Uchaguzi wa bunge nchini Kenya, 2007
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Jamhuri ya Kenya |
![]() Makala hii imepangwa kwa mfululizo: |
|
Nchi zingine · Atlasi |
Uchaguzi wa bunge nchini Kenya ulifanyika kama sehemu ya uchaguzi mkuu wa Kenya tarehe 27 Desemba 2007; uchaguzi wa rais ulifanyika tarehe hiyo pia.[1]
Uchaguzi huu wa ubunge ulifanyika ukiwa huru na wa haki kwa ujumla kinyume na uchaguzi wa rais uligombewa vikali. uchalikuwa huu unazingatiwa kuwa wa ajabu kulungana na idadi ya mabadiliko yaliyoshuhudiwa. Miongoni mwa haya yalikuwa:
- Kati ya wabunge 190 waliokuwa wakiondoka ambao walivitetea viti vyao 71 tu ndio walivihifadhi viti vyao.
- Mawaziri 20 waliotetea viti vyao walishindwa.
- KANU kilikuwa chama rasmi cha upinzani cha mwaka 2002 ambacho baadaye kilijiunga na serikali kilishinda viti 14 peke yake, kwa hivyo kupunguza idadi ya viti vyake kutoka 62.
- Wagombea wanawake 15 walichaguliwa ambayo ni idadi kubwa zaidi katika historia ya Kenya (Mnamo 2002 wanawake 9 walikuwa wamechaguliwa)
Maandalizi
[hariri | hariri chanzo]Mchakato wa uchaguzi
[hariri | hariri chanzo]Bunge la 9 la Kenya lilivunjwa mnamo Jumatatu 22 Oktoba, 2007 [3] Tarehe rasmi ya uchaguzi, ilivyotangazwa na rasmi mnamo 26 Oktoba 2007 na Tume ya Uchaguzi ya Kenya (ECK), ingekuwa Alhamisi tarehe 27 Desemba 2007. Hii ilimwezesha Spika wa bunge kutoa idhinisho kwa wabunge kuondoka ofisini, hivyo kutangaza nafasi 210 za wabuge wazi. Kisha ECK ilitangaza tarehe ambayo uchaguzi mkuu ungefanyika. Ilivyo kawaida, Wagombezi wanatakiwa kuteuliwa katika chochote kati ya vyama 144 vilivyosajiliwa ili wahitimu kuwa katika uchaguzi. Idadi ya wengi inahitajika kushinda uchaguzi wa bunge. Washindi watakuwa wabunge wateule hadi sherehe rasmi ya kuapishwa kwa Bunge la kumi.
Matukio yaliyochaguliwa
[hariri | hariri chanzo]Tume ya Uchaguzi ya Kenya (ECK) ilikuwa awali ya kuweka tarehe ya mwisho 19 Novemba 2007 kwa kuwasilisha orodha ya wanaogombea ili kuzuia khasiri kutoka defecting baada ya kupoteza katika vyama vyao. ECK baadaye iliamua kuruhusu kwa vyama defect kwa madogo [4] ODM, PNU na ODM-K vilifanya uteuzi wao tarehe 16 Novemba, 2007. Orodha ya mwisho ya walikuwa rasmi fram ECK tarehe 23 Novemba, 2007 na 24 Novemba, 2007.
Uchaguzi wa mchujo
[hariri | hariri chanzo]Waziri wa mambo ya ndani wa zamani Chris Murungaru na mshindi wa Tuzo ya Nobel Wangari Maathai walishindwa kushinuteuzi wa chama tawala nchini Kenya ubunge primaries. Maathai alipoteza kat Party of National Unity kuteuliwa na kuamua defect na chama kidogo. Murungaru, mshirika wa karibu wa Kibaki, alipoteza kwa mfanyabiashara asiyejulikana sana.[5]
Mchujo wa pande kuu tatu (ODM, ODM-K na PNU) ul kama chaotic na uligubikwa na makosa na vurugu. wagombea wengi walioshindwa katikka vyama vyao waliihamia vyama vidogo baada ya kushindwa kupata hadhi za ugombezi kwa pande zao [6]
Mfuatilio wa matukio wakati wa kampeni
[hariri | hariri chanzo]- ugawaji na utumizi bora wa Fedha za kukuza maeneo bunge (CDF)
- Mishahara ya Wabunge yaenda juu
- Sheria zilizopitishwa / (ambazo hazikupitishwa) katika Bunge la 9.
