کەو
بلێڤکرن
[دەستکاری]ناڤدێر 1
[دەستکاری]زایەندا نێرئا بناڤکری | ||
---|---|---|
رەوش | یەکژمار | پرژمار |
ناڤکی | کەو | کەو |
ئیزافە | کەوێ | کەوێن |
چەماندی | کەوی | کەوان |
نیشاندەرا چەماندی | وی کەوی | وان کەوان |
بانگکرن | کەوۆ | کەونۆ |
زایەندا نێرئا نەبناڤکری | ||
رەوش | یەکژمار | پرژمار |
ناڤکی | کەوەک | کەون |
ئیزافە | کەوەکی | کەونە |
چەماندی | کەوەکی | کەونان |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Alectoris-chukar-001.jpg/220px-Alectoris-chukar-001.jpg)
کەو نێر ک-یا نەرم
- (بالندە) فرندەیەک نێچیرێ یێ کێم-فرئە ئوو کۆچەریێ ناکن
(وەک فرندەیێ نەتەوەیی یێ کوردان تێت هەسباندن). - فراندن، اڤێتن
(وەک "تێ کەو کرن" تێ سڤیاندنێ، "کەڤرەک دوو کووچک دە کەو کر")
ژ وێژەیا کلاسیک
[دەستکاری]- حوور کر جەسەد قەوسێن سەمەد تیر دان کەبەد دادئوو مەدەد
جەرهان ژ نەو خوین دایە کەو 'شقا مە لەو مەشهوور- بوو
لەو یەک نەسەق من تێن سەبەق نوورا یەقەق دا دل شەفەق — (مەلایێ جزیری، دیوانا مەلایێ جزری، ~1640)
حەروەها
[دەستکاری]- کەودەری[1]، بئی نگلزی "پتارمگان، گرۆوسە"ئوو ب فرانسی "پەردرخ دەس نەگەس، لاگۆپèدە، گەلنۆتتە"
- کەوێ چیرک، کەوچیر
- کەوێ گۆزەل[2]، بئی نگلزی "رەد پارتردگە"ئوو ب فرانسی "بارتاڤەللە، پەردرخ رۆوگە".
- کەوێ ربات، کەوێ رباش، بئی نگلزی "پارتردگە"ئوو ب فرانسی "پەردرخ جاجابە".
- کەوێ سووسک، کەوسووسک، بئی نگلزی "گرای پارتردگە"ئوو ب فرانسی "پەردرخ گرسە".
بئا لفابەیێن دن
[دەستکاری]ئەتیمۆلۆژی
[دەستکاری]ئۆنۆماتۆپۆەتیک ژ دەنگێ وان ("کەب-کەبا کەوان": ب > و)، هەڤرەها سۆرانی کهو (کەو)، کەلهوری کەوک، فارسی کبک (کەبک)، بەختیاری کوگ (کەوگ) یان ژی تێکلی کەڤۆکئوو کۆترێئوو "کەو" (رەنگێ شین)، ل ژێر بنەرە.
بکارانین
[دەستکاری]- کەودان (ناڤدێر)
ژێ
[دەستکاری]ناڤێ زانستی
[دەستکاری]ب زاراڤایێن دن
[دەستکاری]وەرگەر
[دەستکاری]- ئالبانی: تهëللëزë → سق
- ئالمانی: رەبهوهن → دە نت
- ئالتاییا باشووری: торлоо (تۆرلۆۆ)
- ئاراگۆنی: پەردز م
- ئارۆمانی: پتورنجلژ م، پترونجلژ م، پردج ن، پردجã م
- ئاسامی: তিতৰ (تتۆر)، তিতৌ (تتۆو)
- ئاستووری: پەردز م، پáمپانا م
- ئازەری: کəکلک → از
- باسکی: ەپەر → ەو
- بەلاروسی: курапатка م (کوراپاتکا)
- بەختیاری: کوگ
- برەتۆنی: کلوژار ج’هرس، کلوژار → بر م
- بولگاری: яребица → بگ م (ژارەبجا)
- چامجورۆیی: س̈هۆنۆتۆ
- چەکی: کۆرۆپتەڤ → جس م، ۆرەبجە م
- چەرۆکی: ᎫᏇ (گوقوە)
- چینی:
- چوکچی: рэвымрэв
- دالماتی: پەرناجا م
- دانمارکی: اگەرهøنە → دا گ
- ئەرەبی: حَجَل → ار ن (ḥاژال)، قبج → ار (قابژ)
- ئەرەبیا فاسی: حْجل ن (ḥژəل)
- ئەرمەنی: կաքավ → هی (کاکʿاڤ)
- ئەسپەرانتۆیی: پەردرکۆ
- ئەستۆنی: نورمکانا، پõلدپüü → ەت، پüü
- ئەڤەنکی: хе̄лакӣ (هēلاکī)
