Tridentinum et Tirolis Athesina
![Tridentinum et Tirolis Athesina: insigne](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Coat_of_arms_of_Trentino-South_Tyrol.svg/85px-Coat_of_arms_of_Trentino-South_Tyrol.svg.png)
![Tridentinum et Tirolis Athesina: vexillum](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg/90px-Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg.png)
Civitas: Italia
Locus: 46°23′0″N 11°25′0″E
Nomen officiale: Regione Autonoma Trentino-Alto Adige, Autonome Region Trentino-Südtirol
Situs interretialis
Fines
Territoria finitima: Grisonia, Tirolis, Salisburgum, Venetia, Langobardia
Forma
Caput: Tridentum
Subdivisiones: Provincia Bauzanensis, Libera Provincia Tridentina
Gestio
Consilium: Regional council of Trentino-Alto Adige/Südtirol
Vita
Sermo publicus: Italiane, lingua Theodisca, lingua Ladina
Zona horaria: UTC+1, UTC+2
Tridentinum et Tirolis Athesina[1][2] (Italiane Trentino-Alto Adige, Theodisce Trentino-Südtirol) est regio sui iuris Italiae. Quae regio, olim Venetia Tridentina[3] nuncupata, aream 13.619 km² continet et circiter 1.051.951[4] incolarum habet. Regionis linguae sunt Italica, Germanica et Ladina. Incolae Tridentini et Tirolenses appellantur.
Fines
[recensere | fontem recensere]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Trentino-South_Tyrol_Provinces.png/220px-Trentino-South_Tyrol_Provinces.png)
Tridentinum et Tirolis Meridionalis ex Italiae finibus septentrionalissimi sunt. Ut multi viri docti Latinis litteris opinantur, hi agri etiam Alti regio Athesis Tridentinaque regio vocantur; praetera, ex eorum sententia, incolae Germanice loquentes suum territorium Raetiam Australem quoque nominare possunt. Priore vicesimi saeculi parte huic loco Venetia Tridentina nomen erat. Usque ad primum bellum mundanum Tridentinum et Tirolum Meridionale pars Tirolis Austriae erat. In parte septentrionali - hodie Bauzani provincia vel etiam ab Italicis provincia Athesis Superioris nuncupata - plures hominum Theodisce loquebantur (et iam loquuntur), in meridionali parte Italice - hodie provincia Tridentina.
Geographia politica
[recensere | fontem recensere]Provinciae Liberae Tridentinae-Tirolenses
[recensere | fontem recensere]- Libera Provincia Tridentina - Tridentinum (alia nomina: Libera Provincia Tridenti): Tridentina regio est.
- Libera Provincia Bauzanensis - Athesia Superior/Tirolis Meridionalis (alia nomina: Libera Provincia Bauzani): Athesia Superior regio vel Rhaetia Australis est.
Capita
[recensere | fontem recensere]Comprehensoria
[recensere | fontem recensere]- Communitates Vallis Tridentinae
- Communitates Comprehensoriales Athesiae Superioris/Tirolis Meridionalis
Fines
[recensere | fontem recensere]Regiones
[recensere | fontem recensere]Civitates
[recensere | fontem recensere]- Austria
- Salisburgum (civitas) (AT-5)
- Tirolis (civitas Austriae) (AT-7)
Geographia physica
[recensere | fontem recensere]Morphologia
[recensere | fontem recensere]Montes
[recensere | fontem recensere]- Dolomiani montes (Italiane Dolomiti, Germanice Dolomiten, Ladinice Dolomites)
et cetera.
Valles
[recensere | fontem recensere]- Anaunia, Val di Non
- Vallis Athesina, Valle dell'Adige
- Vallis Ausuganea seu Vallis Ausugi, Valsugana
- Vallis Clesis, Valle di Chiese
- Vallis Cimbriana seu Vallis Cimbriae , Val di Cembra
- Vallis Davoni Val di Daone
- Vallis Fasciae seu Vallis Fassiae, Val di di Fassa
- Vallis Flemmarum seu Vallis Flemmis, Val di Fiemme
- Valles Iudicariae seu Valles Iudicarienses, Valli Giudicarie
- Vallis Lagarina, Vallagarina
- Vallis Lacuuum, Valle dei Laghi
- Vallis Leudrina
- Vallis Mochenorum seu Vallis Fersinae, Valle dei Mocheni/Valle del Fersina
- Vallis Primeriensis seu Vallis Primerii
- Vallis Randena, Val Rendena
- Vallis Soletana (vel Vallis Sulis, Vallis Solis) , Val di Sole
- Vallis Abbatiae (alia nomina: Vallis Gaderae) (Italiane: Val Badia; Theodisce: Gadertal)
- Vallis Aurina (Italiane: Valle Aurina; Theodisce: Ahrntal)
- Vallis Casium (olim Gesize) (Italiane:Valle di Casies; Theodisce: Gsies)
- Vallis Gardeina (alia nomina: Vallis Gredina, Gredine) (Italiane: Val Gardena; Theodisce: Gröden / Grödnertal; Dolomiane: Gherdëina)
- Vallis Hisara
- Vallis Nassicae (alia nomina: Volnescis) (Italiane: Funes; Theodisce: Villnöß)
- Vallis Passiria (Vallis Passyria) seu Vallis Passiriae (Vallis Passyriae) (Italiane: Val Passiria; Theodisce: Passeiertal)
- Vallis Pustriosa (Italiane: Val Pusteria; Theodisce: Pustertal; Dolomiane Val de Puster)
- Vallis Venusta vel Vennonum Vallis (Italiane: Val Venosta; Theodisce: Vinschgau / Vintschgau; Ladinice: Val Venuesta; Rhaetice: Vnuost)
- Vallis Ultimis seu Vallis Ultimi
et cetera.
