Kitap Hırsızı
The Book Thief | |
![]() Selim Yeniçeri çevirisi kitap ön kapağı. | |
Yazar | Markus Zusak |
---|---|
Çevirmenler | Teri Erbeş Selim Yeniçeri |
Kapak sanatçısı | Colin Anderson Brand X Pictures Getty Images |
Ülke | Avustralya |
Dil | İngilizce, Almanca |
Türler | Roman, Tarihi roman |
Yayım | 2005 (Avustralya); 14 Mart 2006 (dünya çapında) (özgün) 2009 (Türkçe) |
Yayımcı | Picador, Avustralya; Knopf, ABD (özgün) Martı Yayıncılık (Türkçe) |
Medya türü | Baskı (Ciltli & Karton kapaklı) |
Sayfa | 550 |
ISBN | 0-375-83100-2 (özgün) 978-605-348-060-0 (Türkçe) |
OCLC | 826438342 |
Kitap Hırsızı, Avustralyalı yazar Markus Zusak tarafından kaleme alınmış romandır.[1] Kitap Nazi Almanyası'nda geçmekte ve son derece yoğun bir şekilde bu tarihte alınan notlar ile birlikte ölüm anlatılmaktadır. II. Dünya Savaşı'nın dorukta olduğu bu günlerde, bir üvey anne ve baba ile birlikte yaşayan genç kızın, evlerine sakladıkları genç ile aralarındaki ilişki anlatılır. İlk olarak 2005 yılında yayınlanan kitap pek çok ödül kazanmış ve 230 hafta boyunca New York Times En Çok Satanlar listesinde yer almıştır.[2]
Kitap özeti
[değiştir | kaynağı değiştir]Liesel trende kardeşi öldüğü esnada, onları evlat edinecek olan üvey anne ve babasının yanına gitmektedir. Kardeşinin cenazesinde bir kitap bulan Liesel, onu hatırlamak için kitabı saklar. Kalacağı eve geldiğinde, üvey babası Hans Hubermann ona okumayı öğretir. Nazilerin kitap yakma töreninde, yanmakta olan kitaplar aracılığı ile bir subay Liesel'i "ahlaksız" ve "uygunsuz" düşünceler ile kışkırtır ve Alman toplumunun temiz kalabilmesi hakkında bir konuşma yapar. Kitap yakımı töreninin ardından, Liesel ateşin altında kalan bir kitabı alarak saklar ve onu evine götürür. Bu esnada onu, üvey annesi Rosa Hubermann'ın bir müşterisi ve belediye başkanının karısı olan Ilsa Hermann görür. Liesel, belediye başkanının evini ziyaret ettiği bir gün, Ilsa ona muhteşem kütüphanelerini gösterir ve kitapları onunla paylaşmaya başlar. Ancak belediye başkanı bir gün Liesel'i görür ve evden kovar. Liesel, böylece okumaya karşı olan sevgisi nedeniyle, kütüphaneye gizlice gelip kitapları "ödünç" olarak alır ancak bu nedenden dolayı "Kitap Hırsızı" lakabıyla anılmaya başlar.
Bu esnada; savaş nedeniyle oluşan aşırı gerginlik nedeniyle üvey babası Hans'ın bir tanıdığı olan Max Vandenberg isimli Yahudi bir genci, evlerinin bodrum katında gizlemek zorunda kalırlar. Max, yaşamını tehlikeye atmamak için evi terk edemez. Böylece Max ve Liesel birlikte okumaya başlayarak, birbirleri ile hikâyeler paylaşırlar.
Karakterler
[değiştir | kaynağı değiştir]Liesel Meminger
[değiştir | kaynağı değiştir]Hikâyenin kahramanı olan Liesel, genç kızlık ve ergenlik döneminde herkes tarafından kabul edilen Alman sarışınlığına yakın ve tehlikeli, mavi gözleri ile bir marka olmuştur. Babası tarafından terk edilen annesi onu ve kardeşini Hubermann ailesine evlatlık olarak vermek zorunda kalmıştır. Üvey babası Hans ile çok yakın olan Liesel annesi Rosa'nın kabalıkları ile karşı karşıya kalmış ancak üvey annesi ile de sevgi dolu bir ilişki gerçekleştirmiştir. Liesel, bu yıllarda hem üvey babası Hans'ın evde sakladığı yahudi Max hem de belediye başkanının karısı ile arkadaş olmuştur. Ayrıca Himmel Caddesinin çocukları arasında diğerlerinden farklı olan Rudy Steiner ile yakın arkadaştır. Rudy'nin Liesel'in peşinde sürekli olarak bir öpücük için dolaştığı açık olsa ve Liesel buna itiraz etse de, birbirlerini sevmektedirler.
