Демократия индекси
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Democracy_Index_2020.svg/460px-Democracy_Index_2020.svg.png)
Тўлиқ демократия 9.01–10 8.01–9 | Номукаммал демократия 7.01–8 6.01–7 | Гибрид режим 5.01–6 4.01–5 | Авторитар режим 3.01–4 2.01–3 0–2.00 | Маълумот мавжуд эмас |
Тҳе Эcономист гуруҳи томонидан тузилган демократия индекси – дунёдаги демократиянинг сифатини ўлчаш индекси. Ушбу миқдор ва қиёсий баҳолаш асосий аҳамияти демократик ҳуқуқлар ва демократик институтларга қаратилган. Ушбу демократия индексида демократияни баҳолаш методологияси „Эcономист Интеллигенcе Унит“нинг (Эcономисц Гроуп) қисми бўлган, Британияда жойлашган хусусий компания, „Тҳе Эcономист“ ҳафталик газетасини нашр этади. Индекс бешта туркумга тўпланган 60 та кўрсаткичга асосланган ва улар оммавий фикрлар, фуқаролик эркинликлари ва сиёсий маданиятни ўлчаб олади. Ҳисоб маълумотлари ва рейтингдан ташқари, индекс ҳар бир мамлакатни тўртта режим турига ажратади: мукаммал демократия, номукаммал демократия, аралаш режимлар ва авторитар режимлар. Демократия индекси тўғрисидаги биринчи ҳисобот 2006-йилда нашр этилган. Ҳисоботлар 2010-йилгача ҳар икки йилда бир марта ва ундан кейин ҳар йили нашр этиларди. Индексда 167 мамлакат ва ҳудудлар мавжуд, улардан 166 таси мустақил давлатлар, 164 таси БМТга аъзо давлатлар. Демократия ҳолатига ўхшаш баҳолар билан бошқа демократия индекслари – В-Демократия индекси ва Бертелсманн Трансформатион Индехни ўз ичига олади[1][2][3].
Ҳисоботда тасвирланганидек, Демократия индекси 60 та саволга асосланган ўлчов билан ҳосил қилинади. Ҳар бири икки ёки учта рухсат этилган жавобга эга. Аксарият жавоблар мутахассисларнинг баҳолаши билан боғлиқ. Баъзи жавоблар тегишли мамлакатларда ўтказилган жамоатчилик фикрини ўрганиш орқали тақдим этилади. Сўров натижалари мавжуд бўлмаган мамлакатлар учун, экспертларнинг баҳоларидан фойдаланадилар.
Саволлар беш тоифага бўлинади: сайлов жараёни ва плюралзми, фуқаролик эркинликлари, ҳукуматнинг фаолияти, сиёсий иштирок этиш,сиёсий маданият.
Ҳар бир жавоб 0 ёки 1, учта жавобли саволлар учун 0, 0,5 ёки 1 баллга айланади. Қуйидаги истиснолардан ташқари, ҳар бир туркум ичида натижалар қўшиб, ўн марта кўпайтирилган ва категория бўйича саволларнинг умумий сони билан бўлинади. Бир нечта ўзгарувчан боғлиқликлар мавжуд, улар асосий қоида тартибларидан анча аниқроқ тушунтирилади. Баъзи ҳолларда, битта саволга нол жавоб бериш бошқа саволни бекор қилади: масалан, агар миллий қонун чиқарувчи ва ҳукумат раҳбарининг сайловлари эркин деб ҳисобланмаса (сўров 1), унда кейинги савол: „Сайловлар адолатли бўлмаган“, деб ҳисобланади. Лекин автоматик равишда нол натижа беради. Шу сингари, бир нечта саволлар шунчалик муҳим деб ҳисобланадики, улар бўйича натижалар уларнинг тегишли туркумлари учун умумий натижалар суммасига салбий таъсирини беради: „Миллий сайловлар эркин ва адолатли бўладими“, „сайловчилар хавфсизлиги“, „Хорижий кучларнинг ҳукуматга таъсири“, „Худдий хизматчиларнинг сиёсатни амалга ошириш қобилияти қандай“ ва ҳоказо.
Ўша ҳисоботда кўрсатилган бешта туркум индекслари кейинчалик маълум бир мамлакат учун умумий бални топиш учун ўртача ҳисобланади. Икки ўнлик рақамга айланган натижа мамлакатни режим тури билан таснифлашни аниқлайди.
Ҳисоботда Фреэдом Ҳоусе томонидан танланган демократиянинг бошқа кўрсаткичлари муҳокама қилинади ва „Эcономист Интеллигенcе Унит“ гуруҳининг баъзи танловлари учун баҳслашади. Ушбу таққослашда, сўровлар орқали ўлчанадиган жамоатчилик фикри ва муносабатларига катта эътибор қаратилади. Бошқа томондан, иқтисодий турмуш стандартлари демократиянинг бир мезони сифатида кўрилмайди.
Ҳисобот халқаро матбуотда ва илмий журналларда кенг тарқалади.
Тавсифи
[edit | edit source]- Мукаммал демократиялар – фуқаролик эркинликлари ва асосий сиёсий эркинликлар нафақат ҳурмат қилинадиган, балки демократик тамойилларнинг ривожланишига имкон берадиган сиёсий маданият билан мустаҳкамланадиган давлатлар. Ушбу давлатлар ҳукумат назорати ва мувозанатларининг ҳақиқий тизимига эга, мустақил суд ҳокимияти, қарорлари қўлланиладиган, ҳукуматлар тўғри ишлайдиган ва мустақил оммавий ахборот воситалари мавжуд тизимлардир. Ушбу мамлакатларда демократик фаолият кўрсатишда чекланган муаммолар бор.
- Номукаммал демократиялар – сайловлар адолатли ва эркин бўлган ва асосий фуқаролик эркинликлари ҳурмат қилинадиган, аммо муаммоларга эга бўлиши мумкин бўлган давлатлар (масалан, оммавий ахборот воситалари эркинлигини бузиш ва сиёсий мухолифат ва танқидчиларни камроқ камайтириш). Ушбу мамлакатларда бошқа демократик жиҳатларда, шу жумладан, кам ривожланган сиёсий маданият, сиёсатда иштирок этишнинг паст даражаси ва бошқарув фаолиятида муаммолар мавжуд бўлиши мумкин.
