Innocenty II
Gregorio Paparone | |
Papież Biskup Rzymu | |
![]() | |
Kraj działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
brak danych |
Data i miejsce śmierci |
24 września 1143 |
Miejsce pochówku | |
Papież | |
Okres sprawowania |
14 lutego 1130–24 września 1143 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Diakonat |
najpóźniej 26 lutego 1116 |
Prezbiterat |
22 lutego 1130 |
Nominacja biskupia |
14 lutego 1130 |
Sakra biskupia |
23 lutego 1130 |
Kreacja kardynalska |
najpóźniej 26 lutego 1116 |
Kościół tytularny | |
Pontyfikat |
14 lutego 1130 |
Data konsekracji |
23 lutego 1130 | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość |
Rzym | ||||||||||||||||||
Konsekrator | |||||||||||||||||||
|
Innocenty II (łac. Innocentius II, właśc. Gregorio Paparone lub Papareschi[1]; ur. w Rzymie – zm. 24 września 1143 tamże[2]) – papież w okresie od 14 lutego 1130 do 24 września 1143[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne życie
[edytuj | edytuj kod]Grzegorz Papareschi pochodził z Rzymu, z dzielnicy Trastevere (Zatybrze). Karierę kościelną rozpoczynał prawdopodobnie jako kleryk pałacowy antypapieża Klemensa III (1084–1100). Później jednak podporządkował się papieżowi Paschalisowi II, który w 1116 mianował go kardynałem-diakonem Sant'Angelo in Pescheria[2]. Po raz pierwszy jest poświadczony w tej godności w bulli Paschalisa II z 24 maja 1116. Rok później był legatem w Lombardii razem z kardynałem Janem z Cremy. Uczestniczył w wyborze Gelazjusza II 24 stycznia 1118. Dwukrotnie, 1121–1122 i 1123–1125, był legatem we Francji, za każdym razem w towarzystwie swego przyszłego rywala Piotra Pierleoni. W 1122 razem z Lambertem z Ostii i Sakso z S. Stefano był legatem w Niemczech, gdzie doszło do wynegocjowania konkordatu z Wormacji, kończącego spór o inwestyturę[2]. Bulle papieskie podpisywał od 24 maja 1116 do 10 kwietnia 1129.
Wybór na papieża
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Bezpośrednio po śmierci Honoriusza II, rankiem 14 lutego 1130 Gregorio Papareschi został wybrany na papieża przez komisję kardynalską wyłonioną jeszcze za życia poprzedniego papieża[2]. Komisja ta nie zebrała się jednak w pełnym składzie i większość kardynałów nie uznała jej werdyktu. Jeszcze tego samego dnia w kościele S. Marco doszło do powtórnej elekcji, w wyniku której papieżem został kardynał Pietro Pierleoni, który przybrał imię Anaklet II[1]. Obaj pretendenci zostali konsekrowani tego samego dnia, 23 lutego 1130. Anakleta II konsekrował biskup Porto kardynał Pietro Senex w bazylice laterańskiej, a Innocentego II – biskup Ostii kardynał Giovanni z Camaldoli w kościele S. Maria Nuova, będącym tytularną diakonią kanclerza Ajmeryka, głównego zwolennika Innocentego II[2]. W krótkim czasie zwolennicy Anakleta II zwyciężyli w Rzymie, wobec czego Innocenty II musiał uciekać z miasta. Rozpoczęła się 8-letnia schizma w Kościele katolickim, zwana schizmą Anakleta[2].
Pontyfikat
[edytuj | edytuj kod]Anaklet II zyskał poparcie normańskiego hrabiego Sycylii Rogera II, któremu nadał tytuł królewski[1]. W tej sytuacji Innocenty II, po opuszczeniu Rzymu, musiał uchodzić najpierw na północ Włoch, a następnie do Francji[1]. Tam zyskał poparcie wpływowego kaznodziei, Bernarda z Clairvaux[1]. Na synodzie w Clermont w listopadzie 1130 Francja i Anglia uznały Innocentego II za prawowitego papieża. Nieco później, pod wpływem arcybiskupa Magdeburga Norberta z Xanten, Innocentego II uznał także król Niemiec Lotar III[2]. W stosunkowo niedługim czasie zdecydowana większość świata katolickiego opowiedziała się po stronie właśnie jego. Anakleta II popierały jedynie królestwo Sycylii, Mediolan, Akwitania i Szkocja[2].