Takwimu
[hariri | hariri chanzo]Idadi inayoshikilia rekodi ya wagombea 2548 wangegombea kiti cha ubunge, ikilinganishwa na wagombea 1033 katika uchaguzi uliopita wa bunge mnamo mwaka 2002. Idadi hii imebakia ileile, licha ya idadi ya majimbo (210) [7] Kulikuwa na idadi ya rekodi ya wagombea wanawake, 269.
Chama cha ODM kilikuwa na idadi kubwa zaidi ya wagombea (190), kikifuatiwa na KENDA (170), PNU (135), ODM-Kenya (135), KADDU (97) KANU (91), Safina (88), NARC (73), DP (86) na NARC-Kenya (59). Jumla ya vyama 108 vilikuwa vimewasilisha wagombea ubunge, idadi nyingine ya rekodi [8] Kwa mara ya kwanza katika uchaguzi mkuu wa Kenya, hakuna chama kilichokuwa na mgombea katika kila jimbo. Hapo awali, chama cha KANU kilikuwa kikiwakilishwa na wagombea katika majimbo yote kila wakati.
Eneo Bunge la Kitutu Masaba lilikuwa na idadi kubwa zaidi ya wagombea (33), wote wakigombea kiti kimoja cha ubunge na kila mmoja akiwakilisha chama tofauti mfuatilio. Maeneo bunge yote 210 yangepata angalau wagombea wawili katika kila eneo. Hivyo, kinyume na ilivyokuwa katika uchaguzi mkuu uliopita, hakuna majimbo ambayo yangekuwa na mgombea mmoja
Wagombea wote tisa wa urais pia wangegombea kiti cha ubunge kama inavyotakiwa na sheria ya Kenya. Mshindi wa uchaguzi wa urais lazima pia ashinde kiti cha ubunge ili kutangazwa rais.
Wapiga kura 14,296,180 walikuwa wamejiandikisha kupiga kura. Asilimia 68.8 ya wapiga kura ni umri kati ya miaka 18-40, huku asilimia 31.2 iliyobaki ikiwa watu wakubwa.
Matokeo
[hariri | hariri chanzo]Matokeo ya awali yalionyesha kuwa Makamu wa Rais Moody Awori na mshindi wa Tuzo la Amani la Nobel Wangari Maathai walipoteza viti vyao vya ubunge. Wanasiasa wengine mashuhuri waliokuwa na hatima iyohiyo ni Mutahi Kagwe, Musikari Kombo, Simeon Nyachae, Nicholas Biwott, Chris Murungaru, Mukhisa Kituyi, Raphael Tuju, Kipruto Kirwa, Njenga Karume na Gideon Moi, mwana wa rais wa zamani Daniel arap Moi. [9][10][11][12]
Matokeo ya uchaguzi katika maeneo bunge ya Kamukunji, Kilgoris na Wajir Kaskazini yalivutiliwa mbali na uchaguzi katika maeneo hayo ungerudiwa siku zijazo.[13]
Kwa jumla wabunge 207 kati ya 210 walichaguliwa. Kura zikarudiwa katika majimbo 3. Wabunge 12 wa ziada watateuliwa na rais. Akifuata kawaida atawateua kufuatana na nguvu ya vyama bungeni.
- PNU na vyama vinavyoshirikishwa nayo vina viti 78 (PNU 43, KANU 16, vyama vingine 21)
- ODM na chama shirikishwa cha NARC vina viti 102 (ODM pekee 99).
- ODM-Kenya ina viti 16.
