Ġermanja
Repubblika Federali tal-Ġermanja Bundesrepublik Deutschland |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
Mottu: "Einigkeit und Recht und Freiheit" Unità u Ġustizzja u Libertà |
||||||
Innu nazzjonali: |
||||||
![]() |
||||||
Belt kapitali (u l-ikbar belt) | Berlin 52°31′N 13°23′E / 52.517°N 13.383°E
| |||||
Lingwi uffiċjali | Ġermaniż | |||||
Gvern | Repubblika kostituzzjonali Federali parlamentari | |||||
- | President | Frank-Walter Steinmeier | ||||
- | Kanċillier | Olaf Scholz | ||||
- | President tal-Bundestag | Wolfgang Schäuble | ||||
- | President tal-Bundesrat | Michael Müller | ||||
Formazzjoni | ||||||
- | Imperu Ruman Imqaddes | 2 ta' Frar 962 | ||||
- | Unifikazzjoni | 18 ta' Jannar 1871 | ||||
- | Repubblika Federali | 23 ta' Mejju 1949 | ||||
- | Riunifikazzjoni | 3 ta' Ottubru 1990 | ||||
Sħubija fl-UE | 25 ta' Marzu 1957 | |||||
Erja | ||||||
- | Total | 357,021 km2 (63) 137,847 mil kwadru |
||||
- | Ilma (%) | 2.416 | ||||
Popolazzjoni | ||||||
- | stima tal-2012 | 80,219,695[1] (16) | ||||
- | ċensiment tal-2011 | 80,399,30 | ||||
- | Densità | 225/km2 (58) 583/mili kwadri |
||||
PGD (PSX) | stima tal-2012 | |||||
- | Total | $3.197 triljun[2] (5) | ||||
- | Per capita | $39,028[2] (17) | ||||
PGD (nominali) | stima tal-2012 | |||||
- | Total | $3.401 triljun[2] (4) | ||||
- | Per capita | $41,513[2] (22) | ||||
IŻU (2013) | ![]() |
|||||
Valuta | Ewro (€) (EUR ) |
|||||
Żona tal-ħin | CET (UTC+1) | |||||
Kodiċi telefoniku | +49 | |||||
TLD tal-internet | .de |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Deutschland_topo.jpg/220px-Deutschland_topo.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Frankfurt_Am_Main-Gallileo_von_Nordosten-20120115.jpg/220px-Frankfurt_Am_Main-Gallileo_von_Nordosten-20120115.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Bahnhof_Berlin_Zoo_City_West.jpg/220px-Bahnhof_Berlin_Zoo_City_West.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Hotel_de_Rome%2C_Berlin_%281X7A5173%29.jpg/220px-Hotel_de_Rome%2C_Berlin_%281X7A5173%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Brandenburger_Tor_abends.jpg/220px-Brandenburger_Tor_abends.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/BrandenburgerTorDezember1989.jpg/220px-BrandenburgerTorDezember1989.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Town_hall_of_Alsfeld_%282%29.jpg/220px-Town_hall_of_Alsfeld_%282%29.jpg)
Il-Ġermanja ( ˈdʒɜrməni (għajnuna·info); Ġermaniż: Deutschland), uffiċjalment ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (Ġermaniż: Bundesrepublik Deutschland),[4] repubblika kostituzzjonali federali fl-Ewropa tal-punent-ċentrali. Il-pajjiż jikkonsisti f'16-il stat, u l-belt kapitali u l-akbar belt hija Berlin (3,821,881 abitant). Il-Ġermanja tkopri erja ta' 357,021 kilometru kwadru (137,847 mi kw) u għandha klima moderata staġjonali ħafna. Bi 80.3 miljun abitant, hija l-istat membru l-aktar popolat fl-Unjoni Ewropea. Il-Ġermanja hija l-qawwa kbira fl-ekonomika u l-politika tal-kontinent Ewropew u mexxej storiku f'ħafna oqsma teoretiċi u tekniċi.
Il-pajjiż imiss ma' Franza, l-Żvizzera u l-Awstrija fin-nofsinhar; il-Belġju, l-Pajjiżi l-Baxxi u l-Lussemburgu lejn il-punent; Id-Danimarka fit-tramuntana u l-Polonja u r-Repubblika Ċeka fil-lvant.
Total tal-fruntieri tal-Ġermanja: 3,694 km, pajjiżi tal-fruntiera (9): Awstrija 801 km; Belġju 133 km; Ċekja 704 km; Id-Danimarka 140 km; Franza 418 km; Lussemburgu 128 km; Pajjiżi l-Baxxi 575 km; Polonja 447 km; Żvizzera 348 km.
Il-Ġermanja hija magħmula minn 16-il stat federali u hija strutturata bħala stat kostituzzjonali liberali, demokratiku u soċjali. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, imwaqqfa fl-1949, tirrappreżenta l-aħħar forma tal-istat nazzjonali Ġermaniż, l-ewwel imwaqqfa fl-1871. Bħala parti mir-riunifikazzjoni tal-Ġermanja, Berlin saret il-kapital federali fl-1990 u saret is-sede tal-parlament u l-gvern. fl-1991.
Il-pajjiż imiss ma' disa' stati ġirien u jinsab fiż-żona tal-klima moderata bejn l-Ibħra tat-Tramuntana u l-Baħar Baltiku fit-tramuntana u l-Lag ta' Constance u l-Alpi fin-Nofsinhar.
Il-Ġermanja għandha madwar 84.7 miljun abitant (mill-31 ta' Diċembru, 2023) u, b'erja ta' 357,588 kilometru kwadru, hija waħda mill-aktar pajjiżi b’popolazzjoni densa b'medja ta' 236 abitant għal kull kilometru kwadru. Ir-rata tat-twelid hija ta’ 1.46 tifel għal kull mara (2022). L-aktar belt Ġermaniża popolata hija Berlin; Metropoli oħra b'aktar minn miljun abitant huma Hamburg, Munich u Cologne; l-akbar żona metropolitana hija ż-żona tar-Ruhr. Hemm erba' bliet Ġermaniżi oħra b'aktar minn 600,000 abitant (2022): Frankfurt am Main huwa ċentru finanzjarju Ewropew ta’ importanza globali, Stuttgart hija waħda mill-aktar ċentri importanti tal-industrija tal-karozzi fid-dinja, Düsseldorf hija magħrufa għall-arti u l-kummerċ tagħha ta' moda u bħala "desk tar-reġjun tar-Ruhr" u Leipzig hija magħrufa għall-fiera tagħha u l-ajruport tal-merkanzija tagħha. Barra minn hekk, il-pajjiż għandu seba' bliet oħra b’aktar minn 500,000 abitant (2022): Dortmund, Essen, Bremen, Dresden, Hannover, Nuremberg u Duisburg. Kważi 15-il miljun ruħ jgħixu fil-15-il belt Ġermaniża b'aktar minn nofs miljun abitant, li jikkorrispondi għal madwar 18% tal-abitanti kollha.
Is-sejbiet ta' Homo heidelbergensis u bosta xogħlijiet tal-arti preistoriċi mill-Paleolitiku Aktar tard juru li n-nies għexu fil-Ġermanja tal-lum għal 600,000 sena u li xi għodod tal-ġebel saħansitra jmorru lura għal aktar minn 1.3 miljun sena. Matul in-Neolitiku, madwar 5600 QK. L-ewwel bdiewa emigraw mil-Lvant Nofsani fl-1 seklu QK. Fi żminijiet il-qedem, ir-Rumani sejħu liż-żoni tas-settlement tat-tribujiet Ġermaniċi Germania magna. Bis-saħħa tal-konkwisti ta' Karlu Manju, madwar is-sena 800 ħafna mill-Ġermanja ta' żmienna kienet magħquda f'territorju wieħed għall-ewwel darba. Bħala riżultat tat-taqsimiet tal-Imperu Frankonjan taħt in-neputijiet ta' Karlu, fis-seklu 9 tfaċċa l-Imperu Franki tal-Lvant, li kien magħruf ukoll bħala Regnum Teutonicum mis-seklu 10 ‘il quddiem u li minnu ħareġ l-Imperu Ruman Qaddis, li kien jeżisti sal-1806, ħarġu. Din ġiet sostitwita mill-Konfederazzjoni Ġermaniża fl-1815, li kienet magħmula minn stati sovrani konnessi b'mod laxk. Wara r-Rivoluzzjoni falluta ta' Marzu tal-1848, kien biss fl-1871 li twaqqaf stat nazzjonali Ġermaniż, l-Imperu Ġermaniż.
L-iżvilupp mgħaġġel minn stat agrikolu għal wieħed industrijali seħħ matul l-era Wilhelmine fit-tieni nofs tas-seklu 19. Wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-monarkija ġiet abolita fl-1918 u ġiet stabbilita r-Repubblika demokratika ta' Weimar. Mill-1933, id-dittatorjat Nazzjonali Soċjalista kkawża persekuzzjoni politika u razzjali li laħqet il-qofol tagħha fil-qtil ta' sitt miljun Lhudi u membri ta' minoranzi oħra bħas-Sinti u r-Roma. It-Tieni Gwerra Dinjija, mibdija mill-Istat Nazista fl-1939, spiċċat fl-1945 bit-telfa tal-poteri tal-Assi. Il-pajjiż okkupat mill-poteri rebbieħa kien maqsum fl-1949, wara li ż-żoni tal-Lvant tiegħu kienu diġà tqiegħdu parzjalment taħt is-sovranità amministrattiva Pollakka u parzjalment Sovjetika fl-1945. Sat-twaqqif tar-Repubblika Federali bħala stat demokratiku tal-Ġermanja tal-Punent b'rabtiet mal-Punent fuq It-23 ta' Mejju, 1949 kien segwit mit-twaqqif tal-GDR soċjalista fis-7 ta' Ottubru, 1949 bħala stat tal-Ġermanja tal-Lvant taħt l-eġemonija Sovjetika. Il-fruntiera interna Ġermaniża ġiet issiġillata wara l-kostruzzjoni tal-Ħajt ta' Berlin (mit-13 ta' Awwissu, 1961). Wara r-rivoluzzjoni paċifika fil-GDR fl-1989, il-kwistjoni Ġermaniża ġiet solvuta bir-riunifikazzjoni taż-żewġ partijiet tal-pajjiż fit-3 ta 'Ottubru 1990, li magħha l-fruntieri esterni tal-Ġermanja ġew rikonoxxuti wkoll bħala finali. Minħabba l-adeżjoni tal-ħames stati tal-Ġermanja tal-Lvant u r-riunifikazzjoni ta' Berlin tal-Lvant u tal-Punent biex jiffurmaw il-kapital federali attwali, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha sittax-il stat federali mill-1990.
Sa mir-riunifikazzjoni fl-1990, il-Ġermanja saret waħda mill-pajjiżi ekonomiċi ewlenin fid-dinja. L-integrazzjoni tal-GDR inizjalment ħolqot sfida kbira, iżda l-ekonomija ġiet stabbilizzata permezz ta' investimenti u riformi sinifikanti. B'mod partikolari, ir-riformi tas-suq tax-xogħol tal-Aġenda 2010 wasslu għal tnaqqis sinifikanti fil-qgħad u żiedu l-kompetittività tal-pajjiż. Illum il-Ġermanja hija l-akbar ekonomija fl-UE u waħda mill-aktar nazzjonijiet esportaturi importanti fid-dinja. Il-pajjiż għandu infrastruttura żviluppata tajjeb, sistema edukattiva b'saħħitha u forza tax-xogħol b'ħiliet kbar, li jagħmilha post attraenti għan-negozju u l-investiment. Illum, il-Ġermanja hija meqjusa bħala waħda mill-aktar nazzjonijiet stabbli u sinjuri fid-dinja.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja hija membru fundatur tal-Unjoni Ewropea u l-predeċessuri tagħha (Trattat ta' Ruma 1957), kif ukoll il-pajjiż l-aktar popolat tagħha. Ma’ 19-il stat membru ieħor tal-UE tifforma unjoni monetarja, iż-żona ewro. Il-Ġermanja hija membru tan-NU, l-OECD, l-OSKE, in-NATO, il-G7, il-G20 u l-Kunsill tal-Ewropa. Diġà fl-1951, il-Kummissarju Għoli għar-Refuġjati (UNHCR) fetaħ uffiċċju ta' kollegament fil-kapitali federali ta' dak iż-żmien, Bonn, u mill-1991 in-Nazzjonijiet Uniti kellha l-kwartieri ġenerali Ġermaniżi tagħha hemmhekk (“il-Belt tan-Nazzjonijiet Uniti”). Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja hija meqjusa bħala waħda mill-aktar stati politikament influwenti fl-Ewropa u hija pajjiż sieħeb imfittex ħafna madwar id-dinja.
F'termini ta' prodott gross domestiku, il-Ġermanja hija l-akbar ekonomija fl-Ewropa u t-tielet l-akbar fid-dinja. Il-Ġermanja kienet it-tielet l-akbar nazzjon li jesporta u li jimporta fl-2023. Huma jiffurmaw soċjetà tal-informazzjoni u l-għarfien li l-iżvilupp tagħha huwa kkaratterizzat minn awtomazzjoni, diġitalizzazzjoni u teknoloġiji li jfixklu. It-titjib tas-sistema edukattiva Ġermaniża u l-iżvilupp sostenibbli tal-pajjiż huma kkunsidrati bħala kompiti ċentrali tal-politika ta' lokalizzazzjoni. Skont l-Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem, il-Ġermanja hija waħda mill-aktar pajjiżi żviluppati.
Il-lingwa materna tal-maġġoranza tal-popolazzjoni hija l-Ġermaniż. Hemm ukoll lingwi reġjonali u minoritarji u kemm Ġermaniżi kif ukoll immigranti b'lingwi indiġeni oħra, li l-aktar importanti minnhom huma Tork, Ukrajn u Russu. L-aktar lingwa barranija mitkellma hija l-Ingliż, li huwa suġġett tal-iskola fl-istati federali kollha. Il-kultura Ġermaniża hija diversa u, minbarra bosta tradizzjonijiet, istituzzjonijiet u avvenimenti, hija rreġistrata u onorata, pereżempju fid-deżinjazzjoni tal-Ġermanja bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, f'monumenti kulturali u bħala wirt kulturali intanġibbli.
Denominazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Sachsenspiegel.jpg/220px-Sachsenspiegel.jpg)
l-prekursuri etimoloġiċi tal-aġġettiv Ġermaniku, bħall-Ġermaniku *þeudisk jew il-Ġermaniż Għoli Qadim thiutisk, oriġinarjament kienu jfissru "li jappartjenu għall-poplu" u jirreferu għal djaletti tal-kontinwu tad-djalett Kontinentali-Ġermaniku tal-Punent. It-terminu Ġermanja ilu jintuża mis-seklu 15, iżda huwa attestat f'dokumenti individwali saħansitra qabel; fit-traduzzjoni ta' Frankfurt tal-Bull tad-Deheb (c. 1365) tissejjaħ Dutschelant. Qabel dan, huma assenjati biss kombinazzjonijiet ta' kliem tal-pajjiż tal-attribut Ġermaniż, pereżempju fil-forma singular indefinit "pajjiż Ġermaniż" jew fil-forma plural definita "il-pajjiżi Ġermaniżi", iżda mhux fil-forma singular definita "il-pajjiż Ġermaniż" . Dawn kienu pajjiżi bi klassi dominanti li jirreferu għat-talba politika għall-poter tal-Frankonja (tal-Lvant), li bdiet fis-seklu 10, l-Imperu Ruman Qaddis (962-1806). It-terminu kien użat prinċipalment għal strutturi (pre-)statali fiż-żona ddominata mill-Ġermaniż jew li titkellem bil-Ġermaniż li għaddew minn bidliet kbar matul is-sekli.
L-Imperu Ruman Qaddis, oriġinarjament imsejjaħ sempliċement "Imperu" (Imperu Latin), irċieva diversi żidiet għal ismu: "Qaddis" minn nofs is-seklu 12, "Ruman" minn nofs is-seklu 13, u mill-aħħar tas-seklu 12. "Nazzjon Ġermaniż" tas-seklu 15 (Imperu Ruman Qaddis tan-Nazzjon Ġermaniż). Kien biss fis-seklu 16 meta t-terminu “Teutschland” beda jintuża biex jindika l-artijiet Ġermaniżi li qabel kienu jissejħu. Dalwaqt ġiet stabbilita ekwazzjoni bejn Reich u l-Ġermanja fil-letteratura kontemporanja, li eventwalment intużaw b'mod sinonimu (eż. mill-avukat Halle Johann Peter von Ludewig fl-1735).
Il-kuxjenza li l-patrija m'għandhiex tkun l-Istat territorjali rispettiv, iżda l-Ġermanja kollha kemm hi, ma bdietx tinfirex sal-Gwerer Napoleoniċi. Friedrich Schiller qabel kien għamel distinzjoni stretta bejn Ġermanja spiritwali u politika:
“Il-Ġermanja, imma fejn tinsab? Ma nafx kif insib il-pajjiż. Fejn jibda t-tagħlim, jispiċċa l-politiku.”
– Friedrich Schiller: Xenien, fi: “Almanak tal-Muża għas-Sena 1797” Huwa kien ukoll xettiku dwar il-possibbiltà ta' nazzjon unifikat:
“Intom il-Ġermaniżi tamaw għalxejn li jsiru nazzjon. Teduka lilek innifsek, jekk tista', biex issir nies aktar ħielsa.”
– Friedrich Schiller, ibid.
Il-kobor Ġermaniż, it-titlu ta’ poeżija mhux mitmuma mill-1801, dehret biss fl-ispiritwali. Sa tard fl-1813, Achim von Arnim tkellem dwar il-Ġermanja bħala “kelma ideali vojta” li magħha kkuntrasta “kollox mill-isbaħ dwar popli Ġermaniżi individwali” (plural).
Il-fehim politiku tal-isem Ġermanja inizjalment ġie biss minn grupp żgħir ta' intellettwali u politiċi bħal Ernst Moritz Arndt, Friedrich Ludwig Jahn, Johann Gottlieb Fichte jew Heinrich Friedrich Karl vom und zum Stein, iżda diġà kellu effett ta' mobilizzazzjoni importanti matul il- gwerer tal-ħelsien. L-Imperu Awstrijak u r-Renju tal-Prussja issa rreferew ukoll b'mod pożittiv għall-Ġermanja: fl-1809, fil-bidu tal-Gwerra tal-Ħames Koalizzjoni, l-Arċiduka Karlu tal-Awstrija-Teschen għamel appell lin-nazzjon Ġermaniż, li fih stqarr: " " Il-kawża tagħna hija l-kawża tal-Ġermanja.” Ir-Re Frederick William III tal-Prussja. ħabbret fil-Proklama ta' Kalisch tad-19 ta' Marzu, 1813 “ir-ritorn tal-libertà u l-indipendenza lill-prinċpijiet u lill-popli tal-Ġermanja.” Din il-Ġermanja kienet definita bħala r-reġjun li jitkellem bil-Ġermaniż (Arndt: Des Deutschen Vaterland, 1813; bl-istess mod fl-1841 f'The Song of the Germans ta' Hoffmann von Fallersleben). Ma kienx għadu mifhum bħala imperu, imma bħala nazzjon; Fl-għexieren ta' snin ta' wara, il-moviment nazzjonali Ġermaniż għamel kampanja biex jgħaqqad it-territorji Ġermaniżi kollha fi stat nazzjonali wieħed. Inizjalment, dan falla; Fil-Kungress ta' Vjenna tal-1814/1815, l-istati territorjali ġew restawrati u magħquda f'konfederazzjoni ta' stati, il-Konfederazzjoni Ġermaniża. Dan kien magħruf ukoll bħala l-Ġermanja, iżda kien jinkludi xi territorji li fil-biċċa l-kbira tagħhom ma jitkellmux bil-Ġermaniż, bħall-Boemja u l-Moravja, filwaqt li reġjuni oħra li prinċipalment jitkellmu bil-Ġermaniż, bħall-Prussja tal-Lvant, ma kinux inklużi. Madankollu, il-moviment nazzjonali inizjalment baqa 'proġett ta' elite. Sar effettiv biss fuq skala kbira matul il-kriżi tar-Rhine fl-1840.
Minn meta twaqqaf l-imperu fl-1871, bdiet bidla fit-tifsira, mill-Ġermanja bħala nazzjon kulturali għal isem ta’ stat, ġeografikament ristrett għaż-żona attwali:
L-Imperu Awstrijak ma sarx parti mill-Imperu Ġermaniż fl-1871. Ir-residenti tal-Awstrija li jitkellmu bil-Ġermaniż komplew iqisu lilhom infushom Ġermaniżi. Meta l-istat multietniku waqa' fi tmiem l-Ewwel Gwerra Dinjija, l-Awstrijaċi Ġermaniżi riedu jissieħbu fl-Imperu Ġermaniż. Madankollu, dan kien ipprojbit mit-Trattat ta' Saint-Germain. B’hekk bdew jiżviluppaw identitajiet nazzjonali differenti. It-termini Ġermaniż u Ġermanja saru dejjem aktar identifikati biss mal-Imperu Ġermaniż. Dan il-proċess kien inizjalment interrott meta l-Awstrija ġiet annessa mar-Reich Ġermaniż fl-1938 taħt il-gvern Nazzjonali Soċjalista. Id-distanza mis-Nazzjonaliżmu wara t-Tieni Gwerra Dinjija wassal għal tbiegħed mill-kunċett tal-Ġermanja fl-Awstrija u l-konsolidazzjoni tal-identità nazzjonali tal-Awstrijaċi stess. Fil-qafas tar-riorganizzazzjoni politika tal-istat eżistenti kollu kemm hu, il-Kunsill Parlamentari tal-Ġermanja tal-Punent irrifjuta l-kontinwazzjoni tal-isem tal-istat German Reich minħabba l-"aċċent aggressiv" tiegħu u uża l-Ġermanja bħala isem tal-istat għall-ewwel darba. fir-“Repubblika Federali tal-Ġermanja” li dak iż-żmien kienet kostitwita. Fid-deliberazzjonijiet, Theodor Heuss qal fl-1948: "Bil-kelma Ġermanja nagħtu kollox ċertu pathos. ta' natura sentimentali u mhux politika ta' poter Ir-Repubblika Demokratika Ġermaniża (GDR) ma użatx." Il-Ġermanja f'isem l-istat, iżda bħala sinonimu għall-GDR fl-Artikolu 1 tal-Kostituzzjoni tal-1949. Sussegwentement, il-GDR kważi esklussivament użat l-attribut jew is-suffiss Ġermaniż ". il-GDR" biex jinnomina stati sovrani. Bl-unifikazzjoni Ġermaniża fl-1990, il-Ġermanja setgħet issir il-forma qasira uffiċjali tal-isem tal-stat.
Ġeografija
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Germany_in_Europe_%28relief%29.svg/220px-Germany_in_Europe_%28relief%29.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Deutschland_topo.jpg/220px-Deutschland_topo.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Steilk%C3%BCste_bei_Ahrenshoop.jpg/220px-Steilk%C3%BCste_bei_Ahrenshoop.jpg)
Il-Ġermanja tikkonsisti fi tliet reġjuni fiżjografiċi ewlenin: pjanura tal-pjanura fit-tramuntana, Ġermanja Nofsani li hija żona ta 'plateaus fiċ-ċentru u reġjun muntanjuż fin-nofsinhar. L-artijiet baxxi, li jiffurmaw il-Pjanura tat-Tramuntana tal-Ġermanja, għandhom eżenzjoni varjata li tinkludi diversi widien tax-xmajjar u żona kbira miksija bix-xagħri. L-iktar punt baxx huwa l-kosta. It-tarf tal-Lvant tal-pjanura għandha ħamrija rikka ħafna għall-agrikoltura. Ir-reġjun tal-plateaux ċentrali, li l-limiti approssimattivi tagħhom huma bejn il-belt ta 'Hanover fit-tramuntana u x-Xmara Main fin-nofsinhar, ikopri territorju magħmul minn muntanji ġentili, widien tax-xmajjar, xmajjar u baċiri definiti sew. Il-firxiet tal-muntanji jinkludu l-firxiet tal-muntanji Eifel u Hunsrück fil-punent, il-muntanji Taunus u Spessart fiċ-ċentru, u l-firxa Fichtelgebirge. Fiċ-ċentru hemm żewġ żoni muntanjużi msejħa "foresti": Thuringian Forest u Franconian Forest. Fit-tarf tat-tramuntana tar-reġjun rolling ta' Thuringia jinsab ir-reġjun muntanjuż ta' Harz. Ħafna mil-Lbiċ tal-Ġermanja hija okkupata minn żewġ eminenti tal-Muntanji Jura u foresta kbira, il-Foresti Is-Sewda, li hija massif muntanjuż antik. Fit-tarf tan-nofsinhar hemm l-Alpi tal-Bavarja, bl-ogħla quċċata tal-Ġermanja, iż-Zugspitze (2,962 m).
Reġjun: Ewropa Ċentrali; Żona: 357,023 km²: 348,672 km² (art), 8,350 km² (ilma) Kosta 2389; L-aktar punt baxx: (Neuendorf bei Wilster) -3.54 m; L-ogħla punt: 2963 m (Zugspitze); Fruntieri territorjali Internazzjonali: 3,621 km: Awstrija 784 km, Belġju: 167 km, Repubblika Ċeka: 646 km, Danimarka: 68 km, Franza: 451 km, Lussemburgu: 138 km, Pajjiżi l-Baxxi: 577 km, Polonja: 456 km, Żvizzera: 334 km.
Ġeografija fiżika
[immodifika | immodifika s-sors]Ir-reġjuni naturali ewlenin jinfirxu mit-tramuntana għan-nofsinhar: l-artijiet baxxi tat-Tramuntana tal-Ġermanja, il-meded tal-muntanji baxxi u l-għoljiet tal-Alpi mal-Alpi.
