kew
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr 1
[biguhêre]Zayenda nêr a binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kew | kew |
Îzafe | kewê | kewên |
Çemandî | kewî | kewan |
Nîşandera çemandî | wî kewî | wan kewan |
Bangkirin | kewo | kewino |
Zayenda nêr a nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kewek | kewin |
Îzafe | kewekî | kewine |
Çemandî | kewekî | kewinan |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Alectoris-chukar-001.jpg/220px-Alectoris-chukar-001.jpg)
kew nêr k-ya nerm
- (balinde) Firindeyek nêçîrê yê kêm-fir e û koçeriyê nakin
(wek firindeyê neteweyî yê kurdan têt hesibandin). - firandin, avêtin
(wek "tê kew kirin" tê siviyandinê, "kevrek dû kûçik de kew kir")
Ji wêjeya klasîk
[biguhêre]- Hûr kir cesed qewsên semed tîr dan kebed dad û meded
Cerhan ji new xwîn daye kew 'işqa me lew meşhûr-i bû
Lew yek neseq min tên sebeq nûra yeqeq da dil şefeq — (Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640)
Herweha
[biguhêre]- kewderî[1], bi îngilizî "ptarmigan, grouse" û bi fransî "perdrix des neiges, lagopède, gelinotte"
- kewê çîrik, kewçîr
- kewê gozel[2], bi îngilizî "red partridge" û bi fransî "bartavelle, perdrix rouge".
- kewê ribat, kewê ribaş, bi îngilizî "partridge" û bi fransî "perdrix cacabe".
- kewê sûsik, kewsûsk, bi îngilizî "gray partridge" û bi fransî "perdrix grise".
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Onomatopoetîk ji dengê wan ("keb-keba kewan": b > w), hevreha soranî kew (kew), kelhurî kewk, farisî kbk (kebk), bextiyarî kwg (kewg) yan jî têkilî kevok û kotirê û "kew" (rengê şîn), li jêr binere.
Bikaranîn
[biguhêre]- kewdan (navdêr)
Jê
[biguhêre]Navê zanistî
[biguhêre]Bi zaravayên din
[biguhêre]Werger
[biguhêre]- Albanî: thëllëzë → sq
- Almanî: Rebhuhn → de nt
- Altayiya başûrî: торлоо (torloo)
- Aragonî: perdiz m
- Aromanî: piturniclji m, pitruniclji m, pirdic n, pirdicã m
- Asamî: তিতৰ (titor), তিতৌ (titou)
- Astûrî: perdiz m, pámpana m
- Azerî: kəklik → az
- Baskî: eper → eu
- Belarusî: курапатка m (kurapatka)
- Bextiyarî: kwg
- Bretonî: klujar c’hris, klujar → br m
- Bulgarî: яребица → bg m (jarebica)
- Çamicuroyî: s̈honoto
- Çekî: koroptev → cs m, orebice m
- Çerokî: ᎫᏇ (guque)
- Çînî:
- Çukçî: рэвымрэв
- Dalmatî: pernaica m
- Danmarkî: agerhøne → da g
- Erebî: hَcَl → ar n (ḥajal), qbc → ar (qabj)
- Erebiya fasî: hْcl n (ḥjəl)
- Ermenî: կաքավ → hy (kakʿav)
- Esperantoyî: perdriko
- Estonî: nurmkana, põldpüü → et, püü
- Evenkî: хе̄лакӣ (hēlakī)
- Farisî: kbk → fa (kabk), zrç (zareč), dc → fa (daj)
- Ferî: akurhøna m
- Fînî: peltopyy → fi, punapyy → fi
- Fransî: perdrix → fr m, garbon → fr m, perdreau → fr n
- Friyolî: pernîs
- Frîsî: patriis
- Gaelîka skotî: peurtag
- Galîsî: perdiz → gl m, perdigoto n
- Gurcî: კაკაბი → ka (ḳaḳabi)
- Gutnişî: akerhyns
- Haîtî: pèdri
- Hewramî: jerejî (žaražī)
- Hindî: तीतर → hi n (tītar)
- Holendî: patrijs → nl m
- Îbranî: חוגלה \ חָגְלָה m (khoglá)
- Îdoyî: perdriko → io
- Îngilîzî: partridge → en
- Îrlendî: patraisc
- Îtalî: pernice → it m
- Îtelmenî: рэвнэ (revne)
- Îzlendî: akurhæna m
- Japonî: 山鶉 (やまうずら, yamauzura), ヤマウズラ → ja (yamauzura)
- Kalmîkî: йотун (yotun)
- Katalanî: perdiu → ca m
- Keçwayî: yutu, cakwa
- Ketî: ассуп
