Neimuun
![]() |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Mond_Grafik.svg/220px-Mond_Grafik.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Mond_Phasen.jpg/220px-Mond_Phasen.jpg)
Wi haa neimuun, wan a muun tesken eerd an san stäänt. Do feit bluas sin ragsidj laacht, an wi kön ham ei sä.
Muunfaasen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]A muun dreit ham iansis uun a muun am a eerd. Son "siderisken" muun as en betj kurter üs di kalender-muun. För ian amdreiang am a eerd brükt di muun 27 daar, 7 stünj, 43 minüüten an 12 sekunden. Wi sä ham oober iarst efter 29 daar 12 stünj 44 minüüten an 3 sekunden weder uun detsalew muun-faas, auer a eerd ham uun didiar tidj en stak widjer am a san dreid hää. Son muun faan ään neimuun tu di naist het "synodisk" muun:
1. Neimuun
2. Iarst sjuarden
3. Hualewmuun (tunemen)
4. Naist sjuarden
5. Folmuun
6. Traad sjuarden
7. Hualewmuun (ufnemen)
8. Leetst sjuarden
Bedüüdang
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Sanjonken
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Bi neimuun koon't tu en sanjonken kem, oober bluas do, wan det muunboon jüst det boon faan a eerd trinjam a san (= ekliptik) skäärt. Det komt amanbi tweisis uun't juar föör.
Springflud
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Bi neimuun (= faas 1) an folmuun (= faas 5) haa wi springflud. Ääb an flud hinge fööraal faan't grawitatsioon faan a muun uf. Oober wan eerd, muun an san uun ian rä stun, do markt am, dat uk det grawitatjuun faan a san noch en letjen dial diartu dää, so dat det huuchweeder en betj huuger an det liachweeder en betj liager ütjfäält.
Luke uk diar
[Bewerke | Kweltekst bewerke]![Commons](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/14px-Commons-logo.svg.png)