- Wabunge 11 walichaguliwa kwa majina ya vyama vidogo visivyoshirikishwa na vyama vikubwa. Wengine wao wako karibu na chama kikubwa walijiunga na chama kidogo baada ya kushindwa kuwa mgombea wa chama kikubwa kama ODM au PNU.
Uchaguzi huu ulikuwa na mabadiliko ya ajabu:
- kati ya wabunge 190 waliotaki kutetea viti vyao ni 71 pekee waliorudishwa bungeni
- mawaziri 20 wa serikali ya Kibaki waliondolewa na wananchi
- KANU iliyokuwa chama rasmi cha upinzani mwaka 2002 na kujiunga na serikali baadaye ilipunguzwa kubaki na viti 14 kutoka 62 za 2002.
- wanawake 15 walichaguliwa kuwa wabunge ambayo ni idadi kuibwa katika historia ya Kenya
Magazeti yalitoa taarifa ya kwamba wabunge 30 wa vyama vidogo waliunda "Kundi la vyama vidogo bungeni" (Small Parties Parliamentary Group); idadi hii ingejumlihsa wabunge waliohesabiwa juu kama kundi la PNU.
ODM | NARC ilishirikishwa na ODM |
PNU | Vyama shirikishwa vya PNU |
KANU Chama chirikishwa na PNU |
ODM-Kenya | Wabunge wanaojitegemea | JUMLA | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wabunge | 99 | 3 | 43 | 21 | 14 | 16 | 11 | 207(of 210) |
Vyama shirikishwa vya PNU- KANU (14), Sisi Kwa Sisi (2), Safina (5), NARC-Kenya (4), FORD-Kenya (1), Ford-P (3), New Ford-K (2), Mazingira Party (1), Ford-A (1), DP (2) Wabunge wa kujitegemea waliingia kupitia vyama vidogo kama PDP (1), PPK (1), NLP (1), KADDU (1), UDM (1), PICK (1), CCU (1), Kenda (1) |
Mkoa wa Nairobi
[hariri | hariri chanzo]ODM: 5, PNU: 2
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Dagoretti | PNU | Mugo Beth Wambui |
Embakasi | ODM | Were Melitus |
Kasarani | ODM | Elizabeth Ongoro |
Langata | ODM | Odinga Raila Amolo |
Makadara | PNU | Waithaka Dickson Mwangi |
Starehe | ODM | Kariuki Margret Wanjiru |
Westlands | ODM | Gumo Frederick Omulo |
Mkoa wa Kati
[hariri | hariri chanzo]PNU: 18, Safina: 3, KANU: 2, Sisi kwa sisi: 2, FORD-A: 1, FORD-P: 1, PICK: 1 PPK
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Gatanga | PNU | Peter Kenneth |
Gatundu North | PICK | Waibara Clement Kungu |
Gatundu South | KANU | Kenyatta Uhuru |
Gichugu | PNU | Karua Martha Wangari |
Githunguri | SAFINA | Githunguri Baiya Peter Njoroge |
Juja | PNU | Thuo George |
Kandara | PNU | Kamau James Maina |
Kangema | PNU | Michuki John Njoroge |
Kiambaa | KANU | Githunguri Stanley Munga |
Kieni | PNU | Warugongo Namesyus |
Kigumo | PNU | Kamau Jamleck Irungu |
Kiharu | SISI KWA SISI | Mwangi Barnabas Muturi C |
Kikuyu | PNU | Nganga Lewis Nguyai |
Kinangop | SISI KWA SISI | Ngugi David Mwaniki |
Kipipiri | PNU | Kimunya Amos Muhinga |
Kirinyaga Central | FORD A | Kariuki John Ngata |
Lari | PPK | Mwaura David Njuguna Kiburi |
Limuru | FORD P | Mwathi Peter Mungai |
Maragwa | PNU | Elias Peter Mbau |
Mathioya | PNU | Wambugu Clement Muchiri |
Mathira | SAFINA | Maina Ephraim Mwangi |
Mukurweini | SAFINA | Kabando wa Kabando |
Mwea | PNU | Gitau Peter Njuguna |