- Аралаш (чатишган) тартиблар – сайловда мунтазам равишда алдашларга дучор бўлган давлатлардир, бу уларни адолатли ва эркин демократия бўлишга тўсқинлик қилади. Ушбу мамлакатларда одатда сиёсий мухолифат, мустақил бўлмаган судлар, кенг тарқалган коррупсия, оммавий ахборот воситаларига қўйилган таъқиб ва босим, қонуний ҳокимиятнинг анемияси ва кам ривожланган сиёсий маданият, сиёсатда иштирок этишнинг паст даражаси ва бошқарув фаолиятида муаммолар соҳасида номукаммал демократиялардан кўра кўпроқ камчиликларга эга бўлган ҳукуматлар мавжуд.
- Мутлоқ бошқарувлар – сиёсий плюрализм мавжуд бўлмаган ёки жиддий чекланган мамлакатлардир. Ушбу давлатлар кўпинча мутлақ монархия ёки диктатуралар, анъанавий демократик институтларига эга бўлган, аммо ишламайдиган, фуқаролик эркинликларининг бузилиши ва суиистеъмоллари одатий ҳол бўлган, сайловлар (агар улар ўтказиладиган бўлса) сохта, оммавий ахборот воситалари давлатга тегишли ёки ҳукмрон режим билан боғлиқ гуруҳлар томонидан назорат қилинадиган, суд ҳокимияти мустақил эмас, сензура ва ҳукумат танқидларини тақиқлаши одатий ҳолатдир.
Қитъалар бўйича
[edit | edit source]Ҳудуд | Давлатлар | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 | 2012 | 2011 | 2010 | 2008 | 2006 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ғарбий Европа | 21 | 8.37 | 8.36 | 8.23 | 8.29 | 8.35 | 8.35 | 8.38 | 8.40 | 8.42 | 8.41 | 8.41 | 8.44 | 8.40 | 8.45 | 8.61 | 8.60 |
Шимолий Америка | 2 | 8.27 | 8.37 | 8.36 | 8.58 | 8.59 | 8.56 | 8.56 | 8.56 | 8.56 | 8.59 | 8.59 | 8.59 | 8.59 | 8.63 | 8.64 | 8.64 |
Лотин Америкаси ва Кариб давлатлари | 24 | 5.68 | 5.79 | 5.83 | 6.09 | 6.13 | 6.24 | 6.26 | 6.33 | 6.37 | 6.36 | 6.38 | 6.36 | 6.35 | 6.37 | 6.43 | 6.37 |
Марказий ва Шарқий Европа | 28 | 5.37 | 5.39 | 5.36 | 5.36 | 5.42 | 5.42 | 5.40 | 5.43 | 5.55 | 5.58 | 5.53 | 5.51 | 5.50 | 5.55 | 5.67 | 5.76 |
Осиё ва Австралия | 28 | 5.21 | 5.46 | 5.62 | 5.67 | 5.67 | 5.67 | 5.63 | 5.74 | 5.74 | 5.70 | 5.61 | 5.56 | 5.51 | 5.53 | 5.58 | 5.44 |
Жанубий Африка | 44 | 4.04 | 4.14 | 4.12 | 4.16 | 4.26 | 4.36 | 4.35 | 4.37 | 4.38 | 4.34 | 4.36 | 4.33 | 4.32 | 4.23 | 4.28 | 4.24 |
Яқин Шарқ ва Шимолий Африка | 20 | 3.23 | 3.34 | 3.41 | 3.44 | 3.53 | 3.54 | 3.54 | 3.56 | 3.58 | 3.65 | 3.68 | 3.73 | 3.62 | 3.52 | 3.48 | 3.54 |
Дунё | 167 | 5.23 | 5.29 | 5.28 | 5.37 | 5.44 | 5.48 | 5.48 | 5.52 | 5.55 | 5.55 | 5.53 | 5.52 | 5.49 | 5.46 | 5.55 | 5.52 |
2018-йилги рейтинг
[edit | edit source]# | Давлат | Умумий баҳо | Сайловлар | Ҳукуматга ишонч | Сиёсий фаоллик | Сиёсий маданият | Эркинлик | Тури |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
9.87 | 10.00 | 9.64 | 10.00 | 10.00 | 9.71 | Мукаммал демократия |
2 | ![]() |
9.58 | 10.00 | 9.29 | 8.89 | 10.00 | 9.71 | Мукаммал демократия |
3 | ![]() |
9.39 | 9.58 | 9.64 | 8.33 | 10.00 | 9.41 | Мукаммал демократия |
4 | ![]() |
9.26 | 10.00 | 9.29 | 8.89 | 8.13 | 10.00 | Мукаммал демократия |
5 | ![]() |
9.22 | 10.00 | 9.29 | 8.33 | 9.38 | 9.12 | Мукаммал демократия |
6 | ![]() |
9.15 | 9.58 | 9.64 | 7.78 | 8.75 | 10.00 | Мукаммал демократия |
7 | ![]() |
9.15 | 9.58 | 7.86 | 8.33 | 10.00 | 10.00 | Мукаммал демократия |
8 | ![]() |
9.14 | 10.00 | 8.93 | 8.33 | 8.75 | 9.71 | Мукаммал демократия |
9 | ![]() |
9.09 | 10.00 | 8.93 | 7.78 | 8.75 | 10.00 | Мукаммал демократия |
10 | ![]() |
9.03 | 9.58 | 9.29 | 7.78 | 9.38 | 9.12 | Мукаммал демократия |
11 | ![]() |
8.89 | 9.58 | 9.29 | 8.33 | 8.13 | 9.12 | Мукаммал демократия |
12 | ![]() |
8.81 | 10.00 | 8.93 | 6.67 | 8.75 | 9.71 | Мукаммал демократия |
13 | ![]() |
8.68 | 9.58 | 8.57 | 8.33 | 7.50 | 9.41 | Мукаммал демократия |
14 | ![]() |
8.53 | 9.58 | 7.50 | 8.33 | 8.13 | 9.12 | Мукаммал демократия |
15 | ![]() |
8.38 | 10.00 | 8.57 | 6.11 | 7.50 | 9.71 | Мукаммал демократия |
16 | ![]() |
8.29 | 9.58 | 7.86 | 8.33 | 6.88 | 8.82 | Мукаммал демократия |
17 | ![]() |
8.22 | 9.17 | 8.21 | 5.56 | 8.75 | 9.41 | Мукаммал демократия |
18 | ![]() |
8.21 | 9.17 | 8.21 | 6.11 | 8.75 | 8.82 | Мукаммал демократия |
19 | ![]() |
8.08 | 9.17 | 7.14 | 7.78 | 7.50 | 8.82 | Мукаммал демократия |
20 | ![]() |
8.07 | 9.58 | 7.50 | 6.67 | 7.50 | 9.12 | Мукаммал демократия |
21 | ![]() |
8.00 | 9.17 | 7.86 | 7.22 | 7.50 | 8.24 | Номукаммал демократия |
22 | ![]() |
7.99 | 8.75 | 8.21 | 6.67 | 7.50 | 8.82 | Номукаммал демократия |
23 | ![]() |
7.97 | 9.58 | 8.21 | 6.67 | 6.88 | 8.53 | Номукаммал демократия |
24 | ![]() |
7.97 | 9.58 | 8.57 | 4.44 | 8.13 | 9.12 | Номукаммал демократия |
25 | ![]() |
7.96 | 9.17 | 7.14 | 7.78 | 7.50 | 8.24 | Номукаммал демократия |
26 | ![]() |
