Vasim Məmmədəliyev
Bu məqalədəki məlumatların yoxlanıla bilməsi üçün əlavə mənbələrə ehtiyac var. |
Bu məqaləni vikiləşdirmək lazımdır. |
Vasim Məmmədəliyev | |
---|---|
Vasim Məmmədəli oğlu Məmmədəliyev | |
| |
Doğum tarixi | 27 avqust 1942 |
Doğum yeri | Kürdəxanı, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ |
Vəfat tarixi | 13 oktyabr 2019 (77 yaşında) |
Vəfat yeri | |
Elmi dərəcəsi | Professor |
Təhsili |
|
Üzvlüyü | |
Mükafatları |
![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() |
Vasim Məmmədəli oğlu Məmmədəliyev (27 avqust 1942, Bakı – 13 oktyabr 2019, Bakı) — şərqşünas-alim, professor (1979); Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (2007); Azərbaycanın (1992) və Dağıstanın (2003) əməkdar elm xadimi; BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin dekanı; BDU-nun ərəb filologiyası kafedrasının müdiri; Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Elmi-Dini Şuranın sədri (1997).
Həyatı və fəaliyyəti
[redaktə | mənbəni redaktə et]Vasim Məmmədəliyev 1942-ci il avqust ayının 27-də Bakı şəhəri Kürdəxanı kəndində anadan olmuşdur . 1949–1959-cu illərdə Bakı şəhər 113 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır.
1959–1964 — BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb filologiyası şöbəsini bitirmişdir. Ələsgər Məmmədovun tələbəsidir. 1965–1968 — Tbilisi Dövlət Universitetində aspirant.
- 1978-ci ildən professor olmuşdur.
- 1981–1991 — BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin dekanı.
- 1989 — İraq Elmlər Akademiyası, 1994 — İslam Təşkilatı Konfransı nəzdində İslam Hüququ Akademiyası, 1995 — Suriya Quran Elmləri və Ərəb Filologiyası Akademiyası, 2003 — Misir Ərəb dili Akademiyasının üzvü seçilmişdir.
- 1991–1992 — BDU-nun prorektoru.
- 1992-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin dekanı, ərəb filologiyası kafedrasının müdiri.
- 1992 — Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
- 1997-ci ildən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Elmi-Dini Şuranın sədri.
- 2001 — AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir.
- 2002 — "Şöhrət ordeni" ilə təltif edilmişdir.
- 2003 — Dağıstan Respublikasının Əməkdar elm xadimi adına layiq görülmüşdür.
- 2007 — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir.
- 30-dan artıq dissertasiya işinə elmi rəhbərlik, 40-dan çox dissertasiya işinə rəsmi opponentlik etmişdir. 20 kitabın, 600-dən çox elmi və elmi-kütləvi məqalənin müəllifidir. Əsərləri dünyanın 15-dən artıq ölkəsində nəşr edilmişdir.
- Türkiyə, İran, İraq, Misir, Liviya, Gürcüstan, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, BƏƏ, Küveyt və digər ölkələrlə sıx elmi əməkdaşlıq əlaqələri var.
- Vasim Məmmədəliyev akademik Ziya Bünyadov ilə sovet rejimi dövründə Qurani-Kərimi ilk dəfə Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. İlk dəfə 1991-ci ildə işıq üzü görmüş bu tərcümə indiyə qədər müxtəlif illərdə 10 dəfə nəşr olunmuşdur.
Azərbaycan — İraq Dostluq Cəmiyyətinin sədri olmuşdur.
27 dekabr 2018-ci ildən Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun Himayəçilər Şurasının üzvü olmuşdur.[1]
Uzun illər Azərbaycan Televiziyasında yayımlanan "Haqqın dərgahı" verilişinin aparıcısı olmuşdur.[2]
İki qızı, bir oğlu var.
Vasim Məmmədəliyev 13 oktyabr 2019-cu ildə vəfat etmiş, II Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Beynəlxalq seminar, simpozium və konfraslarda iştirakı
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Rusiya — 1978, 1981
- Polşa — 1979, 1995
- ABŞ — 1996
- İndoneziya — 1998, 1996, 2000
- İraq — 2000, 2004
- Türkiyə — 2002, 2004
- İran — 2002, 2004
- Gürcüstan — 2005
- Fransa — 2005
- Misir — 2006
Seçilmiş əsərləri
[redaktə | mənbəni redaktə et]- 2006 — İslam və gənclik
- 2006 — Mövlana Cəlaləddin Rumi yaradıcılığında Məsnəvi (Q. T. Məmmədəliyeva ilə birlikdə)
- 2006 — Milli jurnalistikamızın patriarxı. Mətbuatımızm klassiki.