Ndaragwa | PNU | Kioni Jeremiah Ngayu |
Ndia | PNU | Githae Robinson Njeru |
Nyeri Town | PNU | Mathenge Esther Murugi |
Ol kalou | PNU | Mureithi Erastus Kihara |
Othaya | PNU | Mwai Kibaki |
Tetu | PNU | Nyamo Francis Thombe |
Mkoa wa Mashariki
[hariri | hariri chanzo]ODM-K: 14, PNU: 7, KANU: 4, CCU: 2, NARC: 2, ODM: 2, DP: 1, NARC KENYA: 1, PICK: 1, SAFINA: 1, Mazingira: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Central Imenti | CCU | Imanyaara Gitobu |
Gachoka | PNU | Mutava Musyimi |
Igembe North | PNU | Ntoitha M'mithiaru |
Igembe South | KANU | Franklin M Linturi |
Isiolo North | NARC KENYA | Mohammed A Kuti |
Isiolo South | KANU | Abdul B Ali |
Kaiti | ODM K | Gideon Ndambuki |
Kangundo | ODM K | Muthama Johnson Nduya |
Kathiani | CCU | Ndeti Wavinya |
Kibwezi | ODM K | Prof Philip Kaloki |
Kilome | PICK | Mwau John Harun |
Kitui Central | NARC | Charity K Ngilu |
Kitui South | ODM K | Muoki Issac Mulatya |
Kitui West | NARC | Nyamai Charles Mutisya |
Laisamis | KANU | Joseph Lekuton |
Machakos Town | ODM K | Victor Munyaka |
Makueni | ODM K | Peter Kiilu |
Manyatta | DP | Emillio Kathuli |
Masinga | ODM K | Itwiku Benson Mbai |
Mbooni | ODM K | Mutula Kilonzo |
Moyale | ODM | Ali Mohamud Mohamed |
Mutito | ODM K | Julius Kiema Kilonzo |
Mwala | ODM K | Pastor Daniel Muoki |
Mwingi North | ODM K | Stephen Kalonzo Musyoka |
Mwingi South | ODM K | David Musila |
Nithi | KANU | Mbiuki Japhet M Kareke |
North Horr | ODM | Francis Chachu |
North Imenti | Mazingira | Ruteere Silas Muriuki |
Runyenjes | PNU | Cecily Mutitu Mbarire |
Saku | ODM K | Sasura Hussein Tarry |
Siakago | SAFINA | Kivuti Maxwell |
South Imenti | PNU | Kiraitu Muriungi |
Tharaka | PNU | Mwiru Alex Muthengi |
Tigania East | PNU | Peter G Munya |
Tigania West | PNU | Kilemi Mwiria Valerian |
Yatta | ODM K | Kilonzo Mutavi Charles |
Mkoa wa Magharibi
[hariri | hariri chanzo]ODM: 18, PNU: 2, New Ford-K: 2, FORD K: 1, KADDU: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Amagoro | ODM | Ojaamongson Sospeter Odeke |
Budalangi | ODM | Ababu Pius Tawfiq Namwamba |
Bumula | PNU | Bifwoli Sylvester Wakoli |
Butere | ODM | Wycliffe Oparanya |
Butula | ODM | Odhiambo Bwire Alfred |
Emuhaya | ODM | Kenneth Marende |
Funyula | ODM | Nyogesa Otuoma Paul |
Hamisi | ODM | George Haniri |
Ikolomani | NEW FORD KENYA | Dr Bonny Khalwale |
Kanduyi | ODM | Alfred Khang'ati |
Khwisero | ODM | Evans Akula |
Kimilili | FORD K | Simiyu David Eseli |
Lugari | KADDU | Cyrus Jirongo |
Lurambi | ODM | Atanas M Keya |
Malava | NEW FORD KENYA | Soita Peter Shitanda |
Matungu | ODM | David Were |
Mt Elgon | ODM | Fred Kapondi |
Mumias | ODM | Washiali Benjamin Jomo |
Nambale | ODM | Okemo Chrysanthus |
Sabatia | ODM | Musalia Mudavadi |
Shinyalu | ODM | Charles L Lirechi |
Sirisia | PNU | Wentagula Moses Masika |
Vihiga | ODM | Yusuf Kifuma Chanzu |