- فارسی: کبک → فا (کابک)، زرچ (زارەč)، دج → فا (داژ)
- فەری: اکورهøنا م
- فینی: پەلتۆپیی → ف، پوناپیی → ف
- فرانسی: پەردرخ → فر م، گاربۆن → فر م، پەردرەاو → فر ن
- فریۆلی: پەرنیس
- فریسی: پاترس
- گاەلیکا سکۆتی: پەورتاگ
- گالیسی: پەردز → گل م، پەردگۆتۆ ن
- گورجی: კაკაბი → کا (ḳاḳاب)
- گوتنشی: اکەرهینس
- حایتی: پèدر
- حەورامی: ژەرەژی (žاراžī)
- حندی: तीतर → ه ن (تīتار)
- حۆلەندی: پاترژس → نل م
- ئیبرانی: חוגלה \ חָגְלָה م (کهۆگلá)
- ئیدۆیی: پەردرکۆ → ۆ
- ئینگلیزی: پارتردگە → ەن
- ئیرلەندی: پاتراسج
- ئیتالی: پەرنجە → ت م
- ئیتەلمەنی: рэвнэ (رەڤنە)
- ئیزلەندی: اکورهæنا م
- ژاپۆنی: 山鶉 (やまうずら، یاماوزورا)، ヤマウズラ → ژا (یاماوزورا)
- کالمیکی: йотун (یۆتون)
- کاتالانی: پەردو → جا م
- کەچوایی: یوتو، جاکوا
- کەتی: ассуп
- کیکوویوویی: نگوارە 9ئا ن 10
- لادینی: گالنا دا مۆنت م
- لاتینی: پەردīخ نئا ن م
- لاتڤیایی: لاوکربە، ربە → لڤ
- لیتوانی: کوراپکا → لت
- لیڤۆنی: پīک (پەردجناە)، نورمپīک (پەردخ)، نورمکانā (پەردخ)
- لوکسەمبوورگی: فەلدهۆنگ → لب نت
- ماکەدۆنی: ере́бица م (ەرéبجا)
- مالتایی: ħاġلا م
- مانکسی: پاتراگ
- مازەندەرانی: کوک (کۆک)
- مەجاری: فۆگۆلی → هو
- مۆنگۆلی: ятуу → من (ژاتوو)
- مۆنتاگنایسی: پنەو
- نانتجۆکەیی: کتتیجاون دپقوا
- ناڤاژۆیی: نااʼاهóóهاłبáهí
- نەدەرساکسی: راپپهۆهن نت
- نیڤخی: пағи (پاꜧ)، тлеурӈа (تلەورŋا)
- نۆرماندی: پèردرخ م
- نۆروەجی:
- ئۆژبوەیی: بنە
- ئۆکسیتانی: پەردتز → ۆج ن
- ئۆسمانی: ككلیك (کەکلک)
- پالی: تتترا ن
- پۆلۆنی: کورۆپاتوا → پل م
- پۆرتوگالی: پەردز → پت م
- پروسیا کەڤن: لاوکاگەرتا
- پونجابی: ਤਿੱਤਰ → پا (تتتار)
- رۆماگنۆلی: پارنز م، ستەرنا م
- رۆمانجی: پەرنسجه، پەرنسجه گرسجها
- رۆمانی: دڤلۆ-کان م
- رۆمانیایی: پۆتâرنجهە → رۆ م
- روسی: куропа́тка م (کورۆپáتکا)
- سامیا باکوری: بەالدۆباککو
- سانسکریتی: किकिदीवि → سا ن (ککدīڤ)، तित्तिर → سا ن (تتترا)
- ساردینی: پەردخ جخنال، پەردگهە د’اببا
- سربۆخرواتی:
- سکانی: اگەرهøنا م، اگەرهøنس نت پژ
- سلۆڤاکی: ژارابجا م
- سلۆڤەنی: ژەرەبجا → سل م
- سۆربی:
- سپانی: پەردز → ەس م
- سوێدی: راپپهöنا → سڤ گ
- تامیلی: கௌதாரி → تا (کاوتāر)
- تاشەلهتی: ⵜⴰⵙⴽⴽⵓⵔⵜ م (تاسککورت)، ⴰⵡⵉⵔⵊ ن (اورژ)
- تەتەری: кыр тавыгы (قıر تاوığı)
- ترکی: کەکلک → تر
- ئووکراینی: куріпка م (کورپکا)، куріпка сіра م (کورپکا سرا)
- والۆنی: پەترس → وا م
- وەیلسی: پەترس ن پژئا ن م پژ
- ویلامۆوی: راوبهüن
- یوکاگهریا باکوری: лабунмэ (لابونمە)
- یوونانی: πέρδικα → ەل م (پéردکا)
- کەڤن: πέρδιξ نئا ن م (پéردخ)
- زهوانگی: رۆەگفەک
- ئەڤ قسمێ وەرگەرێ ژئا گاهیێن ناڤەرۆکا ڤێ گوهەرتۆیا گۆتارا وەکهەڤئا ل سەر ویکیفەرهەنگائی نگلیزی پێک تێ.