- Kîkûyûyî: ngware 9 an 10
- Ladînî: gialina da mont m
- Latînî: perdīx n an m
- Latviyayî: laukirbe, irbe → lv
- Lîtwanî: kurapka → lt
- Lîvonî: pīki (Perdicinae), nurmpīki (Perdix), nurmkanā (Perdix)
- Luksembûrgî: Feldhong → lb nt
- Makedonî: ере́бица m (erébica)
- Maltayî: ħaġla m
- Manksî: patrag
- Mazenderanî: kwk (kok)
- Mecarî: fogoly → hu
- Mongolî: ятуу → mn (jatuu)
- Montagnaîsî: pineu
- Nanticokeyî: kittycawn dipqua
- Navajoyî: naaʼahóóhaiłbáhí
- Nedersaksî: Rapphohn nt
- Nîvxî: пағи (paꜧi), тлеурӈа (tleurŋa)
- Normandî: pèrdrix m
- Norwecî:
- Ojibweyî: bine
- Oksîtanî: perditz → oc n
- Osmanî: kklîk (keklik)
- Palî: tittira n
- Polonî: kuropatwa → pl m
- Portugalî: perdiz → pt m
- Prusiya kevn: laukagerta
- Puncabî: ਤਿੱਤਰ → pa (tittar)
- Romagnolî: parniz m, sterna m
- Romancî: pernisch, pernisch grischa
- Romanî: divlio-kaini m
- Romanyayî: potârniche → ro m
- Rusî: куропа́тка m (kuropátka)
- Samiya bakurî: bealdobakku
- Sanskrîtî: किकिदीवि → sa n (kikidīvi), तित्तिर → sa n (tittira)
- Sardînî: perdixi cixinali, perdighe d’abba
- Sirboxirwatî:
- Skanî: agerhøna m, agerhøns nt pj
- Slovakî: jarabica m
- Slovenî: jerebica → sl m
- Sorbî:
- Spanî: perdiz → es m
- Swêdî: rapphöna → sv g
- Tamîlî: கௌதாரி → ta (kautāri)
- Taşelhitî: ⵜⴰⵙⴽⴽⵓⵔⵜ m (taskkurt), ⴰⵡⵉⵔⵊ n (awirj)
- Teterî: кыр тавыгы (qır tawığı)
- Tirkî: keklik → tr
- Ûkraynî: куріпка m (kuripka), куріпка сіра m (kuripka sira)
- Walonî: pietris → wa m
- Weylsî: petris n pj an m pj
- Wîlamowî: raubhün
- Yukaghiriya bakurî: лабунмэ (labunme)
- Yûnanî: πέρδικα → el m (pérdika)
- Kevn: πέρδιξ n an m (pérdix)
- Zhuangî: roegfek
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Navdêr 2
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kew | kew |
Îzafe | kewa | kewên |
Çemandî | kewê | kewan |
Nîşandera çemandî | wê kewê | wan kewan |
Bangkirin | kewê | kewino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kewek | kewin |
Îzafe | keweke | kewine |
Çemandî | kewekê | kewinan |
kew mê k-ya req
- Kewîn yan kewandin.
- Refesekaneka Evdilcebarê kever daye, di êvara Xwedê de li ser tov bûye çar toxtorên eskeriyê. De birîndarê xweşmêrî dikelînin, ... birako çima di êvara Xwedê de lê binêre kew lê nayê. — (Dengbêj Apê Bekir-Evdilcebar Çawuş)
- Bicihbûna daxwazê.
- Kewa wî hat. ― Daxwaza wî bi cih hat.
Jê
[biguhêre]Werger
[biguhêre]Navdêr 3
[biguhêre]kew mê
Etîmolojî
[biguhêre]Bide ber ermenî կապույտ (kapuyt, “şîn”) lê ihtimalen ji azerî göy (“şîn”) ji tirkîkiya kevn *kök (şîn), hevreha tirkmenistanî gök (şîn), oyxurî kok (kök, “şîn”), tirkî gök (esman). Di tirkî de maneya vê peyvê ji "şîn" guheriye û bûye "esman" û li şûna wê bo rengê şîn peyva mavi ya ji erebî "mawî=avî" cih girtiye.
Werger
[biguhêre]Çavkanî
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]kew
Kategorî:
- Kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Amedê
- Deng bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Wanê
- Navdêr bi kurmancî
- Navdêrên nêr bi kurmancî
- Bilêvkirinên kurmancî bi k-ya nerm
- Balinde bi kurmancî
- Ji wêjeya klasîk (kurmancî)
- Jêgirtin bi kurmancî
- Dengên siriştî bi kurmancî
- Navdêrên mê bi kurmancî
- Bilêvkirinên kurmancî bi k-ya req
- Mînak bi kurmancî
- Peyvên kurmancî ji azerî
- Soranî
- Navdêr bi soranî