7.88 | 9.17 | 7.86 | 6.67 | 6.88 | 8.82 | Номукаммал демократия |
27 | ![]() |
7.84 | 9.58 | 7.50 | 6.11 | 6.88 | 9.12 | Номукаммал демократия |
28 | ![]() |
7.81 | 9.17 | 7.14 | 6.11 | 7.50 | 9.12 | Номукаммал демократия |
29 | ![]() |
7.80 | 9.58 | 7.50 | 7.78 | 5.63 | 8.53 | Номукаммал демократия |
30 | ![]() |
7.79 | 9.17 | 7.50 | 8.89 | 7.50 | 5.88 | Номукаммал демократия |
31 | ![]() |
7.78 | 9.58 | 8.93 | 5.00 | 6.88 | 8.53 | Номукаммал демократия |
32 | ![]() |
7.73 | 9.58 | 8.21 | 6.11 | 5.63 | 9.12 | Номукаммал демократия |
33 | ![]() |
7.71 | 9.58 | 6.07 | 7.78 | 6.88 | 8.24 | Номукаммал демократия |
34 | ![]() |
7.69 | 9.58 | 6.79 | 6.67 | 6.88 | 8.53 | Номукаммал демократия |
35 | ![]() |
7.59 | 9.17 | 6.43 | 6.67 | 6.88 | 8.82 | Номукаммал демократия |
36 | ![]() |
7.50 | 9.58 | 6.43 | 6.11 | 6.25 | 9.12 | Номукаммал демократия |
37 | ![]() |
7.50 | 9.58 | 6.79 | 6.67 | 6.25 | 8.24 | Номукаммал демократия |
38 | ![]() |
7.38 | 9.58 | 6.07 | 5.56 | 6.88 | 8.82 | Номукаммал демократия |
39 | ![]() |
7.29 | 9.58 | 5.36 | 6.11 | 6.88 | 8.53 | Номукаммал демократия |
40 | ![]() |
7.24 | 7.42 | 7.50 | 8.33 | 5.00 | 7.94 | Номукаммал демократия |
41 | ![]() |
7.23 | 9.17 | 6.79 | 7.22 | 5.63 | 7.35 | Номукаммал демократия |
42 | ![]() |
7.19 | 9.08 | 6.79 | 5.56 | 6.88 | 7.65 | Номукаммал демократия |
43 | ![]() |
7.16 | 9.58 | 7.14 | 6.11 | 5.63 | 7.35 | Номукаммал демократия |
44 | ![]() |
7.10 | 9.58 | 6.79 | 5.56 | 5.63 | 7.94 | Номукаммал демократия |
45 | ![]() |
7.05 | 9.58 | 6.07 | 6.67 | 5.00 | 7.94 | Номукаммал демократия |
46 | ![]() |
7.03 | 9.17 | 6.43 | 7.22 | 4.38 | 7.94 | Номукаммал демократия |
47 | ![]() |
7.02 | 8.75 | 7.14 | 4.44 | 6.25 | 8.53 | Номукаммал демократия |
48 | ![]() |
7.02 | 9.17 | 5.36 | 6.11 | 6.25 | 8.24 | Номукаммал демократия |
49 | ![]() |
6.98 | 9.17 | 6.43 | 6.67 | 5.00 | 7.65 | Номукаммал демократия |
50 | ![]() |
6.97 | 9.58 | 5.36 | 6.67 | 5.00 | 8.24 | Номукаммал демократия |
51 | ![]() |
6.96 | 9.17 | 6.79 | 5.00 | 5.63 | 8.24 | Номукаммал демократия |
52 | ![]() |
6.88 | 7.75 | 7.86 | 6.67 | 6.25 | 5.88 | Номукаммал демократия |
53 | ![]() |
6.71 | 9.17 | 5.71 | 7.22 | 4.38 | 7.06 | Номукаммал демократия |
54 | ![]() |
6.67 | 9.17 | 6.07 | 6.11 | 4.38 | 7.65 | Номукаммал демократия |
55 | ![]() |
6.67 | 9.17 | 5.71 | 6.11 | 5.00 | 7.35 | Номукаммал демократия |
56 | ![]() |
6.64 | 9.17 | 5.00 | 6.67 | 5.63 | 6.76 | Номукаммал демократия |
57 | ![]() |
6.63 | 8.75 | 6.07 | 5.00 | 6.25 | 7.06 | Номукаммал демократия |
58 | ![]() |
6.63 | 8.33 | 5.71 | 6.67 | 6.25 | 6.18 | Номукаммал демократия |
59 | ![]() |
6.60 | 9.17 | 5.00 | 5.56 | 5.63 | 7.65 | Номукаммал демократия |
60 | ![]() |
6.57 | 9.17 | 6.07 | 5.56 | 5.00 | 7.06 | Номукаммал демократия |
61 | ![]() |
6.54 | 9.17 | 5.36 | 6.11 | 5.00 | 7.06 | Номукаммал демократия |
62 | ![]() |
6.54 | 8.05 | 7.16 | 6.77 | 6.68 | 6.59 | Номукаммал демократия |
63 | ![]() |
6.50 | 9.17 | 5.71 | 5.56 | 5.00 | 7.06 | Номукаммал демократия |
64 | ![]() |
6.41 | 6.42 | 5.71 | 7.78 | 6.25 | 5.88 | Номукаммал демократия |
65 | ![]() |
6.41 | 8.25 | 5.36 | 6.11 | 5.00 | 7.35 | Номукаммал демократия |
66 | ![]() |
6.38 | 9.17 | 5.71 | 5.00 | 4.38 | 7.65 | Номукаммал демократия |
67 | ![]() |
6.38 | 4.33 | 7.86 | 6.11 | 6.25 | 7.35 | Номукаммал демократия |
68 | ![]() |
6.27 | 8.75 | 5.36 | 6.11 | 4.38 | 6.76 | Номукаммал демократия |
69 | ![]() |
6.25 | 5.67 | 5.36 | 6.67 | 5.63 | 7.94 | Номукаммал демократия |
70 | ![]() |
6.24 | 8.75 | 5.71 | 5.00 | 4.38 | 7.35 | Номукаммал демократия |
71 | ![]() |
6.19 | 8.33 | 6.07 | 7.22 | 3.13 | 6.18 | Номукаммал демократия |
72 | ![]() |
6.19 | 7.83 | 5.71 | 5.00 | 6.25 | 6.18 | Номукаммал демократия |
73 | ![]() |
6.15 | 7.50 | 6.07 | 4.44 | 6.25 | 6.47 | Номукаммал демократия |
74 | ![]() |
6.15 | 3.08 | 6.07 | 5.56 | 7.50 | 8.53 | Номукаммал демократия |
75 | ![]() |
6.03 | 6.92 | 6.07 | 3.89 | 5.63 | 7.65 | Номукаммал демократия |
76 | ![]() |
5.98 | 7.00 | 4.71 | 5.56 | 5.00 | 7.65 | Чатишган тартиб |
77 | ![]() |
5.96 | 9.17 | 4.29 | 5.56 | 3.75 | 7.06 | Чатишган тартиб |
78 | ![]() |
5.87 | 6.50 | 5.36 | 6.67 | 3.75 | 7.06 | Чатишган тартиб |
79 | ![]() |
5.85 | 7.08 | 4.64 | 6.11 | 4.38 | 7.06 | Чатишган тартиб |
80 | ![]() |
5.85 | 6.58 | 5.36 | 6.11 | 5.63 | 5.59 | Чатишган тартиб |
81 | ![]() |
5.74 | 6.50 | 5.71 | 5.00 | 5.63 | 5.88 | Чатишган тартиб |
82 | ![]() |
5.74 | 6.08 | 5.36 | 6.11 | 4.38 | 6.76 | Чатишган тартиб |
83 | ![]() |
5.70 | 7.50 | 4.64 | 5.56 | 3.75 | 7.06 | Чатишган тартиб |
84 | ![]() |