Altae planities
[recensere | fontem recensere]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Trafoi_01.jpg/350px-Trafoi_01.jpg)
- Banalum, Banale
- Ager Tesinus seu Pagus Tesinus, Tesino
- Alta Planities Fulgaridae
- Mons Sclerianus[5]
- Pascuum Siusense[5], Alpe di Siusi - Seiser Alm - Mont Sëuc,
- Saltus (alta planities)
Transitus
[recensere | fontem recensere]- Transitus Thonalis [6]
- Brennus Mons (vel Pyrenaeus Transitus, Pyrius Transitus, Pyricaeus mons, Pyrendum Transitus) (Italiane: Passo del Brennero; Germanice: Brennerpass)
- Iugum Iovis
- Stilvis transitus (Italiane: Passo dello Stelvio; Germanice: Stilfser Joch)
Hydrographia
[recensere | fontem recensere]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Reschensee.jpg/350px-Reschensee.jpg)
Flumina
[recensere | fontem recensere]- Athesis (Italiane: Adige; Germanice: Etsch; Ladinice: Adiç)
- Hisarcus (Italiane: Isarco; Germanice Eisack)
- Byrrha (Italiane: Rienza; Germanice Rienz)
- Clesis (Italiane: Chiese)
- Passirium (flumen) (vel Amnis Passires ac Fluvius Pezzerair) (Italiane: Passirio; Germanice Passer)
Lacus
[recensere | fontem recensere]- Benacus
- Caldarii lacus (Italiane: Lago di Caldaro; Theodisce: Kalterer See)
- Caldonatii lacus
- Cavedini laus
- Lavaroni lacus
- Leudri lacus
- Levici lacus
- Mulveni lacus
- Resiae lacus
Aquae cadentes
[recensere | fontem recensere]- Colphi aquae cadentes (Italiane: Cascate di Stanghe; Theodisce: Gilfenklamm),
- Ripuariae aquae cadentes vel Harenae Taurensis aquae cadentes (Italiane: Cascate di Riva / Cascate di Campo Tures; Theodisce: Reinbach-Wasserfälle / Reinbachfälle)
Notae
[recensere | fontem recensere]- ↑ Haec appellatio a Vicipaediano e lingua indigena in sermonem Latinum conversa est. Extra Vicipaediam huius locutionis testificatio vix inveniri potest.
- ↑ De nominibus "Tridentinum" et "Tirolis Athesina" vide eas paginas
- ↑ "Venetiae Tridentinae" (cas. gen.) apud gregem Latine loquentium; "Venetia-Tridentina" "Venetia+Tridentina"&source=bl&ots=XWB2RocAMH&sig=ACfU3U2HzbQ3tZbm-nUhBg5sgMPlG-exCA&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwj03b_au8HiAhXt8OAKHetpDbw4ChDoATAGegQIBhAB#v=onepage&q="Venetia%20Tridentina"&f=false hic in contextu Anglico, hic in contextu Theodisco; Italiane Venezia Tridentina
- ↑ www.tuttitalia.it
- ↑ 5.0 5.1 sive Mons Sclerianus, cf. Vox Latina: Commentarii periodici favore et subsidio Studiorum Universitatis Saravicae comparati 19/1983/74
- ↑ « Donamus etiam ad prefatum sanctum locum valle illam que vocatur Camonia cum salto Candino vel usque in Dalanias cum montibus at alpibus a fine Treentina qui vocatur Thonale usque in finem Brixamcinse seu giro Bergamasci (...) », (Monumenta Germaniae Historica diplomatum Carolinorum, 16 luglio 774 ev(Testo in latino disponibile su wikisource))
Nexus interni
Nexus externi
[recensere | fontem recensere]![]() |
Vicimedia Communia plura habent quae ad Tridentinum et Tirolem Athesinam spectant. |
![]() |
Situs geographici et historici: Locus: 46°23′0″N 11°25′0″E • OpenStreetMap • GeoNames • Thesaurus Getty • Store norske Lexikon • Treccani |
Imagines regionis
[recensere | fontem recensere]-
Dolomiani montes: Pale di San Martino
-
Dolomiani montes: Gruppo Sella
Aemilia et Romania • Aprutium • Apulia • Basilicata • Bruttium • Campania • Forum Iulium et Venetia Iulia • Langobardia • Latium • Liguria • Marchia • Molisium • Pedemontium • Sardinia • Sicilia • Tridentinum et Tirolis Athesina • Tuscia • Umbria • Vallis Augustana • Venetia | |