S&P 500
S&P 500 (ang. Standard & Poor’s 500) – indeks giełdowy, w skład którego wchodzi 500 przedsiębiorstw o największej kapitalizacji, notowanych na New York Stock Exchange i NASDAQ[1]. Są to głównie przedsiębiorstwa amerykańskie.
Indeks ten jest najbardziej znanym wskaźnikiem zarządzanym przez Standard & Poor’s oddział McGraw-Hill.
S&P 500 wchodzi w skład szerszego indeksu – S&P 1500 oraz S&P Global 1200. Indeks jest oznaczany wieloma różnymi symbolami, w tym ^GSPC[2]. INX[3], $SPX[4] w zależności od rynku lub witryny internetowej.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/S_and_P_500_daily_linear_chart_1950_to_2016.png/400px-S_and_P_500_daily_linear_chart_1950_to_2016.png)
Historia
edytujHistoria indeksu S&P 500 sięga roku 1923 gdy firma Standard Statistics Company opracowała swój pierwszy indeks giełdowy pod nazwą Composite Index składający się z 233 amerykańskich przedsiębiorstw[5]. Początkowo wartość spółek akcyjnych obliczana była w okresach tygodniowych. Zmiana częstotliwości nastąpiła w 1926 roku, kiedy to wyodrębniono 90 przedsiębiorstw przemysłowych[6], dla których przyjęto dzienną wycenę wartości.
W 1941 roku Standard Statistics Company połączyło się z wydawnictwem Poor’s Publishing tworząc agencję ratingową Standard&Poors[7], znaną dzisiaj pod skrótem S&P. Poor’s Publishing, którego założycielem był Henry Varnum Poor[8], w wyniku fuzji dostarczyło pogłębioną wiedzę z zakresu informacji finansowych i statystycznych na temat analizowanych przedsiębiorstw. Synergiczne połączenie odniosło skutek w postaci dwóch raportów: 90 przedsiębiorstw wycenianych w ujęciu dziennym oraz 423 przedsiębiorstw wycenianych w ujęciu tygodniowym.
4 marca 1957 roku portfolio zostało rozszerzone do 500 spółek i ten dzień uznaje się za oficjalną datę powstania Indeksu S&P500[9]. Aktualnie indeks stanowi benchmark globalnego rynku akcji[10].
Kryteria wyboru
edytujO wyborze spółek giełdowych wchodzących w skład indeksu S&P 500 decyduje Komitet Indeksowy[11], który stosuje ściśle określone kryteria wyboru[12]. Warunkiem sine qua non zakwalifikowania przedsiębiorstwa do indeksu jest:
- kapitalizacja rynkowa wynosi co najmniej 12,7 miliarda dolarów amerykańskich[13]
- liczba akcji w wolnym obrocie większa niż 50%
- minimalny miesięczny wolumen obrotu w wysokości co najmniej 250 000 akcji, w każdym z 6 miesięcy poprzedzających datę weryfikacji indeksu
- roczna wartość obrotów akcjami spółki do jej kapitalizacji rynkowej skorygowanej o liczbę powielonych transakcji akcjami jest większa niż 1
- akcje spółki są notowane na giełdzie NYSE lub NASDAQ
- spółka ma siedzibę w USA
- spółka jest rentowna, sumaryczny wynik z ostatnich 4 kwartałów jest dodatni
- do indeksu nie kwalifikują się: spółki komandytowe, fundusze inwestycyjne, ETF-y, fundusze powiernicze, ADR-y[14]
Od 2017 r. do indeksu nie są dodawane spółki posiadające dwie lub więcej klas akcji[15]. W indeksie znajdują się dodane wcześniej przedsiębiorstwa posiadające dwie klasy akcji: Berkshire Hathaway, Alphabet, News Corporation.
Indeks rekonstruowany jest co kwartał[16]. Przedsiębiorstwo niespełniające kryteriów zastępowane jest inną spółką. Od 1957 roku w składzie indeksu dokonano 186 zmian, tym samym sumarycznie na przestrzeni lat do indeksu zaliczono 686 przedsiębiorstw[17].
