1527
godina
(Preusmjereno sa stranice 1527.)
- Ovo je članak o godini 1527.
Godina 1527 (MDXXVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).
Milenijum: | 2. milenijum |
---|---|
Vjekovi: | 15. vijek – 16. vijek – 17. vijek |
Decenija: | 1490-e 1500-e 1510-e – 1520-e – 1530-e 1540-e 1550-e |
Godine: | 1524 1525 1526 – 1527 – 1528 1529 1530 |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Hans_maler%2C_ritratto_di_Ferdinando_I_d%27Asburgo.jpg/250px-Hans_maler%2C_ritratto_di_Ferdinando_I_d%27Asburgo.jpg)
Gregorijanski | 1527. (MDXXVII) |
Ab urbe condita | 2280. |
Islamski | 933–934. |
Iranski | 905–906. |
Hebrejski | 5287–5288. |
Bizantski | 7035–7036. |
Koptski | 1243–1244. |
Hindu kalendari | |
• Vikram Samvat | 1582–1583. |
• Shaka Samvat | 1449–1450. |
• Kali Yuga | 4628–4629. |
Kineski | |
• Kontinualno | 4163–4164. |
• 60 godina | Yin Vatra Svinja (od kineske Ng.) |
Holocenski kalendar | 11527. |
Podrobnije: Kalendarska era |
Događaji
uredi- Januar/Siječanj
- 1. 1. - Cetinski sabor: plemstvo Kraljevine Hrvatske bira nadvojvodu Ferdinanda za kralja, nakon što su njegovi poslanici prihvatili obvezu da će braniti zemlju.
- 5. 1. - Protestantska vlast u Zürichu udavila anabaptistu Felixa Manza.
- 6. 1. - Slavonski sabor u Dubravi kraj Vrbovca, na čelu sa Krstom Frankapanom, bira Ivana Zapolju za hrvatskog kralja.
- januar - Jovan Nenad odbio pokušaj Valentina Tereka da se vrati u Suboticu (Nenad je još uvek u dobrim odnosima sa Zapoljom)[1].
- Februar/Veljača
- veljača - Velika turska vojska u Lici, haraju do Istre i Kranjske[2]; turski konjanici i pred Obrovcem.
- 24. 2. - Ferdinand u Pragu okrunjen za češkog kralja.
- Mart/Ožujak
- mart - Paracelzus je gradski lekar u Bazelu, u junu spaljuje Avicennine knjige.
- 17. 3. - Ugarski sabor u Budimu: Ferdinandove pristaše proglašene izdajnicima kojima se oduzima imovina; kralju za obranu zemlje dozvoljen deseti dio od gotova novca, zlata, srebra i stoke svih podanika[2].
- + Bitka kod Khanwe je pobeda mogulskog cara Babura nad radžputima.
- 26. 3. - Ferdinand potvrđuje primirje sa Zapoljom, dogovoreno poljskim posredovanjem (Zapolja potvrđuje 14. 4.).
- Ferdinand zatim pridobija despota Berislavića - ozvaničio mu Vukovar i Borovo, te Mitrovicu i Radince ako ih osvoji od Turaka[1]; prišli mu još neki slavonski plemići.
- 30. 3. - Murat-beg Šibenčanin, Husref-begov zapovednik, zauzeo Obrovac.
- April/Travanj
- travanj - Turci osvajaju posljednje gradove u Krbavi (Udbina, Komić, Mrsinj...)[3].
- april - Jovan Nenad, koji je pristao uz Ferdinanda, odbio napad Zapoljinog vojvode Lasla Čakija.
- Maj/Svibanj
- 1. 5. - Seleška bitka: Jovan Nenad porazio i Petra Perenjija.
- 6. 5. - Rat Konjačke lige: Pohara Rima - pobunjeni nemački i španski vojnici, kao i razbojnici, opljačkali Rim - ovo se smatra krajem Visoke Renesanse.
- 16. 5. - Grupa posvećena uspomeni na Savonarolu proterala Medicije iz Firence (Alessandro i Ippolito) i obnovila republiku.
- 23. 5. - Slavonski sabor u Križevcima, neki pro-Ferdinandovi plemići prijetili Krsti Frankapanu.
- Jun/Lipanj
- 9. 6. - Ivan Zapolja imenovao Radiča Božića za srpskog despota (jer je Berislavić uz Ferdinanda).
- 17. 6. - Pánfilo de Narváez kreće na ekspediciju prema Floridi.
- 17. 6. - Počinje Reformacija u Švedskoj - biće formirana Crkva Švedske.
- Jul/Srpanj
- srpanj - Nikola Jurišić uredio Bihaćku kapetaniju.
- + Ivan Karlović ponovo hrvatski ban (do 1531) uz Franju Baćana[4].