5.69 | 6.17 | 3.21 | 6.67 | 6.25 | 6.18 | Чатишган тартиб |
85 | ![]() |
5.63 | 8.50 | 4.64 | 4.44 | 4.38 | 6.18 | Чатишган тартиб |
86 | ![]() |
5.61 | 6.17 | 4.64 | 3.89 | 6.88 | 6.47 | Чатишган тартиб |
87 | ![]() |
5.60 | 7.92 | 5.36 | 3.89 | 4.38 | 6.47 | Чатишган тартиб |
88 | ![]() |
5.57 | 7.83 | 5.07 | 5.56 | 4.38 | 5.00 | Чатишган тартиб |
89 | ![]() |
5.50 | 7.83 | 3.57 | 6.11 | 4.38 | 5.59 | Чатишган тартиб |
90 | ![]() |
5.49 | 6.58 | 4.29 | 4.44 | 6.25 | 5.88 | Чатишган тартиб |
91 | ![]() |
5.41 | 7.42 | 3.93 | 3.89 | 5.63 | 6.18 | Чатишган тартиб |
92 | ![]() |
5.41 | 7.00 | 5.00 | 5.00 | 5.63 | 4.41 | Чатишган тартиб |
93 | ![]() |
5.35 | 7.42 | 2.57 | 5.56 | 5.63 | 5.59 | Чатишган тартиб |
94 | ![]() |
5.30 | 8.75 | 6.79 | 2.78 | 4.38 | 3.82 | Чатишган тартиб |
95 | ![]() |
5.22 | 6.08 | 3.57 | 6.11 | 5.63 | 4.71 | Чатишган тартиб |
96 | ![]() |
5.20 | 5.25 | 3.57 | 4.44 | 6.88 | 5.88 | Чатишган тартиб |
97 | ![]() |
5.18 | 4.33 | 5.36 | 5.00 | 5.63 | 5.59 | Чатишган тартиб |
98 | ![]() |
5.11 | 6.58 | 2.93 | 6.67 | 4.38 | 5.00 | Чатишган тартиб |
99 | ![]() |
5.11 | 3.50 | 5.36 | 6.67 | 5.63 | 4.41 | Чатишган тартиб |
100 | ![]() |
4.99 | 5.25 | 4.64 | 5.00 | 5.63 | 4.41 | Чатишган тартиб |
101 | ![]() |
4.98 | 6.50 | 2.93 | 5.56 | 3.75 | 6.18 | Чатишган тартиб |
102 | ![]() |
4.91 | 5.58 | 2.93 | 3.89 | 6.25 | 5.88 | Чатишган тартиб |
103 | ![]() |
4.79 | 5.67 | 4.64 | 5.56 | 2.50 | 5.59 | Чатишган тартиб |
104 | ![]() |
4.75 | 4.42 | 4.29 | 4.44 | 5.63 | 5.00 | Чатишган тартиб |
105 | ![]() |
4.66 | 6.58 | 1.86 | 3.33 | 6.25 | 5.29 | Чатишган тартиб |
106 | ![]() |
4.63 | 3.92 | 2.21 | 6.67 | 5.63 | 4.71 | Чатишган тартиб |
107 | ![]() |
4.63 | 3.00 | 4.29 | 5.00 | 5.00 | 5.88 | Чатишган тартиб |
108 | ![]() |
4.44 | 6.08 | 4.64 | 3.33 | 3.75 | 4.41 | Чатишган тартиб |
109 | Фаластин Давлати | 4.39 | 3.83 | 2.14 | 7.78 | 4.38 | 3.82 | Чатишган тартиб |
110 | ![]() |
4.37 | 4.50 | 5.00 | 5.00 | 5.00 | 2.35 | Чатишган тартиб |
111 | ![]() |
4.31 | 4.48 | 4.29 | 3.33 | 5.63 | 3.82 | Чатишган тартиб |
112 | ![]() |
4.17 | 6.08 | 5.36 | 2.22 | 2.50 | 4.71 | Чатишган тартиб |
113 | ![]() |
4.15 | 4.83 | 2.86 | 3.33 | 5.63 | 4.12 | Чатишган тартиб |
114 | ![]() |
4.06 | 4.75 | 0.07 | 6.67 | 5.00 | 3.82 | Чатишган тартиб |
115 | ![]() |
3.93 | 3.58 | 4.29 | 3.89 | 4.38 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
116 | ![]() |
3.85 | 3.58 | 2.14 | 5.00 | 5.00 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
117 | ![]() |
3.85 | 3.17 | 4.29 | 3.89 | 4.38 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
118 | ![]() |
3.83 | 3.67 | 3.93 | 3.89 | 5.63 | 2.06 | Мутлоқ бошқарув |
119 | ![]() |
3.82 | 3.00 | 3.57 | 5.00 | 3.13 | 4.41 | Мутлоқ бошқарув |
120 | ![]() |
3.76 | 5.25 | 1.14 | 3.33 | 4.38 | 4.71 | Мутлоқ бошқарув |
121 | ![]() |
3.71 | 4.33 | 2.21 | 4.44 | 3.75 | 3.82 | Мутлоқ бошқарув |
122 | ![]() |
3.63 | 2.67 | 1.86 | 3.89 | 5.63 | 4.12 | Мутлоқ бошқарув |
123 | ![]() |
3.62 | 1.75 | 2.86 | 5.56 | 5.00 | 2.94 | Мутлоқ бошқарув |
124 | ![]() |
3.61 | 2.58 | 2.21 | 4.44 | 5.00 | 3.82 | Мутлоқ бошқарув |
125 | ![]() |
3.59 | 1.33 | 5.00 | 2.78 | 5.63 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
126 | ![]() |
3.50 | 2.58 | 2.21 | 3.89 | 5.00 | 3.82 | Мутлоқ бошқарув |
127 | ![]() |
3.36 | 3.58 | 3.21 | 3.33 | 3.75 | 2.94 | Мутлоқ бошқарув |
128 | ![]() |
3.35 | 1.67 | 5.00 | 2.78 | 4.38 | 2.94 | Мутлоқ бошқарув |
129 | ![]() |
3.35 | 0.00 | 3.57 | 5.56 | 5.00 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
130 | ![]() |
3.32 | 0.00 | 5.00 | 3.89 | 6.25 | 1.47 | Мутлоқ бошқарув |
131 | ![]() |
3.31 | 3.17 | 2.50 | 3.89 | 3.75 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
132 | ![]() |
3.28 | 3.17 | 2.86 | 3.33 | 4.38 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
133 | ![]() |
3.19 | 0.00 | 4.29 | 2.22 | 5.63 | 3.82 | Мутлоқ бошқарув |
134 | ![]() |
3.16 | 1.67 | 1.79 | 4.44 | 4.38 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
135 | ![]() |
3.16 | 0.50 | 2.00 | 4.44 | 5.63 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
136 | ![]() |
3.14 | 3.50 | 0.43 | 4.44 | 4.38 | 2.94 | Мутлоқ бошқарув |
137 | ![]() |
3.13 | 0.92 | 2.86 | 3.89 | 5.63 | 2.35 | Мутлоқ бошқарув |
138 | ![]() |
3.10 | 3.17 | 0.79 | 3.33 | 5.00 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
139 | ![]() |
3.08 | 0.00 | 3.21 | 3.89 | 5.63 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
140 | ![]() |
3.04 | 0.00 | 3.93 | 2.78 | 4.38 | 4.12 | Мутлоқ бошқарув |
141 | ![]() |
3.03 | 0.92 | 2.86 | 2.22 | 5.63 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