Ġeoloġija
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Geomap_Germany.png/220px-Geomap_Germany.png)
Ġeoloġikament, il-Ġermanja tappartjeni għall-Ewropa tal-Punent, jiġifieri, għal dik il-parti tal-kontinent li kienet inkorporata biss gradwalment fil-Precambrian konsolidat "Ur-Europe" (l-Ewropa tal-Lvant inkluża ħafna mill-Iskandinavja, cf. Baltica) matul il-kors tas-seklu. XIX. Hija saret Fanerozoic permezz ta 'ħabtiet kontinent-kontinent (formazzjonijiet muntanjużi). Il-provinċji tal-qoxra korrispondenti (provinċji tal-kantina) huma klassikament u sempliċiment imsejħa (tal-Lvant) Avalonia (cf. Oroġenja Caledonian) u Armorica (cf. Oroġenija Variscan). L-iżgħar provinċja tal-qoxra hija l-oroġenu Alpini-Karpazji (cf. Formazzjoni tal-muntanji Alpini), li fiha l-Ġermanja taqsam biss il-ponta tan-nofsinhar tal-Bavarja u li, b'differenza miż-żewġ provinċji tettoniċi l-oħra, tirrappreżenta oroġenu attiv.
Il-ġeoloġija attwali tal-wiċċ tal-Ġermanja, jiġifieri, il-mudell ta 'kumplessi ta' blat ta 'etajiet differenti u strutturi differenti, kif spiss rappreżentati fuq mapep ġeoloġiċi, qamet bejn 30 u 20 miljun sena ilu fiċ-Ċenozojku iżgħar u ġiet iffurmata b'mod sinifikanti minn żewġ avvenimenti: il-Formazzjoni tal-Muntanji Alpidiċi u l-Età tas-Silġ Kwaternarja.
L-Età tas-Silġ Kwaternarja sawret il-ġeoloġija tal-wiċċ komparattivament monotona tat-Tramuntana tal-Ġermanja u l-għoljiet ta 'l-Alpi bid-depożiti tal-moraine tagħhom u fenomeni oħra li jakkumpanjaw glaciazzjonijiet fuq skala kbira (cf. serje glaċjali).
Il-ġeoloġija tal-wiċċ taċ-ċentru u l-biċċa l-kbira tan-Nofsinhar tal-Ġermanja hija r-riżultat ta 'lift u subsidenza tettonika sinifikanti, li tmur lura għall-effetti fuq distanza twila tal-oroġenja Alpina. Hawnhekk xi kumplessi tal-kantina mitwija Variscan tal-qedem (l-aktar Paleozoic) (lavanja u muntanji kristallini) ġew imtellgħin minn taħt il-wiċċ u esposti fuq żoni kbar (inklużi l-muntanji tal-lavanja Rhenish, Harz, Erzgebirge), u parti mill-qoxra tad-Dinja naqset . u spazji ta' sedimentazzjoni li fihom rekords ta' sekwenzi sedimentarji Cenozoic ftit jew wisq ħoxnin ġew iffurmati (Upper Rhine Graben, Lower Rhine Graben, Hessian Depression, Molasse Basin). Il-plateaux jokkupaw pożizzjoni tettonika intermedja bis-sekwenzi tal-istrat Mesozoic mhux mitwija tagħhom, iddominati mit-Triassiku u l-Jurassiku (Thuringian Basin, reġjun tal-istrat tan-Nofsinhar tal-Ġermanja).
Meded tal-muntanji
[immodifika | immodifika s-sors]Il-firxa tal-muntanji tal-Alpi ġeoloġikament żgħażagħ u mitwija hija l-unika firxa tal-muntanji għolja li fiha tipparteċipa l-Ġermanja. L-Alpi Ġermaniżi, li jinsabu kompletament fl-istat tal-Bavarja, għandhom l-uniċi qċaċet tal-muntanji ogħla minn 2000 m'il fuq mil-livell tal-baħar. NHN fuq. Is-samit taż-Zugspitze (2962 m 'l fuq mil-livell tal-baħar), li l-Ġermanja taqsam mal-Awstrija, hija l-ogħla punt fil-pajjiż.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/DSC07706_W%C3%BCstems_von_Westen.jpg/220px-DSC07706_W%C3%BCstems_von_Westen.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Nebelostfriesland.jpg/220px-Nebelostfriesland.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Rheinhessen_vineyards.jpg/220px-Rheinhessen_vineyards.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Hintersee.jpg/220px-Hintersee.jpg)
Il-firxiet tal-muntanji baxxi Ġermaniżi jestendu mit-tarf tat-tramuntana tal-firxa tal-muntanji baxxi sat-tarf tal-Alpi u r-Rhine ta' fuq mal-Lag ta' Constance. Normalment jiżdiedu fl-għoli u l-estensjoni mit-tramuntana għan-nofsinhar. L-ogħla quċċata tal-muntanja baxxa hija l-Feldberg fil-Foresta l-Iswed (1,493 m 'il fuq mil-livell tal-baħar), segwita mill-Großer Arber fil-Foresta tal-Bavarja (1,456 m 'l fuq mil-livell tal-baħar). Qċaċet ta' aktar minn 1000 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. NHN jinkludi wkoll Erzgebirge, Fichtelgebirge, Swabian Alb u Harz, li huwa pjuttost iżolat bħala l-aktar fit-Tramuntana ta' l-ogħla firxiet ta' muntanji baxxi tal-Ġermanja bil-Brocken f'1141 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. NHN jogħla. Fit-tramuntana tal-firxa tal-muntanji baxxi, ftit muntanji biss fi ħdan il-moraines terminali tal-Età tas-Silġ jilħqu aktar minn 100 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. NHN, inkluż il-Heidehöhe fi Schraden (il-linja tan-Nofsinhar fiż-żona tal-fruntiera bejn Brandenburg u Sassonja) tinsab 201 m 'il fuq mil-livell tal-baħar. NHN huwa l-ogħla.
Is-sit statali l-aktar fonda tal-Ġermanja, ġeneralment aċċessibbli, jinsab 3.54 m taħt il-livell tal-baħar, f'dipressjoni qrib Neuendorf-Sachsenbande f'Wilstermarsch (Schleswig-Holstein). L-aktar dipressjoni fonda tinsab ukoll f'dan l-istat: 39.6 m taħt il-livell tal-baħar fil-qiegħ tal-Lag Hemmelsdorf, fil-grigal ta' Lübeck. L-iktar punt fonda tat-terren maħluqa artifiċjalment huwa 267 m taħt il-livell tal-baħar, fil-qiegħ tal-minjiera ta' Hambach fil-miftuħ fil-lvant ta' Jülich fin-North Rhine-Westphalia.
Xmajjar, lagi u kosti
[immodifika | immodifika s-sors]Ħafna mix-xmajjar kbar tal-Ġermanja jinsabu fil-parti tal-punent tat-territorju. L-aktar importanti huwa r-Rhine, li jiffunzjona wkoll bħala fruntiera naturali mal-Isvizzera u Franza qabel ma tgħaddi għall-kosta tal-Olanda. Fost it-tributarji tar-Rhine hemm il-Lahn, il-Lippe, il-Main, il-Moselle, in-Neckar u r-Ruhr. Xmajjar importanti oħra huma l-Elbe, li tgħaddi mill-fruntiera Ċeka fix-Xlokk sal-Baħar tat-Tramuntana, u d-Danubju, li joriġina fil-Foresti l-Iswed u jmur lejn il-Lvant fil-plateau tal-Bavarja; Jirċievi l-ilmijiet tal-Lech, l-Isar u l-Eno, u jispiċċa jgħaddi fl-Awstrija. L-Oder, flimkien mat-tributarju tiegħu, in-Neisse, jiffurmaw il-biċċa l-kbira tal-fruntiera tal-Lvant tal-Ġermanja mal-Polonja.
Il-Ġermanja hija mdawwar fil-punent mal-Baħar tat-Tramuntana u fil-lvant mal-Baħar Baltiku. Il-kosta Ġermaniża tinkludi żoni ta' duni u bansijiet. Barra mill-kosta hemm diversi gżejjer, inklużi l-Gżejjer Friżjani tat-Tramuntana, il-Gżejjer Friżjani tal-Lvant u l-Gżira ta' Rügen fil-Baħar Baltiku.
Xmajjar
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Rheinstein.jpg/220px-Rheinstein.jpg)
Mis-sitt xmajjar bl-akbar baċiri tad-drenaġġ, ir-Rhine, Elbe, Weser u Ems joħorġu fl-Atlantiku permezz tal-Baħar tat-Tramuntana u l-Oder permezz tal-Baħar Baltiku, filwaqt li d-Danubju jgħaddi fil-Baħar l-Iswed u għalhekk, idrografikament huwa parti minn il-Mediterran. Il-baċini tax-xmara ta' dawn iż-żewġ sistemi huma separati minn xulxin mill-baċin tax-xmara Ewropew ewlieni.
Ir-Rhine, li jitla' fl-Żvizzera, jiddomina l-Lbiċ u l-Punent. Hija tgħaddi għal 865 kilometru tul il-fruntiera Ġermaniża qabel tiżvojta fil-Baħar tat-Tramuntana mill-Olanda. It-tributarji Ġermaniżi ewlenin tagħha huma n-Neckar, Main, Moselle u Ruhr. Ir-Rhine għandu importanza ekonomika kbira u huwa wieħed mill-aktar passaġġi tal-ilma fl-Ewropa. Id-Danubju jbatti kważi l-għoljiet kollha tal-Alpi Ġermaniżi fin-Nofsinhar fuq 647 kilometru u jgħaddi lejn l-Awstrija u x-Xlokk tal-Ewropa. It-tributarji Ġermaniżi ewlenin tagħha huma l-Iller, il-Lech, l-Isar u l-Inn. L-Elbe, li titla' fir-Repubblika Ċeka, taqsam il-Lvant tal-Ġermanja għal 725 kilometru. It-tributarji Ġermaniżi ewlenin tagħha huma s-Saale u l-Havel. F'179 kilometru, l-Oder, bħall-aktar tributarju importanti tiegħu, in-Neisse, hija x-xmara tal-fruntiera mal-Polonja. Il-baċir tal-Weser biss, twil 452 kilometru, jinsab kollu kemm hu fil-Ġermanja. Huwa mitmugħ mix-xmajjar Werra u Fulda u jbattal iċ-ċentru tat-tramuntana. L-Ems jgħaddi 371 kilometru mill-kantuniera tal-majjistral tal-pajjiż. Iż-żona ta 'influwenza tagħha testendi wkoll għal partijiet ta' l-Olanda.
Lagi
[immodifika | immodifika s-sors]Lagi naturali huma prinċipalment ta 'oriġini glaċjali. Il-biċċa l-kbira tal-lagi kbar għalhekk jinsabu fl-għoljiet tal-Alpi, fl-Isvizzera Holstein u f'Mecklenburg. L-akbar lag li jappartjeni għal kollox għat-territorju Ġermaniż huwa l-Müritz, li huwa parti mid-Distrett tal-Lag ta' Mecklenburg. L-akbar lag b'parteċipazzjoni Ġermaniża hija l-Lag ta' Constance, li tmiss ukoll mal-Awstrija u l-Żvizzera. Fil-Punent u fil-Lvant tal-Ġermanja hemm ħafna għadajjar artifiċjali maħluqa mill-kultivazzjoni mill-ġdid ta' minjieri tal-linjite jew artijiet skart industrijali, bħal Neuseenland ta' Leipzig jew Phoenix Lag ta' Dortmund.
Gżejjer
[immodifika | immodifika s-sors]Il-Gżejjer Friżjani jinsabu fil-Baħar Wadden, immedjatament lil hinn mill-kosti Olandiżi, Ġermaniżi u Daniżi tal-Baħar tat-Tramuntana. Filwaqt li l-Gżejjer Friżjani tat-Tramuntana huma fdalijiet ta 'art kontinentali li ġew separati mill-kosta permezz ta' sussidenza tal-art u għargħar sussegwenti, il-Gżejjer Friżjani tal-Lvant huma gżejjer ta 'barriera li ffurmaw minn sediment li jinġarr minn kurrenti paralleli mal-kosta u dinamika tal-mewġ u tal-marea. Helgoland, li tinsab fin-nofs tal-Bight Ġermaniż, hija l-aktar gżira Ġermaniża abitata mill-kontinent. Din tmur lura għall-emerġenza ta 'koppla tal-melħ fis-sottoħamrija tal-Baħar tat-Tramuntana.
L-akbar gżejjer Ġermaniżi fil-Baħar Baltiku huma (mill-punent għal-lvant) Fehmarn, Poel, Hiddensee, Rügen u Usedom. Rügen hija wkoll l-akbar gżira fil-Ġermanja. L-akbar peniżola hija Fischland-Darß-Zingst. Dawn l-uċuħ tal-art, bl-eċċezzjoni ta 'Fehmarn, huma parti minn kosta ta' laguna, jiġifieri, pajsaġġ ta' moraine terrestri li kien mgħarraq wara l-era tas-silġ u sussegwentement immodifikat minn proċessi ta' terraferma.
L-akbar u l-aktar gżejjer magħrufa fl-ilmijiet interni huma Reichenau, Mainau u Lindau fil-Lag ta' Constance u Herreninsel fil-Lag Chiemsee.
Punti estremi
[immodifika | immodifika s-sors]Din hija lista tal-punti estremi tal-Ġermanja, jiġifieri, il-punti li huma aktar fit-tramuntana, fin-nofsinhar, fil-lvant jew fil-punent minn kwalunkwe post ieħor:
Il-punt l-aktar fit-Tramuntana — Lista, Sylt, Schleswig-Holstein (55°03′N 8°24′E) Il-punt l-aktar fin-Nofsinhar — Haldenwanger Eck, Oberstdorf, il-Bavarja (47°16′N 10°10′E) Il-punt l-aktar tal-Punent — Millen, North Rhine-Westphalia (51°1′N 5°53′E) Il-punt l-aktar tal-Lvant — Deschka, Sassonja (51°16′N 15°2′E)
Klima
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Vergleich_Temperaturtrend_DE_global.png/220px-Vergleich_Temperaturtrend_DE_global.png)
Il-Ġermanja tappartjeni għal kollox għaż-żona tal-klima moderata tal-Ewropa Ċentrali fiż-żona taż-żona tar-riħ tal-punent u tinsab fiż-żona ta' tranżizzjoni bejn il-klima marittima fl-Ewropa tal-Punent u l-klima kontinentali fl-Ewropa tal-Lvant. Il-klima fil-Ġermanja hija influwenzata, fost affarijiet oħra, mill-Gulf Stream, għalhekk it-temperatura medja hija għolja mhux tas-soltu għal din il-latitudni.
It-temperatura medja annwali, ibbażata fuq il-perjodu normali 1961-1990, hija ta' 8.2 °C fil-pajjiż kollu, it-temperaturi medji ta' kull xahar ivarjaw bejn -0.5 °C f'Jannar u 16.9 °C f'Lulju. Il-preċipitazzjoni medja annwali hija 789 millimetru. Il-preċipitazzjoni medja ta' kull xahar tvarja bejn 49 millimetru fi Frar u 85 millimetru f’Ġunju.
L-inqas temperatura rreġistrata uffiċjalment fil-Ġermanja kienet -37.8°C; Kien irreġistrat f'Wolnzach fl-1929. L-ogħla temperatura s'issa kienet ta' 41.2 °C u ġiet imkejla fil-25 ta' Lulju, 2019 f'Duisburg-Baerl u f'Tönisvorst fir-Rhine t'isfel.
Il-Ġermanja għandu fil-biċċa l-kbira klima oċeanika, moderata u marittima bi xtiewi u sjuf friski, spiss imsaħħab u umdi. It-temp kultant huwa imprevedibbli. F'nofs is-sajf, ġurnata waħda tista' tkun sħuna u xemxija u l-oħra kiesħa u xita. Madankollu, kundizzjonijiet atmosferiċi tassew estremi, bħal nixfa qawwija, tornadoes, maltempati tas-silġ, kesħa jew sħana estrema, eċċ., huma rari. Għalkemm fl-aħħar snin deher għargħar fuq skala kbira, huwa wkoll ġeneralment rari. M'hemm l-ebda aħbar ta' terremoti distruttivi.
Il-biċċa l-kbira tal-Ġermanja tinsab fiż-żona tal-klima friska/temperata fejn jippredominaw ir-riħ umdi tal-punent. L-influwenza marittima ttaffi l-kosta tal-punent. Il-klima hija mmoderata mill-Kurrent tal-Atlantiku tat-Tramuntana, li hija estensjoni tat-Tramuntana tal-Gulf Stream. L-ilmijiet sħan miġjuba minn dan il-kurrent jaffettwaw iż-żoni kostali tal-Baħar tat-Tramuntana inkluża l-Peniżola ta' Jutland u ż-żona tul ir-Rhine, li tmur lejn il-Baħar tat-Tramuntana.
Fil-majjistral u fit-tramuntana
[immodifika | immodifika s-sors]Il-klima hija oċeanika (aktar simili għall-klima tar-Renju Unit u l-Olanda) u x-xita tista' tinżel is-sena kollha. Ix-xtiewi huma relattivament ħfief u s-sjuf komparattivament friski.
Fil-Lvant
[immodifika | immodifika s-sors]Il-klima turi karatteristiċi kontinentali ċari: ix-xtiewi jistgħu jkunu kesħin ħafna għal perjodi twal u s-sjuf jistgħu jkunu sħan ħafna. Perjodi twal ta' nixfa ħafna drabi ġew dokumentati hawn ukoll. Fix-xitwa, il-Ġermanja tista 'taħt l-influwenza tal-antiċiklun Siberjan. Dan ifisser li t-temperaturi huma pjuttost baxxi, speċjalment f'din il-parti tal-pajjiż.
Fiċ-ċentru u fin-nofsinhar
[immodifika | immodifika s-sors]Hemm klima tranżizzjonali li tista' tkun predominantement oċeanika jew kontinentali, skont is-sitwazzjoni ġenerali tat-temp. Ix-xtiewi huma ħfief u s-sjuf għandhom tendenza li jkunu pjaċevoli, għalkemm it-temperaturi massimi jistgħu jaqbżu t-30°C għal diversi jiem kull darba fil-mewġ tas-sħana. Fin-nofsinhar, fil-qiegħ tal-Alpi, kultant iseħħ il-fenomenu meteoroloġiku tar-riħ sħun tal-muntanji (il-foehn). L-iktar reġjuni sħan tal-Ġermanja jinsabu fil-Lbiċ (ara Upper Rhine u Rhenish Palatinate). Is-sjuf hawn jistgħu jkunu sħan b’numru għoli ta’ ġranet li jaqbżu t-30 °C.1 Kultant it-temperaturi minimi ma jinżlux taħt l-20 °C, li huwa relattivament rari f’reġjuni oħra. Dan it-tip ta' klima tippermetti l-vitikultura, li l-preżenza tagħha tikkaratterizza l-kbar partijiet tal-pajsaġġ tal-Lbiċ tal-Ġermanja (Wine Germany, German Wine Route). Minħabba l-klima ħafifa, il-biċċa l-kbira tal-inbejjed prodotti huma bojod, iżda jiġi prodott ukoll l-inbid aħmar.
Il-preċipitazzjoni tonqos min-nofsinhar għat-tramuntana u mill-punent għal-lvant. Għalhekk, huwa stmat li l-massimu ta' xita sseħħ f'żoni muntanjużi bħall-Black Forest (sa 2000 mm), imbagħad tagħmel xita madwar 930 mm fi Munich, u Hamburg, minkejja li tkun qrib il-baħar, bilkemm tirċievi 700 mm. Lejn il-Lvant, l-stat ta' Saxony-Anhalt għandu l-inqas xita fil-Ġermanja, bil-belt ta' Quedlinburg tirċievi biss 438 mm fis-sena.
Ambjent
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Grube_Messel_fg04.jpg/220px-Grube_Messel_fg04.jpg)
Madwar 30% tat-territorju huwa magħmul minn foresti, li ħafna minnhom jinsabu fin-nofs tan-nofsinhar tal-pajjiż. Madwar żewġ terzi minn dawn il-foresti huma magħmula minn arżnu u koniferi oħra, bil-kumplament magħmul minn speċi jwaqqgħu l-weraq bħall-fagu, il-betula, il-ballut u l-ġewż. Dwieli jkopru ħafna mill-għoljiet tal-Lbiċ tal-pajjiż u jestendu wkoll tul ix-xmajjar Rhine, Moselle u Main. Il-ġonna tal-frott huma karatteristika prominenti fil-Punent tal-Ġermanja. Il-flora hija ta 'varjetà kbira u showiness.
Il-Ġermanja għandha 22,907 żona protetta, li jkopru 135,031 km², jiġifieri 37.76% tat-territorju tal-pajjiż.
Il-bijoma dominanti fil-Ġermanja hija l-foresta tal-injam iebes moderat, għalkemm fin-Nofsinhar, fl-Alpi, hemm preżenti l-foresta tal-koniferi moderata. Il-WWF taqsam it-territorju tal-Ġermanja bejn ħames ekoreġjuni:
- Foresti mħallta Atlantiku, fil-majjistral
- Foresti mħallta Baltika, fil-grigal
- Foresti mħallta tal-Ewropa ċentrali, fil-Lvant
- Foresti tal-injam iebes tal-Ewropa tal-Punent, fiċ-ċentru u fin-Nofsinhar
- Foresta Alpina, fin-Nofsinhar estrem, fuq il-fruntiera mal-Awstrija
Flora
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/L%C3%BCneburger_Heide_093.jpg/220px-L%C3%BCneburger_Heide_093.jpg)
Iż-żona naturali tal-Ġermanja tinsab fiż-żona tal-klima moderata friska; Mill-punent għal-lvant, il-veġetazzjoni naturali tagħha timmarka t-tranżizzjoni mill-klima marittima tal-punent għall-klima kontinentali. Mingħajr l-influwenza tal-bniedem, il-flora tkun ikkaratterizzata prinċipalment minn foresti jwaqqgħu l-weraq u mħallta, bl-eċċezzjoni ta' postijiet niexfa jew foqra fin-nutrijenti, bħal summits tal-blat, artijiet baxxi tax-xagħri u pajsaġġi tal-moorland, kif ukoll artijiet għoljin alpini u subalpini, li Huma estremament fqira fil-veġetazzjoni u għandhom klima simili għaż-żona tal-klima kiesħa temperata.
Fil-livell lokali, il-flora fil-Ġermanja turi grad għoli ta 'diversifikazzjoni minħabba fatturi tal-lokazzjoni tat-terren u s-sitwazzjoni mesoklimatika. Il-popolazzjoni totali ta' speċi ta' pjanti selvaġġi fil-Ġermanja hija stmata għal aktar minn 9,500 speċi, li minnhom kważi 3,000 huma pjanti taż-żerriegħa, 74 huma felċi, aktar minn 1,000 huma ħażiż u madwar 3,000 huma dijatomi. Hemm ukoll madwar 14,000 speċi ta' fungi u 373 speċi ta' moffa tal-ħama. Bosta speċi introdotti, bħall-ħarrub iswed u l-balzmu, issa jinsabu, speċjalment f'żoni mhux maħduma u disturbati.
Bħalissa, il-foresti jkopru madwar 30 fil-mija tal-art tal-Ġermanja. Dan jagħmel lill-Ġermanja wieħed mill-aktar pajjiżi forestati fl-Unjoni Ewropea. Il-kompożizzjoni attwali tal-ispeċi tas-siġar tikkorrispondi biss sa ċertu punt għall-kundizzjonijiet naturali u hija ddeterminata prinċipalment mill-forestrija. L-aktar speċi ta' siġar komuni huma l-prinjoli rjali b'26.0 fil-mija taż-żona, segwiti mill-arżnu Skoċċiż bi 22.9 fil-mija, il-fagu b'15.8 fil-mija u l-ballut b’10.6 fil-mija.
Madwar nofs iż-żona tal-istat tintuża għall-agrikoltura; Skont l-Uffiċċju Federali tal-Istatistika, fil-31 ta' Diċembru, 2016 kien ta' 182,637 kilometru kwadru. Minbarra l-użu tiegħu bħala mergħa permanenti, ħafna minnu ġie kkultivat, sa mill-Età tal-Ġebla u l-Età tal-Bronż, prinċipalment bl-uċuħ tar-raba'. li ma jseħħux b'mod naturali fl-Ewropa Ċentrali (il-biċċa l-kbira taċ-ċereali mill-Lvant Qarib, patata u qamħ mill-Amerika). Fil-widien tax-xmajjar, inklużi l-Main, Moselle, Ahr u Rhine, il-pajsaġġ spiss ġie trasformat favur il-vitikultura.
Il-konservazzjoni tan-natura fil-Ġermanja hija kompitu pubbliku u għan tal-istat minqux fl-Artikolu 20 tal-Liġi Bażika. 16-il park nazzjonali (ara parks nazzjonali fil-Ġermanja), 19-il riżerva tal-bijosfera, 105 park naturali u eluf ta' riżervi naturali, żoni ta' protezzjoni tal-pajsaġġ u monumenti naturali jservu għall-konservazzjoni tan-natura.
Fawna
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Adult_white-tailed_eagle_%28Haliaeetus_albicilla%29_of_central_Poland_in_flight_%283%29.jpg/220px-Adult_white-tailed_eagle_%28Haliaeetus_albicilla%29_of_central_Poland_in_flight_%283%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Common_Seal_Phoca_vitulina.jpg/220px-Common_Seal_Phoca_vitulina.jpg)
Il-Ġermanja ftit għandha fawna varjata. L-aktar mammiferi komuni huma ċriev, ħanżir selvaġġ, ballottra, badger, lupu u volpi. Fost il-ftit rettili hemm serp velenuż, il-viper Ewropew. Is-sapponijiet, il-wiżż u għasafar oħra li jpassu jaqsmu l-pajjiż fi qatgħat kbar. Fl-ilmijiet kostali tal-Baħar tat-Tramuntana u tal-Baħar Baltiku, jinstab ħut bħal aringi, merluzz u barbun tat-tbajja', filwaqt li fix-xmajjar hemm karpjun, catfish u trota komuni.
Skont ir-regolamenti tal-Unjoni Ewropea, it-territorju ta' dan il-pajjiż huwa maqsum fi tliet reġjuni bijoġeografiċi:6 kontinentali, Atlantiku u, fil-parti tal-Alpi Ġermaniżi, ir-reġjun bijoġeografiku Alpin. Is-Siti ta' Wirt Dinji li ġejjin iddikjarati mill-UNESCO jispikkaw fil-wirt naturali tagħha: il-Baħar Wadden (2009), assi naturali li jaqsam mal-Pajjiżi l-Baxxi, u s-Sit Fossili ta' Messel (1995). Għandu 15-il riżerva tal-bijosfera. 868,226 ettaru huma protetti bħala art mistagħdra ta' importanza internazzjonali taħt il-Konvenzjoni Ramsar, b'kollox, 34 sit Ramsar. Fl-aħħarnett, għandha 14-il park nazzjonali, inklużi Harz u Jasmund.
