Woda kapilarna
Woda kapilarna, woda włoskowata – rodzaj wód występujących w strefie aeracji. Jej występowanie w drobnych porach gruntu i szczelinach skał jest warunkowane napięciem powierzchniowym wody i wywoływanymi przez nie zjawiskami kapilarnymi.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Wody-kapilarne.png/400px-Wody-kapilarne.png)
Woda kapilarna wypełnia niewielkie pory o średnicy od 10-4 do 10-1 mm i utrzymuje się w nich dzięki siłom napięcia kapilarnego, które znacznie przewyższają siłę grawitacji. Wody kapilarne mogą podsiąkać w górę i w bok a wznoszenie się słupa wody trwa aż do zrównoważenia ciśnienia kapilarnego i hydrostatycznego słupa wody.
Wysokość wzniosu kapilarnego wód włoskowatych zależy od średnicy porów – im mniejsze pory tym wyższy wznios kapilarny. W lessach czy glinach wysokość wzniosu może wynosić nawet 4 m, a w skałach okruchowych o wyższej frakcji, np. żwirach lub piaskach gruboziarnistych nie przekracza 10 centymetrów.
Wyróżnia się dwa rodzaje wód kapilarnych:
- wody kapilarne podparte – znajdują się na granicy stref saturacji i aeracji, powstają w wyniku podsiąkania wody ze strefy nasycenia.
- wody kapilarne zawieszone – znajdują się w strefie aeracji (nie mają styczności ze zwierciadłem wód podziemnych), powstają w wyniku szybkiego opadania wód podziemnych i odizolowania tych wód od strefy wzniosu kapilarnego.
Woda kapilarna występuje w stanie płynnym i jest ruchliwa, podlega ponadto sile grawitacji. Pozwala na uzupełnianie zapasu wody w strefie napowietrzenia.
Bibliografia
edytuj- Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska: Hydrologia ogólna. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020, s. 59-62. ISBN 978-83-01-21300-8.
- Jan Flis: Szkolny słownik geograficzny. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1982, s. 138. ISBN 83-02-00870-2.