Scandinavisch model
Het Scandinavische model of Noordse model verwijst naar de economische en sociale modellen van de Scandinavische of Noordse landen (Denemarken, Groenland, Faeröer, IJsland, Noorwegen, Zweden en Finland).
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Social_democratic_parties_in_Nordic_countries_-_percentage.jpg/300px-Social_democratic_parties_in_Nordic_countries_-_percentage.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Nordiske-flag.jpg/220px-Nordiske-flag.jpg)
Deze bijzondere aanpassing van de gemengde markteconomie wordt gekenmerkt door welvarende landen (in vergelijking met andere ontwikkelde landen), die specifiek zijn gericht op het verbeteren van de individuele autonomie, het waarborgen van de universele beschikbaarheid van de fundamentele mensenrechten en de stabilisering van de economie. Het onderscheidt zich van andere welvarende landen met dezelfde doelen door de nadruk op het maximaliseren van de arbeidsparticipatie, de bevordering van gendergelijkheid, egalitaire en uitgebreide uitkeringen, grote omvang van de herverdeling, en liberale gebruik van expansief fiscaal beleid.[1]
Het Scandinavische model is echter niet één enkel model met specifieke componenten of voorschriften; elk van de Scandinavische landen heeft zijn eigen economische en sociale modellen, soms met grote verschillen ten opzichte van de buren.
Verwezenlijkingen en prestaties in rankings
bewerkenHet World Happiness Report van de Verenigde Naties laat zien dat de gelukkigste landen geconcentreerd zijn in sociaaldemocratische landen[2], vooral in Noord-Europa, waar het Scandinavisch model dominant is.[3] In deze regio domineerden vergelijkbare arbeiders- en sociaaldemocratische partijen decennialang het politieke toneel en legden er de grond voor hun universalistische verzorgingsstaten in de 20e eeuw. De Scandinavische landen, waaronder Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden, evenals Groenland en de Faeröer, scoren ook het hoogst op de maatstaven van het reële bbp per capita, economische gelijkheid, volksgezondheid, levensverwachting, iemand hebben om op te kunnen rekenen, gepercipieerde vrijheid om levenskeuzes te maken, vrijgevigheid, kwaliteit van leven en menselijke ontwikkeling, terwijl landen die een neoliberale regeringsvorm uitoefenen relatief slechtere resultaten hebben geboekt.[4] In vergelijkbare rapporten zijn Scandinavische en andere sociaaldemocratische landen eveneens genoemd als hoog gerangschikt op indicatoren zoals burgerlijke vrijheden, democratie, pers-, arbeids- en economische vrijheden, vrede en vrijheid van corruptie. Talrijke studies en enquêtes geven aan dat mensen gemiddeld gelukkiger leven in landen die geregeerd worden door sociaaldemocratische partijen, vergeleken met landen die geregeerd worden door neoliberale, centristische of rechtse regeringen.[5][6][7][8][9]
Zie ook
bewerkenExterne links
bewerken- (en) The Nordic Model: Embracing globalization and sharing risks (Research Institute of the Finnish Economy)
- (en) The Nordic Model: Conditions, Origins, Outcomes, Lessons (Hertie School of Governance)
- ↑ Esping-Andersen, G. (1991). The three worlds of welfare capitalism. Princeton, NJ: Princeton University Press.
- ↑ Conley, Julia, "Social Democratic Nations Rank Happiest on Global Index (Again). US Ranking Falls (Again)", 20 March 2019. Geraadpleegd op 14 april 2020.
- ↑ Cappelen, Adne, Fagerberg, Jan, Mjøset, Lars, Skarstein, Rune (May 1990). The Decline of Social-Democratic State Capitalism in Norway. New Left Review (181): 60–94.
- ↑ Gregoire, Carolyn, "The Happiest Countries In The World", The Huffington Post, 10 september 2013. Geraadpleegd op 1 October 2013.
- ↑ Brown, Andrew, "Who are Europe's happiest people – progressives or conservatives?", 12 september 2014. Geraadpleegd op 20 October 2014.
- ↑ Brown, Craig, "World's Happiest Countries? Social Democracies", Common Dreams, 11 May 2009. Gearchiveerd op 20 oktober 2017. Geraadpleegd op 20 October 2014.
- ↑ Radcliff, Benjamin, "Western nations with social safety net happier", 25 september 2013. Geraadpleegd op 20 October 2014.
- ↑ Pani, Mica, Panic, M. (2011). Globalization: A Threat to International Cooperation and Peace?. Springer, "Neoliberalism versus Social Democracy: Empirical Evidence", 109–141. ISBN 9780230307018.
- ↑ Eskow, Richard, New Study Finds Big Government Makes People Happy, "Free Markets" Don't. Our Future. People's Action (15 October 2014). Geraadpleegd op 20 October 2014.