
- Somalî: aragsan, jalaqsan
- Spanî: bello → es, hermoso → es
- Swahîlî: -zuri
- Swêdî: skön → sv, vacker → sv
- Şawî: yebha
- Tagalogî: magandá → tl
- Temazîxtiya atlasa navendî: afulki
- Tirkî: güzel → tr
- Walonî: bea → wa
- Yûnaniya kevn: αἴθριος m (aíthrios)
- Yûnanî: αίθριος → el (aíthrios), εξαίσιος → el (exaísios), ωραίος → el (oraíos), υπέροχος → el (ypérochos)
- Zimanê destan li Fransayê: Şablon:wikisign
- Zuluyî: -bukekayo → zu, -hle → zu
Navdêr
[biguhêre]Zayendên mê û nêr ên binavkirî | ||||
---|---|---|---|---|
Rewş | Mê (yj.) | Nêr (yj.) | Mê û nêr (pj.) | |
Navkî | ciwan | ciwan | ciwan | |
Îzafe | ciwana | ciwanê | ciwanên | |
Çemandî | ciwanê | ciwanî | ciwanan | |
Nîşandera çemandî | wê ciwanê | wî ciwanî | wan ciwanan | |
Bangkirin | ciwanê | ciwano | ciwanino | |
Zayendên mê û nêr ên nebinavkirî | ||||
Rewş | Mê (yj.) | Nêr (yj.) | Mê û nêr (pj.) | |
Navkî | ciwanek | ciwanek | ciwanin | |
Îzafe | ciwaneke | ciwanekî | ciwanine | |
Çemandî | ciwanekê | ciwanekî | ciwaninan |
ciwan mê û nêr
- kesên ku êdî ne zarok in lê hê pîr jî nebûne:
- komeke ciwanan
- du pîr û ciwanek
- Ciwanên kurd, bixwînin!
Werger
[biguhêre]Rengdêr
[biguhêre]ciwan
Rengdêr
[biguhêre]ciwan