Webuye | ODM | Sambu B A Wekesa |
Mkoa wa Nyanza
[hariri | hariri chanzo]ODM: 25, KANU: 2, NARC: 1, NLP: 1, DP: 1, FORD_P: 1, PDP: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Alego | ODM | Yinda Edwin Ochieng |
Bobasi | ODM | Obure Christopher Mogere |
Bomachoge | FORD P | Joel Onyancha |
Bonchari | ODM | Onyancha Charles |
Bondo | ODM | Oginga Dr Oburu |
Gem | ODM | Midiwo Washington Jakoyo |
Gwassi | ODM | Ng'ongo Mbadi John |
Karachuonyo | ODM | Rege James G Kwanya |
Kasipul Kabondo | ODM | Magwanga Joseph Oyugi |
Kisumu Rural | ODM | Nyong'o Peter Anyang' |
Kisumu Town East | ODM | Ahmed Shakeel shabbir Ahmed |
Kisumu Town West | ODM | Aluoch John Olago |
Kitutu Chache | PDP | Richard Momoima |
Kitutu Masaba | NLP | Osebe Walter Enock Nyambati |
Kuria | DP | Machage Wilfred Gisuka |
Mbita | ODM | Kajwang Gerald Otieno |
Migori | ODM | Dache John Pesa |
Muhoroni | ODM | Olweny patrick Ayiecho |
Ndhiwa | ODM | Ojodeh Joshua Orwa |
North Mugirango Burabu | KANU | Ombui Moriasi Wilfred |
Nyakach | ODM | Anyango Pollyins Ochieng |
Nyando | ODM | Otieno Frederick Outa |
Nyaribari Chache | NARC | Monda Robert Onsare |
Nyaribari Masaba | KANU | Ongeri Samson Kagengo |
Nyatike | ODM | Anyanga peter Edick Omondi |
Rangwe | ODM | Ogindo Martin Otieno |
Rarieda | ODM | Gumbo Nicholas O |
Rongo | ODM | Otieno Dalmas Anyango |
South Mugirango | ODM | Magara James Omingo |
Ugenya | ODM | Orengo Aggrey James |
Uriri | ODM | Cyprian Ojwang Omollo |
West Mugirango | ODM | Gesami James Ondicho |
Mkoa wa Pwani
[hariri | hariri chanzo]ODM: 12, PNU: 3, NARC-K: 2, ODM-K: 1, FORD-P: 1, KADU ASILI: 1, KANU: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Bahari | ODM | Gunda Benedict Fodo |
Bura | ODM K | Abdi Nassir Nuh |
Changamwe | ODM | Kajembe Ramadhan Seif |
Galole | ODM | Godhana Dhadho Gaddae |
Ganze | KADU ASILI | Bayah Francis S.K |
Garsen | NARC KENYA | Danson Mungatana |
Kaloleni | PNU | Kambi Samwel Kazungu |
Kinango | FORD P | Rai Samuel Gonzi |
Kisauni | ODM | Joho Hassan Ali |
Lamu East | PNU | Abuchiaba Abu Mohamed |
Lamu West | NARC KENYA | Twaha Fahim Yasin |
Likoni | ODM | Mwahima Mwalimu Masudi |
Magarini | ODM | Jeffah Amason Kingi |
Malindi | ODM | Mung'aro Maitha Gideon |
Matuga | PNU | Mwakwere Chirau Ali |
Msambweni | ODM | Zonga Omar Mbwana |
Mvita | ODM | Balala Najib Mohamed |
Mwatate | ODM | Mwatela Calist Andrew |
Taveta | KANU | Shaban Naomi Namisi |
Voi | ODM | Mwakulegwa Danson Mwazo |
Wundanyi | ODM | Mwadeghu Thomas Ludindi |
Mkoa wa Bonde la Ufa
[hariri | hariri chanzo]ODM: 32, PNU: 11, Kanu: 1, Kenda: 1, NARC-K: 1, UDM: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Ainamoi | ODM | David Too Kimutai |
Aldai | ODM | Dr Sally Kosgey |
Baringo Central | ODM | Mwaita Sammy Silas Komen |
Baringo East | PNU | Kamama Asman Abongutum |
Baringo North | ODM | William Kipkorir |
Belgut | ODM | Charles K. Cheruiyot |
