Thornton Wilder
Thornton Niven Wilder (ur. 17 kwietnia 1897 w Madison, zm. 7 grudnia 1975 w Hamden w stanie Connecticut)[1] – amerykański powieściopisarz i dramaturg.
![]() Thornton Wilder (1948) | |
Imię i nazwisko |
Thornton Niven Wilder |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
17 kwietnia 1897 |
Data i miejsce śmierci |
7 grudnia 1975 |
Narodowość |
Amerykanin |
Język |
angielski |
Alma Mater | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
| |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() | |
Nagrody | |
| |
Strona internetowa |
Życiorys
edytujJego ojciec, Amos Parker Wilder, był dyplomatą. Kilka lat dzieciństwa Thronton spędził w Chinach, gdzie jego ojciec był konsulem. Miał brata Amosa Nivena Wildera, który był duchownym i poetą, a także 3 siostry: Charlotte Wilder, Isabel Wilder, Janet Wilder Dakin[2].
Studiował na Uniwersytecie Yale i Uniwersytecie Princeton oraz w Akademii Amerykańskiej w Rzymie. Przez kilka lat był nauczycielem języka francuskiego w Lawrenceville School w Lawrenceville. Ponadto wykładał na Uniwersytecie Chicagowskim i Uniwersytecie Harvarda. Jako ochotnik brał udział w I i II wojnie światowej. Za swoje dokonania wojskowe otrzymał Brązową Gwiazdę i Legię Zasługi. Służbę zakończył w randze podpułkownika US Air Force.
Zmarł wskutek zawału serca[3]. Został pochowany na cmentarzu Mount Carmel w Hamden[1].
Życie prywatne
edytujChoć Wilder nigdy nie przyznał się do homoseksualizmu[3] ani publicznie, ani w swojej korespondencji i pisarstwie, powszechnie było wiadomo, iż przez pewien czas pozostawał w związku z Samuelem Stewartem[4], pisarzem, rysownikiem i tatuażystą, którego prace miały przeważnie charakter pornograficzny.
Wilder prowadził aktywne życie towarzyskie. Do jego przyjaciół należeli m.in. Gertrude Stein, Ernest Hemingway, Willa Cather, Russel Wright (twórca sztuki użytkowej) i Montgomery Clift.
Przez ostatnie lata życia Wilder mieszkał w Hamden ze swoją siostrą, Isabel, publicystką i recenzentką literacką.
Twórczość
edytujPisarstwo Wildera – zarówno prozatorskie, jak dramaturgiczne – wykraczało poza obręb dominującej wówczas w literaturze amerykańskiej tendencji naturalistycznych[5]. W znacznym stopniu bowiem nawiązywało do klasycznego humanizmu. Naczelnym tematem jego twórczości jest poszukiwanie sensu istnienia człowieka, sensu ukrytego – zdaniem Wildera – w tajemnicy życia, której nie są w stanie wyjaśnić do końca ani religia, ani nauka[5].
W 1928 odniósł sukces (również finansowy) dzięki swojej drugiej powieści: Most San Luis Rey, która przyniosła mu Nagrodę Pulitzera. Nagrodę tę zdobył potem jeszcze za dramaty: Nasze miasto (1938) i Niewiele brakowało… (1943), a National Book Award za powieść: The Eighth Day (1968).
Wilder był także tłumaczem; przełożył z francuskiego sztuki André Obeya i Jean-Paula Sartre’a. Napisał także libretta do opery The Long Christmas Dinner Paula Hindemitha i opartej na jego sztuce – The Alcestiad Louise Talmy. W jego dorobku literackim znalazł się również scenariusz do filmu kryminalnego W cieniu podejrzenia (1943), którego twórcą był Alfred Hitchcock, ulubiony reżyser Wildera.
Wybrane utwory
edytuj
Powieściedytuj
|
Sztukiedytuj
|
Przypisy
edytuj- ↑ a b Find A Grave – Thornton Wilder (ang.) [dostęp 2011-09-25].
- ↑ The Wilder Family [online], Thornton Wilder [dostęp 2022-07-16] (ang.).
- ↑ a b Thornton Wilder w bazie Notable Names Database (ang.)
- ↑ Gay Bears • The Hidden History of the Berkeley Campus – Thornton Wilder. sunsite.berkeley.edu. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-08-14)]. (ang.). [dostęp 2011-09-25].
- ↑ a b Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich. Wiedza Powszechna, 1971, s. 524–526.
Bibliografia
edytuj- Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich, Wiedza Powszechna, 1971
- ISNI: 0000000122834186
- VIAF: 100167035
- LCCN: n79062874
- GND: 118632817
- NDL: 00460918
- LIBRIS: 64jlhh1q4p691pz
- BnF: 12056550v
- SUDOC: 027398498
- NLA: 35729450
- NKC: jn19990009139
- DBNL: wild098
- BNE: XX982421
- NTA: 068650655
- BIBSYS: 90118599
- CiNii: DA01563359
- Open Library: OL30224A
- PLWABN: 9810596044405606
- NUKAT: n94003600
- J9U: 987007269691705171
- PTBNP: 38604
- LNB: 000003256
- NSK: 000015961
- CONOR: 7221859
- BNC: 000044965
- ΕΒΕ: 67907
- BLBNB: 000386354
- KRNLK: KAC199630016
- LIH: LNB:V*13559;=BJ
- RISM: people/30044633