Juliusz Trzciński
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
26 sierpnia 1880 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
13 października 1939 |
Minister byłej Dzielnicy Pruskiej | |
Okres |
od 23 lipca 1921 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
![]() |
Juliusz Trzciński (ur. 26 sierpnia 1880 w Ostrowie nad Gopłem, zm. 13 października 1939 w Gniewkowie) – polski polityk, działacz społeczny, minister, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP, ziemianin, wiceprezes Związku Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej w 1933 roku[1], zastępca senatora wybrany w 1935 roku w województwie poznańskim[2], członek sejmiku wojewódzkiego w Poznaniu w 1927 roku[3].
Życiorys
Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Absolwent Królewskiego Gimnazjum w Inowrocławiu. Ukończył studia rolnicze i ekonomiczne. Następnie w Monachium uzyskał doktorat z nauk społecznych. W 1907 przejął po rodzicach majątek Ostrowo, którym zarządzał aż do śmierci.
Założyciel Narodowego Stronnictwa Ludowego w Wielkopolsce, skupiającego wielkich właścicieli ziemskich, od 1917 członek Ligi Narodowej. W 1918 prezes Rady Ludowej powiatu strzelneńskiego, w czasie powstania wielkopolskiego szef Wydziału I Gospodarstwa Krajowego, a następnie szef Biura Prawno-Politycznego Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej.
Wybrany 1 czerwca 1919 na posła na Sejm Ustawodawczy. Po wystąpieniu z klubu sejmowego Narodowego Zjednoczenia Ludowego grupy Edwarda Dubanowicza od czerwca 1921 był wiceprezesem klubu[4]. Od 23 lipca 1921 do 22 października 1921 był ministrem byłej dzielnicy pruskiej w rządach Wincentego Witosa i Antoniego Ponikowskiego. Zwolennik szybkiej integracji ziem zaboru pruskiego z resztą kraju. Udział w pozaparlamentarnym rządzie Antoniego Ponikowskiego uzależnił od zgody posłów b. zaboru pruskiego, gdy jej nie otrzymał, podał się do dymisji, przyjętej 22 października 1922.
W przegranych przez Narodowe Zjednoczenie Ludowe wyborach parlamentarnych 1922 wycofał się z życia politycznego, ale nadal działał w organizacjach społecznych i gospodarczych m.in. był prezesem Rady Naczelnej Związku Obrony Kresów Zachodnich.
Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę został aresztowany przez Gestapo i zamordowany w masowej egzekucji w lasach pod Gniewkowem w nocy z 12 na 13 października 1939 razem z innymi 56 zakładnikami. Ciała ministra nigdy nie odnaleziono[5].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Trzci%C5%84ski_Juliusz_tablica_na_grobowcu_rodzinnym.jpg/220px-Trzci%C5%84ski_Juliusz_tablica_na_grobowcu_rodzinnym.jpg)
Upamiętnienie
Na grobowcu Rodziny Trzcińskich, który znajduje się na cmentarzu Parafii św. Mateusza w Ostrowie, umieszczono tablicę upamiętniającą Juliusza Trzcińskiego.
Pośród lasów w pobliżu Aleksandrowa Kujawskiego znajdują się miejsca pamięci o zamordowanych Polakach m.in. o Trzcińskim, którzy w 1939 roku zostali tam rozstrzelani przez hitlerowców[6].
Odznaczenia
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Grobowiec_rodzinny_Trzci%C5%84skich_w_Ostrowie.jpg/220px-Grobowiec_rodzinny_Trzci%C5%84skich_w_Ostrowie.jpg)
27 listopada 1929 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[7].
Przypisy
- ↑ Leszek Śliwiński, Ogólnopolska reprezentacja powiatowych związków komunalnych w II Rzeczypospolitej, Częstochowa 2013, s. 253.
- ↑ Album-skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935/1940, 1936, s. 199.
- ↑ Dziennik Wojewódzki, nr 23 Poznań 9 czerwca 1928 roku, s. 259.
- ↑ Tadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919, Poznań 1920, s. 287.
- ↑ Juliusz Trzciński | Oficjalna strona Urzędu Miejskiego w Kruszwicy [online], www.gminakruszwica.pl [dostęp 2023-05-25] .
- ↑ Miejsca pamięci - Nadleśnictwo Gniewkowo - Lasy Państwowe [online], torun.lasy.gov.pl [dostęp 2024-04-23] (pol.).
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu pracy społecznej i samorządowej”.
Bibliografia, linki
- Trzciński Juliusz w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M. Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ISBN 83-7066-569-1, s. 73.
- Juliusz Trzciński- polityk, społecznik, filantrop
- Absolwenci I LO im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu
- Członkowie Ligi Narodowej
- Członkowie Narodowego Zjednoczenia Ludowego
- Członkowie sejmików wojewódzkich II Rzeczypospolitej
- Członkowie Związku Obrony Kresów Zachodnich
- Członkowie Związku Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej
- Ministrowie byłej Dzielnicy Pruskiej
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945
- Polscy działacze społeczni
- Polscy ziemianie (II Rzeczpospolita)
- Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922)
- Urodzeni w 1880
- Zastępcy senatorów II Rzeczypospolitej
- Zmarli w 1939