Bomet | ODM | Kipkalya Kones |
Bureti | ODM | Bett Franklin |
Chepalungu | ODM | Isaac Ruto |
Cherangani | ODM | Joshua Kutuny |
Eldama Ravine | ODM | Lessonet Moses K |
Eldoret East | ODM | Kamar Margret Jepkoech |
Eldoret North | ODM | Ruto William Samoei |
Eldoret South | ODM | Peris Chepchumba |
Emgwen | ODM | Lagat Elijah Kiptarbei |
Kacheliba | ODM K | Samuel Poghisio |
Kajiado Central | ODM | Joseph Ole Nkaissery |
Kajiado North | PNU | Saitoti George |
Kapenguria | ODM | Rev Julius Mugor |
Keiyo North | ODM | Chepkitony Lucas Kipkosei |
Keiyo South | ODM | Kiptanui Kiplagat Jackson |
Kipkelion | ODM | M J Kiprono Langat |
Konoin | ODM | Kones Julius Kipyegon |
Kuresoi | ODM | Zakayo Cheroiyot |
Kwanza | PNU | Dr Noah Wakesa |
Laikipia East | PNU | Kiunjuri Festus Mwangi |
Laikipia West | PNU | Muriithi Ndiritu |
Loitoktok | NARC KENYA | Katoo Ole Metito |
Marakwet East | KENDA | Kilimo Jebii Linah |
Marakwet West | ODM | Kaino Boaz Kipchuma |
Mogotio | UDM | Prof Hellen Sambili |
Molo | PNU | Kiuna Joseph Nganga |
Mosop | ODM | Koech David |
Naivasha | KANU | Mututho John Michael Njenga |
Nakuru Town | PNU | Lee Maiyani Kinyanjui |
Narok North | ODM | Ntimama William Ronkorua |
Narok South | ODM | Nkoidilla Lankas |
Rongai | ODM | Kigen LukaKipkorir |
Saboti | PNU | Eugene Ludovic Wamalwa |
Samburu East | ODM | Lentimalo Raphael |
Samburu West | ODM | Simon Lesirma |
Sigor | ODM | Wilson Litole |
Sotik | ODM | Lorna Chepkemoi Laboso |
Subukia | PNU | Nelson R Gaichuhie |
Tinderet | ODM | Kosgey Henry Kiprono |
Turkana Central | PNU | David E Ethuro |
Turkana North | PNU | John Munyes |
Turkana South | ODM | Josephat Koli Nanok |
Mkoa wa Kaskazini-Mashariki
[hariri | hariri chanzo]Kanu: 4, ODM: 5; Safina: 1
Jimbo la uchaguzi |
Chama |
Aliyechaguliwa |
---|---|---|
Dujis | ODM | Duale Aden Bare |
Fafi | KANU | Sugow Aden Ahamed |
Ijara | KANU | Haji Mohamed Yussuf |
Lagdera | ODM | Farah Maalim |
Mandera Central | SAFINA | Abdikadir Hussein Mohamed |
Mandera East | ODM | Mohamed Hussein Ali |
Mandera West | ODM | Maalim Mahmud Mohamed |
Wajir East | ODM | Mohamed Ibrahim Elmi |
Wajir South | KANU | Abdirahman Ali Hassan |
Wajir West | KANU | Wehiye Adan Keynan |
Uchaguzi mdogo
[hariri | hariri chanzo]Juni 2008
[hariri | hariri chanzo]Kufuatia uchaguzi, wabunge wawili wa ODM- Mugabe Were [14] na David Kimutai Too [15]-waliuawa wakati wa mgogoro baada ya uchaguzi, ambao ulitokana na mzozo juu ya matokeo ya uchaguzi wa rais. Kufuatia vifo hivi, uchaguzi mmdogo ulihitajika katika majimbo yao; zaidi ya hayo, uchaguzi ulikuwa ufanyike katika majimbo mawili Mkoani Rift Valley ambako matokeo hayakutangazwa kamwe kutokana na vurugu. Kenneth Marende alichaguliwa kuwa Spika wa Bunge kufuatia uchaguzi, hivyo kuacha kiti chake wazi na kuhitaji uchaguzi mwingine ufanyike katika jimbo lake.[16] Kufikia wakati huu, chama cha ODM kiliachwa na viti 96.