142 | ![]() |
3.00 | 1.08 | 3.57 | 3.33 | 4.38 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
143 | ![]() |
2.97 | 2.92 | 1.14 | 4.44 | 2.50 | 3.82 | Мутлоқ бошқарув |
144 | ![]() |
2.94 | 2.17 | 1.79 | 5.00 | 2.50 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
145 | ![]() |
2.94 | 0.50 | 2.14 | 4.44 | 4.38 | 3.24 | Мутлоқ бошқарув |
146 | ![]() |
2.87 | 0.42 | 1.79 | 3.89 | 5.63 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
147 | ![]() |
2.76 | 0.00 | 3.93 | 2.22 | 5.00 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
148 | ![]() |
2.71 | 0.83 | 3.21 | 2.78 | 4.38 | 2.35 | Мутлоқ бошқарув |
149 | ![]() |
2.65 | 0.50 | 2.14 | 3.33 | 3.75 | 3.53 | Мутлоқ бошқарув |
150 | ![]() |
2.45 | 0.00 | 3.21 | 4.44 | 3.13 | 1.47 | Мутлоқ бошқарув |
151 | ![]() |
2.37 | 0.83 | 2.86 | 1.67 | 5.00 | 1.47 | Мутлоқ бошқарув |
152 | ![]() |
2.37 | 0.00 | 2.14 | 1.67 | 6.88 | 1.18 | Мутлоқ бошқарув |
153 | ![]() |
2.33 | 0.00 | 0.43 | 3.89 | 5.00 | 2.35 | Мутлоқ бошқарув |
154 | ![]() |
2.19 | 1.00 | 0.36 | 1.67 | 5.00 | 2.94 | Мутлоқ бошқарув |
155 | ![]() |
2.15 | 0.00 | 1.79 | 2.78 | 5.00 | 1.18 | Мутлоқ бошқарув |
156 | ![]() |
2.01 | 0.08 | 1.86 | 2.22 | 5.00 | 0.88 | Мутлоқ бошқарув |
157 | ![]() |
1.98 | 1.67 | 0.00 | 2.78 | 3.13 | 2.35 | Мутлоқ бошқарув |
158 | ![]() |
1.95 | 0.00 | 0.00 | 3.89 | 5.00 | 0.88 | Мутлоқ бошқарув |
159 | ![]() |
1.93 | 0.08 | 0.79 | 1.67 | 6.25 | 0.88 | Мутлоқ бошқарув |
160 | ![]() |
1.93 | 0.00 | 2.86 | 2.22 | 3.13 | 1.47 | Мутлоқ бошқарув |
161 | ![]() |
1.92 | 0.00 | 0.43 | 3.33 | 4.38 | 1.47 | Мутлоқ бошқарув |
162 | ![]() |
1.72 | 0.00 | 0.79 | 2.22 | 5.00 | 0.59 | Мутлоқ бошқарув |
163 | ![]() |
1.61 | 0.00 | 0.00 | 1.67 | 3.75 | 2.65 | Мутлоқ бошқарув |
164 | ![]() |
1.52 | 2.25 | 0.00 | 1.11 | 1.88 | 2.35 | Мутлоқ бошқарув |
165 | ![]() |
1.49 | 0.50 | 0.71 | 2.22 | 3.13 | 0.88 | Мутлоқ бошқарув |
166 | ![]() |
1.43 | 0.00 | 0.00 | 2.78 | 4.38 | 0.00 | Мутлоқ бошқарув |
167 | ![]() |
1.08 | 0.00 | 2.50 | 1.67 | 1.25 | 0.00 | Мутлоқ бошқарув |
2012-йилги рейтинг
[edit | edit source]№ | Давлат | Кўрсаткич | Туркум | Бошқарув шакли |
---|---|---|---|---|
1 | Норвегия | 9.93 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
3 | Исландия | 9.65 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
2 | Швеция | 9.73 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
4 | Дания | 9.52 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
5 | Янги Зеландия | 9.26 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
6 | Австралия | 9.22 | Мукаммал демократия | Конституциявий |
7 | Швейцария | 9.09 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
8 | Канада | 9.08 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
9 | Финландия | 9.06 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
10 | Нидерландия | 8.99 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
11 | Люксембург | 8.88 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
13 | Ирландия | 8.56 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
12 | Австрия | 8.62 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
14 | Олмония | 8.34 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
15 | Малта | 8.28 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
17 | Чехия | 8.19 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
18 | Уругвай | 8.17 | Мукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
16 | Бирлашган Қироллик | 8.21 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
21 | АҚШ | 8.11 | Мукаммал демократия | Федерация, Президентлик Республикаси |
22 | Коста Рика | 8.10 | Мукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
23 | Япония | 8.08 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
20 | Корея Республикаси | 8.13 | Мукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
24 | Белгия | 8.05 | Мукаммал демократия | Федерация, Конституциявий монархия |
28 | Маврикий | 8.17 | Мукаммал демократия | Парламентар Республика |
25 | Испания | 8.02 | Мукаммал демократия | Конституциявий монархия |
26 | Кабо Верде | 7.92 | Номукаммал демократия | Республика |
26 | Португалия | 7.92 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
31 | Жанубий Африка Республикаси | 7.79 | Номукаммал демократия | Конституциявий Республика |
28 | Франсия | 7.88 | Номукаммал демократия | Республика |
28 | Словения | 7.88 | Номукаммал демократия | Республика |
32 | Италия | 7.74 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
33 | Греция | 7.65 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