Ir-riskju naturali ewlieni huwa l-għargħar. Rigward problemi ambjentali: l-emissjonijiet mill-ħruq tal-faħam u l-industriji jikkontribwixxu għat-tniġġis tal-arja; xita aċiduża li tirriżulta mill-emissjonijiet tal-ossidu tal-kubrit qed tagħmel ħsara lill-foresti; tniġġis fil-Baħar Baltiku mill-emissjoni ta' drenaġġ u skariki industrijali mix-xmajjar fil-Lvant tal-Ġermanja; rimi perikoluż ta' skart; il-gvern stabbilixxa mekkaniżmu biex itemm l-użu tal-enerġija nukleari matul il-ħmistax-il sena li ġejjin; Il-gvern qed jaħdem biex jikseb l-impenji tal-Unjoni Ewropea biex jiġu identifikati żoni ta' konservazzjoni tan-natura skont id-Direttiva Ewropea dwar il-Konservazzjoni tal-Ħabitat, Flora u Fawna.
Fil-Ġermanja, ġew identifikati madwar 48,000 speċi ta' annimali, inklużi 104 mammiferi, 328 għasfur, 13-il rettili, 22 anfibji u 197 speċi ta' ħut, kif ukoll aktar minn 33,000 speċi ta' insetti, li jagħmlu l-pajjiż “wieħed mill-aktar b'inqas speċi. minħabba l-iżvilupp ġeoloġiku u l-post ġeografiku.” Dawn l-speċi jinkludu aktar minn 1,000 krustaċej, kważi 3,800 brimb, 635 molluski, u aktar minn 5,300 invertebrat ieħor.
Il-mammiferi selvaġġi indiġeni għall-Ġermanja jinkludu ċriev, ħanżir, ċriev u ċriev mhux maħdum, kif ukoll volpijiet, martens u linċi. Il-kasturi u l-lontra huma abitanti rari tal-pjanuri tal-għargħar tax-xmajjar, u f'xi każijiet il-popolazzjonijiet tagħhom qed jerġgħu jiżdiedu. L-ibex, il-marmotta alpina u l-kamoxxa jgħixu fl-Alpi tal-Bavarja; dawn tal-aħħar jistgħu jinstabu wkoll f’diversi meded ta' muntanji baxxi. Mammiferi kbar oħra li qabel kienu jgħixu f’dik li llum hija l-Ġermanja ġew sterminati: żiemel selvaġġ, uru (seklu 15), bison (seklu 16), ors kannella (seklu 19), lupu (seklu 19), elk (seklu 20). Filwaqt li l-moose issa jemigraw okkażjonalment minn pajjiżi ġirien, l-ilpup Pollakki reġgħu stabbilixxew ruħhom sew fil-Ġermanja u welldu l-ewwel frieħ tagħhom madwar il-bidu tal-millennju. Fl-2018, 73 pakkett tal-lupu ġew ikkonfermati fil-Ġermanja, li ħafna minnhom jgħixu fl-stati federali ta' Sassonja, Brandenburg u Sassonja t'Isfel. Fl-2013, merħla bison ġiet rilaxxata fis-selvaġġ fil-Muntanji Rothaar u issa żdiedet għal madwar 40 annimal. F'Ottubru 2019, ors kannella, probabbilment ġej mill-Italja, ġie ritratt minn kamera tal-annimali selvaġġi fid-distrett ta' Garmisch-Partenkirchen. Fix-xhur ta' wara, l-annimal reġa' ġie skopert diversi drabi. “Problem bear” Bruno, ors, kien diġà emigra lejn il-Ġermanja fl-2006. Il-linċi oriġinarjament minn hawn issa jerġgħu jgħixu fil-Ġermanja, għalkemm f'numru mnaqqas, peress li huma vittmi ripetuti tal-kaċċa illegali u tat-traffiku fit-toroq.
Hemm madwar 500 par tal-ajkla tal-baħar, li hija meqjusa bħala l-mudell tal-annimal araldika Ġermaniż, prinċipalment f'Mecklenburg-Vorpommern u Brandenburg. L-ajkla tad-deheb tinstab biss fl-Alpi tal-Bavarja, fejn qed jirritorna wkoll l-avultu tad-daqna Żvizzeru u Awstrijak, li estinta hemmhekk. L-aktar għasafar tal-priża komuni llum huma l-bużżażan u l-kestrel; il-popolazzjoni tal-falkun pellegrin hija sinifikament iżgħar. Aktar minn nofs il-popolazzjoni totali ta' astun aħmar titkattar fil-Ġermanja, iżda n-numri qed jonqsu minħabba agrikoltura intensiva. Mill-banda l-oħra, ħafna għasafar jibbenefikaw mill-preżenza tal-bniedem bħala segwaċi kulturali, speċjalment ħamiem urban, blackbirds (għasafar tal-foresti tal-qedem), għasafar tal-qedem u titmice li jgħixu fl-ibliet, li s-sopravivenza tagħhom hija assigurata wkoll bl-ikel, kif ukoll ċawla u l-gawwi fil-miżbliet. Il-Baħar Wadden huwa post ta' mistrieħ għal bejn għaxar u tnax-il miljun għasfur migratorju kull sena.
Is-salamun, li darba kien komuni fix-xmajjar, inqered fil-biċċa l-kbira minħabba l-industrijalizzazzjoni, iżda fis-snin tmenin reġgħu ġew introdotti fir-Rhine. L-aħħar storion inqabad fil-Ġermanja fl-1969. Il-karpjuni introdotti mir-Rumani huma ppreservati f'ħafna għadajjar. L-ispeċi tal-foki u l-foki griż, li f’nofs is-seklu 20 kienu kważi sterminati minn sajjieda professjonali bħala kompetituri għall-priża tagħhom u li issa huma protetti (din tal-aħħar huwa l-akbar predatur indiġenu fil-Ġermanja), huma għal darb'oħra rappreżentati fuq il-kosti Ġermaniżi mal-Ġermanja. diversi eluf ta' kopji. Hemm tmien speċi ta' balieni fl-Ibħra tat-Tramuntana u l-Baħar Baltiku, inklużi l-foċena u d-delfini komuni, speċi oħra ta' lampuki.
Il-fawna tar-rettili fqira fl-ispeċi tinkludi, pereżempju, sriep, viperi, gremxul tar-ramel u l-fekruna tal-għadira Ewropea fil-periklu. Anfibji bħal salamandri, żrinġijiet, rospi, rospi u tritons huma speċi protetti fil-Ġermanja, u nofs il-madwar 20 speċi huma elenkati fil-lista l-ħamra nazzjonali ta' speċi ta' annimali mhedda.
In-neozoans parzjalment invażivi fil-Ġermanja (speċi ta' annimali introdotti) jinkludu r-rakkun, il-kelb tar-rakkun, il-faru muskrat, il-lontra, il-parrukkju b'għonq ċurkett, il-wiżż tal-Kanada u l-wiżż Eġizzjan.
Ġeografija umana
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Gm-map-es.png/220px-Gm-map-es.png)
Għandha popolazzjoni ta' 82,329,758 abitant (est. Lulju 2009), 74% urbani (2008).
Il-kapitali, Berlin, għandha popolazzjoni ta' 3.4 miljun abitant, li tagħmilha l-aktar belt popolata fil-pajjiż, kif ukoll il-ħames l-akbar agglomerazzjoni urbana fost il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea. Aktar minn tmenin belt għandhom aktar minn 100,000 abitant, l-ewwel ħamsa jkunu, wara Berlin: Hamburg, Munich, Cologne, Frankfurt am Main u Stuttgart.
Hija maqsuma amministrattivament f'16-il stat (bil-Ġermaniż, Länder, singular - Land): Baden-Wurttemberg, Bavarja, Berlin, Brandenburg, Bremen, Hamburg, Hessen, Mecklenburg-Vorpommern, Lower Saxony, North Rhine-Westphalia, Rhineland-Palatinate , Saarland, Saxony, Saxony-Anhalt, Schleswig-Holstein, Thuringia. Il-Bavarja, is-Sassonja u t-Turingja jsejħu lilhom infushom Freistaaten (singulari, Freistaat), li tfisser "stati ħielsa".
Ġeografija ekonomika
[immodifika | immodifika s-sors]Riżorsi naturali: faħam, linjite, gass naturali, minerali tal-ħadid, ram, nikil, uranju, potassju, melħ, materjali tal-kostruzzjoni, injam u art li tinħarat, li tirrappreżenta 33.13% tal-użu tal-art. 0.6% u 66.27% oħra (2005) huma ddedikati għall-uċuħ tar-raba' permanenti. Art imsaqqija tirrappreżenta 4 850 km² (2003).
Il-PGD (est. 2009) ġej l-aktar mis-settur tas-servizzi 72%, imbagħad hemm l-industrija (27.1%) u finalment l-agrikoltura, li tipprovdi biss 0.9%. Fl-istess ħin, il-maġġoranza tal-popolazzjoni attiva (2005) hija ddedikata għas-servizzi (67.8%), imbagħad għall-industrija (29.7%) u finalment minoranza (2.4%) għall-agrikoltura.
L-ekonomija Ġermaniża, li hija l-ħames l-akbar fid-dinja u l-akbar fl-Ewropa, hija mexxejja fl-esportazzjoni ta 'makkinarju, vetturi, kimiċi u tagħmir tad-dar. Jibbenefika minn forza tax-xogħol kwalifikata ħafna. Bħall-ġirien tagħha tal-Ewropa tal-Punent, il-Ġermanja tiffaċċja sfidi demografiċi sinifikanti biex iżżomm it-tkabbir fit-tul. Rati baxxi ta' fertilità u immigrazzjoni netta li qed tonqos se jżidu l-pressjoni fuq is-sistema tal-istat soċjali tal-pajjiż u jeħtieġu riformi strutturali. Il-modernizzazzjoni u l-integrazzjoni tal-ekonomija tal-Ġermanja tal-Lvant, fejn il-qgħad jista' jaqbeż l-20 % f'xi muniċipalitajiet, jibqa' terminu twil għali ħafna, bi trasferimenti annwali mill-Punent għal-Lvant li jilħqu fl-2008 biss madwar tnax-il biljun dollaru.
Ġeografija umana
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Sundern-Amecke%2C_Germany.jpg/220px-Sundern-Amecke%2C_Germany.jpg)
Il-Ġermanja għandha total ta' disa' stati ġirien: il-Ġermanja tmiss mad-Danimarka fit-Tramuntana, il-Polonja fil-Grigal, ir-Repubblika Ċeka fil-lvant, Awstrija fix-Xlokk, l-Zvizzera fin-nofsinhar, Franza fil-Lbiċ, il-Lussemburgu u l-Belġju fil-punent, u lejn il-majjistral mal-Olanda. It-tul tal-fruntiera huwa ta' 3,876 kilometru b'kollox.
Fil-Ġermanja, total ta' 51 fil-mija tal-art tal-pajjiż tintuża għall-agrikoltura (2016), bil-foresti jkopru 30 fil-mija oħra. 14 fil-mija jintuża bħala żona ta' settlement u traffiku. Iż-żoni tal-ilma jirrappreżentaw tnejn fil-mija, it-tlieta fil-mija li jifdal huma mqassma f'żoni oħra, l-aktar artijiet skart u wkoll minjieri miftuħa.
Diviżjoni amministrattiva
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Germany_in_Europe_%28-rivers_-mini_map%29.svg/220px-Germany_in_Europe_%28-rivers_-mini_map%29.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Germany%2C_administrative_divisions_%28%2Bdistricts%29_-_de_-_colored.svg/220px-Germany%2C_administrative_divisions_%28%2Bdistricts%29_-_de_-_colored.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Germany_adm_location_map.svg/220px-Germany_adm_location_map.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Deutschland_politisch_2010.png/220px-Deutschland_politisch_2010.png)
Ir-repubblika federali tikkonsisti minn 16-il stat membru, li uffiċjalment jissejħu stati (stati federali). Il-belt-stat ta’ Berlin u Hamburg huma kull waħda magħmula minn muniċipalitajiet unitarji tal-istess isem, filwaqt li l-Belt Ħielsa Anseatika ta’ Bremen, bħala t-tielet belt-stat, tinkludi żewġ muniċipalitajiet separati, Bremen u Bremerhaven. B'differenza minn stati federali oħra, m'hemm l-ebda żoni federali fil-Ġermanja.
Il-muniċipalitajiet huma l-iżgħar unitajiet amministrattivi u awtoritajiet lokali kostitwiti demokratikament u legalment indipendenti fil-Ġermanja. Għandhom tradizzjoni twila ta' natura kooperattiva, li tmur lura għall-Medju Evu. Illum, il-muniċipalitajiet fil-Ġermanja, bl-eċċezzjoni tal-bliet stati u l-biċċa l-kbira tal-bliet indipendenti, huma miġbura f'distretti u assoċjazzjonijiet muniċipali oħra. Hemm 400 awtorità lokali fil-livell tad-distrett, li minnhom 294 huma distretti u 106 belt indipendenti. Huma maqsuma f'total ta' 10,752 muniċipalità (minn Ġunju 2024), u t-tendenza qed tonqos, kif ukoll aktar minn 200 żona mhux inkorporata fil-biċċa l-kbira diżabitata. Id-distretti u l-muniċipalitajiet huma suġġetti għal-liġi kostituzzjonali muniċipali tal-istat federali rispettiv u għalhekk huma organizzati b'mod differenti fil-pajjiż kollu. Għalhekk, id-distrett huwa kemm awtorità muniċipali supralokali kif ukoll awtorità amministrattiva statali aktar baxxa, għandu l-korp rappreżentattiv tiegħu stess, il-kunsill distrettwali (l-Artikolu 28, paragrafu 1, sentenza 2 tal-Liġi Bażika), u jwettaq diversi kompiti distrettwali; “komunità supralokali” għall-muniċipalitajiet li jappartjenu għad-distrett.
l-muniċipalitajiet huma parti mill-stati taħt il-liġi kostituzzjonali, li jfisser li huma soġġetti għas-superviżjoni u l-istruzzjonijiet tagħhom u għalhekk m'għandhomx is-sovranità tal-stat tagħhom stess. Il-garanzija tal-awtonomija tal-artikolu 28, taqsima 2 tal-Liġi Bażika: minn naħa, l-hekk imsejħa garanzija istituzzjonali tas-suġġett legali, li minnha jirriżulta li l-muniċipalitajiet għandhom jeżistu fl-istruttura tal-Stat, u fuq min-naħa l-oħra, liġi pubblika suġġettiva b'rank kostituzzjonali tiddistingwi bejn il-muniċipalitajiet li lilhom dan id-dritt jingħata fl-intier tiegħu u l-assoċjazzjonijiet muniċipali (distretti) li lilhom jingħata biss b'mod gradwali. Għalhekk hemm relazzjoni ċara bejn ir-regoli u l-eċċezzjoni favur il-muniċipalitajiet meta jiġu biex jiġu delimitati l-kompiti bejn il-muniċipalitajiet u d-distretti (prinċipju tas-sussidjarjetà). Fir-rigward ta' “affarijiet tal-komunità lokali”, jiġifieri, l-awtorità ggarantita fl-Artikolu 28(2)(1) tal-Liġi Bażika li twettaq negozju b'mod indipendenti f’dan il-qasam ta' responsabbiltà (l-hekk imsejjaħ għan ta' garanzija legali tal-istituzzjoni ), il-Qorti Kostituzzjonali Federali tat prijorità lill-livell tal-komunità fuq il-livell tad-distrett determinat skont il-liġi: skont dan, il-prinċipju ta' "'universalità' tal-ambitu tal-attività muniċipali" japplika għall-bliet u l-muniċipalitajiet " bħala kundizzjoni essenzjali "u "karatteristika ta' identifikazzjoni ta' awto-gvern muniċipali", b'kuntrast mal-kompetenza speċjali ta' assoċjazzjonijiet muniċipali taħt dispożizzjonijiet legali espressi ta' Assenjazzjoni, li jfisser li m'hemm l-ebda sovranitajiet fissi ta' assoċjazzjonijiet komunitarji.
Fil-Ġermanja hemm dawn is-16-il stat:
|
Żoni metropolitani
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Entwicklung_deutscher_Gro%C3%9Fst%C3%A4dte.png/220px-Entwicklung_deutscher_Gro%C3%9Fst%C3%A4dte.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Einwohnerdichte_Deutschland.png/220px-Einwohnerdichte_Deutschland.png)
Fil-Ġermanja, żoni b'popolazzjoni densa u żoni metropolitani (agglomerazzjonijiet) mhumiex definiti b'mod preċiż statistikament. Hemm (mill-31 ta' Diċembru 2022) 82 belt kbira (100,000 abitant jew aktar), 15 minnhom għandhom aktar minn 500,000 abitant, storikament predominantement fil-Punent u l-Lbiċ tal-Ġermanja. Dawn iż-żoni metropolitani li jiġġebbed tul ir-Rhine jiffurmaw il-parti tan-nofs tal-konċentrazzjoni tal-popolazzjoni tal-Ewropa Ċentrali (Blue Banana). Ħafna mill-agglomerazzjonijiet huma monoċentriċi, iżda ż-żona tar-Ruhr hija konurbazzjoni (poliċentrika). Il-Ġermanja, bil-ħafna ċentri tagħha, m'għandhiex belt prinċipali, b'differenza mill-pajjiżi ġirien tagħha, l-Awstrija bil-kapitali tagħha Vjenna u d-Danimarka ma' Kopenħagen. Minkejja n-numru kbir ta' bliet kbar, sal-31 ta' Diċembru, 2022, ftit inqas minn terz (27.2 miljun) tar-residenti tal-Ġermanja kienu jgħixu fi bliet kbar.
Bejn l-1995 u l-2005 fil-Ġermanja, total ta' ħdax-il reġjun metropolitan Ewropew ġew definiti fil-Konferenza Ministerjali dwar l-Ippjanar Spazjali. Dawn imorru ferm lil hinn mill-agglomerazzjonijiet korrispondenti. Cologne/Düsseldorf/Dortmund/Essen jappartjenu għar-reġjun metropolitan Rhine-Ruhr, Leipzig/Halle/Chemnitz jappartjenu għar-reġjun metropolitan tal-Ġermanja Ċentrali. Ieħor huwa r-reġjun metropolitan ta' Rhine-Neckar, madwar Ludwigshafen/Mannheim/Heidelberg.
Popolazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]Demografija
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Alterspyramide_Deutschland_2021_%28CIA_World_Factbook%29.png/220px-Alterspyramide_Deutschland_2021_%28CIA_World_Factbook%29.png)
Skont l-aġġornament taċ-ċensiment tal-2011, mit-30 ta' Settembru, 2020, 83,190,556 abitant għexu fil-Ġermanja fuq erja ta' 357,381 kilometru kwadru. Bi kważi 233 abitant għal kull kilometru kwadru, il-pajjiż huwa wieħed mill-aktar stati densament popolati. Fl-2020, 50.7 fil-mija tal-popolazzjoni kienu nisa u 49.3 fil-mija kienu rġiel. Fl-2019, 18.4 fil-mija tar-residenti kellhom taħt l-20 sena, 24.6 fil-mija kellhom bejn 20 u 40 sena, u 28.4 fil-mija kellhom bejn 40 u 60 sena. 21.7 fil-mija tal-popolazzjoni kellha bejn 60 u 80 sena u 6.8 fil-mija kienet akbar. Fl-2019, l-età medja kienet 44.5 snin. Il-Ġermanja hija waħda mill-eqdem soċjetajiet fid-dinja. Skont iċ-ċensiment tal-2022, mill-15 ta' Mejju, 2022, 82,711,282 persuna għexu fil-Ġermanja.
Minbarra l-familja bħala l-aktar forma mixtieqa ta' koeżistenza, ħafna mudelli ta' ħajja huma rappreżentati fis-soċjetà Ġermaniża. In-numru ta' tfal imwielda ħajjin kien ta' 737,575 fl-2015, l-ogħla numru ta' twelid fi 15-il sena. Dan jikkorrispondi għal rata ta' twelid ta' 1.50 wild għal kull mara jew 9.6 twelid għal kull 1,000 abitant. Matul l-istess perjodu, ġew irreġistrati 925,200 mewt, madwar 11.2 każ għal kull 1,000 abitant. Fl-2021, ir-rata tat-twelid għal kull mara żdiedet għal 1.58 tifel u tifla, u s-sena ta' wara reġgħet niżlet għal 1.46 tifel għal kull mara.
Minħabba li r-rata tal-mewt kienet ogħla mir-rata tat-twelid kull sena mill-1972, l-għan tal-politika huwa li nimxu lejn soċjetà favur il-familja, li tappoġġja t-tfal u l-frieħ, b'familji bi tfal multipli (pronataliżmu). L-esperti jqisu li l-kompatibilità bejn il-familja u l-karriera hija rekwiżit fundamentali għal dan. Peress li r-rati tat-twelid għadhom baxxi, speċjalment fi gruppi tal-popolazzjoni bi kwalifiki edukattivi medji u ogħla, fil-Ġermanja kienu mbassra problemi soċjali, ekonomiċi u ġeopolitiċi (mill-2012).
Madwar 72.65 biljun persuna fil-Ġermanja kellhom ċittadinanza Ġermaniża mit-30 ta' Settembru, 2020. Dan jikkorrispondi għal 87.33 fil-mija tal-popolazzjoni residenti. Fl-2017, madwar 18.9 miljun ruħ (23 fil-mija tal-popolazzjoni totali) kellhom sfond ta' migrazzjoni, fl-2022 kien hemm 23.8 miljun ruħ, 28.7 fil-mija tal-popolazzjoni totali, li kellhom sfond ta' migrazzjoni. Minnhom, kważi żewġ terzi kienu immigranti u aktar min-nofs kienu ċittadini Ġermaniżi.
Fl-2022, 41 fil-mija tal-grupp ta' età taħt il-15-il sena kellhom sfond ta' migrazzjoni, 36 fil-mija tal-grupp ta' età 15-49 kellhom sfond ta' migrazzjoni, u 19 fil-mija tal-grupp ta 'età akbar (50+).
Fiċ-ċensiment tal-2011, il-barranin kollha u l-Ġermaniżi kollha li emigraw lejn dik li llum hija r-Repubblika Federali tal-Ġermanja wara l-1955 jew li għandhom mill-inqas ġenitur wieħed li immigra wara l-1955 ġew magħduda bħala nies ta' oriġini immigranti. Mill-2009, dawk li jirritornaw lura u dawk li għadhom lura jiffurmaw l-akbar grupp, segwiti minn ċittadini tat-Turkija, stati oħra tal-Unjoni Ewropea, u dik li kienet il-Jugoslavja. Bejn l-1950 u l-2002, totalta' 4.3 miljun ruħ, imwielda fil-pajjiż jew li kienu għexu hemmhekk għal żmien twil, ġew naturalizzati fuq talba tagħhom stess.
L-Istitut Ekonomiku Ġermaniż (IW) bassar fl-2017 li l-popolazzjoni tal-Ġermanja se tkompli tikber bis-saħħa tal-immigrazzjoni u se tilħaq madwar 83.1 miljun ruħ fl-2035. Fl-2018, il-popolazzjoni Ġermaniża kibret b'227,000, li jfisser li l-Ġermanja qabżet il-marka ta' 83 miljun abitant. . Fl-2019 kiber b'147,000 ruħ (+0.2%) għal 83.2 miljun. Fl-aħħar ta 'Settembru 2020, il-popolazzjoni kienet 83,190,556 Fl-2022, il-popolazzjoni tal-Ġermanja qabżet 84 miljun għall-ewwel darba; Mit-30 ta 'Ġunju 2022, skont l-Uffiċċju Federali tal-Istatistika, kien 84,080,000 abitant.
Il-Ġermanja kienet pajjiż de facto ta' immigrazzjoni għal għexieren ta' snin, b'interruzzjonijiet qosra mill-1958. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha l-ogħla immigrazzjoni netta fl-istorja tagħha fl-2022, meta daħlu kważi 1.5 miljun ruħ aktar milli telqu.