ناڤدێر 2
[دەستکاری]زایەندا مێ یا بناڤکری | ||
---|---|---|
رەوش | یەکژمار | پرژمار |
ناڤکی | کەو | کەو |
ئیزافە | کەوا | کەوێن |
چەماندی | کەوێ | کەوان |
نیشاندەرا چەماندی | وێ کەوێ | وان کەوان |
بانگکرن | کەوێ | کەونۆ |
زایەندا مێ یا نەبناڤکری | ||
رەوش | یەکژمار | پرژمار |
ناڤکی | کەوەک | کەون |
ئیزافە | کەوەکە | کەونە |
چەماندی | کەوەکێ | کەونان |
کەو مێ ک-یا رەق
- کەوین یان کەواندن.
- رەفەسەکانەکائە ڤدلجەبارێ کەڤەر دایە، دئێ ڤارا خوەدێ دە ل سەر تۆڤ بوویە چار تۆختۆرێنئە سکەریێ. دە بریندارێ خوەشمێری دکەلینن، ... براکۆ چما دئێ ڤارا خوەدێ دە لێ بنێرە کەو لێ نایێ. — (دەنگبێژئا پێ بەکر-ئەڤدلجەبار چاووش)
- بجهبوونا داخوازێ.
- کەوا وی هات. ― داخوازا وی ب جه هات.
ژێ
[دەستکاری]وەرگەر
[دەستکاری]ناڤدێر 3
[دەستکاری]کەو مێ
ئەتیمۆلۆژی
[دەستکاری]بدە بەرئە رمەنی կապույտ (کاپویت، “شین”) لێ هتمالەن ژ ازەری گöی (“شین”) ژ ترکیکیا کەڤن *کöک (شین)، هەڤرەها ترکمەنستانی گöک (شین)،ئۆ یخوری كۆك (کöک، “شین”)، ترکی گöک (ەسمان). د ترکی دە مانەیا ڤێ پەیڤێ ژ "شین" گوهەریەئوو بوویە "ەسمان"ئوو ل شوونا وێ بۆ رەنگێ شین پەیڤا ماڤ یا ژئە رەبی "ماوی=اڤی" جه گرتیە.
وەرگەر
[دەستکاری]چاڤکانی
[دەستکاری]ناڤدێر
[دەستکاری]کەو
پۆلەکان:
- کورمانجی
- بلێڤکرنا Iپئایێ ب کورمانجی
- دەنگێن کورمانجی ژئا مەدێ
- دەنگ ب کورمانجی
- دەنگێن کورمانجی ژ وانێ
- ناڤدێر ب کورمانجی
- ناڤدێرێن نێر ب کورمانجی
- بلێڤکرنێن کورمانجی ب ک-یا نەرم
- بالندە ب کورمانجی
- ژ وێژەیا کلاسیک (کورمانجی)
- ژێگرتن ب کورمانجی
- دەنگێن سرشتی ب کورمانجی
- ناڤدێرێن مێ ب کورمانجی
- بلێڤکرنێن کورمانجی ب ک-یا رەق
- میناک ب کورمانجی
- پەیڤێن کورمانجی ژئا زەری
- سۆرانی
- ناڤدێر ب سۆرانی