33 | Боцвана | 7.85 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
34 | Эстония | 7.61 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
36 | Чили | 7.54 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
37 | Исроил | 7.53 | Номукаммал демократия | |
35 | Тайван | 7.57 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
40 | Словакия | 7.35 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
38 | Ҳиндистон | 7.52 | Номукаммал демократия | Федерация |
41 | Қибрис | 7.29 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
47 | Литва | 7.05 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
43 | Шарқий Тимор | 7.16 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
48 | Тринидад ва Тобаго | 6.99 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
39 | Ямайка | 7.39 | Номукаммал демократия | Конституциявий монархия |
44 | Полша | 7.12 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
44 | Бразилия | 7.12 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
46 | Панама | 7.08 | Номукаммал демократия | Конституциявий демократия |
49 | Можаристон | 6.96 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
51 | Мексика | 6.90 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
52 | Аргентина | 6.84 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
54 | Болгария | 6.72 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
50 | Хорватия | 6.93 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
56 | Суринам | 6.65 | Номукаммал демократия | Конституциявий демократия |
57 | Колумбия | 6.63 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
61 | Перу | 6.47 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
89 | Шри Ланка | 5.75 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
58 | Таиланд | 6.55 | Номукаммал демократия | Конституциявий монархия |
59 | Руминия | 6.54 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
53 | Индонезия | 6.76 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
61 | Салвадор | 6.47 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
70 | Парагвай | 6.26 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
97 | Мали | 5.12 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
66 | Сербия | 6.33 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
67 | Молдова | 6.32 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
55 | Лесото | 6.66 | Номукаммал демократия | Конституциявий монархия |
67 | Папуа Янги Гвинея | 6.32 | Номукаммал демократия | Федерация , Конституциявий монархия |
72 | Намибия | 6.24 | Номукаммал демократия | Республика |
65 | Монголия | 6.35 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
60 | Доминика Республикаси | 6.49 | Номукаммал демократия | Республика |
64 | Малайзия | 6.41 | Номукаммал демократия | Конституциявий монархия |
70 | Замбия | 6.26 | Номукаммал демократия | Республика |
73 | Македония | 6.16 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
76 | Монтенегро | 6.15 | Номукаммал демократия | Парламентар Республика |
69 | Филиппин | 6.30 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
79 | Бенин | 6.00 | Номукаммал демократия | Республика |
76 | Гаяна | 6.05 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
78 | Гана | 6.02 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
63 | Гонконг | 6.42 | Номукаммал демократия | Носуверен демократия |
81 | Сингапур | 5.88 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
81 | Гватемала | 5.88 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
84 | Бангладеш | 5.86 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
85 | Боливия | 5.84 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
85 | Гондурас | 5.84 | Ўтиш даври | Республика |
75 | Малави | 6.08 | Номукаммал демократия | Республика |
90 | Албания | 5.67 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
88 | Туркия | 5.76 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
87 | Эквадор | 5.78 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
81 | Танзания | 5.88 | Ўтиш даври | Республика |
92 | Никарагуа | 5.56 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
90 | Тунис | 5.67 | Ўтиш даври | Республика |
74 | Сенегал | 6.09 | Номукаммал демократия | Президентлик Республикаси |
99 | Ливан | 5.05 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
98 | Босния ва Герсеговина | 5.11 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
94 | Уганда | 5.16 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
95 | Венесуэла | 5.15 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