Żvilupp demografiku
[immodifika | immodifika s-sors]- 1950: 69.346.000
- 1955: 71.350.000
- 1960: 73.147.000
- 1965: 76.336.000
- 1970: 78.069.000
- 1975: 78.465.000
- 1980: 78.397.000
- 1985: 77.661.000
- 1990: 79.753.000
- 1995: 81.817.000
- 2000: 82.260.000
- 2005: 82.438.000
- 2010: 81.752.000
- 2015: 82.176.000
- 2020: 83.191.000
Popolazzjoni barranija (2022)
[immodifika | immodifika s-sors]- Torok: 1,487,110 (11.1% popolazzjoni barranija)
- Ukraini: 1,164,200 (8.7% popolazzjoni barranija)
- Sirjani: 923,805 (6.9% popolazzjoni barranija)
- Rumeni: 883,670 (6.6% popolazzjoni barranija)
- Pollakki: 880,780 (6.6% popolazzjoni barranija)
- Italjani: 644,970 (4.8% popolazzjoni barranija)
- Kroati: 436,325 (3.3% popolazzjoni barranija)
- Bulgari: 429,665 (3.2% popolazzjoni barranija)
- Afgani: (2.8% popolazzjoni barranija)
- Griegi: 361,270 (2.7% popolazzjoni barranija)
Lingwi
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Knowledge_of_German_EU_map_%282010%29.svg/220px-Knowledge_of_German_EU_map_%282010%29.svg.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Oskar-von-Miller-Ring_18_9632.jpg/220px-Oskar-von-Miller-Ring_18_9632.jpg)
Il-lingwa Ġermaniża (Ġermaniż Għoli) hija mitkellma prinċipalment fil-Ġermanja. Jintuża bħala lingwa standard fil-midja nazzjonali u bħala lingwa miktuba; Bħala lingwa ta' kuljum, il-Ġermaniż huwa mitkellem kważi esklussivament f'ħafna reġjuni (spiss b'kulur reġjonali żgħir). It-tranżizzjoni għad-djaletti Ġermaniżi hija bla xkiel. Fost il-lingwi uffiċjali fil-Ġermanja, il-Ġermaniż huwa l-aktar lingwa amministrattiva importanti. Fil-prinċipju, ir-responsabbiltà hija tas-sovranità kulturali tal-stati; l-istat kollu kemm hu jiddetermina biss dawn il-lingwi biex iwettaq il-kompiti tiegħu stess. Jekk tapplika l-liġi Ewropea, applikazzjonijiet u dokumenti jistgħu jiġu sottomessi lill-qrati fi kwalunkwe lingwa uffiċjali jew ġudizzjarja ta' kwalunkwe stat membru tal-Unjoni Ewropea. Minoranzi nazzjonali antenati jinkludu Daniżi, Friżjani, Sorbiani, Sinti u Roma. Xi lingwi reġjonali u minoritarji jistgħu jintużaw bħala lingwi uffiċjali, legali jew ġudizzjarji. Il-bażi hija l-Karta Ewropea għal-Lingwi Reġjonali jew Minoritarji, li skontha l-Ġermanja tirrikonoxxi l-Ġermaniż Baxx bħala lingwa reġjonali u l-lingwi minoritarji li ġejjin: Daniż (madwar 50,000 kelliem, it-tnejn Imperiali Daniż, prinċipalment fil-varjant Sydslesvigdansk, u Sønderjysk), Friżjan. (madwar 10,000, Friżjani tat-Tramuntana fi Schleswig-Holstein, Friżjani Saterjani fis-Sassonja t'Isfel), Sorbi (madwar 30,000, Sorbi ta' Fuq fis-Sassonja, Sorbi Baxx fi Brandenburg) u Roma (madwar 200,000 madwar il-Ġermanja). Lingwi oħra ġodda jew minoritarji li ma tantx huma mitkellma fil-Ġermanja, bħall-Yiddish jew Yenish, ma kinux inklużi fil-karta. Il-lingwi tal-immigranti mhumiex espressament koperti mill-Karta. Il-Lingwa tas-Sinjali Ġermaniża (DGS), użata minn persuni neqsin mis-smigħ, ġiet rikonoxxuta bħala lingwa indipendenti fil-Ġermanja bl-introduzzjoni tal-Att dwar l-Ugwaljanza għal Persuni b'Diżabilità (BGG) fl-2002. seklu 11) u Polabian (estinn fis-seklu 18), m'għadhomx mitkellma llum.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Lutherbibel.jpg/220px-Lutherbibel.jpg)
Il-Ġermaniż baxx ġieli jitqies bħala lingwa indipendenti, kemm lingwistikament (f'termini tas-sustanza grammatikali u lessikali tiegħu) kif ukoll politikament; Madankollu, soċjolingwistikament iġib ruħu bħal djalett u għalhekk ġie msejjaħ “psewdodjalett” tal-Ġermaniż u, f'dan is-sens, varjetà reġjonali (ara Lingwa Ġermaniża Baxxa: Il-pożizzjoni tal-Ġermaniż Baxx). Fl-2007, il-Ġermaniż baxx kellu madwar 2.6 miljun kelliem attiv u madwar tliet kwarti tal-popolazzjoni taż-żona tal-lingwa kellha għarfien passiv. Fl-2016, il-komprensjoni passiva kienet tajba għal tajba ħafna għal kważi nofs l-abitanti taż-żona tal-lingwa: 70 fil-mija f'Mecklenburg-Vorpommern, kważi 60 fil-mija fi Schleswig-Holstein u kważi 50 fil-mija fis-Sassonja t'Isfel. Kważi 21 fil-mija f'Mecklenburg-Vorpommern tkellmu b’mod attiv il-Ġermaniż baxx, kważi 25 fil-mija fi Schleswig-Holstein, kważi 12 fil-mija f’North Rhine-Westphalia u Saxony-Anhalt u kważi 3 fil-mija fi Brandenburg.
Il-Ġermaniżi tat-Tramuntana għandhom it-tendenza li jużaw Ġermaniż baxx jew djaletti reġjonali b'mod inqas estensiv, filwaqt li fil-Ġermanja Ċentrali u ta' Fuq l-użu tad-djaletti tal-Frankonjan, tal-Bavarja u tal-Ġermaniż huwa aktar mifrux, anke f'ambjenti akkademiċi.
L-immigranti ġabu l-lingwi tagħhom magħhom ripetutament, pereżempju, il-Pollakki tar-Ruhr fis-seklu 19. Filwaqt li dixxendenti ta' mewġiet anzjani ta' immigrazzjoni issa adattaw fil-biċċa l-kbira l-lingwa tagħhom, l-immigranti ta' deċennji riċenti (bħal ħaddiema mistiedna) ħafna drabi għadhom jużaw il-lingwa nattiva tagħhom, speċjalment it-Tork (madwar żewġ miljun), minbarra l-Ġermaniż. Barra minn hekk, il-lingwa Russa hija mifruxa wkoll, fost ir-refuġjati tal-kwota u fost il-Ġermaniżi Russi, li jinkludu mhux biss kelliema Ġermaniżi jew Plautdietsche, iżda wkoll kelliema nattivi Russu (tlieta sa erba' miljuni). Porzjon mill-popolazzjoni Lhudija anzjana li emigrat mill-ex Unjoni Sovjetika titkellem ukoll bil-Jiddish; Madankollu, din il-lingwa ma baqgħetx trażmessa lill-ġenerazzjonijiet sussegwenti qabel l-emigrazzjoni, għalhekk ġiet sostitwita bir-Russu jew il-Ġermaniż. Haredim, il-kelliema ewlenin attwali tal-lingwa Yiddish fl-Iżrael u l-Istati Uniti, jikkostitwixxu biss minoranza żgħira ta' komunitajiet Lhud fil-Ġermanja. Huwa preżunt li n-numru ta 'nies li jużaw il-Pollakk bħala lingwa ta' kuljum huwa relattivament għoli. Madankollu, minħabba l-assimilazzjoni qawwija tal-popolazzjoni Pollakka u mwielda Pollakka, l-użu tal-Pollakk barra mid-dar huwa relattivament rari.
Il-lingwa barranija mgħallma primarjament fl-iskejjel pubbliċi hija l-Ingliż. It-tieni lingwa barranija hija ġeneralment il-Franċiż, il-Latin jew l-Ispanjol, aktar rari l-Ukraina, ir-Russu jew it-Taljan (sovranità tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-pajjiżi). Fil-GDR, ir-Russu kien mgħallem prinċipalment bħala lingwa barranija, iżda l-klassijiet tal-Ingliż kienu wkoll mgħallma.
Reliġjon
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Martin_Luther%2C_1529.jpg/220px-Martin_Luther%2C_1529.jpg)
Tradizzjonijiet
[immodifika | immodifika s-sors]Bħal ħafna mill-Ewropa tal-Punent u Ċentrali, il-Ġermanja ta' żmienna kellha influwenza tal-Punent-Kristjana li tmur lura għall-antikità tard u kienet influwenzata mix-xjenza tal-Illuminiżmu sa mis-seklu 18. Dan huwa bbażat fuq influwenzi mill-kultura antika Griega u Rumana, kif ukoll tradizzjonijiet Lhudija u Kristjani, li kienu mħallta mat-tradizzjonijiet Ġermaniċi mill-bidu tal-Kristjanizzazzjoni tal-majjistral tal-Ewropa, madwar is-seklu 4. Il-Ġudaiżmu jmur lura għal żmien ir-Rumani fil-Ġermanja, iżda kemm-il darba spiċċa vittma ta' pogroms u konverżjonijiet sfurzati, fl-agħar forma tagħha, ix-Shoah ta' żmien Nazisti. Iż-żona tal-Ġermanja ġiet Kristjanizzata mill-bidu tal-Medju Evu. Matul il-perjodu Franki, ix-xogħol missjunarju tlesta fl-imperu ta' Karlu Manju, parzjalment permezz tal-koerċizzjoni. Ir-Riforma Nisranija bdiet bil-pubblikazzjoni ta' Martin Luther tat-teżijiet tiegħu fl-1517 u, bħala riżultat, il-formazzjoni ta' denominazzjonijiet Protestanti li, flimkien mad-denominazzjoni Kattolika, isawru l-pajsaġġ reliġjuż fil-Ġermanja. Minħabba r-regola cuius regio, eius religio (jiġifieri, is-sovran jiddetermina għal liema reliġjon għandhom jappartjenu s-suġġetti), il-pajsaġġ konfessjonali kien għal sekli sħaħ frammentat ħafna, b'reġjuni kważi purament Kattoliċi u Protestanti qrib ħafna ta' xulxin. Madankollu, l-influss ta' nies spostati wara t-Tieni Gwerra Dinjija, iż-żieda fil-mobilità tal-popolazzjoni, u s-suburbanizzazzjoni u s-sekularizzazzjoni kontinwi ċajpru dawn il-kuntrasti fis-sekli 20 u 21.
Relazzjoni bejn l-istat u r-reliġjon
[immodifika | immodifika s-sors]Il-libertà tar-reliġjon fil-Ġermanja hija garantita mill-Artikolu 4 tal-Liġi Bażika, individwalment bħala dritt fundamentali u istituzzjonaliment fir-relazzjoni bejn ir-reliġjon u l-Istat. Dan iħaddan in-newtralità ideoloġika tal-Stat u d-dritt tal-awtodeterminazzjoni tal-komunitajiet reliġjużi. Fuq din il-bażi, ir-relazzjoni bejn il-komunitajiet reliġjużi u l-Istat hija waħda ta' assoċjazzjoni; Għalhekk m'hemmx separazzjoni stretta bejn il-Knisja u l-Stat, iżda hemm interkonnessjonijiet f'ħafna sferi soċjali u edukattivi u kulturali, pereżempju permezz tal-isponsorizzazzjoni ġestita mill-Knisja, iżda kofinanzjata mill-Istat, ta' nurseries, skejjel, sptarijiet jew infermiera. djar. Xi partiti Ġermaniżi jsegwu wkoll it-tradizzjoni Nisranija tal-pajjiż. Il-knejjes Insara għandhom status ta' knejjes uffiċjali u huma korporazzjonijiet tal-liġi pubblika, iżda sui generis minħabba l-liġi ekkleżjastika tal-istat applikabbli. Bħala soċjetajiet reliġjużi tal-liġi pubblika, il-knejjes għandhom jingħataw ċerti għażliet ta' disinn mingħajr ma jkunu suġġetti għal sorveljanza mill-stat; Minflok, il-mandat tar-relazzjonijiet pubbliċi tal-knisja huwa parzjalment rikonoxxut fil-kuntratti tal-knisja mal-istati jew f'regolamenti korrispondenti fil-kostituzzjonijiet tal-stat, u s-setgħa oriġinali u speċjali tal-knisja hija legalment konfermata. Xi knejjes Insara u komunitajiet Lhud jitolbu taxxa tal-knisja, li l-istat jiġbor bi skambju għal sussidju għall-ispejjeż u jittrasferiha lill-knejjes rispettivi jew lill-Kunsill Ċentrali tal-Lhud fil-Ġermanja. Barra minn hekk, skont il-Liġi Bażika, l-edukazzjoni reliġjuża hija suġġett fakultattiv, għalkemm regolari, fl-iskejjel pubbliċi (bl-eċċezzjoni ta' Bremen, Berlin u Brandenburg). Dan is-suġġett normalment jiġi mgħallem minn rappreżentant ta' waħda miż-żewġ knejjes ewlenin.
Proporzjonijiet tal-popolazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Konfessionen_Deutschland_Zensus_2022.png/220px-Konfessionen_Deutschland_Zensus_2022.png)
Fl-2021, madwar 53 fil-mija tal-popolazzjoni kienu jappartjenu għal denominazzjoni Kristjana: il-Knisja Kattolika Rumana 26 fil-mija (l-aktar fil-Punent u fin-nofsinhar tal-Ġermanja), il-Knisja Protestant (Luterana, Riformata u Magħquda) 24 fil-mija; Knejjes Kristjani oħra bħall- Knejjes Ortodossa u tal- Lvant Qadim, ix- Xhieda ta' Jehovah, il- Knisja Appostolika Ġdida u l- Knejjes Ħieles jammontaw għal madwar 3 fil- mija. In-numru ta' nies li jattendu servizzi reliġjużi huwa ferm inqas min-numru ta' membri tal-knisja. Fl-hekk imsejħa Ħdud tal-għadd (it-tieni Ħadd tar-Randan u t-tieni Ħadd ta' Novembru) fl-2016, 2.4 miljun ruħ (2.9% tal-popolazzjoni totali) attendew is-servizzi Kattoliċi u 0.8 miljun (1%) għal dawk tal-Knisja Protestanti. . Fil-festi ewlenin, speċjalment Lejlet il-Milied, ħafna aktar nies jattendu servizzi reliġjużi. Il-Kristjaneżmu Sirjan huwa denominazzjoni Kristjana li qed tikber fil-Ġermanja minħabba l-influss kontinwu ta' Assirjani mill-Mesopotamia b'madwar 130,000 membru. Minnhom, madwar 100,000 Assirjan jappartjenu għall-Knisja Ortodossa Sirjana ta' Antijokja.
Madwar 42 fil-mija tal-popolazzjoni m'għandha l-ebda reliġjon. Fl-istati federali l-ġodda, kif ukoll f'Berlin u Hamburg, il-proporzjon ta' nies li ma jappartjenu għall-ebda waħda miż-żewġ knejjes ewlenin u li huma l-aktar mhux denominazzjonali jaqbeż is-70 fil-mija. Il-GDR ippropagat u trażmettiet ħarsa tad-dinja atea (ara Jugendweihe) u ħeġġet lin-nies biex iħallu l-knisja. Minħabba l-proċessi twal ta 'sekularizzazzjoni u valuri li jinbidlu, il-proporzjon ta' nies mhux reliġjużi fil-popolazzjoni totali żdied ukoll f'dik li qabel kienet ir-Repubblika Federali (1970: 3.9%; 1987: 11.4%). Dan l-iżvilupp kompla fil-Ġermanja unifikata.
Fl-aħħar tal-2022, madwar 5.5 miljun Musulmani kienu jgħixu fil-Ġermanja. Is-sehem tiegħu mill-popolazzjoni totali kien ta' madwar 6.6 fil-mija. Madwar nofshom għandhom sfond ta' immigrazzjoni Torka. Il-Kunsill ta' Koordinazzjoni tal-Musulmani fil-Ġermanja twaqqaf bħala organizzazzjoni umbrella għall-bosta organizzazzjonijiet Iżlamiċi u punt ta' kuntatt għall-barranin.
L-Unjoni Buddista Ġermaniża tistma li hemm madwar 270,000 Buddist fil-Ġermanja. Nofshom huma immigranti Asjatiċi. Dan jikkorrispondi għal 0.3 fil-mija tal-popolazzjoni.
Madwar 200,000 Lhudi jgħixu fil-Ġermanja, li jikkorrispondi għal 0.25 fil-mija tal-popolazzjoni (mill-2022). Madwar nofshom huma organizzati f'komunitajiet Lhud. Mis-snin disgħin, kien hemm żieda qawwija fl-immigranti minn pajjiżi li qabel kienu Blokk tal-Lvant, speċjalment l-Ukrajna u r-Russja.
Ir-reliġjon fil-Ġermanja (stima għall-2022)
[immodifika | immodifika s-sors]- Knisja Kattolika (24.8%)
- Knisja Protestanti (22.6%)
- Ortodossija tal-Lvant (2.2%)
- Insara oħra (1.1%)
- L-ebda reliġjon (43.8%)
- Iżlam (3.7%)
- Reliġjonijiet oħra (1.7%)
-
Denominazzjonijiet predominanti fil-Ġermanja kif żvelat miċ-ċensiment tal-2011 bl-użu tal-mistoqsija tal-awto-identifikazzjoni., Blu: Pluralità protestanti, Aħdar: pluralità Kattolika, Aħmar: pluralità mhux reliġjuża/mhux affiljata, Sfumaturi aktar skuri jindikaw maġġoranza bejn 50 u 75%, filwaqt li sfumaturi aktar skuri jindikaw maġġoranza super ta 'aktar minn 75%.
-
Protestanti
-
Kattoliċi
-
Mhux reliġjużi u mhux affiljati
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Preistorja, Ċelti, popli Ġermaniċi u Rumani
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Loewenmensch1.jpg/220px-Loewenmensch1.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/GermansAD50.svg/220px-GermansAD50.svg.png)
Is-sejbiet tal-ispeċi tal-primati Danuvius fil-Ġermanja tal-lum għandhom aktar minn 11-il miljun sena u probabbilment jirrappreżentaw wieħed mill-ewwel antenati umani li mexa wieqfa. L-eqdem evidenza fossili tal-preżenza tal-ġeneru Homo fit-territorju Ġermaniż: ix-xedaq t'isfel ta' Mauer. - għandu madwar 600,000 sena u kien imsemmi għal Heidelberg minn Homo heidelbergensis. Il-lanez ta' Schöningen, li għandhom mill-inqas 300,000 sena, huma l-eqdem armi tal-kaċċa preservati bis-sħiħ tal-umanità u rrivoluzzjonaw l-istampa tal-iżvilupp kulturali u soċjali tal-bnedmin tal-bidu, kif għamel is-sit ta' Bilzingsleben b’wieħed mill-eqdem bini u forsi l-eqdem xogħol. tal-arti fid-dinja.
In-Neanderthal, imsemmija għal sit Neanderthal fil-lvant ta' Düsseldorf, ingħaqdu mill-inqas 47,500 sena ilu minn Homo sapiens, il-bniedem anatomikament modern li emigra mill-Afrika, iddokumentat għall-ewwel darba fit-Turingja. Għalkemm in-Neanderthal sparixxew, intwera li t-tnejn kellhom mill-inqas xi dixxendenti komuni. Il-kabaret tal-Paleolitiku ta’ Fuq fil-Ġura tas-Swab huwa l-eqdem arti magħrufa mill-umanità.
Bdiewa Neolitiċi mil-Lvant Nofsani li emigraw bil-bhejjem u l-uċuħ tar-raba tagħhom permezz tal-Anatolja u l-Balkani (Fuħħar Lineari) spostaw il-popolazzjoni madwar 5700/5600 QK. Il-kaċċaturi tal-Età tal-Ġebla Nofsani u l-ġabra tan-nofs tan-Nofsinhar tal-Ġermanja. Biss madwar 4000 QK. Fir-4 seklu QK, il-kulturi li japproprjaw il-kaċċaturi, il-ġabra u s-sajjieda ġew sostitwiti wkoll fit-Tramuntana tal-Ġermanja minn kulturi agrikoli, issa kompletament sedentarji; Il-kultura Ertebølle hija meqjusa bħala l-aħħar kultura tal-kaċċa fit-Tramuntana tal-Ġermanja.
Wara dewmien ta' aktar minn 1000 sena, il-Bronż Età bdiet fit-territorju Ġermaniż madwar 2200 QK. Waħda mis-sejbiet l-aktar importanti tagħhom hija n-Nebra Sky Disk. Fil-bidu tal-perjodu Hallstatt (1200-1000 QK), in-Nofsinhar u ċ-ċentru tal-Ġermanja kienu popolati minn Ċelti, u l-ħadid beda jistabbilixxi lilu nnifsu bħala l-aktar metall importanti. Madwar 600 Q.K. Il-kultura Jastorf, meqjusa bħala kultura Ġermanika, ħarġet fit-Tramuntana tal-Ġermanja fir-4 seklu QK. It-terminu "poplu Ġermaniku" (mil-Latin Germani) ġie maħluq fl-1 seklu QK. Issemma l-ewwel minn awturi antiki fi QK. Dan huwa terminu kollettiv etnografiku inqas preċiż, li, għal raġunijiet metodoloġiċi, m'għandux jiġi interpretat ħażin bħala isem ta' poplu magħqud.
Minn 58 QK Minn madwar 80 sa madwar 455 E.K., iż-żoni fuq ix-xellug tar-Rhine u fin-nofsinhar tad-Danubju kienu jappartjenu lill-Imperu Ruman, u minn madwar 80 sa madwar 260 EK. kienu jappartjenu lill-Imperu Ruman. parti wkoll minn Hesse u l-biċċa l-kbira tal-Baden-Württemberg tal-lum fin-Nofsinhar tal-Limes. Dawn it-territorji Rumani tqassmu fost il-provinċji ta' Gallia Belgica, Germania superjuri, Germania inferjuri, Raetia u Noricum. Ir-Rumani waqqfu kampijiet leġjunarji hemmhekk u diversi bliet bħal Trier, Cologne, Augsburg u Mainz, l-eqdem bliet fil-Ġermanja. Tribijiet Ġermaniċi Alleati żguraw dawn il-provinċji u settlers minn partijiet oħra tal-imperu stabbilixxew ukoll hawn.
Il-parti taż-żona tas-settlement Ġermaniċi li tinsab barra l-provinċji Rumani ta 'Germania Inferior u Germania Superior kienet imsejħa Germania magna mir-Rumani fil-perijodi imperjali bikrija u għolja u fl-antikità tard.
Tentattivi biex tespandi l-isfera ta' influwenza f'din iż-żona Ġermanika fallew bil-Battalja ta' Varus fid-9 AD. L-isforzi Rumani biex jistabbilixxu provinċji sal-Elba fl-aħħar spiċċaw. Il-Germanja ta' Taċitu, miktuba mill-inqas fis-sena 98, hija l-eqdem deskrizzjoni tat-tribujiet Ġermaniċi.
Il-Migrazzjoni u l-Medju Evu Bikri (375–962)
[immodifika | immodifika s-sors]Wara l-invażjoni tal-Huni madwar is-sena 375, bdiet il-migrazzjoni tal-popli u fl-istess ħin ħarġu diversi tribujiet kbar fit-tranżizzjoni mill-Antikità Tard għall-Medju Evu Bikri, jiġifieri l-Franki, l-Alemanni, is-Sassoni, il-Bavarja u it-Turingjani. Dak li huwa importanti fir-riċerka riċenti f'dan il-kuntest huwa l-proċess kumpless ta 'etnoġenesi ta' nies (tribujiet) differenti. It-tfaċċar tal-identitajiet etniċi (etniċità) fl-Antikità tard u fil-bidu tal-Medju Evu fir-rigward tal-hekk imsejħa migrazzjoni tal-popli m'għadhiex mifhuma llum bħala kategorija bijoloġika. Anzi, l-identitajiet joħorġu fi proċess soċjali li jinbidel li fih jintervjenu diversi fatturi.
L-għan tal-gruppi li invadew l-imperu kien, fuq kollox, li jipparteċipaw fil-prosperità tal-imperu, li l-istrutturi u l-kultura tiegħu ma ridux jeqirdu. Iżda l-kunflitti militari sussegwenti u l-ġlidiet interni għall-poter Ruman wasslu għal erożjoni politika tal-Imperu tal-Punent. Wara l-waqgħa ta' Ruma tal-Punent (l-aħħar imperatur ta' l-Italja ġie depożitat fl-476), l-imperi Ġermaniċi-Rumani suċċessuri ġew iffurmati fit-territorju ta' l-Imperu tal-Punent. Madankollu, l-Imperu Ruman tal-Lvant (“Biżanzju”) kien jeżisti sal-1453 u baqa' jżomm kuntatti mal-Punent.
Tribijiet Slavi emigraw lejn iż-żoni fil-biċċa l-kbira mhux popolati ta' dik li llum hija l-Ġermanja tal-Lvant fis-seklu 7. Kienu assimilati biss matul l-insedjament tal-Lvant medjevali bikri. L-Ewropa tal-Punent u ċ-ċentru kienet iddominata mill-Imperu Franki, li tfaċċa fl-aħħar tas-seklu 5, u t-Tramuntana tal-Ġermanja tal-lum mis-Sassoni u s-Slavi. Iż-żoni kollha tal-Imperu Franki li llum jappartjenu lill-Ġermanja kienu fil-parti tal-Lvant tal-Awstrasja. Madankollu, kien hemm kunflitti dinastiċi ripetuti taħt il-Merovingi.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Vertrag_von_Verdun.svg/220px-Vertrag_von_Verdun.svg.png)
F'nofs is-seklu 8, Pipinu ż-Żgħir, tad-dinastija Karolingja, ħa f'idejh bħala suċċessur rjali tal-Merovingi li qabel kienu jmexxu l-Imperu Franki. Wara s-sottomissjoni u l-missjonijiet missjunarji sfurzati tas-Sassoni u l-konkwisti fl-Italja, fit-Tramuntana ta' Spanja u fiż-żona tal-fruntiera tal-Lvant taħt Karlu Manju, l-imperu multi-etniku ġie riorganizzat. L-organizzazzjoni tal-Knisja u l-promozzjoni kulturali kienu parzjalment ibbażati fuq tradizzjonijiet Rumani (Rinaxximent Karolinju). Fil-Milied tas-sena 800, Karlu kien inkurunat lilu nnifsu imperatur mill-Papa f'Ruma u b'hekk talab is-suċċessjoni tal-Imperu Ruman (Translatio imperii), li wasslet għal kompetizzjoni mal-imperaturi Biżantini (problema ta' żewġ imperaturi). Wara l-mewt ta' Karlu fl-814, kien hemm ġlied fost id-dixxendenti tiegħu, li fl-843 wassal għat-Trattat ta' Verdun li qasam l-imperu fi tliet partijiet: l-Imperu Franki tal-Lvant taħt “Lwiġi l-Ġermaniż”, l-Imperu Franki tal-Punent u Lotharingia.
Madwar is-sena 900, fl-Imperu Franki tal-Lvant ħarġu ħames dukjati kbar: id-dukjati tribali ta' Sassonja, Bavarja, Swabia, Franconia, u Lorraine. Fis-seklu 10, id-dinastija Karolingja spiċċat kemm fil-Punent kif ukoll fil-Lvant tal-Frankonja, u ż-żewġ partijiet tal-imperu baqgħu politikament separati minn hemm 'il quddiem. Il-Battalja ta' Lechfeld fl-955 temmet għexieren ta' snin ta' invażjonijiet Ungeriżi, ġabet żieda fil-prestiġju għar-Re Otto, li kien inkurunat imperatur f'Ruma fl-962, u n-nomina tal-Arkanġlu Mikiel bħala patrun tal-Ġermaniżi.