Przedsiębiorstwa
edytujPrzedsiębiorstwa wchodzące w skład indeksu S&P 500 stanowią około 80% kapitalizacji rynkowej spółek giełdowych w USA[18]. Trzon dziesięciu składowych o największej wadze w indeksie tworzą: Apple Inc. (AAPL), Microsoft Corp. (MSFT), Amazon.com Inc. (AMZN), Nvidia Corp. (NVDA), Alphabet Inc. A. (GOOGL), Berkshire Hathaway B (BRK.B), Alphabet Inc. C. (GOOG), Meta Platforms, Inc. (META), ExxonMobil Corp. (XOM), Unitedhealth Group Inc. (UNH)[19].
Sektory
edytujSektory przedsiębiorstw wchodzących w skład indeksu S&P 500[20]:
- Technologie informatyczne: ok. 26%
- Służba zdrowia: ok. 14%
- Dobra i usługi luksusowe: ok. 10%
- Finanse: ok. 13%
- Usługi telekomunikacyjne: ok. 8%
- Przemysł: ok. 8,5%
- Dobra konsumpcyjne: ok. 7,5%
- Energia: ok. 5%
- Nieruchomości: ok. 2,5%
- Surowce: ok. 2,5%
- Usługi użyteczności publicznej: ok. 3%
Obliczanie wartości indeksu
edytujIndeks S&P 500 ważony jest kapitalizacją rynkową[12], co oznacza, że o pozycji w rankingu decyduje nie tylko cena poszczególnych akcji, ale także ich liczba. W celu ustalenia kapitalizacji rynkowej spółki używa się wyłącznie akcji w wolnym obrocie. Udziały posiadane przez wewnętrznych akcjonariuszy, które nie są notowane publicznie są wyłączone z obliczeń.
Formuła do obliczenia wartości indeksu S&P 500:
gdzie:
– aktualna cena akcji poszczególnych spółek indeksu
– liczba akcji w wolnym obrocie poszczególnych spółek indeksu
– czynnik normalizujący
Kapitalizacja rynkowa każdej spółki jest obliczana poprzez pomnożenie liczby jej akcji przez ich aktualną cenę. Następnie sumuje się iloczyny wszystkich spółek wchodzących w skład indeksu i dzieli przez wartość dzielnika. Dzielnik ma zmienną wartość jest czynnikiem normalizującym, odgrywającym kluczową rolę w utrzymaniu spójności wartości indeksu S&P 500 niezależnie od działań korporacyjnych, takich jak dodatkowe emisje akcji, wykupy akcji, dywidendy specjalne, zmiany składników, oferty praw poboru i podziały spółek[21]. Te działania mają wpływ na kapitalizację rynkową i w przeciwnym razie mogłyby zakłócić wzór obliczeniowy.
Każda spółka w indeksie S&P500 ma swoją własną wagę, uzyskaną przez podzielenie indywidualnej kapitalizacji rynkowej spółki przez całkowitą kapitalizację rynkową indeksu S&P 500. Tym samym wyceny największych spółek mają kluczowy wpływ na wartość i notowania indeksu.
Inwestowanie w S&P
edytujSam indeks S&P 500 jako taki nie może być przedmiotem handlu – jest to tylko określona wartość. W powiązaniu z indeksem tworzone są instrumenty finansowe, którymi handluje się na giełdach papierów wartościowych lub w obrocie pozagiełdowym na rynkach OTC instrumentów pochodnych. Inwestowanie w oparciu o indeks S&P 500 jest możliwe za pomocą takich instrumentów jak fundusze indeksowe, fundusze ETF[22], lokaty strukturyzowane, kontrakty różnicy kursowej[23].
Wyniki indeksu
edytujKluczowe wyniki i zmiany dzienne
edytuj- 19 października 1987 roku: indeks S&P 500 zanotował największą jednodniową stratę procentową, spadając o 20,47%. Jednodniowy krach, znany jako „Czarny Poniedziałek”, jest przypisywany stosowaniu niedoskonałych algorytmów w programach komputerowych odpowiedzialnych za zabezpieczenie portfela. Gdy kurs spadał o określony procent program automatycznie uruchamiał zlecenie sprzedaży przyczyniając się do dalszych przecen akcji. Po roku 2000 największe spadki indeks zanotował w pierwszych miesiącach 2022 roku[24].