101 | Либерия | 4.95 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
103 | Фаластин | 4.80 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
102 | Мозамбик | 4.88 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
100 | Камбоджа | 4.96 | Ўтиш даври | Конституциявий монархия |
104 | Кения | 4.71 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
107 | Бутан | 4.65 | Ўтиш даври | Конституциявий монархия |
108 | Покистон | 4.57 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
104 | Сиэрра Леоне | 4.71 | Ўтиш даври | Республика |
111 | Непал | 4.16 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
110 | Мавритания | 4.17 | Ўтиш даври | Ислом Республикаси |
111 | Нигер | 4.16 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
114 | Арманистон | 4.09 | Ўтиш даври | Президентлик Республикаси |
113 | Ироқ | 4.10 | Ўтиш даври | Парламентар Республика |
125 | Бурунди | 3.60 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
116 | Гаити | 3.96 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
109 | Миср | 4.56 | Ўтиш даври | ҳарбий хунта |
117 | Мадагаскар | 3.93 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
122 | Россия | 3.74 | Мутлоқ бошқарув | Федерация, Президентлик Республикаси |
121 | Иордания | 3.76 | Мутлоқ бошқарув | Конституциявий монархия |
120 | Нигерия | 3.77 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
115 | Марокаш | 4.07 | Ўтиш даври | Конституциявий монархия |
123 | Эфиопия | 3.72 | Мутлоқ бошқарув | Парламентар Республика |
119 | Қувайт | 3.78 | Мутлоқ бошқарув | Конституциявий монархия |
124 | Фиджи | 3.67 | Мутлоқ бошқарув | Ҳарбий диктатура |
127 | Буркина Фасо | 3.52 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
95 | Ливия | 5.15 | Ўтиш даври | муваққат ҳукумат |
127 | Куба | 3.52 | Мутлоқ бошқарув | Коммунизм |
127 | Комор ороллари | 3.52 | Мутлоқ бошқарув | Федерация |
126 | Габон | 3.56 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
130 | Того | 3.45 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
118 | Жазоир | 3.83 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
131 | Камерун | 3.44 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
134 | Гамбия | 3.31 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
133 | Ангола | 3.35 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
135 | Уммон | 3.26 | Мутлоқ бошқарув | Мутлоқ монархия |
137 | Эсватини | 3.20 | Мутлоқ бошқарув | Мутлоқ монархия |
132 | Руанда | 3.36 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
138 | Қатар | 3.18 | Мутлоқ бошқарув | Конституциявий монархия |
142 | Хитой | 3.00 | Мутлоқ бошқарув | Коммунизм |
136 | Кот-дъИвуар | 3.25 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
144 | Ветнам | 2.89 | Мутлоқ бошқарув | Коммунизм |
150 | Баҳрайн | 2.53 | Мутлоқ бошқарув | Конституциявий монархия |
144 | Конго Республикаси | 2.89 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
146 | Гвинея | 2.79 | Мутлоқ бошқарув | Ҳарбий диктатура |
148 | Зимбабве | 2.67 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
147 | Жибути | 2.74 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
149 | Бирлашган Араб Амирликлари | 2.58 | Мутлоқ бошқарув | Конституциявий монархия |
140 | Яман | 3.12 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
152 | Афғонистон | 2.48 | Мутлоқ бошқарув | Ислом Республикаси |
154 | Судан | 2.38 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси Республика |
153 | Эритрея | 2.40 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси Республика |
159 | Конго Демократик Республикаси | 1.92 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
156 | Лаос | 2.32 | Мутлоқ бошқарув | Коммунизм |
164 | Сурия | 1.63 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
166 | Гвинея-Бисау | 1.43 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
158 | Эрон | 1.98 | Мутлоқ бошқарув | Ислом Республикаси |
157 | Марказий Африка Республикаси | 1.99 | Мутлоқ бошқарув | |
160 | Экваториал Гвинея | 1.83 | Мутлоқ бошқарув | Президентлик Республикаси |
163 | Саудия Арабистони | 1.71 | Мутлоқ бошқарув | Ислом давлати, Мутлоқ монархия |
155 | Бирма | 2.35 | Мутлоқ бошқарув | ҳарбий хунта |
165 | Чад | 1.62 | Мутлоқ бошқарув | Республика |
167 | Шимолий Корея | 1.08 | Мутлоқ бошқарув | Коммунизм[4] |
Сўнгги ўзгаришлар
[edit | edit source]2016-йилда Қўшма Штатлар мукаммал демократиядан номукаммал демократияга пасайган. 2015-йилда 8,05 дан 2016-йилда 7,98 гача пасайган. Ҳисоботда америкаликларнинг давлат муассасаларига бўлган ишончини бузган кўплаб омиллар сабаб бўлганлиги айтилган.