Minn Franza tal-Lvant sal-Imperu Ruman Qaddis (962-1806)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/HRR_10Jh.jpg/220px-HRR_10Jh.jpg)
Id-dinastija Ottonjana kienet essenzjali għall-formazzjoni tal-Imperu Franki tal-Lvant, iżda m'għadhiex meqjusa bħala l-bidu tal-istorja imperjali vera "Ġermaniża". Pjuttost, il-proċess assoċjat kompla mill-inqas sas-seklu 11. It-terminu regnum Teutonicorum ("Renju tal-Ġermaniżi") instab għall-ewwel darba fis-sorsi fil-bidu tas-seklu 11, iżda qatt ma kien it-titlu tal-imperu, anzi kien użat mill-papiet biex jirrelatizza l-Imperu Ruman. Talba tal-Ġermaniżi għall-Poter.
Fl-951, Otto I aċċetta t-titlu rjali Lombard. Dan għaqqad lil Regnum Teutonicum mal-Italja imperjali. Fl-962, Otto kien inkurunat imperatur, u b'hekk għaqqad id-dinjità rjali Rumana-Ġermaniża mad-dritt għall-imperu "Ruman" tal-punent (Reichidee). Dan l-Imperu Ruman-Ġermaniż kellu pożizzjoni eġemonika fl-Ewropa tal-Punent taħt l-Ottonjani. Fl-1024, is-Saljani ħadu f’idejhom is-suċċessjoni rjali, li sal-aħħar tal-Medju Evu kienet dejjem marbuta ma’ elezzjoni ta' diversi grandees tal-imperu.
Il- mod kif il- qawwa sekulari u spiritwali kienu interkonnessi issa ġieli jissejjaħ is- “sistema tal- knisja imperjali.” Il-kwistjoni ta' min tħalla jaħtar isqfijiet wasslet għat-tilwima dwar l-investitura mal-papat riformat, il-vjaġġ lejn Canossa fl-1077, u s-soluzzjoni provviżorja tal-Konkordat ta' Worms fl-1122. Il-kunflitt bejn l-imperatur u l-papa laħaq il-qofol tiegħu fil- Matul il-perjodu Hohenstaufen, speċjalment taħt Frederick II, insinji. Bil-mewt tiegħu fl-1250, il-gvern irjali Hohenstaufen waqa’; L-interregnu li ġej żied il-qawwa tal-prinċpijiet. L-imperu baqa' jeżisti bħala fattur ta' ordni politiku, iżda dejjem tilef l-influwenza tiegħu fil-livell Ewropew.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Aachen_Germany_Imperial-Cathedral-01.jpg/220px-Aachen_Germany_Imperial-Cathedral-01.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Karlsthron_im_Aachener_Dom_%285684752639%29.jpg/220px-Karlsthron_im_Aachener_Dom_%285684752639%29.jpg)
Fil-forma ta 'stati territorjali, bosta Lordships feudali saru indipendenti għad-detriment tal-qawwa rjali-imperjali, li, madankollu, qatt ma kienet b'saħħitha u għalhekk tiddependi fuq gvern kunsenswali mal-grandees tal-imperu. L-Imperatur Enriku VI Fl-aħħar tas-seklu 12 falla l-attentat biex tiġi introdotta monarkija ereditarja permezz tal-pjan tas-suċċessjoni. Filwaqt li l-Imperu tal-Frankon tal-Punent sar stat ċentrali Franċiż, l-Imperu tal-Frankon tal-Lvant jew l-Imperu Rumano-Ġermaniż baqa’ kkaratterizzat minn sovrani u d-dritt li jeleġġi s-rejiet.
F'nofs is-seklu 13 inħoloq l-Imperu Ruman Imqaddes: l-isem Sacrum Imperium (Imperu Qaddis) kien diġà użat fl-1157, Sacrum Imperium Romanum (Imperu Ruman Imqaddes) kien iddokumentat għall-ewwel darba fl-1184 (l-eqdem riċerka kienet ibbażata fuq l-1254) . Sat-tmiem tiegħu fl-1806, l-imperu baqa’ formalment monarkija elettiva. Għalkemm l-imperaturi ppruvaw kemm-il darba jsaħħu l-pożizzjoni tagħhom, l-imperu baqa’ assoċjazzjoni supranazzjonali ta' ħafna territorji ta' daqsijiet differenti, kif ukoll bliet imperjali.
Is-sekli 14 u 15 tal-Medju Evu tard kienu kkaratterizzati minn kingship elettiva: tliet familji kbar (l-Habsburgs, il-Lussemburgi, u l-Wittelsbachs) kellhom l-akbar influwenza fl-imperu u l-akbar qawwa interna. L-aktar re importanti huwa Karlu IV, li segwa politika ta' poter intern intelliġenti. Minkejja kriżijiet bħall-pesta (Black Death), il-kriżi agrarja, u x-Xiżma tal-Punent, il-bliet u l-kummerċ iffjorixxu; It-tranżizzjoni għar-Rinaxximent bdiet. Fl-imperu, l-Habsburgi wirtu l-Lussemburgi, li mietu fil-linja maskili fl-1437, u kienu l-ħakkiema Rumani-Ġermaniżi kważi kontinwament sa tmiem l-imperu. Permezz ta' politika għaqlija, l-Habsburgi kisbu territorji addizzjonali fl-imperu u anke l-kuruna rjali Spanjola: Habsburg telgħet biex issir qawwa Ewropea ewlenija.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/HRR_1648.png/220px-HRR_1648.png)
Fil-bidu tas-seklu 16, l-Imperatur Massimiljan I wettaq riforma imperjali komprensiva li saħħet ir-Reichstag, il-ġudikatura (ħolqien tar-Reichskammergericht u Reichshofrat), u l-ordni intern permezz tal-Paċi Eterna u d-diviżjoni f'ċrieki imperjali. Madankollu, minħabba l-falliment tal-penny komuni u r-reġiment imperjali, ir-riforma baqgħet mhux kompluta. Mill-1519, l-Imperatur Karlu V, li kien ukoll sultan ta' Spanja b’imperu kolonjali barra minn xtutna, segwa l-kunċett ta' monarkija universali. Id-dominanza tagħhom fl-Ewropa stabbilixxiet antagoniżmu Habsburg-Franċiż li dam sekli sħaħ.
Fl-1517, Martin Luteru beda r-Riforma permezz ta' sejħiet għal riformi teoloġiċi u interni tal-knisja u pożizzjoni anti-papali, li wasslet għall-lok ta' denominazzjonijiet “Protestanti”. Il-Kattoliċiżmu wieġeb bil-Kontro-Riforma, iżda l-knejjes Protestanti l-ġodda rebħu f'ħafna mill-imperu. Il-Paċi ta' Augsburg tal-1555 ħolqot bilanċ proviżorju: is-sovrani tħallew jiddeterminaw liema denominazzjoni kienet tapplika għas-suġġetti tagħhom (cuius regio, eius religio).
Id-differenzi konfessjonali u l-poter politiku ħarġu l-Gwerra ta' Tletin Sena (1618-1648) b'ħafna mwiet u pajsaġġi meqruda, li spiċċat bil-Paċi ta' Westphalia, li saħħet u kkodifikat l-influwenza tat-territorji kontra l-imperatur (ara l-Aħħar Adieu Imperial). Il-prinċpijiet imperjali issa tħallew jgħollu t-truppi tagħhom stess u jikkonkludu trattati ma’ poteri barranin. Bħala riżultat, l-imperu sar konfederazzjoni de facto ta' stati; de jure baqgħet struttura mmexxija b'mod monarkiku u dominata mill-klassi. Mill-1663, ir-Reichstag ġie trasformat f'kungress permanenti ta' mibgħuta (Reichstag Perpetwu), li ltaqa' f'Regensburg.
Bħala parti mill-politika tar-riunifikazzjoni tiegħu, Louis aktar milli jkun l-awtorità rjali ċentrali tal-imperu. Xi ħakkiema, partikolarment Frederick II tal-Prussja, fetħu lilhom infushom għall-ispirtu filosofiku ta 'dak iż-żmien u implimentaw riformi (assolutiżmu illuminat). Iż-żieda politika tal-Prussja fis-seklu 18 wasslet għal dualiżmu mad-Dar tal-Habsburg. Wara r-Rivoluzzjoni Franċiża, it-truppi tiegħu okkupaw ix-xatt tax-xellug tar-Rhine. Wara r-rebħa ta' Napuljun Bonaparte fit-Tieni Gwerra ta' Koalizzjoni, fl-1803 waslet il-konklużjoni ewlenija tad-Deputazzjoni Imperjali. Fl-1806 l-aħħar imperatur, Franġisku II, irriżenja mill-kuruna u l-imperu ġie fi tmiemu.
Konfederazzjoni tar-Rhine, Konfederazzjoni Ġermaniża, Konfederazzjoni tal-Ġermanja tat-Tramuntana (1806–1871)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Deutscher_Bund.svg/220px-Deutscher_Bund.svg.png)
Bejn l-1801 u l-1806, taħt l-influwenza ta' Napuljun, in-numru ta' pajjiżi fiż-żona tar-“Renju l-Qadim” naqas minn madwar 300 għal madwar 60. Franza annesset il-punent u l-majjistral Ġermaniżi u ħolqot stati vassalli Ġermaniżi, li t-troni tagħhom Napuljun imla bil-familja. membri (Gran Dukat ta' Berg, Renju ta' Westphalia, Gran Dukat ta' Frankfurt). Napuljun għamel alleati xi stati Ġermaniżi, speċjalment ir-Renju tal-Bavarja, Württemberg u Baden li għadu kif inħoloq fil-Paċi ta' Pressburg fl-1805, espandihom biex jinkludi l-oqsma tal-istati żgħar sekularizzati u medjatizzati u għaqqadhom fil-Konfederazzjoni tar-Rhine, li kien alleat ma' Franza. Dan, bl-avversarji tiegħu il-Prussja u l-Awstrija, li ġew megħluba minn Napuljun, rnexxielu lill-Imperu Ruman Qaddis, li b'hekk inqasam fi tlieta u ġie eliminat bħala fattur ta' qawwa. L-"era Franċiża" ġabet lill-istati tal-Konfederazzjoni tar-Rhine spinta kbira għall-modernizzazzjoni, inklużi l-libertajiet ċivili, permezz tal-introduzzjoni tal-kodiċi ċivili. Fil-Prussja wkoll, saru riformi estensivi mill-1806 biex is-suġġetti jinbidlu f’ċittadini (cf. Citoyen) u l-Istat jerġa' jkun kapaċi jaġixxi u jiddefendi lilu nnifsu.
Mill-1809 kien hemm reżistenza għall-okkupazzjoni u l-ħakma Franċiża; Fil-bidu, ġew imrażżna diversi rewwixti, bħal dawk ta' Andreas Hofer fit-Tirol u Ferdinand von Schill fil-Prussja. Wara t-telfa ta' Napuljun fil-kampanja Russa tal-1812, il-Prussja u l-Awstrija, f'alleanza mal-Imperu Russu, bdew il-Gwerer tal-Ħelsien (1813–1815), li saħħew is-sentiment nazzjonali Ġermaniż, inizjalment fost l-istudjużi Protestanti, eż. fil-Lützow Freikorps. li kienet ukoll l-oriġini tal-kuluri iswed u aħmar. Ħafna mill-istati tal-Konfederazzjoni tar-Rhine ngħaqdu mal-Alleati, li, wara r-rebħa fil-Battalja ta' Leipzig fl-1813, fl-aħħar għelbu lil Napuljun fl-1815.
Aktar tard, il-Kungress ta' Vjenna (1814-1815) fil-biċċa l-kbira stabbilixxa mill-ġdid il-gvern monarkiku. Fil-Konfederazzjoni Ġermaniża, konfederazzjoni ta' stati ddominati mill-Awstrija u l-Prussja, 38 stat (→ It-Tielet Ġermanja) ġew organizzati bil-Bundestag ta' Frankfurt bħala l-korp li jieħu d-deċiżjonijiet. Fl-1833/1834 l-Unjoni Doganali Ġermaniża nħolqot taħt is-supremazija Prussjana. Fil-perjodu ta 'qabel Marzu, l-elite tal-gvern ta' qabel rrepressjonat lill-bourgeoisie li ssaħħaħ ekonomikament (persekuzzjoni tad-demagogi), li baqgħet titlob parteċipazzjoni politika u l-formazzjoni ta 'stat nazzjonali, bħal fl-1817 fil-festival tal-istudenti ta' Wartburg u fl-1832 f'Hambach's. Ċelebrazzjoni bit-tlugħ ta' iswed, aħmar u deheb, il-kuluri nazzjonali aktar tard.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Zeitgen%C3%B6ssige_Lithografie_der_Nationalversammlung_in_der_Paulskirche.jpg/220px-Zeitgen%C3%B6ssige_Lithografie_der_Nationalversammlung_in_der_Paulskirche.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/NB_1866-1871.99.svg/220px-NB_1866-1871.99.svg.png)
Bir-Rivoluzzjoni ta' Marzu bourgeois ta' l-1848, ħafna politiċi konservattivi kellhom jirriżenjaw, inkluż il-Kanċillier Awstrijak li ddefinixxa l-era, il-Prinċep Metternich. Taħt pressjoni rivoluzzjonarja f’Berlin, il-Bundestag Ġermaniż aċċetta l-elezzjoni tal-Assemblea Nazzjonali ta' Frankfurt. Huwa stabbilixxa gvern u ppromulga l-Kostituzzjoni Paulskirche, li kienet tinkludi stat nazzjonali federali bħala l-"Imperu Ġermaniż" b'monarkija kostituzzjonali u l-irtirar tal-Awstrija mill-Ġermanja.
Iżda r-re Prussjan Frederick William IV ċaħad il-kuruna imperjali li ġiet offruta lilu. Wara s-soppressjoni tar-Rewwixta ta' Mejju, ir-rivoluzzjoni ntemmet fit-23 ta' Lulju, 1849 bil-qbid tal-fortizza ta' Rastatt mit-truppi Prussjani. Il-falliment tal-moviment demokratiku wassal għat-titjira u l-emigrazzjoni tat-Tmienja u Erbgħin u era ta' reazzjoni fl-istati Ġermaniżi.
Fil-bidu tas-snin 60 faqqa' l-kunflitt tal-Prussja mal-Awstrija dwar is-supremazija fil-Konfederazzjoni Ġermaniża (dualiżmu Ġermaniż), li spiċċa bir-rebħa tal-Prussja fil-Gwerra Ġermaniża fl-1866. Il-Konfederazzjoni Ġermaniża ġiet xolta u l-Prussja annesset diversi żoni avversarju tal-gwerra tat-tramuntana u ċ-ċentru tal-Ġermanja. Fl-1866, il-Konfederazzjoni tal-Ġermanja tat-Tramuntana twaqqfet inizjalment bħala alleanza militari taħt il-ħakma Prussjana. Il-kostituzzjoni tagħha tal-1867 għamlitha stat federali sovran u waqqfet il-pedamenti għas-Soluzzjoni Żgħira Ġermaniża.
Imperu Ġermaniż (1871-1918)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg/220px-A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg)
Matul il-Gwerra Franko-Prussjana, l-stati tan-Nofsinhar tal-Ġermanja ssieħbu mal-Konfederazzjoni tal-Ġermanja tat-Tramuntana (1 ta' Jannar 1871). Dan il-gvern federali għalhekk sar l-istat nazzjonali Ġermaniż mingħajr l-Awstrija u l-ewwel stat federali tal-Ġermanja. Fit-18 ta' Jannar, 1871, ir-Re Guglielmu I tal-Prussja aċċetta t-titlu imperjali f’Versailles, li kien irċieva mal-kostituzzjoni l-ġdida. Aktar tard ġie ċċelebrat Jum it-Twaqqif tar-Reich.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Deutsches_Reich_%281871-1918%29-de.svg/220px-Deutsches_Reich_%281871-1918%29-de.svg.png)
Otto von Bismarck, Prim Ministru Prussjan mill-1862, waqqaf l-imperu u sar l-ewwel kanċillier. Il-kostituzzjoni imperjali ta' Bismarck appoġġat il-qawwa tal-monarkija kostituzzjonali, iżda kienet iddisinjata wkoll għall-modernizzazzjoni u kienet ambivalenti; Il-liġijiet dwar l-iskola u ż-żwieġ ċivili kienu parzjalment liberali. Il-vot universali (għall-irġiel) applikat għar-Reichstag. Bismarck mexxa l-Kulturkampf kontra l-Knisja Kattolika, kontra s-Soċjal Demokratiċi approva l-liġijiet soċjalisti tal-1878 u pprova jgħaqqad lill-ħaddiema mal-Istat permezz ta' leġiżlazzjoni soċjali. L-industrijalizzazzjoni għolja fil-Ġermanja kkawżat tkabbir ekonomiku u demografiku, eżodu rurali u żieda wiesgħa fl-istandards tal-għajxien; Il-Ġermanja saret l-akbar ekonomija fl-Ewropa.
Il-politika ta' alleanza ta' Otto von Bismarck kellha l-għan li tiżola lil Franza mill-Ġermanja bħala qawwa semi-eġemonika fl-Ewropa ċentrali. Wara li n-negozjanti u l-assoċjazzjonijiet Ġermaniżi segwew politika kolonjali privata, l-imperu approprja territorji Afrikani fl-1884. Dawn il-kolonji Ġermaniżi kienu magħrufa bħala “żoni protetti.” Minbarra l-entużjażmu kolonjali, kien hemm ukoll xettiċiżmu u ċaħda, kultant anke min-naħa ta' Bismarck. Iż-żoni ġew sfruttati; Xi ħakkiema kolonjali Ġermaniżi wettqu reati kontra nies tal-post, pereżempju fil-ġenoċidju kontra l-Herero u Nama (1904-1908).
Fis-"Sena tat-Tliet Imperaturi" tal-1888, Wilhelm II sar Imperatur tal-Ġermanja u waqqaf l-era ta' Wilhelminianism orjentat lejn il-militar. Huwa talab li r-Reich Ġermaniż jirrikonoxxi l-potenzi l-kbar ta' qabel ("post fix-xemx") u fittex li jistabbilixxi kolonji u flotot ġodda taħt l-imperialiżmu. Madankollu, il-Gran Brittanja issa eskludiet lill-Ġermanja minflok lil Franza f'sistema ta' alleanza ġdida (Triple Entente).
Il-Kriżi ta' Lulju tal-1914 wasslet għall-Ewwel Gwerra Dinjija, gwerra fuq bosta fronti b’telf kbir; Iktar minn żewġ miljun suldat Ġermaniż mietu u madwar 800,000 ċivili mietu bil-ġuħ. Il-gwerra kkawżat ukoll ħafna mwiet u taqlib politiku f’pajjiżi oħra.
Repubblika ta' Weimar (1919-1933)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Karte_des_Deutschen_Reiches%2C_Weimarer_Republik-Drittes_Reich_1919%E2%80%931937.svg/220px-Karte_des_Deutschen_Reiches%2C_Weimarer_Republik-Drittes_Reich_1919%E2%80%931937.svg.png)
Ir-Rivoluzzjoni ta' Novembru u l-proklamazzjoni tar-Repubblika fid-9 ta' Novembru, 1918 mmarkaw it-tmiem tal-Imperu Ġermaniż, li kien ammetta telfa fl-Ewwel Gwerra Dinjija bil-konsenja tiegħu. Wara l-elezzjoni tal-Assemblea Nazzjonali Kostitwenti, li fiha n-nisa setgħu jivvutaw b'mod attiv u passiv għall-ewwel darba, il-Kostituzzjoni ta' Weimar daħlet fis-seħħ fl-14 ta' Awwissu, 1919. Fit-Trattat ta' Paċi ta' Versailles, iċ-Ċessjonijiet importanti tat-territorju, l-Alleati l-okkupazzjoni tar-Rhineland u r-riparazzjonijiet ġew determinati fuq il-bażi tar-responsabbiltà esklussiva tal-Ġermanja għall-gwerra. Din is-sitwazzjoni inizjali ttestjat il-klima politika; L-estremisti tal-lemin xerrdu l-leġġenda tal-ponta f'dahar kontra l-“kriminali ta' Novembru”, li wasslet għal qtil politiku u attentati ta' kolp ta' stat (kolp ta' stat ta' Kapp fl-1920 u ta' Hitler fl-1923). Rewwixti Komunisti bħar-Rewwixta tar-Ruhr fl-1920, il-Battalja ta’ Marzu fil-Ġermanja Ċentrali fl-1921, u r-Rewwixta ta' Hamburg fl-1923 ikkawżaw ukoll instabbiltà. Il-Belġju u Franza użaw ħlasijiet ta' riparazzjonijiet insuffiċjenti bħala raġuni għall-okkupazzjoni tagħhom tar-Ruhr mill-1923 sal-1925.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Ausrufung_Republik_Scheidemann.jpg/220px-Ausrufung_Republik_Scheidemann.jpg)
Fil-qosor "għoxrinijiet tad-deheb" il-kultura iffjorixxiet u, mill-1924, hekk għamlet l-ekonomija. B'aktar minn erba' miljun abitant, Berlin kienet it-tielet l-akbar belt u waħda mill-aktar dinamiċi fid-dinja. Il-prosperità ntemmet fl-1929 bid-Depressjoni l-Kbira; Fl-aqwa tagħha, fl-1932, kien hemm aktar minn sitt miljuni bla xogħol fil-Ġermanja, li ħafna minnhom għexu fil-miżerja. Il-partiti radikali kisbu appoġġ qawwi, u għamilha dejjem aktar diffiċli għall-partiti moderati biex jiffurmaw gvernijiet stabbli. Wara r-rebħa ċara ħafna tas-Soċjalisti Nazzjonali fl-elezzjonijiet tar-Reichstag fl-1930, il-kanċillieri tar-Reich li qed jinbidlu malajr ma kellhomx aktar maġġoranza parlamentari; Il-kabinetti presidenzjali tagħhom kienu jiddependu fuq il-President tar-Reich Paul von Hindenburg u d-digrieti ta' emerġenza tiegħu. Il-politika deflazzjonarja tal-Kanċillier tar-Reich Heinrich Brüning aggravat il-kriżi ekonomika. Is-suċċessur tiegħu Franz von Papen (Ġunju-Novembru 1932) poġġa l-gvern demokratiku tal-Prussja taħt il-kontroll ta' Kummissarju tar-Reich (Preußenschlag) u għamel elezzjonijiet ġodda li fihom is-Soċjalisti Nazzjonali saru saħansitra aktar b'saħħithom.
Il-Kanċillier tar-Reich Kurt von Schleicher ipprova jipprevjeni lil Adolf Hitler milli jasal għall-poter permezz ta '"cross front" ta' unjins u sezzjonijiet tas-Nazzjonalisti, iżda von Papen ikkonvinċa lil Hindenburg riluttanti biex isemmi lil Hitler kanċillier fit-30 ta' Jannar 1933. Fis-27 ta' Frar, seħħ in-Nar tar-Reichstag, li sal-lum għadu mhux solvut, u Hitler approfitta minn dan biex joħroġ l-"Ordinanza tan-Nar tar-Reichstag", li ssospendiet id-drittijiet bażiċi għal żmien indefinit. L-arresti sussegwenti tal-massa ta' avversarji politiċi, speċjalment komunisti u soċjal-demokratiċi, sawru l-elezzjonijiet tar-Reichstag tal-5 ta' Marzu, 1933, li fihom l-NSDAP tilef il-maġġoranza assoluta tiegħu u kompla jiggverna mad-DNVP reazzjonarju. Il-qabda definittiva tal-poter seħħet ftit wara, meta r-Reichstag approva l-Liġi ta' Abilitazzjoni tal-24 ta' Marzu 1933 bil-voti tal-partiti bourgeois, biss kontra l-voti tal-SPD, u b’hekk ħalliet il-leġiżlazzjoni f'idejn il-gvern ta' Hitler.
Dittatorjat Nazzjonali Soċjalista (1933-1945)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Grossdeutsches_Reich_NS_Administration_1944.png/220px-Grossdeutsches_Reich_NS_Administration_1944.png)
Fi ftit xhur, l-NSDAP stabbilixxa stat totalitarju b'parti waħda fir-Reich Ġermaniż taħt it-tmexxija ta 'Adolf Hitler u allinja l-istituzzjonijiet. Nies mhux popolari u avversarji politiċi, speċjalment komunisti, soċjal-demokratiċi u trejdunjonisti, tneħħew mill-awtoritajiet kollha, inbnew l-ewwel kampijiet ta' konċentrament, li bdew fl-1935 taħt is-superviżjoni tal-Ispezzjoni tal-Kampijiet ta' Konċentrament, inħarqu kotba u xogħol artistiku mhux popolari kien imneħħija. Huwa kien malafamat bħala "deġenerat". Il-propaganda Nazista ppenetrat ukoll fil-ħajja privata; It-tfal kienu diġà qed jiġu ppressati biex jingħaqdu ma' organizzazzjonijiet tal-partit. F'Ottubru 1933, Hitler ħabbar l-irtirar tal-Ġermanja mil-Lega tan-Nazzjonijiet. Huwa assigura l-ħakma tiegħu internament billi kellu l-avversarji interni tal-partit u l-ex sħabi maqtula waqt il-qtil ta' Röhm fit-30 ta' Ġunju 1934, li permezz tiegħu l-SA saret bla setgħa favur l-SS, li kienu leali bis-sħiħ lejn Hitler. Huwa kien ħalef personalment fit-tmexxija mill-ġeneri tar-Reichswehr. Il-Gestapo intużat bħala pulizija politika biex tiġġieled kontra l-avversarji politiċi u ideoloġiċi.