- 2006 — Ərəb dili proqramı (bakalavr pilləsi üçün) (N. Məmmədovla birlikdə)
- 2006 — Globalization in Estimation of Muslim Scientists (ingilis dilində)
- 2005 — İslamda məzhəblərin yaxınlığı və yaxınlaşmanın əsas istiqamətlərinə dair bəzi mülahizələr
- 2005 — Ərəb dilçiliyi ümumi dilçiliyin əsas qollarından biri kimi
- 2004 — Dünya şöhrətli alim Rüstəm Əliyev fenomeni
- 2004 — Ərəb ədəbi dilində şərt budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlələr
- 2004 — İslam əxlaqı və onun əsas prinsipləri
- 2004 — Müsəlman alimlərinin qloballaşmaya münasibətinə dair bəzi qeydlər
- 2004 — S. S. Rəşadinin "Sərf nəhv" kitabı haqqında
- 2004 — Sibəveyhiyə tutulan iki məşhur irad barəsində bir neçə söz. Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problemləri
- 2003 — Əbu Həyyanın bəzi dilçilik görüşləri
- 2003 — Təsəvvüfdə ariflə alimin fərqi. Şərqşünaslığın aktual problemləri.(Q. T. Məmmədəliyeva ilə birlikdə)
- 2003 — Aida İmanquliyeva Azərbaycan şərqşünaslığının ən görkəmli nümayəndələrindən biri kimi
- 2002 — Islam against terrorism, extremism and aggression. Cooperation for peace in the Caucasus. (Tbilisi)
- 2002 — Сравнительный анализ индикативных и императивных наклонений в арабском языке и иврите (C. Fərzəliyevlə birlikdə)
Mükafatları
[redaktə | mənbəni redaktə et]- "Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 28 oktyabr 1992
- "Dağıstan Respublikasının əməkdar elm xadimi" fəxri adı 2003
- "Şöhrət" ordeni — 26 avqust 2002[3].
- "Şərəf" ordeni — 30 oktyabr 2009[4]
- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 30 avqust 2012
- "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatı — 10 may 2017[5]
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]![]() | Bu məqalədəki istinadlar müvafiq istinad şablonları ilə göstərilməlidir. |
- ↑ Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun Himayəçilər Şurasının tərkibi təsdiq edilib Arxivləşdirilib 2020-08-04 at the Wayback Machine. scwra.gov.az, 27. dekabr 2018 (az.)
- ↑ Mədəniyyət TV. "Akademik Vasim Məmmədəliyevin tarixin bu günü xatırlanır" (az.). Youtube.com. 13.10.2020. İstifadə tarixi: 2020-10-15.
- ↑ "V. M. Məmmədəliyevin "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 26 avqust 2002-ci il tarixli, 777 nömrəli Fərmanı. [ölü keçid] e-qanun.az (az.)
- ↑ "V. M. Məmmədəliyevin "Şərəf" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 oktyabr 2009-cu il tarixli, 541 nömrəli Sərəncamı. Arxivləşdirilib 2023-09-18 at the Wayback Machine e-qanun.az (az.)
- ↑ "Vasim Məmmədəliyev "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatına layiq görülüb". 2021-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-10.
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Vasim Məmmədəliyev — Facebook səhifəsi (az.)
- 27 avqustda doğulanlar
- 1942-ci ildə doğulanlar
- 13 oktyabrda vəfat edənlər
- 2019-cu ildə vəfat edənlər
- 77 yaşında vəfat edənlər
- Bakıda vəfat edənlər
- Bakı Dövlət Universitetinin məzunları
- Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimləri
- "Şərəf" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilənlər
- "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatının qalibləri
- Əlifba sırasına görə alimlər
- Bakıda doğulanlar
- Azərbaycan şərqşünasları
- Azərbaycan alimləri
- Azərbaycanlı alimlər
- Ərəbşünaslar
- Dinşünaslar
- Bakı Dövlət Universitetinin prorektorları
- Quran tərcüməçiləri
- AMEA-nın müxbir üzvləri
- AMEA-nın həqiqi üzvləri
- II Fəxri Xiyabanda dəfn olunanlar
- Dağıstan Respublikasının əməkdar elm xadimləri
- Din üzrə yazıçılar
- Azərbaycan ərəbşünasları