- 25. 7. - Bitka na Sedfalskom polju: Zapoljine erdeljske snage konačno razbile vojsku Jovana Nenada, koji je ubijen dva dana kasnije.
- Jovanov vojskovođa Radoslav Čelnik odlazi u osmanski Srem.
- 31. 7. - Ferdinand ulazi u Ugarsku, nakon što je plemićima na čelu sa palatinom Stjepanom Batorijem položio zakletvu (rat Zapolji je objavljen polovicom srpnja).
- Avgust/Kolovoz
- kolovoz? - Krsto Frankapan ranjen u sukobu sa Ljudevitem Pekrijem.
- 20. 8. - Ferdinand ušao u Budim, Zapolja je u Hatvanu kod Pešte.
- + Skupština u Odenseu, danski kralj Frederik I objavljuje toleranciju luterana, zabranjuje traženje papskog odobrenja za imenovanje crkvenih zvaničnika.
- Septembar/Rujan
- rujan - Krsto Frankapan razorio kastele Ljudevita Pekrija, Ferdinandova vojska se okuplja na Dravi ali izbjegava bitku[5].
- 27. 9. - Bitka kod Tarcala (ili Tokaja) - Ferdinand ubedljivo porazio Zapolju.
- Većina Srba napušta Zapolju (npr. Pavle Bakić).
- 27. 9. - Krsto I. Frankapan Brinjski smrtno ranjen pri opsadi Varaždinske tvrđave.
- Oktobar/Listopad
- 7. 10. - Sabor u Budimu priznao Ferdinanda za ugarskog kralja.
- Novembar/Studeni
- 3. 11. - Ferdinand I krunisan za ugarskog kralja u Stolnom Biogradu.
- kasnije: Stefan Štiljanović dobio od Ferdinanda Miholjac i Glogovnicu u virovitičkoj županiji (pripadalo Petru Mrsinjskom[6]); despot Berislavić dobio Bač, Feleđhaz, Sotin i dr. (bivši posedi Jovana Nenada)[1].
- 25. 11. - Rok za Zapoljine pristalice da se poklone Ferdinandu (Ivan Tahi, zagrebački biskup Šimun od Erdeda u siječnju, Ivan Banić odbija).
- Decembar/Prosinac
- decembar - Ferdinandova vojska (Ivan Kacijaner) potiskuje Zapolju iz severne Ugarske.
- 22. 12. - Zapoljin poslanik Hieronymus Jaroslaw Łaski stigao u Carigrad, gde će dogovoriti savez sa sultanom.
- prosinac/siječanj 1528 - Husrev-beg osvaja Jajce i ostatak Jajačke banovine: Vrbaski grad, Banjaluka, Levač, Sokol, Zvečaj, Komotin, Greben[7] - dovršeno tursko osvajanje Bosne.
Tokom/tijekom godine
uredi- Turska osvajanja: Banja Luka, Gračac (župa Hotuča), Lapac sa župom, Karin, Obrovac, Benkovac; spaljen Novi Vinodolski.
- Hrvatski sabor tražio od Ferdinanda da priključi Hrvatsku nasljednim austrijskim pokrajinama (nije se dogodilo).
- Početak teškog perioda za Pulu - kuga i ratovi.
- 1527-34 i 1536-40 - Gazi Mehmed-beg Jahjapašić je novi smederevski (beogradski) paša - nasledio umrlog starijeg brata Bali-bega.
- Poslednji pomen Skender-bega Crnojevića, u Vranjinskoj povelji.
- Pohara sela Orahovac u Boki Kotorskoj[8].
- 1525-27 - Od boginja umro inkanski car Huayna Capac - carstvo podelio sinovima Huáscaru (jug) i Atahualpi (sever), između kojih ubrzo počinje građanski rat.
Rođenja
urediSmrti
uredi- 21. 6. - Niccolò Machiavelli, političar, istoričar, filozof (* 1469)
- 27. 7. - Jovan Nenad, samoproglašeni car (* ca. 1492)
- 27. 9. - Krsto I. Frankapan Brinjski, hrvatski ban (* 1482)
- Ludovik Crijević Tuberon, latinista (* 1459)
- Šiško Menčetić, pjesnik (* 1457)
- Gazi Bali-beg Jahjapašić, smederevski sandžak
Reference
uredi- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Vladimir Ćorović, Srbi pod tuđom vlašću, rastko.rs
- ↑ 2,0 2,1 V. Klaić, str. 72
- ↑ V. Klaić, str. 73
- ↑ V. Klaić, str. 76
- ↑ V. Klaić. str. 78-79
- ↑ V. Klaić, str. 82
- ↑ V. Klaić, str. 82 (on pominje i Bočac i Jezero, ali oni su pali 1515-16?)
- ↑ Dr Goran Ž. Komar, Planinska sela Dračevice pod vlašću Venecije 1687-1797, rastko.rs
- Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)