Uchaguzi mdogo katika maeneo haya matano ulifanyika mnamo tarehe 11 Juni 2008.[17] Mnamo 10 Juni, mawaziri wawili-Waziri wa Barabara Kipkalya Kones na Naibu Waziri wa Maswala ya Nyumbani Lorna Laboso, wote kutoka ODM-waliuawa katika mlipuko wa ndege, na kuacha viti vingine viwili wazi [16] (na kupunguza viti vya ODM hadi wabunge94). [onesha uthibitisho] Wabunge hao walikuwa wakienda mkoa wa Bonde la Ufa kwa ajili ya uchaguzi mdogo wakati ajali hiyo ilitokea.[16]
ODM ilishinda uchaguzi mdogo katika majimbo matatu kati ya matano, huku PNU ikishinda katika maeneo mawili. ODM ilihifadhi viti vyake katika maeneo bunge ya Emuhaya na Ainamoi, lakini, ikupoteza kiti cha Embakasi jijini Nairobi kwa PNU. Kufikia sasa ODM ina wabunge 103 huku PNU ikiwa na wabunge 104 wanaoziegemea pande hizi mbili mtawalia.[17]
Septemba 2008
[hariri | hariri chanzo]Uchaguzi mdogo ulifanyika katika majimbo ya Bomet na Sotikmnamo 25 Septemba na ulishindwa na Beatrice Kones na Joyce Laboso mtiririko huo. Viti vilihifadhiwa na ODM na washindi walikuwa jamaa wa karibu wa watangulizi wao, ambao walikufa katika ajali ya ndege Juni: Beatrice Kones ni mjane wa Kipkalya Kones na Joyce Laboso ni dadake Lorna Laboso [18]
Agosti 2009
[hariri | hariri chanzo]Mnamo Mei 2009, Bunge lilihidhinisha kuundwa kwa Tume huru ya Uchaguzi ya mpito (IIEC), iliyosimamia uchaguzi mdogo katika majimbo ya Shinyalu na Bomachoge, ambao ulifanyika tarehe 27 Agosti 2009. Kiti cha Shinyalu kilibaki wazi wakati aliyekuwa mbunge wake Charles Lugano wa ODM aliaga dunia. ODM ilihifadhiwe kiti hicho, kufuatia ushindi wa Justus Kizito katika uchaguzi huo mdogo. Kiti cha Bomachoge pia kiliachwa wazi mara baada ya Uchaguzi wa 2007 katika jimbo kuvutiliwa mbali kufuatia udanganyifu. Kiti hiki kilikuwa kimeshindwa Joel Onyancha wa chama cha Ford-People katika uchaguzi mkuu wa 2007. Katika uchaguzi huu mdogo wa 2007 Simon Ogari wa ODM aliipuka mshindi huku akifuatwa kwa karibu na Joel Onyancha, ambaye wakati huu alikuwa akiwakilisha PNU [19] Kwa mara ya kwanza nchini Kenya, vijisanduku vya uchaguzi vilivyotumikavilikuwa vimeundwa kwa kutumia vifaa vya uwazi (mtu angeweza kuona ndani ya vijisanduku) [20]
Tanbihi
[hariri | hariri chanzo]- ↑ ECK yapitisha tarehe ya uchaguzi mkuu huku Raila akizidi kuongoza The Standard, 26 Oktoba 2007
- ↑ http://eastandard.net/news/?id=1143980366&cid=15 Election had its bright side despite the gloom EA Standard 14 Januari 2008
- ↑ "Curtain falls on Ninth Parliament", The Standard, 23 Oktoba 2007.