Hans Hubermann
[değiştir | kaynağı değiştir]Liesel'e bakan üvey babasıdır. Bir boyacı olan Hans, sigaradan hoşlanmaktadır. I. Dünya Savaşı'nda Alman ordusunda görev alan Hans, bu savaş sırasında intihar amaçlı gönderildiği bir saldırıdan tek kurtulan kişidir. Holokost yıllarında Nazi Partisi ile aynı fikirde olmamasına rağmen, partiye katılmak zorunda kalan Hans, kabul edilmesinin ardından asker olarak Alman Ordusuna alınır. Uzun boylu ve gümüş gri göz rengine sahip Hans, çok yetenekli olarak tarif edilse de, kalabalığa karışmayı pek sevmeyen bir kişiliğe sahiptir. Ordudan bir arkadaşı olan Max'ın babası Erik Vandenburg tarafından hayatı kurtarılmış ve Erik kendisine akordeon çalmasını öğretmiştir. Hans daha sonra barlarda akordeon çalarak fazladan gelir elde etmiştir. Kabuslarında sürekli olarak kardeşinin öldüğünü tekrar tekrar gören Liesel'e çok yakın olmuş ve ona okuma, yazmayı öğretmiştir.
Rosa Hubermann
[değiştir | kaynağı değiştir]Rosa oldukça sert bir mizaca sahip ve zaman zaman kırıcı olan bir üvey annedir. Eşi Hans gibi uzun boylu olan Rosa, topuz bağladığı saçlara ve gri-kahverengi puslu göz rengine, sürekli olarak hoşnutsuz bir yüz ifadesine sahiptir. Eve gelir sağlamak amacıyla, geliri yüksek ailelerin yıkama ve ütü işlerini yapmaktadır. Fakat savaş ve ekonomik nedenler ile bu ailelerden aldığı işleri kaybetmiştir ve son olarak da, Hermann'lardan aldığı işi kaybeder. Aniden öfkelenmesi, evde bir diktatör konumunda olması ve evlatlık edindikleri çocuklara karşı sert tavırları bulunan Rosa, Liesel tarafından çok fazla önemsenmez. Trudy ve Hans Jr. isimli iki çocuğu bulunan Rosa, Himmel Caddesinde bulunan evine yapılan bombalama esnasında hayatını kaybeder.
Rudy Steiner
[değiştir | kaynağı değiştir]Liesel'in komşusu ve en iyi arkadaşıdır. Liesel'den sekiz ay daha büyüktür ve kemikli bacaklara, keskin dişlere, mavi gözlere ve limon sarısı renkte saçlara sahiptir. Almanların ideali olan sarışınlığa ve mavi gözlere sahip olmasına rağmen o Nazileri desteklememektedir. Altı çocuklu bir ailenin çocukları arasında yer almaktadır. Rudy, bir gece kömür ile kendisini siyaha boyaması ve bu haliyle kentin yerel spor sahasında yüz metre koşması nedeniyle çevrede "Jesse Owens olayı" adı verilen olayı ile hafızalarda yer almıştır. Nazi Partisi yetkililerinin ilgisi, bu atletik ve eğitimli görünen genç yetenek çeker. Fakat kendisi bu ilgiyi reddettiğinde onun yerine babası Alex Steiner'ı askere alırlar. Ayrıca asi doğası ve akıllı sözleri ile Hitler Gençliği ile başı beladadır. Rudy sık sık sorunlarını ve maceralarını Liesel'e anlattığından dolayı, birbirlerine iyi bir sırdaştırlar. Örneğin, Liesel için en değerli olan bir kitabı nehre attıktan sonra, suya girerek kitabı kurtarır. Çoğunlukla Liesel'den sürekli olarak öpücük almak için peşinde dolaşması nedeniyle sıkıcı olsa da, bu girişimleri her defasında başarısızlık ile sonuçlanır ve bu durum onu çok kızdırır. Rudy Himmel Sokağı bombalamasında ölmüştür. Liesel, hayatındaki bu son anında Rudy'nin kendisinden istediği öpücüğü ona verir ve yaşama geri dönmesi için yalvarır.
Max Vandenburg
[değiştir | kaynağı değiştir]Max, Hubermann'ların bodrumunda gizlenen yahudi bir savaşçıdır. Tüy gibi saçlara ve bataklık kahverengisi gözlere sahiptir. O, Hans Hubermann ile I. Dünya Savaşında savaşan Alman askerin oğludur. Max'in babası I. Dünya Savaşı Hans'ın hayatını kurtarmıştır. Dul annesini ziyaret ettiğinde, herhangi bir şeye ihtiyaç duyduğunda yanına gitmesi için ona Hans'ın adresini vermiştir. Hubermann'ların evine giden Max, burada hastalanır ve daha sonra iyileşir. Bu esnada, Liesel ile yakın arkadaşlık kurar. Max 1942 yılında Max, Hubermann'ların evinden ayrılmak zorunda kalır. Liesel daha sonra onu, Münih yakınlarında bir toplama kampında diğer Yahudiler ile birlikte görür. Liesel, onunla konuşmak için Yahudi grubun arasına girer ancak görevli bir asker onu engeller. Bu olaydan sonra Liesel, Rudy'ye Max'i kendi konutlarında sakladıklarını söyler. 1945 yılına kadar toplama kampında kalan Max, daha sonra Alex Steiner'in dükkanında Liesel'i bulur.