Mill-bidu, Hitler kellu żewġ għanijiet, gwerra ta 'aggressjoni u annihilation biex jinħoloq "Lebenraum fil-Lvant" u l-persekuzzjoni tal-Lhud, li bdiet b'diskriminazzjoni, umiljazzjoni u esklużjoni u spiċċat bħala "soluzzjoni finali għall-kwistjoni Lhudija". fl-Olokawst. Fl-1934 il-Wehrmacht bdiet tirriarma. Politika monetarja espansjonali u ekonomija tad-dejn kienu mmirati lejn gwerra bikrija. Il-programm Reinhardt naqqas il-qgħad; Dan ġie riċevut mill-popolazzjoni bħala t-twettiq ta 'wegħdiet ekonomiċi. Is-sitwazzjoni tal-Lhud Ġermaniżi saret dejjem agħar; Il-Liġijiet ta' Nuremberg tal-1935 ikkastigaw b’mod sever ir-relazzjonijiet bejn “Arjani” u Lhud bħala “diżunur razzjali”. Il-Lhud tilfu l-uffiċċji pubbliċi kollha, ġew ippersegwitati b'mod arbitrarju, insterqu u rikatt, u fl-aħħar mill-aħħar ipprojbiti milli jaħdmu għal kollox, u l-proprjetà Lhudija ġiet Arjanizzata. Il-Lhud kienu wkoll dejjem aktar mibgħuta fil-kampijiet ta' konċentrament. Ħafna ddeċidew li jemigraw, iżda l-maġġoranza baqgħu fil-Ġermanja.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Bundesarchiv_B_285_Bild-04413%2C_KZ_Auschwitz%2C_Einfahrt.jpg/220px-Bundesarchiv_B_285_Bild-04413%2C_KZ_Auschwitz%2C_Einfahrt.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Koeln_1945.jpg/220px-Koeln_1945.jpg)
L-ideoloġija razzista Nażista biex tinħoloq "komunità nazzjonali" "b'saħħitha" (cf. razza kaptan) kienet diretta kontra żewġ gruppi oħra, ir-Roma u s-Slavi, bħala "subuman". Mhux meqjusa bħala "razza barranija," iżda bħala theddida għas-"saħħa" tal-"korp nazzjonali," omosesswali, nies b'diżabbiltà, u "nies antisoċjali" ġew ukoll ffastidjati u maqtula mir-reġim. Fl-istess ħin, ir-reġim iċċelebra suċċessi ta' propaganda; Fl-1936, il-Logħob Olimpiku tejbu r-reputazzjoni barra l-pajjiż u r-Rhineland demilitarizzat kien okkupat. L-espansjoni bdiet bl-annessjoni sfurzata tal-Awstrija f'Marzu 1938, u wara l-Ġermanja saret magħrufa bħala l-Kbir Reich Ġermaniż. Il-Ftehim ta' Munich ta' Ottubru, 1938 issiġilla l-annessjoni tas-Sudetenland. Bix-xoljiment tar-Repubblika Ċekoslovakka f'Marzu 1939, Hitler kiser il-wegħda tiegħu li s-Sudetenland kienet l-aħħar talba territorjali tiegħu. Dan għamilha ċara li l-politika ta' appeasement tal-qawwiet tal-Punent lejn il-Ġermanja kienet żball.
Wara li r-Reich Ġermaniż beda l-invażjoni tiegħu tal-Polonja fl-1 ta' Settembru, 1939, il-Gran Brittanja, il-Kanada, l-Awstralja, l-Indja, New Zealand, l-Afrika t’Isfel, u Franza ddikjaraw gwerra lill-Ġermanja. It-Tieni Gwerra Dinjija kkawżat bejn 55 u 60 miljun mewt f’sitt snin. Il-Ġermanja inizjalment kisbet xi suċċessi militari magħrufa bħala "Blitzkrieg". Il-Polonja kienet maqsuma bejn Hitler u Stalin fil-Patt ta’ Non-Aggressjoni, il-Wehrmacht imbagħad nediet l-armati tagħha lejn il-punent, attakkat lid-Danimarka u n-Norveġja fil-“Weserübung” u l-istati newtrali tal-Lussemburgu, il-Belġju u l-Olanda fil-“Kampanja tal-Punent”. , u Okkupat żoni kbar f'sitt ġimgħat fl-1940 Partijiet ta 'Franza. Il-popolarità ta' Hitler laħqet il-quċċata tagħha.
Anke qabel ma bdiet il-gwerra, it-Tielet Reich intensifika l-persekuzzjoni tiegħu tal-Lhud. Matul is-sena 1938, il-Lhud Ġermaniżi ġew esklużi mill-ħajja ekonomika u mċaħħda mill-proprjetà tagħhom permezz ta 'diversi regolamenti. Fid-9 ta' Novembru, 1938, il-ħwienet u s-sinagogi Lhud kienu meqruda waqt il-pogroms ta' Novembru. Fl-1941, il-Lhud kienu pprojbiti milli jitilqu mill-pajjiż. Minn dakinhar 'l quddiem kellhom jilbsu l-"Istilla Lhudija" u bdew il-qtil sistematiku tagħhom fl-isfera ta' influwenza Ġermaniża kollha. Ħafna mietu f'xogħol furzat minħabba kura inadegwata u epidemiji. L-SS, li kienet primarjament responsabbli għall-eżekuzzjoni, waqqfu kampijiet ta' sterminazzjoni f'territorju ta' qabel Pollakk jew Sovjetiku, fejn il-biċċa l-kbira tal-vittmi, miġjuba minn karozzi tal-bhejjem, kienu immedjatament issikkati bil-gass (ara Aktion Reinhardt). Aktar minn miljun ruħ inqatlu fil-kmamar tal-gass u l-krematorji tal-kamp ta' konċentrament ta' Auschwitz biss. B’kollox, in-numru ta' Lhud maqtula jammonta għal mill-inqas sitt miljuni.
Operazzjoni Barbarossa bdiet fit-22 ta' Ġunju, 1941. L-armata Ġermaniża mxiet lejn il-kapitali Sovjetika u twaqqfet fil-Battalja ta' Moska f'Diċembru 1941. Wara li l-Imperu alleat tal-Ġappun (→ Axis Powers) attakka lill-flotta Amerikana Fl-attakk fuq Pearl Harbor fl-istess xahar, il-Ġermanja ddikjarat ukoll gwerra lill-Istati Uniti tal-Amerika. In-nuqqas ta 'riżorsi u s-saħħa ta' l-għadu superjuri malajr wasslu għal bidla fil-gwerra, li mmanifesta ruħha fil-Battalja mitlufa ta 'Stalingrad bl-annihilation sħiħa tas-6 Armata Ġermaniża. Aktar ma saret it-telfa inevitabbli, iktar saret il-politika domestika ħarxa. Fid-diskors tiegħu fil-Palazz tal-Isport fit-18 ta' Frar, 1943, Joseph Goebbels ipproklama “gwerra totali,” hekk kif l-armati Ġermaniżi rtiraw kważi fuq il-fronti kollha u bosta bliet Ġermaniżi ġew meqruda mill-bumbardamenti. Meta l-armati Sovjetiċi kienu diġà ħadu l-kapitali fil-Battalja ta' Berlin, Hitler ħadu ħajtu fil-Führerbunker fit-30 ta' April, 1945. Fit-8 ta' Mejju, il-Wehrmacht ċediet mingħajr kundizzjonijiet u fit-23 ta' Mejju, 1945 l-aħħar gvern tar-Reich ġie arrestat fiż-żona speċjali ta' Mürwik, ħdejn Flensburg. Il-mexxejja politiċi, militari u ekonomiċi li baqgħu ħajjin ġew ipproċessati fil-Proċessi ta' Nuremberg għar-responsabbiltà individwali tagħhom għal delitti tal-gwerra u delitti kontra l-umanità.
Il-Ġermanja taħt l-okkupazzjoni Alleata (1945-1949)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Potsdam_Conference_group_portrait%2C_July_1945.jpg/220px-Potsdam_Conference_group_portrait%2C_July_1945.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Map-Germany-1947.svg/220px-Map-Germany-1947.svg.png)
Il-Ġermanja kienet maqsuma fi ħdan il-fruntieri tal-31 ta' Diċembru, 1937; Fil-5 ta' Ġunju 1945, l-erba’ poteri rebbieħa – l-Istati Uniti, l-USSR, il-Gran Brittanja u finalment Franza – iddefinixxew żoni ta' okkupazzjoni u mbagħad eżerċitaw is-sovranità fiż-żoni rispettivi tagħhom fil-punent tal-linja Oder - Neisse u flimkien permezz ta' Kmand Alleat fuq Greater. Berlin. It-Territorji tal-Lvant Ġermaniżi, kwart tat-territorju tar-Reich u abitati minn ħamsa tal-popolazzjoni tar-Reich, kienu diġà tqiegħdu taħt l-amministrazzjoni tar-Repubblika Popolari Pollakka qabel it-tmiem tal-gwerra wara l-konkwista tagħha mill-Armata l-Ħamra, u fl- fit-tramuntana tal-Prussja tal-Lvant dik tal-Unjoni Sovjetika (Oblast ta' Kaliningrad). Fuq ħeġġa ta' Stalin, il-poteri tal-Punent approvaw dan fil-Ftehim ta' Potsdam, kif ukoll it-tkeċċija tal-Ġermaniżi mill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Ir-Repubblika tal-Awstrija ġiet restawrata għall-fruntieri tagħha tal-1938 u wkoll maqsuma f'erba 'żoni ta' okkupazzjoni. Fl-1946/1947, is-Saarland ġie separat mit-territorju okkupat u mqiegħed taħt amministrazzjoni Franċiża diretta.
Inizjalment, l-erba 'poteri ppruvaw jiżviluppaw politika ta' okkupazzjoni komuni. Kien hemm qbil dwar id-demilitarizzazzjoni, id-denazifikazzjoni u ż-żarmar tal-kartelli; Il-mistoqsija dwar x'kienet tfisser demokrazija żvelat differenzi bejn l-Unjoni Sovjetika u l-poteri tal-Punent, li intensifikaw meta bdiet il-Gwerra Bierda. Fit-tliet żoni tal-punent, l-Alleati tal-Punent ssuġġettaw l-industrija tal-minjieri, li kienet importanti għar-rikostruzzjoni, għall-Istatut tar-Ruhr. Bir-riforma monetarja ta' Ġunju, 1948 u l-abolizzjoni simultanja ta' prezzijiet fissi u l-ġestjoni, id-direttur ekonomiku taż-żoni tal-punent, Ludwig Erhard, immarka bidla ekonomika partikolarment psikoloġikament sinifikanti; Bir-riforma monetarja fiż-żona tal-Ġermanja okkupata mis-Sovjetiċi li segwew ftit jiem wara u l-imblokk ta' Berlin mill-USSR, is-separazzjoni bejn il-Lvant u l-Punent żdiedet.
Repubblika Federali tal-Ġermanja u GDR (1949-1990)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Deutschland_Bundeslaender_1957.png/220px-Deutschland_Bundeslaender_1957.png)
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja twaqqfet fit-23 ta' Mejju, 1949 fit-tliet żoni ta' okkupazzjoni tal-punent u l-Liġi Bażika daħlet fis-seħħ bħala kostituzzjoni proviżorja, li l-preambolu tagħha kien fih ir-rekwiżit ta' riunifikazzjoni matul perjodu tranżitorju; Bonn saret is-sede tal-gvern. Erba’ xhur u nofs wara, ir-Repubblika Demokratika Ġermaniża twaqqfet fiż-żona okkupata mis-Sovjetiċi. Iż-żewġ stati raw lilhom infushom bħala parti mill-kontinwità ta' stat Ġermaniż kollu u ma għarfux lill-ieħor. It-tnejn baqgħu taħt il-kontroll tal-forzi tal-okkupazzjoni. Bl-integrazzjoni fl-alleanzi militari opposti tan-NATO u t-Trattat ta' Varsavja, huma kisbu l-indipendenza formali fl-1955 (ara t-Trattati ta' Pariġi, id-Dikjarazzjoni tas-Sovranità tal-USSR għall-GDR). Il-prerekwiżit għal dan kien li f'Lulju 1951 it-tliet potenzi tal-Punent iddeċidew li jtemmu formalment l-istat ta 'gwerra mal-Ġermanja; L-Unjoni Sovjetika ma ddikjaratx qabel Jannar 1955, u wara segwew stati oħra tal-Ewropa tal-Lvant. L-Alleati baqgħu responsabbli għall-Ġermanja kollha kemm hi u d-drittijiet tagħha f'Berlin.
Filwaqt li fil-GDR ġiet stabbilita ekonomija ppjanata kkontrollata mill-istat, ir-Repubblika Federali għażlet l-hekk imsejħa ekonomija tas-suq soċjali bi ftit influwenza statali. Il-qawwa ta' okkupazzjoni Sovjetika ħolqot kundizzjonijiet inizjali diffiċli fil-GDR b'talbiet għoljin għal riparazzjonijiet (speċjalment id-dekummissjonar), filwaqt li fir-Repubblika Federali beda "miraklu ekonomiku" b'għajnuna barranija (Pjan Marshall), li wassal għal rati ta' tkabbir għoli sostnuti, impjieg sħiħ. . u l-prosperità.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Berlinermauer.jpg/220px-Berlinermauer.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Bundesarchiv_Bild_183-1989-1118-028%2C_Berlin%2C_Grenz%C3%BCbergang_Bornholmer_Stra%C3%9Fe.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1989-1118-028%2C_Berlin%2C_Grenz%C3%BCbergang_Bornholmer_Stra%C3%9Fe.jpg)
Fil-Punent, bliet ġodda u mibnija mill-ġdid kienu bbażati fuq il-Karta ta' Ateni (CIAM) tal-1933, filwaqt li fil-Lvant is-16-il prinċipju tal-iżvilupp urban, żviluppati skont il-mudell Sovjetiku, saru vinkolanti. B'riżultat ta' dan, ir-rikostruzzjoni fiż-żewġ stati Ġermaniżi segwiet il-mudell tal-belt favur il-karozzi. Żoni residenzjali u kummerċjali spiss kienu separati minn xulxin. Minn dakinhar ’il quddiem, ġew ippjanati wkoll bosta bliet suburbani bis-satellita (“bliet rieqda”). Dan it-tip ta' żvilupp urban kien rikonoxxut mill-bidu bħala mhux korrett.
Il-Purtiera tal-Ħadid li qasmet l-Ewropa Ċentrali wkoll qasmet il-Ġermanja; L-emigrazzjoni kontinwa ta' nies speċjalment żgħażagħ u bi kwalifiki għolja wasslet biex il-GDR tagħlaq dejjem aktar il-fruntiera interna Ġermaniża sakemm fl-1961, taħt l-eks segretarju ġenerali tas-SED Walter Ulbricht, ingħalqet kompletament bil-bini tal-Ħajt ta' Berlin, li saħansitra għamel kuntatti tal-Familja. bejn il-Ġermanja tal-Punent u tal-Lvant huma diffiċli ħafna. Kull min ipprova jaħrab mir-Repubblika xorta waħda kien detenut bil-forza (ara l-ordni ta' eżekuzzjoni, imwiet fil-fruntieri u l-ħitan).
F'termini ta' politika barranija, il-Kanċillier Konrad Adenauer imbuttat għall-integrazzjoni tal-Punent u l-parteċipazzjoni fl-unifikazzjoni ekonomika tal-Ewropa tal-Punent għar-Repubblika Federali parzjalment sovrana, li tibda bl-Unjoni Montan fl-1952. forza tal-integrazzjoni Ewropea. F'Settembru 1950, il-GDR saret membru sħiħ tal-Kunsill tal-Lvant għall-Assistenza Ekonomika Reċiproka (RGW).
Fi ħdan il-GDR, is-soċjaliżmu sar vinkolanti mill-partit statali SED u organizzazzjonijiet tal-massa bħall-FDJ; Ma kienx għad baqa' elezzjonijiet ħielsa u r-rewwixta tas-17 ta' Ġunju, 1953 ġiet imrażżna. L-opinjonijiet dissidenti ġew ippersegwitati permezz ta' ċensura u sorveljanza estensiva mill-pulizija sigrieta, is-Sigurtà tal-Istat; Il-protesta kontra dan qamet f'moviment dissidenti u tad-drittijiet ċivili, li sar radikalizzat bl-espatrijazzjoni ta' Wolf Biermann fl-1976. Fir-Repubblika Federali, li kienet qed tilliberalizza permezz tal-Punent, it-talbiet għal bidla soċjali u rikonċiljazzjoni żdiedu mal-passat, filwaqt li l-elites Nażisti baqgħet fil-biċċa l-kbira bla tfixkil, speċjalment mill-moviment tal-istudenti tal-Ġermanja tal-Punent tas-sittinijiet. Tfaċċat oppożizzjoni extra-parlamentari kontra l-koalizzjoni kbira ffurmata fl-1966 bil-liġijiet ta' emerġenza tagħha. Il-koalizzjoni soċjali-liberali taħt Willy Brandt espandiet l-istat soċjali u l-libertajiet soċjali mill-1969; Il-“New Ostpolitik”, li kellha l-għan li tnaqqas it-tensjonijiet mal-Ewropa tal-Lvant, qalgħet lil Brandt il-Premju Nobel għall-Paċi fl-1971 u kritika mill-konservattivi.
Fl-1973, ir-Repubblika Federali u l-GDR saru stati membri tan-NU. Minbarra l-problemi tal-provvista li qed jikbru (ekonomija ta 'skarsezza), l-ekonomija ppjanata tal-GDR kellha tlaħħaq ma' bidliet demografiċi, li għalihom Erich Honecker, li ddeċidiet mill-1971 sal-1989, wieġeb b'appoġġ massiv tal-familja. Il-politika tal-GDR għan-nisa u l-familja, kif ukoll l-ugwaljanza u s-sigurtà soċjali miksuba, huma kkunsidrati parzjalment ta' suċċess. Is-snin sebgħin fir-Repubblika Federali kienu kkaratterizzati minn żieda fid-dejn u l-qgħad wara l-kriżi taż-żejt u t-terrur mill-fazzjoni tax-xellug radikali tal-Armata l-Ħamra. Il-Kanċillier Helmut Schmidt (SPD) tilef l-appoġġ fil-partit tiegħu minħabba l-appoġġ tiegħu għad-deċiżjoni doppja tan-NATO - attakkat mill-moviment għall-paċi, parti mill-Movimenti Soċjali Ġodda emerġenti - u ġie sostitwit fl-1982 minn Helmut Kohl (CDU ), li kellu l-opportunità biex tgħaqqad mill-ġdid il-Ġermanja fl-1989.
L-iskuntentizza tal-popolazzjoni tal-GDR kien żdied minħabba t-tqabbil kostanti tas-sistemi appoġġjati mit-televiżjoni tal-Punent. Fl-aħħar tas-snin tmenin, bil-politika riformista ta' Mikhail Gorbachev fl-Unjoni Sovjetika, ġie ffurmat ukoll moviment ta' protesta fil-GDR, li fil-ħarifa tal-1989 għamel pressjoni fuq il-mexxejja politiċi tal-GDR mdgħajfa permezz ta’ moviment ta' ħruġ permezz tal-Ħadid Proċess, li kienet mimlija toqob, u permezz ta' dimostrazzjonijiet tal-massa (“Aħna l-poplu”) u wasslu għar-riżenja ta' Honecker. Fid-9 ta' Novembru, 1989, l-għoti tal-libertà tal-moviment mit-tmexxija tal-GDR wasslet għal stampede tal-massa u l-ftuħ tal-qsim tal-fruntiera tal-Ħajt ta' Berlin. Ibda bil-programm ta' għaxar punti tiegħu ta' Novembru tard, Kohl idderieġa l-avvenimenti lejn l-għaqda nazzjonali ("Aħna poplu wieħed") filwaqt li żamm rabtiet militari u politiċi mal-Punent. Fl-ewwel elezzjonijiet ħielsa għall-Kamra tal-Poplu fit-18 ta' Marzu, 1990, rebħet l-alleanza tal-partit “Alleanza għall-Ġermanja”, immexxija mis-CDU tal-Lvant, li ttamat għal riunifikazzjoni rapida. Dan ġie nnegozjat fix-xhur ta' wara fit-Trattat ta' Unifikazzjoni u mar-rappreżentanti tal-Alleati fi ħdan il-qafas tat-“Żewġ u Erba’ Taħditiet”.
Il-Ġermanja riunifikata (mill-1990)
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/BRD.png/220px-BRD.png)
Ir-riunifikazzjoni Ġermaniża tlestiet fit-3 ta' Ottubru, 1990 bl-adeżjoni tal-GDR mar-Repubblika Federali tal-Ġermanja; Din il-ġurnata tal-għaqda Ġermaniża saret festa nazzjonali. It-Trattat Two Plus Four, li daħal fis-seħħ fl-1991, fl-aħħar solviet il-kwistjoni Ġermaniża: l-erba 'poteri rrinunzjaw is-setgħat sovrani tagħhom, it-truppi tagħhom ħallew il-pajjiż fl-aħħar tal-1994, u l-Ġermanja riunifikata rċeviet is-sovranità statali sħiħa tagħha. Huwa wiegħed li jiddiżarma massimu ta' 370,000 suldat. Bit-trattat tal-fruntiera bejn il-Ġermanja u l-Polonja ffirmat f'Varsavja fl-14 ta' Novembru, 1990, il-Ġermanja rrikonoxxiet il-fruntiera Oder-Neisse; It-territorju lejn il-lvant eventwalment sar Pollakk taħt il-liġi internazzjonali. Dan kien ikkumplimentat minn politika ta' rikonċiljazzjoni mal-ġirien tagħha tal-Lvant, l-ewwel mal-Polonja fl-1991 u mbagħad mar-Repubblika Ċeka fl-1997. F'termini ta 'politika barranija, il-gvern federali tal-Kanċillier Kohl sostna integrazzjoni aktar profonda mal-formazzjoni tal-Unjoni Ewropea, l-espansjoni sussegwenti tal-UE lejn il-lvant, u l-introduzzjoni tal-ewro.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/SoziodemographieDeutschlandsNachDerWiedervereinigung.png/220px-SoziodemographieDeutschlandsNachDerWiedervereinigung.png)
Il-Bundestag għamel lil Berlin il-kapitali fl-1991, li għaliha marru l-gvern u l-parlament fl-1999 (ara l-bini tar-Reichstag u d-distrett tal-gvern). Wara żieda qawwija fir-riunifikazzjoni qasira, id-disgħinijiet kienu kkaratterizzati minn staġnar ekonomiku, qgħad tal-massa, u "riforma b'lura." B'mod partikolari, il-pajjiżi l-ġodda ma żviluppawx malajr kemm mistenni wara l-introduzzjoni tal-ekonomija tas-suq (“pajsaġġi li jiffjorixxu”). Mill-1991 sal-1993 kien hemm mewġa ta' rewwixti kontra dawk li jfittxu l-ażil. Kien biss fis-snin 2000 li l-istati l-ġodda stabbilizzaw soċjalment u ekonomikament.
Fl-elezzjoni federali tal-1998, il-koalizzjoni iswed-isfar ta' Kohl tilfet il-maġġoranza tagħha fil-Bundestag, l-ex partiti tal-oppożizzjoni SPD u Alliance 90/The Greens iffurmaw l-ewwel koalizzjoni aħmar-aħdar taħt il-Kanċillier Gerhard Schröder (SPD), li kkawża bidliet profondi fil- politika soċjali, tal-pensjoni u tas-saħħa. L-ekoloġija saret aktar importanti, pereżempju mal-bidu tat-tneħħija gradwali tal-enerġija nukleari. Il-liberalizzazzjonijiet soċjo-politiċi inkludew il-liġi tal-unjoni ċivili u liġi ġdida taċ-ċittadinanza. L-ewwel missjoni ta' ġlieda mis-suldati Ġermaniżi mit-Tieni Gwerra Dinjija – fil-Gwerra tal-Kosovo fl-1999 – immarkat bidla fil-politika barranija. Wara l-attakki terroristiċi tal-11 ta' Settembru, 2001, Schröder assigura lill-Istati Uniti b’“solidarjetà bla restrizzjonijiet”; Il-Ġermanja pparteċipat fil-Gwerra tal-Afganistan, iżda mhux fil-Gwerra tal-Iraq, li għamlet lill-"Kanċillier tal-paċi" Schröder popolari.
It-tieni mandat ta' Schröder mill-2002 kien ikkaratterizzat mill-Aġenda 2010 u r-riformi assoċjati tas-suq tax-xogħol tal-kunċett Hartz. Il-benefiċċji soċjali għall-persuni qiegħda tnaqqsu u marbuta ma' miżuri ta' appoġġ individwali, li dawk affettwati qiesu bħala inġusti. Dan wassal għal protesti madwar il-Ġermanja u indirettament għal elezzjoni federali bikrija fl-2005, u wara Angela Merkel (CDU) daħlet fil-gvern bħala l-ewwel kanċillier mara tal-Ġermanja. Il-koalizzjoni kbira tiegħu ffaċċjat fallimenti bankarji matul il-kriżi finanzjarja globali u r-riċessjoni kbira li segwiet. Wara li għelbet dan, il-Ġermanja esperjenzat boom ekonomiku sostnut u tnaqqis sostnut fil-qgħad. Minn dakinhar 'l hawn, il-kriżi tal-euro (li bdiet fl-2010) u l-kriżi tar-refuġjati fl-Ewropa li bdiet fl-2015 irrappreżentaw l-aktar sfidi politiċi importanti, li l-isplużjoni ekonomika għamlithom ħafna aktar faċli biex jingħelbu. Madankollu, iż-żewġ avvenimenti wasslu wkoll għal diskrezzjoni soċjali konsiderevoli u tisħiħ tal-movimenti Iżlamofobiċi u xettiċi tal-UE (Pegida, Alternattiva għall-Ġermanja). Bil-legalizzazzjoni taż-żwiġijiet bejn persuni tal-istess sess, l-introduzzjoni tat-tielet sess fiż-żwiġijiet ċivili, u t-twaqqif tal-konskrizzjoni fil-Bundeswehr, il-Ġermanja stinkat għal liberalizzazzjoni akbar tas-soċjetà tagħha.