Wiosną 1133 Lotar III najechał Italię, chcąc obalić Anakleta II, jednak wyprawa zakończyła się tylko częściowym sukcesem[2]. Wojska niemieckie zajęły tylko część miasta, w tym Lateran i Watykan. 4 czerwca 1133 Innocenty II koronował Lotara III na cesarza rzymskiego w bazylice laterańskiej[1]. W tym samym dniu wydał też bullę podporządkowującą polskie diecezje zwierzchnictwu Magdeburga. Po wyjeździe cesarza i jego wojsk papież nie utrzymał się jednak w Rzymie i musiał uchodzić do Pizy, gdzie przebywał do lutego 1137[1]. W 1135 w Pizie odbył się synod, który ponownie rzucił ekskomunikę na antypapieża[1]. Krótko po tym synodzie Bernard z Clairvaux oraz kardynałowie Guido Pisano i Mathieu z Albano przeciągnęli Mediolan na stronę Innocentego II.
W czasie pobytu w Pizie Innocenty II wydał bullę protekcyjną dla archidiecezji gnieźnieńskiej, pośrednio unieważniając rozporządzenia z 1133 roku o podporządkowaniu Polski metropolii magdeburskiej (7 lipca 1136).
W 1136 Lotar III ponownie najechał Italię, jednak tym razem nie zdołał zająć Rzymu, choć odniósł kilka sukcesów na południu Italii[2]. W drodze powrotnej z tej wyprawy, w grudniu 1137, zmarł[2]. Jeszcze przed śmiercią cesarza, Innocenty II nawiązał rokowania z królem Rogerem II sycylijskim[2]. Jesienią 1137 Innocenty II ponownie mógł rezydować w Rzymie, a w Salerno pod patronatem Rogera II odbyły się negocjacje kardynałów obu zwaśnionych stron. Wówczas na stronę Innocentego przeszedł kardynał Pietro Pisano, jeden z najbardziej poważanych kanonistów. Schizma zakończyła się de facto wraz ze śmiercią Anakleta II 25 stycznia 1138[2]. Wprawdzie jego zwolennicy obrali kardynała Grzegorza z SS. Apostoli na antypapieża Wiktora IV, ale ten już 29 maja 1138 podporządkował się Innocentemu II[1].
W 1139 zwołał Sobór laterański II, który zlikwidował skutki schizmy po wystąpieniu antypapieża Anakleta II[1]. Wbrew wcześniejszym obietnicom łaski, byli stronnicy Anakleta II zostali w większości pozbawieni swych stanowisk i godności, co spotkało się z krytyką m.in. Bernarda z Clairvaux[2].
Po soborze Innocenty II wznowił walkę z Rogerem II, jednak poniósł porażkę[1]. 25 lipca 1139 papież zawarł z Rogerem II traktat, w którym uznał jego tytuł królewski w zamian za hołd lenny z ziem Apulii i Sycylii[1]. W 1141 Innocenty II toczył spór z królem Francji Ludwikiem VII o obsadę archidiecezji Bourges, czego skutkiem było nałożenie interdyktu na wszystkie miejsca pobytu króla[2].
W 1143 w Rzymie wybuchła rebelia pod wodzą Arnolda z Brescii, księdza, który już wcześniej został potępiony za nieortodoksyjne poglądy. W rezultacie tego buntu powstała rzymska komuna miejska, kwestionująca świecką władzę papieża nad miastem[2].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Tomb_of_Innocentius_II_in_Santa_Maria_in_Trastevere_%28Rome%29.jpg/242px-Tomb_of_Innocentius_II_in_Santa_Maria_in_Trastevere_%28Rome%29.jpg)
Innocenty II zmarł 24 września 1143 w Rzymie[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Johannes M. Brixius, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130-1181, Berlin 1912
- Kazimierz Dopierała, Księga papieży, Poznań 1996
- Hüls, Rudolf: Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130. Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rom. Max Niemeyer Verlag. Tybinga 1977, ISBN 978-3-484-80071-7
- Pope Innocent II. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-04]. (ang.).