Нигерия авторитар режимдан аралаш режимга ўтди.
2017 йилги Демократия индекси 2010-11-йиллардан буён жаҳон демократияси учун энг ёмон йил бўлган. Осиё 2016-йилдан буён энг катта пасайиш кўрсаткичини кўрсатган минтақа бўлди. Венесуэла аралаш режимдан авторитар режимга айлантирилди. Хитойда Хитой Коммунист партияси (ХКП) бош котиби Хи Жинпинг ўз ҳокимиятини янада мустаҳкамлади. Молдавия муаммоли сайловлар натижасида аралаш режимга айлантирилди. Арманистон президентликдан парламентга куч ўтказган конституциявий ўзгаришлар натижасида авторитар режимдан аралаш режимга қайта ўзгартирилди. Гамбия 2016-йил президент сайловларида мухолифат номзоди Адама Барроw томонидан 1996-йилдан 2017-йилгача президент бўлган Яҳё Жамеҳ ғалаба қозонганидан сўнг, 2017-йилда авторитар режимдан аралаш режимга ўтди.
2019-йилда Франсия, Португалия ва Чили мукаммал демократияга ўтди. Малта мукаммал демократиядан номукаммал демократияга айланди. Таиланд ва Албания аралаш режимлардан номукаммал демократияга ўтдилар. Алгериа яна авторитар режимдан аралаш режимга ўтди.
2020-йилда Тайван суд тизимида ислоҳотлар бўйича номукаммал демократиядан мукаммал демократияга кўтарилди[5]. 33 йилдаги олдинги позициясидан 11-ўринга кўтарилган. Япония ва Жанубий Корея ҳам мукаммал демократияга айланди, Франсия ва Португалия эса яна камчиликларга эга бўлган демократияга айлантирди. Гонконг номукаммал демократиядан аралаш режимга айлантирилди. Жазоир аралаш режимдан авторитар режимга яна пасайтирилди. Интеллигенcе Унит демократияга „2020-йилда катта зарар етказилганини“ таъкидлади. Кўрсатилган мамлакатларнинг деярли 70% умумий сонининг пасайиши қайд этилди, чунки уларнинг аксарияти CОВИД-19 пандемиясига қарши чекловлар қўйди. Жаҳон ўртача баллари индекс 2006-йилда бошланганидан бери энг паст даражага тушди.
2021-йилда Марказий ва Шарқий Европа минтақасидан ташқари, глобал ва минтақавий ўртача баллар пасайиб бормоқда. Испания ва Чили мукаммал демократиядан номукаммал демократияга айланди. Эквадор, Мексика, Парагвай ва Тунис эса номукаммалдан аралаш режимларга айланди. Гаити, Ливан ва Қирғизистон аралаш режимлардан авторитар режимларга айлантирилди. Бундан ташқари, Молдова, Яқин Шарқ ва Шимолий Македонияни аралаш режимлардан номукаммал демократияга айлантирган бўлса, Мавритания авторитар режимдан аралаш режимга айлантирган. Биринчи марта икки мамлакат Шимолий Кореяни демократия индексида энг паст даражадаги давлатлар сифатида кўчирди. Афғонистон 2021-йилги Толибон ҳужуми натижасида демократия индексидаги энг паст натижаларни 0,32 га етказди.
2022-йилда глобал ўртача баллар сусайиб қолди, CОВИД билан боғлиқ чекловлар кўп жиҳатдан бутун дунё бўйлаб бошқа салбий ўзгаришлар туфайли бекор қилинди.
2023-йилда глобал ўртача натижа янада ёмонлашди, аксарият пасайишлар авторитар ва аралаш режимларда содир бўлди[6].
Манбалар
[edit | edit source]- ↑ Геиссел, Бригитте; Кнеуэр, Марианне; Лаутҳ, Ҳанс-Жоачим (2016). "Меасуринг тҳе қуалитй оф демоcраcй: Интродуcтион". Интернатионал Политиcал Сcиэнcе Ревиэw (Саге Публиcатионс) 37 (5): 571–579. дои:10.1177/0192512116669141. ИССН 0192-5121. https://www.jstor.org/stable/26556872. Қаралди: 2023-04-03.Демократия индекси]]
- ↑ Тҳе Эcономист Интеллигенcе Унитъс индех оф демоcраcй
- ↑ „Демоcраcй Индех 2018: Ме тоо? Политиcал партиcипатион, протест анд демоcраcй“. Тҳе Эcономист Интеллигенcе Унит (Тҳе ЭИУ). Қаралди: 2019-йил 25-январ.
- ↑ Тҳе Эcономист Интеллигенcе Унитъс Демоcраcй Индех 2011
- ↑ „Таиwан мост демоcратиc cоунтрй ин Эаст Асиа: Тҳе Эcономист“ (2021-йил 3-феврал). Қаралди: 2021-йил 8-феврал.
- ↑ https://www.economistgroup.com/group-news/economist-intelligence/eius-2023-democracy-index-conflict-and-polarisation-drive-a-new-low-for