Tommy Müller
[değiştir | kaynağı değiştir]Himmel Caddesi'nde yaşayan başka bir çocuktur. Kar nedeniyle kulaklarından birden fazla ameliyat geçirmiş ve bu nedenle işitme sorunları bulunmaktadır. Bir cerrah ameliyat esnasında hata yaptığından dolayı, onda sinir hasarına neden olmuştur. Sonuç olarak sınıf arkadaşları onunla sık sık alay etmektedir ve daha sonra Hitler Gençliği başkanı tarafından cezalandırılır.
Ilsa Hermann
[değiştir | kaynağı değiştir]Molching Valisi'nin karısıdır. Oğlu Johannes Hermann Rusya'da öldürülmüştür. Liesel'in üvey annesi Rosa Hermann'lar için bir süreliğine yıkama ve ütüleme işleri yapmaktadır. Ancak kötüye giden ekonomi ve Liesel'i başkanın evde istememesi nedeniyle Hermann'lar Rosa'ya artık bu işi vermezler. Buna rağmen Ilsa, evlerinde bulunan kütüphaneden Liesel'in faydalanması için onu eve davet etmiş ve kitapları okumasına izin vermiştir.
Ölüm
[değiştir | kaynağı değiştir]Tüm hikâye boyunca anlatıcı, savaşın insanlar üzerinde yaptığı yıkım ve ölümü anlatmaktadır. Kitabın başında belirtildiği gibi anlatıcı ölümdür.
Hubermann ailesi
[değiştir | kaynağı değiştir]- Hans (Baba)
- Rosa (Anne)
- Liesel (Üvey evlat)
- Hans Jr. (Oğlan çocuğu)
- Trudy (Kız çocuğu)
Steiner ailesi
[değiştir | kaynağı değiştir]- Alex (Baba)
- Barbara (Anne)
- Kurt (Oğlan çocuğu)
- Rudy (Oğlan çocuğu)
- Anne-marie (Kız çocuğu)
- Karin (Kız çocuğu)
- Emma (Kız çocuğu)
- Bettina (Kız çocuğu)
Aldığı ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2006: Commonwealth Writers' Prize En İyi Kitap (Güney Doğu Asla & Güney Pasifik)
- 2006: School Library Journal Yılın En İyi Kitabı
- 2006: Daniel Elliott Barış Ödülü
- 2006: Publishers Weekly Yılın En İyi Çocuk Kitabı
- 2006: Bulletin Blue Ribbon Kitabı[3]
- 2007: Michael L. Printz Onur Defteri[4] Bu ödül yalnızca gençler için en eğitici kitaplara verilir.
- 2007: Book Sense Yılın Kitabı
Film
[değiştir | kaynağı değiştir]Brian Percival'ın yönettiği filmi sinemaya Michael Petroni uyarlamıştır. Film ABD'de 8 Kasım 2013 tarihinde vizyona girmiştir.[5] Filmin çekimleri Görlitz, Almanya'da gerçekleştirilmiştir.[6][7] Filmde Geoffrey Rush, Emily Watson, Ben Schnetzer ve Fransız asıllı Kanadalı oyuncu Sophie Nélisse rol almışlardır. Filmin müziklerini John Williams yapmıştır.[8][9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "The Book Thief". Transworld Publishers. 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2013.
- ^ "Çok Satanlar: Çocuk Kitapları - 15 Mayıs 2011". New York Times. 15 Mayıs 2011. 5 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2011.
- ^ "2006 Blue Ribbons". The Bulletin of the Center for Children's Books. 24 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2013.
- ^ "Michael L. Printz Winners and Honor Books". American Library Association. 4 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2013.
- ^ "'The Book Thief' sets November release date". Entertainment Weekly. 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2014.
- ^ Roxborough, Scott. "'The Book Thief' Begins Shooting in Germany". The Hollywood Reporter. 12 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2014.
- ^ "The Book Thief movie adaptation gets a director By Molly Driscoll". Christian Science Monitor. 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2012.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2014.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2014.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- fantasticfiction'da kitap üzerine bir yazı10 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Kitap Hırsızı21 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. çalışma kılavuzu, alıntı, tema ve öğretmen kaynakları (İngilizce)
- Uyarlama hakkında28 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.