- 13 października 2008 roku: S&P 500 odnotował swój najlepszy jednodniowy wzrost procentowy, zyskując 11,58%. Ten nadzwyczajny skok był wynikiem ogłoszenia przez System Rezerwy Federalnej programu skupu aktywów i obniżki stóp procentowych, mającym na celu złagodzenia kryzysu finansowego.
- 3 stycznia 2022 roku: indeks S&P 500 zamknął się na rekordowym poziomie 4796,56[25]
Kluczowe wyniki i zmiany roczne
edytuj- 1995 rok: Indeks odnotował największy roczny wzrost wyceny o 34,11%[26]. Rekordowy wynik był odzwierciedleniem entuzjazmu inwestorów wynikającym z ożywienia gospodarczego napędzanego przez innowacje technologiczne
- 2008 rok: Na przestrzeni całego roku S&P 500 spadł o 38,49 procenta, co stanowi największą roczną stratę procentową w historii indeksu. Wynik był rezultatem upadku banku Lehman Brothers w 2008 roku i rozprzestrzenianiem się ogólnoświatowego kryzysu finansowego[27].
Przypisy
edytuj- ↑ S&P 500 notowania indeksu. Investing.com Polska [dostęp 2023-05-25] (pol.).
- ↑ S&P (^GSPX) – Yahoo Finance.
- ↑ S&P (.INX) – Google Finance.
- ↑ S&P (SPX) – Market Watch.
- ↑ A complete overview of all Standard and Poor’s products, Corporate Finance Institute, 2022-12-28.
- ↑ An Analysis of the S&P 500 Index and Cowles’s Extensions: Price Indexes and Stock Returns, JSTOR The Journal of Business.
- ↑ Deoligopolizacja rynku agencji ratingowych. Archiwum NBP.
- ↑ The originis od Standard and Poor, TampaBay Times, 2011-09-12.
- ↑ The Long-term Returns on the Original S&P 500 Firms, Jeremy J. Siegel, Wharton School of the University of Pennsylvania, 2004-12-05.
- ↑ The S&P 500 Is The Most Popular And Overpriced Benchmark In The World, forbes.com, 2023-02-16.
- ↑ Inside the S&P 500: An Active Committee, S&P Dow Jones Indices, Indexology Blog, 2024-08-14.
- ↑ a b S&P U.S. Indices Methodology, spglobal.com, kwiecień 2023 r.
- ↑ S&P Dow Jones Indices Announces Update to S&P Composite 1500 Market Cap Guidelines, spglobal.com, 2023-01-04.
- ↑ Mutual Funds and Exchange-Traded Funds (ETFs) – A Guide for Investors, SEC.gov.
- ↑ S&P Dow Jones Indices Announces Decision on Multi-Class Shares and Voting Rules, spglobal.com, 2017-07-31.
- ↑ Inside the S&P 500: Adds, drops and tall tales, investmentnews.com.
- ↑ How Many Companies Have Ever Been in the S&P 500 Index?, quantifiedstrategies.com, 2023-04-18.
- ↑ S&P 500, S&P Global.
- ↑ The S&P 500 and How It Works, thebalancemony.com, 2022-05-04.
- ↑ S&P Global Sector Breakdown, spglobal.com.
- ↑ Stock Market Indicators: S&P 500/400/600 Divisors, yardeni.com, 2023-05-19.
- ↑ Debiut polskiego funduszu typu ETF na indeks S&P500 NTR, gpw.pl, 2021-03-15 (pol.).
- ↑ S&P 500 – historia i metody inwestowania w najpopularniejszy giełdowy indeks, poradnik-inwestora.pl, 2023-01-12 (pol.).
- ↑ Najgorsze pierwsze 4 miesiące indeksu S&P500 od 1939 roku! atlasfinansowy.pl, 2022-05-01 (pol.).
- ↑ Czas na rajd? parkiet.com, 2022-05-18 (pol.).
- ↑ S&P 500 Index – 90 Year Historical Chart, macrotrends.net.
- ↑ S&P 500 falls 19.4% in 2022, worst year since 2008 financial crisis, finance.yahoo.com, 2022-12-30.