Angela Merkel temmet l-aħħar mill-erba' mandati tagħha fil-kariga matul il-pandemija tal-COVID-19, li għaliha l-Ġermanja wieġbet b'restrizzjonijiet temporanji fuq il-ħajja ekonomika, kulturali u pubblika u kkumbattuha bi programmi nazzjonali ta' tilqim, inkluż il-vaċċin ġdid tal-mRNA tozinameran żviluppat fil-Ġermanja. beda. Il-maġġoranza l-kbira tal-Ġermaniżi appoġġaw il-miżuri biex tiġi miġġielda l-pandemija. Madankollu, minn naħa waħda, il-pandemija żvelat tfixkil soċjali u ekonomiku fi ħdan is-soċjetà Ġermaniża, is-sistema tal-kura tas-saħħa Ġermaniża, u r-ritard teknoloġiku tal-Ġermanja meta mqabbla ma 'pajjiżi oħra tal-Punent. Min-naħa l-oħra, movimenti ta' protesta mmobilizzati kontra miżuri biex tiġi miġġielda l-pandemija u indirizzaw speċifikament il-biżgħat tal-popolazzjoni rigward it-tilqim. Wara l-elezzjoni federali tal-2021, Merkel ġiet sostitwita minn Olaf Scholz (SPD) u s-CDU, li qabel kienu ggvernaw f'koalizzjoni, b'koalizzjoni aħmar-aħdar-isfar. Dan ikompli t-trasformazzjoni diġitali tal-Ġermanja kif ukoll it-transizzjoni tat-trasport u l-enerġija lejn sorsi ta' enerġija sostenibbli li bdew minħabba t-tibdil fil-klima.
L-attakk Russu fuq l-Ukrajna fl-2022 wassal għal sanzjonijiet ekonomiċi estensivi mill-Punent kontra r-Russja, li fiha pparteċipat ukoll il-Ġermanja. Fost affarijiet oħra, il-Ġermanja waqqfet l-ikkummissjonar tal-pipeline tal-gass Nord Stream 2. L-ekonomija Ġermaniża, li kienet saret dipendenti fuq il-gass Russu, kellha taċċetta inflazzjoni qawwija fis-settur tal-enerġija. Il-Ġermanja appoġġat lill-Ukrajna finanzjarjament u bil-provvista ta' armi li jiswew diversi biljuni ta' ewro, kif ukoll permezz ta' taħriġ militari ta' suldati Ukraini fuq art Ġermaniża fi ħdan il-qafas tal-Missjoni ta' Assistenza Militari tal-Unjoni Ewropea għall-Ukrajna. Aktar minn miljun refuġjat tal-gwerra Ukraini fittxew protezzjoni fil-Ġermanja. L-Ukraini fil-Ġermanja saru (mill-aħħar tal-2022) it-tieni l-akbar grupp ta' popolazzjoni barranija, wara t-Torok fil-Ġermanja.
Politika
[immodifika | immodifika s-sors]Fundazzjoni tal-stat
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Berlin_Reichstag_BW_1.jpg/220px-Berlin_Reichstag_BW_1.jpg)
Skont id-duttrina prevalenti u l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti Kostituzzjonali Federali, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja bħala Stat u suġġett tad-dritt internazzjonali hija identika għall-Imperu Ġermaniż u l-predeċessur tiegħu, il-Konfederazzjoni tal-Ġermanja tat-Tramuntana, u għalhekk ilha fil-kontinwità tal-istat minn mindu 'l hawn. 1867 (ara Sitwazzjoni legali tal-Ġermanja wara l-1945). Kostituzzjonijiet storikament differenti jipprovdu informazzjoni dwar l-awto-immaġni tal-istat rispettiv. Wara li l-Ġermanja ġiet okkupata mill-Erbgħa Poteri, il-poteri rebbieħa tat-Tieni Gwerra Dinjija, fl-1945, il-Liġi Bażika tar-Repubblika Federali ħarġet fil-Ġermanja tal-Punent ġiet ipproklamata fit-23 ta' Mejju, 1949 u daħlet fis-seħħ l-għada. L-ambitu tiegħu kien limitat mid-diviżjoni tal-Ġermanja u, sal-1955, mill-Istatut tal-Okkupazzjoni. Fil-parti tal-Lvant tal-Ġermanja, il-GDR twaqqfet bħala stat indipendenti fis-7 ta' Ottubru, 1949 u rċeviet kostituzzjoni li ġiet sostitwita fl-1968 u riveduta fl-1974. Il-Liġi Bażika tilfet il-karattru proviżorju tagħha bir-riunifikazzjoni u l-GDR daħlet fl-ambitu tagħha ta' applikazzjoni fit-3 ta' Ottubru, 1990. Bit-tmiem tar-responsabbiltà ta' Erba' Qawwa, il-Ġermanja magħquda kisbet sovranità sħiħa.
Territorju nazzjonali
[immodifika | immodifika s-sors]It-territorju nazzjonali tal-Ġermanja jirriżulta mit-totalità tat-territorji nazzjonali tal-pajjiżi tagħha. It-territorju ġie estiż darbtejn bl-adeżjoni skont l-Artikolu 23 sentenza 2 tal-verżjoni l-antika tal-Liġi Bażika: fl-1957 biex jinkludi s-Saarland, fl-1990 biex jinkludi ż-żona tal-adeżjoni tal-GDR u Berlin (parti tal-Lvant ta' Berlin u tal-Punent parti). -Staaken).
Iż-żona ekonomika esklussiva fl-ibħra tat-Tramuntana u tal-Baltiku mhijiex parti mit-territorju nazzjonali. Il-kors tal-fruntiera tal-istat issa huwa ffissat, ħlief f'xi partijiet tal-Lag ta' Constance.
L-uniku condominium eżistenti fil-Ġermanja huwa t-territorju konġunt Ġermaniż-Lussemburgiż, li jifforma x-xmajjar Moselle, Sauer u Our fuq il-fruntiera bejn il-Gran Dukat tal-Lussemburgu u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja (ma 'l-stati ta' Rhineland-Palatinate u Saarland). Din tmur lura għall-Att tal-Kungress ta' Vjenna tad-9 ta' Ġunju, 1815, li r-regoli tiegħu ġew ikkonfermati fi trattat tal-fruntiera fl-1984. Iż-żona hija l-unika żona mhux inkorporata fl-stati ta' Rhineland-Palatinate u Saarland.
Il-kwistjoni tal-fruntiera bejn il-Ġermanja u l-Olanda fiż-żona Ems - Dollart (→ Reġjun Ems Dollart) għadha kontroversjali minħabba li ż-żewġ stati ġirien iżommu l-pożizzjonijiet legali inkompatibbli tagħhom fuq il-fruntiera. Fi ħdan il-Ġermanja, it-tqassim tal-fruntieri statali bejn Schleswig-Holstein, is-Sassonja t'Isfel u possibbilment Hamburg fiż-żona ta' Lower Elbe ma ġiex iċċarat b'mod konklużiv. L-Istati rregolaw responsabbiltajiet amministrattivi u ġudizzjarji għal dan il-qasam permezz ta' ftehimiet amministrattivi u trattati internazzjonali, iżda s-sovranità territorjali mhijiex iċċarata. It-tilwima bejn l-istati ta' Baden-Württemberg u Hesse dwar l-affiljazzjoni kostituzzjonali tal-muniċipalità ta’ Bad Wimpfen, inkorporata f’Baden-Württemberg, lanqas ma ġiet iċċarata għal kollox.
Partijiet esklussivi tat-territorju nazzjonali Ġermaniż huma Büsingen fuq ir-Rhine ta' Fuq f'Baden-Württemberg, li hija mdawra mill-Isvizzera u li tappartjeni għat-territorju doganali Żvizzeru, kif ukoll xi żoni żgħar ta' North Rhine-Westphalia li huma separati miż-żona ewlenija ta' Il-Ġermanja mill-binarju Belġjan Vennbahn, li huwa wiesa' ftit metri.
Sistema politika
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Politisches_System_Deutschlands_neu.svg/220px-Politisches_System_Deutschlands_neu.svg.png)
Il-Liġi Bażika (GG) hija l-kostituzzjoni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Il-kap tal-istat huwa l-president federali, li l-funzjonijiet tiegħu huma prinċipalment rappreżentattivi. Huwa elett mill-Assemblea Federali. Huwa segwit f'termini ta' protokoll mill-president tal-Bundestag Ġermaniż, il-Kanċillier federali, l-aġent president tal-Bundesrat, li jirrappreżenta lill-president federali, u l-president tal-Qorti Kostituzzjonali Federali. Is-sede tal-korp kostituzzjonali federali hija l-kapitali federali, Berlin (l-artikolu 3, paragrafu 3, il-Liġi ta' Berlin/Bonn).
L-Artikolu 20 GG jistipula - garantit mill-klawsola ta' l-eternità - li l-Ġermanja għandha torganizza ruħha bħala Stat demokratiku, soċjali, kostituzzjonali u federali. Is-sistema tal-gvern hija demokrazija parlamentari. Il-federalità hija maqsuma f'żewġ livelli fis-sistema politika: il-livell federali, li jirrappreżenta l-istat kollu tal-Ġermanja esternament, u l-livell statali, li jeżisti f'kull wieħed mis-16-il stat federali. Kull livell għandu l-korpi statali tiegħu stess tal-eżekuttiv (fergħa eżekuttiva), leġiżlattiva (fergħa leġiżlattiva) u ġudizzjarja (fergħa ġudizzjarja). L-istati, min-naħa tagħhom, jiddeterminaw l-ordni tal-bliet u l-komunitajiet tagħhom; Pereżempju, ħames pajjiżi huma maqsuma f'total ta' 22 distrett amministrattiv. Il-pajjiżi taw lilhom infushom il-kostituzzjonijiet tagħhom; Fil-prinċipju għandhom kwalità statali, iżda huma suġġetti limitati tal-liġi internazzjonali li huma permessi biss jikkonkludu t-trattati tagħhom stess ma' stati oħra bil-kunsens tal-gvern federali (Art. 32 Para. 3, Art. 24 Para. 1 GG) . Ir-Repubblika Federali tista' titqies bħala l-unjoni kostituzzjonali ta' l-stati federati tagħha u biss imbagħad tikseb karattru statali, jiġifieri, hija stat federali fil-veru sens.
Leġiżlatura
[immodifika | immodifika s-sors]Il-korpi leġiżlattivi tal-gvern federali huma l-Bundestag Ġermaniż, il-Bundesrat u, f'każ ta' difiża, il-Kumitat Konġunt taħt kundizzjonijiet oħra. Il-liġijiet federali huma approvati mill-Bundestag b'maġġoranza sempliċi. Dawn isiru effettivi jekk il-Kunsill Federali ma jkunx qajjem oġġezzjonijiet jew approvahom (art. 77 GG). Huwa possibbli biss li tiġi emendata l-Liġi Bażika b'maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri tal-Bundestag u l-Bundesrat (Art. 79, paragrafu 2 GG). Fl-istati federali, il-parlamenti statali jiddeċiedu l-liġijiet tal-istat federali tagħhom. Għalkemm il-membri parlamentari mhumiex suġġetti għal struzzjonijiet skont il-Liġi Bażika (l-Artikolu 38 tal-Liġi Bażika), fil-prattika leġiżlattiva huma jiddominaw id-deċiżjonijiet preliminari tal-partijiet involuti fil-formazzjoni tar-rieda politika (l-Artikolu 21 tal-Liġi Bażika ).
Ir-responsabbiltà għall-leġislazzjoni hija tal-istati federati, sakemm il-gvern federali ma jkollux awtorità leġiżlattiva (artikoli 70 sa 72 GG), jiġifieri leġiżlazzjoni esklussiva jew, f'ċerti każijiet, kuntrarja.
Eżekuttiv
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Frank-Walter_Steinmeier_-_2018_%28cropped%29.jpg/220px-Frank-Walter_Steinmeier_-_2018_%28cropped%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/2021-09-12_Politik%2C_TV-Triell_Bundestagswahl_2021_1DX_3801_by_Stepro_%28cropped%29.jpg/220px-2021-09-12_Politik%2C_TV-Triell_Bundestagswahl_2021_1DX_3801_by_Stepro_%28cropped%29.jpg)
Il-fergħa eżekuttiva hija ffurmata fil-livell federali mill-gvern federali, li jikkonsisti mill-Kanċillier Federali bħala kap tal-gvern u l-ministri federali. Il-ministeri federali kollha għandhom uffiċċju f'Berlin u ieħor fil-belt federali ta' Bonn; xi wħud għandhom l-ewwel kwartieri ġenerali uffiċjali tagħhom f’Bonn. Fil-livell tal-istat, il-Prim Ministru jmexxi l-fergħa eżekuttiva, fil-bliet-stati ta' Hamburg u Bremen, il-presidenti tas-Senat, u f'Berlin, is-sindku fil-gvern imexxi l-fergħa eżekuttiva. L-istati federali huma wkoll demokraziji parlamentari u l-kapijiet tal-gvern tagħhom huma eletti mill-parlamenti tal-istat, iċ-ċittadini u l-Kamra tar-Rappreżentanti ta' Berlin. L-amministrazzjonijiet federali u statali huma mmexxija minn ministri speċjalizzati.
Il-Kanċillier Federali jiġi elett mill-Bundestag b'maġġoranza tal-membri tiegħu, fuq rakkomandazzjoni tal-President Federali (art. 63 GG). Il-mandat tiegħu jintemm bil-perjodu elettorali tal-Bundestag (Art. 69.2 GG); Qabel ma jiskadi, il-Kanċillier Federali jista' biss iħalli l-kariga kontra r-rieda tiegħu jekk il-Bundestag jeleġġi suċċessur b'maġġoranza tal-membri tiegħu (art. 67 GG, l-hekk imsejjaħ vot kostruttiv ta' sfiduċja). Il-ministri federali jinħatru fuq rakkomandazzjoni tal-Kanċillier Federali (Art. 64 Para. 1 GG); Huma u l-Kanċillier Federali jiffurmaw il-gvern federali (Art. 62 GG), li l-awtorità tad-direttiva tiegħu tikkorrispondi mal-Kanċillier Federali (Art. 65 Sentenza 1 GG). Il-kompitu tat-tmexxija fid-“Demokrazija tal-Kanċillier” Ġermaniża jaqa' f'idejn il-Kanċillier Federali. Il-Kanċillier isemmi wkoll il-kandidat Ġermaniż għall-kariga ta' Kummissarju tal-UE.
L-eżerċizzju tas-setgħat statali u l-applikazzjoni tal-liġijiet federali huma fundamentalment ir-responsabbiltà tal-istati federali, sakemm ma jkunx stabbilit jew permess regolament differenti mil-Liġi Bażika (Art. 30, Art. 83 GG).
Baġit tal-Stat
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Bundeshaushaltsplan_2011.png/220px-Bundeshaushaltsplan_2011.png)
Fl-2021, il-baġit tal-Stat kellu dħul minn taxxi, miżati u ħlasijiet parafiskali ta' 1,629 miljun ewro u spejjeż ta' 1,762 miljun ewro. Mid-dħul, €833 biljun kien dħul mit-taxxa minn gvernijiet federali, statali, lokali u tal-UE. Minħabba ż-żieda fin-numru ta' impjegati soġġetti għal kontribuzzjonijiet soċjali għal madwar 33 miljun u ż-żieda fis-salarji, dħul importanti mit-taxxa bħat-taxxa fuq id-dħul u t-taxxa fuq il-bejgħ jibqa' f'livell perċentwali għoli għall-istat.
Skont ir-rapport tad-Deutsche Bundesbank, id-dejn pubbliku tal-Ġermanja kien jammonta għal madwar €2.5 biljun fl-2021. Bi prodott gross domestiku ta' madwar 3.6 biljun ewro għall-2021, il-proporzjon tad-dejn nazzjonali kien jikkorrispondi għal madwar 70 fil-mija tal-prodott gross domestiku. Fl-2005, id-dejn pubbliku tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja kien jammonta għal 1,541 miljun ewro. Bi prodott gross domestiku ta' madwar 2,281 miljun ewro fl-2005, dan kien jikkorrispondi għal proporzjon ta' dejn pubbliku ta' 67%.
Ir-Repubblika Federali, li l-bonds tal-gvern tagħha jissejħu bonds federali, tirċievi l-aħjar klassifikazzjoni tal-kreditu possibbli mit-tliet aġenziji tal-klassifikazzjoni ewlenin Standard & Poor's, Moody's u Fitch. Id-domanda għal titoli, li huma meqjusa bħala investimenti sikuri, naqqset b'mod sinifikanti r-rati tal-imgħax f'dawn l-aħħar snin u, f'xi każijiet, saħansitra wasslet għal rati tal-imgħax negattivi, li kienet waħda mir-raġunijiet ewlenin għas-surplus tal-baġit tal-Ġermanja.
Minbarra diversi taxxi tat-traffiku (eż. taxxa fuq il-bejgħ), l-istat jiġġenera parti kbira mid-dħul tiegħu minn taxxi fuq id-dħul u l-profitti: dawn jinkludu t-taxxa fuq id-dħul, it-taxxa fuq il-kumpanniji u t-taxxa fuq il-kummerċ. Jekk il-prodotti jew is-servizzi huma soġġetti għat-taxxa tal-bejgħ, ir-rata tat-taxxa fil-Ġermanja hija 19 fil-mija (rata ġenerali) jew 7 fil-mija (rata mnaqqsa, eż. ikel). B'mod kolokwali u fil-liġi tal-UE, it-taxxa tal-bejgħ tissejjaħ ukoll VAT. Skont studju tal-OECD tal-2014, il-Ġermaniżi għandhom l-ogħla piż tat-taxxa fid-dinja minħabba taxxi għoljin u kontribuzzjonijiet oħra bħall-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, anke qabel l-istati tal-welfare Skandinavi. Madankollu, it-tassazzjoni tad-dħul biss kienet ikkunsidrata. Jekk inħarsu lejn ir-rata tat-taxxa (proporzjon ta' taxxi u kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali mal-prodott gross domestiku), il-Ġermanja tikklassifika fid-disa' fost il-pajjiżi tal-OECD, skont studju tal-OECD tal-2021.
Skont studju ppubblikat min-NU, il-Ġermanja hija waħda mill-pajjiżi l-aktar lesti li jiffinanzjaw beni pubbliċi permezz tat-taxxi. Il-gvern federali kultant jista 'jikseb self fit-tul (sa għaxar snin) b'rati ta' imgħax negattivi.
Partiti politiċi
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/German_parliamentary_elections_diagram.svg/220px-German_parliamentary_elections_diagram.svg.png)
Skont l-Artikolu 21 tal-Liġi Bażika, il-partiti jipparteċipaw fil-formazzjoni tar-rieda politika tal-poplu. L-ispettru tal-partiti huwa magħmul mill-partiti rappreżentati fil-Bundestag; dejjem inkludiet il-partiti popolari, l-SPD u l-partiti tal-Unjoni (fil-gruppi parlamentari CDU u CSU). Mill-partiti l-oħra, wara l-elezzjoni federali tal-2021, hemm rappreżentati wkoll ix-Xellug u l-Ħodor, l-SSW, kif ukoll l-AfD u l-FDP; L-SSW hija rappreżentata fil-Bundestag għall-ewwel darba mill-elezzjoni federali tal-1949.
Il-partiti kollha msemmija huma rappreżentati fil-gruppi politiċi tal-Parlament Ewropew. L-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ jappoġġjaw kważi l-partiti influwenti kollha, u organizzazzjonijiet politiċi oħra ta' quddiem jinkludu rappreżentanti tal-istudenti, assoċjazzjonijiet tal-istudenti, organizzazzjonijiet tan-nisa u tal-anzjani, assoċjazzjonijiet tan-negozju, organizzazzjonijiet lokali u assoċjazzjonijiet internazzjonali. Il-fondazzjonijiet tal-partiti jgħinu biex jiddeterminaw id-diskors politiku, legalment indipendenti mill-partiti.
Politika ewropea
[immodifika | immodifika s-sors]Il-Ġermanja hija membru fundatur tal-Kunsill tal-Ewropa u l-Komunitajiet Ewropej, li kibru flimkien biex jiffurmaw l-Unjoni Ewropea (UE) politika fid-disgħinijiet permezz tal-bidu prinċipalment integrazzjoni ekonomika. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssieħbet fl-Unjoni Monetarja Ewropea fl-1990 u hija parti mis-Suq Uniku Ewropew. L-euro ilu introdott bħala mezz ta' ħlas mill-2002 u ħa post il-marka Ġermaniża fir-Repubblika Federali. Il-Ġermanja hija wkoll parti miż-żona Schengen u mill-kooperazzjoni ġudizzjarja u tal-pulizija bl-għajnuna tal-Europol u l-Eurojust. Il-politika barranija u ta' sigurtà komuni ta' l-UE tiddetermina l-politika barranija Ġermaniża. Il-qafas legali tal-politika Ewropea Ġermaniża fl-UE huwa stabbilit mill-Artikolu 23 tal-Liġi Bażika.
L-Uffiċċju Ewropew tal-Privattivi (Munich) u bosta istituzzjonijiet tal-UE huma bbażati fil-Ġermanja: il-Bank Ċentrali Ewropew fi Frankfurt am Main, l-awtorità superviżorja tal-assigurazzjoni tal-UE wkoll fi Frankfurt u l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà tal-Avjazzjoni f'Cologne.
Il-Ġermanja kellha l-presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tlettax-il darba, l-aktar reċenti fit-tieni nofs tal-2020 taħt il-motto “Flimkien. "Agħmel l-Ewropa b'saħħitha mill-ġdid."
Politika barranija u ta' sigurtà
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Plenarsaal_des_Europ%C3%A4ischen_Parlaments_in_Br%C3%BCssel.jpg/220px-Plenarsaal_des_Europ%C3%A4ischen_Parlaments_in_Br%C3%BCssel.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/33rdG8Leaders.jpg/220px-33rdG8Leaders.jpg)
Il-prinċipji gwida tal-politika barranija Ġermaniża huma rabtiet mal-Punent u l-integrazzjoni Ewropea. Is-sħubija fl-alleanza transatlantika tad-difiża tan-NATO kienet ċentrali għall-politika tas-sigurtà mill-1955.
Matul il-Gwerra Bierda, l-ambitu tal-politika barranija tal-Ġermanja tal-Punent kien limitat. Ir-riunifikazzjoni kienet meqjusa bħala waħda mill-aktar għanijiet importanti. L-operazzjonijiet militari barranin kienu barra mill-kwistjoni. Skont il-Liġi Bażika, il-Bundeswehr ma tistax tipparteċipa fi gwerer ta' aggressjoni; Il-missjoni tagħhom hija biss li jiddefendu l-pajjiż u l-alleanzi. Il-"Ostpolitik il-Ġdida" mibdija mill-koalizzjoni soċjali-liberali fl-1969 taħt l-islogan Bidla permezz tar-ravviċinament, li l-alleati importanti inizjalment qiesu b'xettiċiżmu, irnexxielha twaqqaf it-triq tagħha stess u kompliet mill-gvern liberali-konservattiv ta' Helmut Kohl mill-1982. . Sa mir-riunifikazzjoni, il-Ġermanja kellha responsabbiltà internazzjonali akbar; Mill-1991, il-Bundeswehr ilha involuta f'operazzjonijiet taż-żamma tal-paċi u l-infurzar tal-paċi barra l-Ġermanja u t-territorju tal-alleati tan-NATO, taħt is-superviżjoni tal-Bundestag u flimkien mal-armati alleati (operazzjonijiet barra miż-żona). Il-gvern federali aħmar-aħdar ta' Gerhard Schröder ċaħad il-gwerra tal-Iraq fl-2003 u għalhekk oppona l-alleat importanti l-Istati Uniti.
Tradizzjonalment, il-Ġermanja, flimkien ma' Franza, għandha rwol ewlieni fl-Unjoni Ewropea. Il-Ġermanja qed tmexxi sforzi biex toħloq politika barranija u ta' sigurtà Ewropea uniformi u effettiva lil hinn mill-unjoni ekonomika u monetarja. Għanijiet oħra ta' politika barranija jinkludu l-implimentazzjoni tal-Protokoll ta' Kjoto dwar il-protezzjoni tal-klima u r-rikonoxximent globali tal-Qorti Kriminali Internazzjonali. Il-Ġermanja hija speċjalment interessata f'soluzzjoni paċifika għall-kunflitt tal-Lvant Nofsani, xi ħaġa li tappoġġja prinċipalment permezz ta' opportunitajiet ta' kuntatt informali bejn il-partijiet involuti. Flimkien mal-alleati tagħha l-Gran Brittanja u Franza, ir-Repubblika Federali qed tipprova permezz tad-djalogu tikkonvinċi lill-Iran biex jabbanduna l-programm tal-enerġija nukleari tiegħu.
Fit-13 ta' Lulju, 2016, il-gvern federali adotta l-White Paper il-ġdida dwar il-politika tas-sigurtà u l-futur tal-Bundeswehr bħala l-iktar dokument bażiku importanti tal-politika tas-sigurtà fil-Ġermanja.
Militari
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Bundeswehr_Kreuz_Black.svg/220px-Bundeswehr_Kreuz_Black.svg.png)
Wara li twaqqfet fl-1949, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja inizjalment ma tħallietx toħloq il-forzi armati tagħha stess minħabba l-status ta' okkupazzjoni. Madankollu, taħt l-influwenza tal-Gwerra Koreana u s-Sovjelizzazzjoni tal-Ewropa tal-Lvant, ir-Repubblika Federali tħalliet toħloq fl-1951 il-Gwardja Federali tal-Fruntiera paramilitari bħala pulizija tal-fruntiera u, mill-1955, forzi armati bis-sħiħ li jissieħbu fin-NATO. Għalhekk, it-twaqqif ta' din il-Bundeswehr bħala prerekwiżit għall-adeżjoni kien kontribut sinifikanti għar-rabtiet mal-Punent u għalhekk għar-rikonoxximent internazzjonali tar-Repubblika Federali, iżda kien kontroversjali ħafna internament minħabba l-impatt tat-Tieni Gwerra Dinjija. Wara r-riunifikazzjoni fl-1990, partijiet mill-Armata Popolari Nazzjonali (NVA) tal-GDR ġew inkorporati f'dawn il-forzi armati. Mill-1956 sal-2011, skont l-Artikolu 12a tal-Liġi Bażika, ġie applikat servizz militari obbligatorju ġenerali fir-Repubblika Federali għall-irġiel kollha ta' aktar minn 18-il sena. Ġie sospiż fl-2011 u sostitwit b'servizz militari volontarju. Mill-2001 'l hawn, in-nisa kellhom ukoll aċċess bla restrizzjonijiet biex iservu fil-forzi armati. Il-proporzjon tagħhom huwa madwar 13 fil-mija tas-suldati (minn Lulju 2023). Madwar 1,600 suldat Ġermaniż ġew skjerati barra mill-pajjiż fl-2023 (minn Settembru 2023).
