Rurki grzyba
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Boletus_badius_02.jpg/240px-Boletus_badius_02.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Rourky.jpg/240px-Rourky.jpg)
Rurki, hymenofor rurkowy – u grzybów owocnikowych jest to rodzaj hymenoforu. Hymenofor rurkowy czyli poroidalny, występuje u wielu grzybów kapeluszowych, a także u grzybów poliporoidalnych i niektórych kortycjoidalnych z owocnikiem rozpostartym, rozpostarto-odgiętym, rozproszonym i siedzącym (przyrośniętym bokiem do drewna). Rurki u grzybów kapeluszowych występują zawsze na dolnej stronie kapelusza, a u owocników rozpostartych na ich zewnętrznej powierzchni. Hymenium w postaci rurek występuje m.in. u gatunków z rzędu borowikowców i żagwiowców[1].
Rurki mają kształt cienkich kanalików otwierających się na zewnątrz z jednej strony tzw. porami. Ich długość u różnych gatunków grzybów wynosi od 1 mm do 3 cm. Wewnątrz rurek znajduje się hymenium zawierające liczne podstawki (basidium), wytwarzające zarodniki. Po dojrzeniu zarodniki odrywają się od podstawek i wysypują się na zewnątrz poprzez pory. Pory mogą mieć różną średnicę, u wielu gatunków są widoczne gołym okiem, u niektórych jednak są tak drobne, że bez pomocy lupy nie można ich dostrzec. Zwykle podaje się ich ilość na mm. Mogą mieć różne zabarwienie, u młodych okazów są zwykle jaśniejsze. U niektórych gatunków po dotknięciu czy uszkodzeniu zmieniają barwę, np. u koźlarza grabowego robią się czarne. W identyfikacji gatunków dużą rolę odgrywa kształt porów. Mogą one być okrągłe, prawie okrągłe, kanciaste, wydłużone lub labiryntowate[2][3].
U większości gatunków rurki są mniej więcej tego samego koloru co powierzchnia porów, ale z wiekiem mogą stać się jaśniejsze niż powierzchnia porów i u nich nie ma widocznej różnicy ani w kolorze, ani konsystencji pomiędzy rurkami a kontekstem lub subikulum. U niektórych gatunków jednak rurki mogą mieć inny kolor, konsystencję, a nawet system strzępkowy niż kontekst. U niektórych rodzajów (np. Gloeoporus) pomiędzy rurkami a kontekstem może występować wyraźna strefa lub gęsta warstwa. Wszystkie te cechy budowy rurek mogą mieć duże znaczenie przy identyfikacji gatunku[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .
- ↑ Till R.Lohmeyer , Ute Kũnkele , Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie, Warszawa 2006, ISBN 83-85444-65-3 .
- ↑ Andreas Gminder , Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, ISBN 978-83-258-0588-3 .
- ↑ An introduction to poroide fungi [online], Fungiflora [dostęp 2023-10-17] (ang.).