- ↑ ECK na vyama zafikia makubaliano kuhusu kuteuliwa Archived 22 Februari 2008 at the Wayback Machine. Daily Nation, 6 Novemba 2007
- ↑ Upset in Kenyan primaries News24 Archived 2 Januari 2008 at the Wayback Machine.
- ↑ BBC News, 20 Novemba 2007: Chaos mars Kenyan party primaries
- ↑ The Standard, 29 Novemba 2007: orodha ya mwisho ya ECK Archived 22 Julai 2012 at the Wayback Machine.
- ↑ Hitilafu ya kutaja: Invalid
<ref>
tag; no text was provided for refs namedbattle
- ↑ Kenya Broadcasting Corporation, 28 Desemba 2007: Matokeo ya awali ya ubunge Archived 4 Machi 2008 at the Wayback Machine.
- ↑ The Standard, 28 Desemba 2007: Makamu wa Rais na Mawaziri wapoteza viti vyao vya ubunge
- ↑ Kenya London News, 28 Desemba 2007: 'Rattler' John Michuki Survives in Kangema but Newton Kulundu falls in Western Archived 27 Machi 2022 at the Wayback Machine.
- ↑ The Standard, 29 Desemba 2007: President’s powerful lieutenants lose seats
- ↑ [22] ^ Changing standing orders should top agenda as Parliament convenes Daily Nation January 9, 2008 Archived 16 Januari 2008 at the Wayback Machine.
- ↑ "Annan begs for calm in Kenya after lawmaker's killing" Archived 7 Machi 2008 at the Wayback Machine., CNN, 29 Januari 2008.
- ↑ Jeffrey Gettleman,"Second Lawmaker Is Killed as Kenya's Riots Intensify" , The New York Times, 1 Februari 2008.
- ↑ 16.0 16.1 16.2 "Two Kenyan government ministers die", Sapa-AFP (IOL), 10 Juni 2008.
- ↑ 17.0 17.1 "ODM wins three Kenya by-elections", BBC News, 12 Juni 2008.
- ↑ The Standard, 26 Septemba 2008: ODM wins in Bomet and Sotik Archived 10 Desemba 2009 at the Wayback Machine.
- ↑ ODM triumphs in Shinyalu, Bomachoge by-elections
- ↑ Daily Nation, 27 Agosti 2009: Low turnout in by-elections
Viungo vya nje
[hariri | hariri chanzo]- Parlamentary results per - Government Homepage Archived 1 Mei 2010 at the Wayback Machine.
- Matokeo ya uchaguzi - Mtandao wa Serikali Archived 24 Desemba 2009 at the Wayback Machine.
- Tume ya Uchaguzi ya Kenya (not updated) Archived 8 Novemba 2007 at the Wayback Machine.
- Orodha ya wagombea ubunge Archived 26 Juni 2008 at the Wayback Machine. (kutoka tovuti ya ECK)
- Orodha ya wagombea ubunge Archived 27 Februari 2010 at the Wayback Machine. (iliyopangika)
- Electionkenya.com Archived 1 Mei 2017 at the Wayback Machine.
- Daily Nation - Kenya Elections 2007 Archived 17 Januari 2008 at the Wayback Machine.
- The Standard - Election Platform