జ
![]() | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
తెలుగు వర్ణమాల | |||||||||
అచ్చులు | |||||||||
అ | ఆ | ఇ | ఈ | ఉ | ఊ | ||||
ఋ | ౠ | ఌ | ౡ | ||||||
ఎ | ఏ | ఐ | ఒ | ఓ | ఔ | ||||
ఉభయాక్షరమలు | |||||||||
ఁ | ం | ః | |||||||
హల్లులు | |||||||||
క | ఖ | గ | ఘ | ఙ | |||||
చ | ఛ | జ | ఝ | ఞ | |||||
ట | ఠ | డ | ఢ | ణ | |||||
త | థ | ద | ధ | న | |||||
ప | ఫ | బ | భ | మ | |||||
య | ర | ల | వ | ||||||
శ | ష | స | హ | ||||||
ళ | క్ష | ఱ | |||||||
ౘ | ౙ | ||||||||
చిహ్నములు | |||||||||
ఽ |
హల్లులలో తాలవ్య నాద అల్పప్రాణ (Unaspirated voiced palatal plosive) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [ɟ]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [j].
ఉచ్చారణా లక్షణాలు
స్థానం: కఠిన తాలువు (hard palate)
కరణం: జిహ్వాగ్రము (tongue tip)
సామాన్య ప్రయత్నం: అల్పప్రాణ (unaspirated), శ్వాసం (voiced)
విశేష ప్రయత్నం: స్పర్శ (stop)
నిర్గమనం: ఆస్యవివరం (oral cavity)
చరిత్ర
అచ్చ తెలుగు పదాలలో తాలవ్యాచ్చుల ముందు తాలవ్య జ గా కంఠ్యాచ్చుల ముందు దంత్య జ గా పలుకుతాం. రెండు సమీప ధ్వనులు Complementary Distribution లో ఉండే వాటిని సవర్ణాలుగానే (allophones) తప్ప, వేర్వేరు వర్ణాలుగా పరిగణించరు. అయితే, సంస్కృత పదాలను పలికేటప్పుడు మాత్రం కొంతమంది శిష్టులు కంఠ్యాచ్చుల ముందుకూడా వీటిని తాలవ్య జ గా పలకడం వినిపిస్తుంది కాబట్టి దంత్య జ ను ప్రత్యేక వర్ణంగా గుర్తించాలని వాదించవచ్చు.
జ గుణింతం
జ, జా, జి, జీ, జు, జూ, జె, జే, జై, జొ, జో, జౌ, జం, జః
జ+అ | జ+ఆ | జ+ఇ | జ+ఈ | జ+ఉ | జ+ఊ | జ+ఎ | జ+ఏ | జ+ఐ | జ+ఒ | జ+ఓ | జ+ఔ | జ+అం | జ+అః |
జ | జా | జి | జీ | జు | జూ | జె | జే | జై | జొ | జో | జౌ | జం | జః |