Il-Bundeswehr hija maqsuma fl-Armata, l-Air Force u l-Navy, kif ukoll l-oqsma organizzattivi ta' appoġġ tal-Bażi tal-Forzi Armati, is-Servizz Mediku Ċentrali u l-Ispazju Ċibernetiku u ta' Informazzjoni. Wara t-tmiem tal-Gwerra Bierda, il-qawwa totali tal-Bundeswehr tnaqqset gradwalment minn madwar 500,000 għal inqas minn 180,000 suldat fl-2015, wara li l-liġi internazzjonali stipula qawwa massima fi żmien il-paċi ta' 370,000 suldat Ġermaniż fit-Trattat. Is-sospensjoni tas-servizz militari obbligatorju fl-2011 fissret ukoll riforma komprensiva tal-Bundeswehr, li prinċipalment kienet tfisser l-istabbiliment ta' saħħa massima ta' 185,000 suldat u 55,000 impjegat ċivili. Barra minn hekk, in-numru ta' tagħmir tqil (tankijiet tal-battalja prinċipali, artillerija) tnaqqas b'mod sinifikanti. L-isfond għal dawn il-bidliet strutturali kien il-fokus tal-Bundeswehr minn nofs is-snin 90 fuq il-parteċipazzjoni f'missjonijiet internazzjonali tan-NU u tan-NATO, li għalihom kien meħtieġ inqas persunal militari u, fuq kollox, materjal eħfef u aktar skjerat. Bl-annessjoni tal-Krimea mir-Russja fl-2014 u l-gwerra madwar l-Ukrajna mill-2022, il-fokus tal-kompiti tal-Bundeswehr għal darb'oħra qaleb għad-difiża nazzjonali u tal-alleanza fi ħdan il-qafas tan-NATO u l-UE.
Il-Bundeswehr hija l-ewwel armata ta' stat nazzjonali Ġermaniż li tkun armata parlamentari, li l-operazzjonijiet tagħha huma deċiżi esklussivament mill-Bundestag fuq rakkomandazzjoni tal-gvern federali. Fi żmien il-paċi, il-kmandant in-kap ("id-detentur tal-awtorità li jikkmanda") huwa l-Ministru Federali tad-Difiża rispettiv; F'każ ta' difiża, din il-funzjoni tiġi trasferita lill-Kanċillier Federali. Il-fehim tal-Bundeswehr tat-tradizzjoni tbiegħed kemm mill-Wehrmacht tal-era Nazista kif ukoll mill-NVA. Jirreferi għar-riforma tal-armata Prussjana madwar l-1810, il-gwerer tal-ħelsien kontra Napuljun, ir-reżistenza militari kontra n-Nazzjonaliżmu u l-istorja tagħha stess (ara d-digriet tradizzjonali). Il-mudell "ċittadin bl-uniformi" japplika għas-suldati. Il-Kbir Tatwaġġ huwa meqjus bħala l-aktar ċerimonja militari importanti; Il-ġuramenti u l-ġuramenti tas-suldati, li spiss jittieħdu barra mill-installazzjonijiet militari, huma pubbliċi ħafna.
Fl-2024, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja nefqet 71.75 biljun ewro fuq il-Bundeswehr. Dan jagħmel lill-Ġermanja wieħed mill-għaxar pajjiżi fid-dinja bl-ogħla baġits għad-difiża; B'sehem ta 'madwar 2.12 fil-mija tal-prodott gross domestiku, l-infiq Ġermaniż issa huwa ogħla mill-medja ta' 2.02 fil-mija tal-stati Ewropej tan-NATO u l-Kanada. Il-medja inkluża l-Istati Uniti hija 2.71%.
Dipartiment tan-nar
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Fire_in_a_tire_depot_-_2012_April_27th_-_M%C3%B6rfelden-Walldorf_-7.jpg/220px-Fire_in_a_tire_depot_-_2012_April_27th_-_M%C3%B6rfelden-Walldorf_-7.jpg)
Mill-2021, it-tifi tan-nar tal-Ġermanja kellha madwar 1,385,000 membru attiv, inklużi aktar minn 1,014,000 pompier voluntier, 35,800 pompier professjonali, 34,000 pompier tal-kumpanija u 301,000 żagħżugħ u tfal. Jaħdmu fi kważi 24,000 dipartiment tan-nar voluntier, 111 dipartiment tan-nar professjonali, 754 dipartiment tan-nar tal-kumpanija u 22,900 dipartiment tan-nar taż-żgħażagħ. Dik l-istess sena, il-pumpiera Ġermaniżi ssejħu għal aktar minn 4,344,500 missjoni. Kellhom jintefa 197,834 nirien, kellha tingħata assistenza teknika kważi 659,700 darba, operazzjonijiet ta' salvataġġ ta' emerġenza kellhom isiru madwar 2,437,000 darba u kellhom isiru 1,050,000 operazzjoni oħra oħra. Barra minn hekk, bosta miljuni ta' membri ta' appoġġ jappartjenu għal assoċjazzjonijiet lokali tas-servizz tan-nar. It-tifi tan-nar huma magħqudin permezz ta' assoċjazzjonijiet distrettwali tat-tifi tan-nar, eventwalment assoċjazzjonijiet distrettwali tat-tifi tan-nar u assoċjazzjonijiet statali tat-tifi tan-nar biex jiffurmaw l-Assoċjazzjoni Ġermaniża tat-tifi tan-nar, li tirrappreżentahom fl-Assoċjazzjoni Dinjija tal-Pompieri CTIF.
Pulizija u servizzi ta' intelligence
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/DSC_9248_%288739201218%29.jpg/220px-DSC_9248_%288739201218%29.jpg)
Minħabba l-federaliżmu fil-Ġermanja, l-istati federali u b'mod partikolari l-pulizija tal-stat u l-uffiċċji tal-investigazzjoni kriminali tal-istat huma ġeneralment responsabbli għas-sigurtà interna tar-Repubblika Federali. Fi ħdan il-pulizija, ħafna drabi ssir distinzjoni bejn pulizija tal-protezzjoni, pulizija tal-irvellijiet, pulizija kriminali, unitajiet speċjali (bħal Kmand tal-Operazzjonijiet Speċjali (SEK) jew Kmand tal-Operazzjonijiet Mobbli (MEK)) u awtoritajiet regolatorji. Biex tinżamm l-ordni pubbliku, f'xi muniċipalitajiet għandhom ukoll l-appoġġ ta' uffiċċji tal-ordni pubbliku.
Madankollu, diversi organizzazzjonijiet jeżistu wkoll fil-livell federali biex jipproteġu s-sigurtà pubblika. Dan jinkludi b'mod partikolari l-Pulizija Federali (li qabel kienet il-Gwardja Federali tal-Fruntiera), li tieħu kompiti bħall-protezzjoni tal-fruntieri, il-pulizija tal-ferrovija u l-ġlieda kontra t-terroriżmu u żżomm ukoll l-unità speċjali GSG 9, kif ukoll l-Uffiċċju Federali tal-Pulizija Kriminali, li, fost affarijiet o[rajn, jipproseku/a reati spe/jalment serji. It-tnejn huma direttament subordinati għall-Ministeru Federali tal-Intern u l-Patrija. Barra minn hekk, hemm awtoritajiet tal-infurzar tal-Amministrazzjoni Federali Doganali (bħas-Servizz tal-Investigazzjoni Doganali, l-Uffiċċju tal-Investigazzjoni Kriminali tad-Dwana, u l-Grupp ta' Appoġġ Ċentrali tad-Dwana), li huma responsabbli għall-infurzar tat-taxxa, il-kummerċ u x-xogħol u jinfurmaw lill-Ministeru Federali dwar Finanzi.
Fil-Ġermanja hemm ukoll tliet servizzi ta' intelligence federali: Is-Servizz Federali ta' Intelliġenza ċivili (BND), bħala servizz ta' intelligence barrani, jiġbor u jevalwa informazzjoni ċivili u militari dwar pajjiżi barranin. Is-servizzi nazzjonali ta' intelligence responsabbli għall-kompiti ta' protezzjoni kostituzzjonali u kontro-intelliġenza huma l-Uffiċċju Federali għall-Protezzjoni tal-Kostituzzjoni (BfV), is-Servizz Militari ta' Kontra-intelliġenza (MAD) tal-Ministeru Federali tad-Difiża (BMVg) u, f'kull wieħed mill- stati federati, aġenzija statali għall-protezzjoni tal-kostituzzjoni. Is-servizzi tal-intelliġenza fil-Ġermanja m'għandhomx setgħat tal-pulizija minħabba r-rekwiżit tas-separazzjoni.
Dritt
[immodifika | immodifika s-sors]Oriġini
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Bundesarchiv_B_145_Bild-F083310-0005%2C_Karlsruhe%2C_Bundesverfassungsgericht_%28retuschiert%29.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F083310-0005%2C_Karlsruhe%2C_Bundesverfassungsgericht_%28retuschiert%29.jpg)
Il-liġi Ġermaniża tappartjeni għaċ-ċirku legali kontinentali u żviluppat għal ħafna mill-eżistenza tagħha mingħajr l-ordni ta' stat nazzjonali Ġermaniż. Għalhekk hija bbażata fuq il-liġi Ġermaniża trażmessa storikament, li tmur lura għal-liġijiet tribali Ġermaniċi u kollezzjonijiet legali medjevali bħas-Sachsenspiegel, u għar-riċeviment tal-liġi Rumana mis-seklu 12 'il quddiem, li kienet meqjusa superjuri għall-eżattezza u l-universalità tagħha. Apparti xi normi legali, bħall- Constitutio Criminalis Carolina tal-1532, l-Imperu Ruman Qaddis kien ikkaratterizzat minn drittijiet speċjali. Matul is-seklu 19 biss bdiet in-normalizzazzjoni legali u ġie introdott Kodiċi Kummerċjali Ġenerali fil-Konfederazzjoni Ġermaniża fl-1861 u fl-Imperu, fost affarijiet oħra, il-Qorti tar-Reich fl-1877 u l-Liġijiet tal-Ġustizzja tar-Reich fl-1879. Fl-1900 daħal il-Kodiċi Ċivili. fis-seħħ.
Dittatorjat u wara l-gwerra
[immodifika | immodifika s-sors]Is-Soċjaliżmu Nazzjonali biddel il-liġi f'mezz ta' tirannija, li hija rappreżentata mid-deċiżjonijiet tat-terrur tal-Qorti tal-Poplu, il-Liġijiet ta' Nuremberg u ħafna atti legali oħra, li tħassru biss mil-liġi tal-okkupazzjoni Alleata, sors legali mhux Ġermaniż. Għalkemm il-liġi tal-okkupazzjoni ġiet revokata f'ħames liġijiet federali u d-dispożizzjonijiet tagħha ġew inkorporati fil-biċċa l-kbira fil-liġi Ġermaniża, il-ġudikatura Ġermaniża għadha tistinka sal-lum biex terġa' lura l-liġi li tqattgħet mill-istat Nazzjonali Soċjalista inġust. Pereżempju, ir-reat kriminali tal-qtil, li jmur lura għall-era Nazzjonali Soċjalista, huwa kontroversjali fost l-awtoritajiet ġudizzjarji Ġermaniżi. Il-verżjoni aktar stretta tal-Artikolu 175 fit-Tielet Reich wasslet ukoll għal persekuzzjoni estensiva tal-omosesswalità fir-Repubblika Federali; Ma ġiex riformat sal-1969 u eliminat mill-kodiċi penali fl-1994.
Fil-GDR, il-liġi kienet ikkontrollata mill-gvern SED ta’ partit wieħed; Is-separazzjoni tas-setgħat u l-indipendenza tal-qrati, meħtieġa mill-Kostituzzjoni, ġew elużi fir-realtà kostituzzjonali. Fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja u l-leġiżlazzjoni, il-GDR ppruvat tul l-eżistenza tagħha biex titbiegħed mit-tradizzjoni legali ċivili, imwaqqfa fl-Imperu u kompliet fir-Repubblika Federali, u biex toħloq sorsi legali indipendenti bbażati fuq kuntest legali u storiku. perspettiva. B'differenza mir-Repubblika Federali, il-GDR legalment irrifjutat kemm l-identità kif ukoll is-suċċessjoni legali lill-Imperu Ġermaniż. Fil-Kodiċi Ċivili tal-GDR, li daħal fis-seħħ fl-1976, l-enfasi kienet fuq ir-"relazzjonijiet tal-provvista" taċ-ċittadini. [189] Kwistjonijiet ta’ proprjetà kienu regolati taħt l-awspiċi ċari tal-ekonomija ppjanata soċjalista; Bl-introduzzjoni tal-Kodiċi Ċivili, definizzjoni ta’ proprjetà ma baqgħetx teżisti.
Bl-adeżjoni tal-GDR kemm l-iżvilupp kif ukoll l-eżistenza tal-liġi tal-GDR ġew fi tmiemhom. Ħlief f'każijiet antiki tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja, il-liġi kriminali u ċivili tal-GDR m'għadhiex tinfluwenza l-liġi Ġermaniża kontemporanja. Permezz tal-Artikolu 9 tat-Trattat tal-Unifikazzjoni, xi liġijiet u regolamenti tal-GDR ġew trasferiti għal-liġi nazzjonali tal-istati l-ġodda.
Il-piena tal-mewt ġiet abolita fil-Ġermanja bl-Artikolu 102 tal-Liġi Bażika meta ġiet promulgata. Fil-GDR, l-abolizzjoni ma seħħetx qabel l-1987, ftit snin qabel it-tmiem tagħha.
Preżenti
[immodifika | immodifika s-sors]Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja hija meqjusa bħala stat kostituzzjonali (Artikolu 20, Artikolu 28, paragrafu 1, sentenza 1 GG), li jfisser li l-attività tal-istat tista' tiġi ġġustifikata biss bil-liġi u hija limitata mil-liġi. Għalhekk, il-kontenut tal-liġijiet Ġermaniżi huwa normalment l-ewwel il-limiti tal-kamp ta' applikazzjoni tagħhom qabel ma tiġi stabbilita l-liġi. Pereżempju, l-Artikolu 1 tal-Kodiċi Penali jeżenta l-atti kollha li ma kinux punibbli bil-liġi fiż-żmien tal-att. Kull persuna li d-drittijiet tagħha huma miksura minn awtorità pubblika għandha d-dritt li titlob protezzjoni legali kontra dan quddiem il-qrati (Art. 19 Para. 4 GG). L-imħallfin ma huma suġġetti għall-ebda struzzjonijiet meta jagħtu l-ġustizzja u huma indipendenti minn awtoritajiet statali jew politiċi oħra. Il-Ġermanja għandha qrati ta' mħallfin lajċi u awli kriminali li fihom is-sentenzi jingħataw b'mod konġunt minn imħallfin onorarji u mħallfin professjonali, sakemm is-sentenza mistennija għar-reati ma taqbiżx erba' snin. Proċedimenti bil-ġurija ġew aboliti fil-Ġermanja fl-1924. Regoli proċedurali estensivi, bħall-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali u l-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, jiddeterminaw il-kors eżatt tal-proċedimenti ġudizzjarji, iżda wkoll proċedimenti pre-, extraġudizzjarji u sussegwenti.
Preżenti
[immodifika | immodifika s-sors]Il-ġurisprudenza hija essenzjalment eżerċitata mill-qrati tal-istati federali: f'kawżi ċivili u kriminali minn qrati lokali, qrati reġjonali u qrati reġjonali ogħla (ġurisdizzjoni ordinarja); Ġurisdizzjonijiet speċjalizzati jinkludu ġurisdizzjoni tax-xogħol, amministrattiva, soċjali u finanzjarja. Il-Qorti Federali tal-Privattivi hija responsabbli għall-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali. Il-qrati federali ogħla jaġixxu bħala qrati tal-appell (Art. 95 GG): il-Qorti Federali tal-Ġustizzja bħala l-qorti ċivili u kriminali ogħla, il-Qorti Federali tax-Xogħol, il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Qorti Soċjali Federali u l-Qorti Federali tal-Finanzi. It-tilwim kostituzzjonali jiġi solvut mill-qrati kostituzzjonali tal-istati federali u l-Qorti Kostituzzjonali Federali (l-Artikolu 93 GG), li d-deċiżjonijiet tagħhom jista’ jkollhom is-saħħa tal-liġi u b’hekk jorbtu qrati oħra (ara l-Artikolu 31 tal-Att dwar il-Qorti Kostituzzjonali Federali ).
Ġurisprudenza kostituzzjonali tal-qrati tal-UE
[immodifika | immodifika s-sors]Il-liġi Ewropea u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea qed isiru dejjem aktar importanti. Bħala riżultat tal-kuntratti fit-tul tal-Ġermanja mal-Unjoni Ewropea u l-attivitajiet legali bbażati fuqhom, il-liġi Ġermaniża hija influwenzata b'mod sinifikanti mil-liġi tal-Unjoni. F'Diċembru 2021, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ddikjarat f'deċiżjoni innovattiva u mifruxa mal-Unjoni kollha li l-liġi li tat tista' wkoll tegħleb il-każistika tal-qrati kostituzzjonali tal-istati membri. Skont l-osservaturi, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja timmira wkoll li tkun l-awtorità finali dwar kwistjonijiet ta' kompetizzjoni għall-Istati Membri; Ma setgħux jistrieħu aktar fuq il-kostituzzjoni tagħhom bħala distinzjoni mil-liġi tal-UE. Id-deċiżjoni kienet preċeduta minn diversi tilwim bejn l-Unjoni Ewropea u l-istati membri tagħha dwar il-ġurisprudenza kostituzzjonali finali, inkluża proċedura ta' ksur (ma tkompliex) kontra l-Ġermanja minħabba deċiżjoni mill-Qorti Kostituzzjonali Federali tagħha dwar is-superviżjoni finanzjarja li kienet tikkontradixxi lill-ECJ.
Ekonomija
[immodifika | immodifika s-sors]L-essenzjali
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Vessel_Cosco_Pride_IMO9472153_departing_Hamburg_Germany_01.jpg/220px-Vessel_Cosco_Pride_IMO9472153_departing_Hamburg_Germany_01.jpg)
Bi prodott domestiku gross nominali ta' madwar $3.8 triljun fl-2020, il-Ġermanja hija l-akbar ekonomija fl-Ewropa u t-tielet l-akbar fid-dinja. Imkejla mill-PGD nominali per capita, il-Ġermanja tikklassifika fit-18-il post internazzjonali u fit-8 fl-Unjoni Ewropea (mill-2019). Imkejjel mill-valur tal-merkanzija, il-pajjiż kien it-tielet l-akbar importatur u esportatur fid-dinja fl-2016. Il-Programm tal-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti jikklassifika lill-Ġermanja fost il-pajjiżi b'livelli għoljin ħafna ta' żvilupp uman. Ikklassifikat fis-seba' post fl-Indiċi tal-Kompetittività Globali fl-2019. Il-kompetittività tal-Ġermanja hija bbażata prinċipalment fuq in-numru kbir ta 'intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (Mittelstand), li huma fost il-mexxejja tas-suq globali, speċjalment f'setturi industrijali speċjalizzati.
2.1 fil-mija tal-produzzjoni ekonomika totali hija ġġenerata fis-settur ekonomiku primarju (agrikoltura), 24.4 fil-mija fis-settur sekondarju (industrija), u 73.5 fil-mija fis-settur terzjarju (servizzi). Fl-2014, il-Ġermanja rreġistrat rekord b’medja ta' madwar 42.6 miljun impjegat soġġetti għal kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. In-numru medju ta' nies qiegħda fl-2014 kien ta' 2,898 miljun. Skont l-Eurostat, il-Ġermanja kellha t-tieni l-inqas rata ta' qgħad fl-Unjoni Ewropea f'Ġunju 2019 bi 3.1 fil-mija. Fattur importanti fil-ħolqien ta' impjiegi ġodda huwa l-intraprenditorija u n-negozji ġodda, li dwarhom, fost affarijiet oħra, il-monitor annwali tal-bidu tal-KfW jipprovdi informazzjoni.
Il-Ġermanja għandha varjetà wiesgħa ta' depożiti ta' materja prima u tradizzjoni twila tal-minjieri (inkluż faħam, melħ prezzjuż, minerali industrijali u materjali tal-kostruzzjoni, kif ukoll fidda, ħadid u landa). L-industrija tiddependi fuq importazzjonijiet globali ta 'materja prima.
Il-potenzjal uman flimkien ma' edukazzjoni tajba u kultura ta' innovazzjoni huma kkunsidrati bħala prerekwiżiti għas-suċċess tal-ekonomija Ġermaniża u s-soċjetà tal-għarfien. L-aktar setturi kompetittivi globalment tal-industrija Ġermaniża huma l-karozzi, il-vetturi kummerċjali, l-inġinerija elettrika, l-inġinerija mekkanika u l-industrija kimika. It-teknoloġija aerospazjali, is-settur finanzjarju – pereżempju fiċ-ċentru finanzjarju ta' Frankfurt am Main – u s-settur tal-assigurazzjoni, speċjalment ir-riassigurazzjoni, huma importanti wkoll globalment. L-importanza tal-industriji kulturali u kreattivi qed tiżdied.
Bħala membru tal-Unjoni Ewropea, il-Ġermanja hija parti mill-akbar suq uniku fid-dinja, b'popolazzjoni magħquda ta' madwar 500 miljun u PGD nominali ta' $17.6 triljun fl-2011. Il-Ġermanja hija wkoll parti miż-żona tal-euro, unjoni monetarja b'19-il membru. Pajjiżi u madwar 337 miljun abitant. Il-mezz ta' ħlas tiegħu huwa l-euro, li l-politika monetarja tiegħu hija kkontrollata mill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) u hija t-tieni l-aktar munita ta' riżerva importanti fid-dinja u l-akbar munita fiċ-ċirkolazzjoni f'termini ta' valur fi flus kontanti.
Ir-rata tal-qgħad fil-Ġermanja hija fost l-inqas fl-UE; huwa 3%; huwa aktar baxx biss fil-Polonja u r-Repubblika Ċeka. Il-medja fil-pajjiżi kollha tal-UE hija ta’ 6.1 %, filwaqt li l-pajjiżi tal-OECD għandhom rata ta' qgħad ta’ 4.8 % (minn Marzu 2023).
L-inugwaljanza fid-dħul fil-Ġermanja kienet ftit inqas mill-medja tal-OECD fl-2005. Fl-2008, id-dħul medjan disponibbli kien 1,252 b'indiċi Gini ta' 0.29. Id-distribuzzjoni tal-ġid fil-Ġermanja hija ferm aktar ikkonċentrata mid-distribuzzjoni tad-dħul, b'indiċi ta' Gini ta' 0.78. Skont Credit Suisse, il-ġid privat ammonta għal $12.4 triljun fl-2016. Bħala medja, kull adult fil-Ġermanja kellu assi ta '$185,175 fl-2016 (assi medji: $42,833). Hija tikklassifika fis-27 post fid-dinja u hija inqas mill-biċċa l-kbira tal-pajjiżi ġirien tal-Ġermanja; kawża jew konsegwenza waħda (skont l-interpretazzjoni) hija l-proporzjon baxx tas-sjieda tal-proprjetà immobbli. Fl-2016 kien hemm 1,637,000 miljunarju fil-Ġermanja u fl-2017 kien hemm total ta' 114-il biljunarju (f'dollari Amerikani), it-tielet l-ogħla numru fid-dinja.
Kummerċ barrani u żvilupp ekonomiku
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Germany_Product_Exports_%282019%29.svg/220px-Germany_Product_Exports_%282019%29.svg.png)
Mill-1986 sal-1988, mill-1990 u mill-2003 sal-2008, l-ekonomija Ġermaniża rreġistrat bilanċ favorevoli tal-esportazzjoni akbar minn kwalunkwe pajjiż ieħor (“ċampjin tal-esportazzjoni dinjija”). Matul is-snin 2010, il-Ġermanja kienet il-pajjiż bit-tielet l-ogħla valur ta' esportazzjonijiet fid-dinja. Fl-2020, l-esportazzjonijiet laħqu valur totali ta' 1,205 biljun ewro, il-valur tal-importazzjonijiet kien ta' 1,025 biljun ewro, eċċess fil-bilanċ tal-kummerċ barrani ta' 180 biljun ewro. Is-surplus tal-kont kurrenti kien l-ogħla fid-dinja fl-2016 u qabeż is-7 fil-mija tal-produzzjoni ekonomika, li ntlaqgħet bi kritika kemm f'pajjiżhom kif ukoll barra.
L-aktar imsieħba kummerċjali importanti (importazzjonijiet u esportazzjonijiet) fl-2020 kienu r-Repubblika Popolari taċ-Ċina (volum tal-kummerċ ta' 213 biljun ewro), l-Olanda (173 biljun ewro), l-Istati Uniti (172 biljun ewro), Franza (147 biljun ewro), il-Polonja (123 biljun ewro) u l-Italja (114 biljun ewro). L-akbar swieq tal-esportazzjoni kienu l-Istati Uniti, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, Franza u l-Olanda. Il-Ġermanja wettqet aktar minn nofs il-kummerċ barrani tagħha mal-istati tal-Unjoni Ewropea. Il-valur tal-esportazzjonijiet kollha ta' oġġetti u servizzi ammontaw għal 47 fil-mija tal-produzzjoni ekonomika fl-2019, li huwa għoli fost ekonomiji akbar. Il-pajjiż huwa għalhekk potenzjalment vulnerabbli għall-varjazzjonijiet fil-kummerċ globali, anke jekk ir-rebound f'dawn l-aħħar snin kien immexxi primarjament mill-konsum.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Skyline_Frankfurt_am_Main_2015.jpg/220px-Skyline_Frankfurt_am_Main_2015.jpg)
Il-Ġermanja ġiet affettwata lejn l-aħħar tal-2008 u l-2009 mill-kriżi finanzjarja internazzjonali, li kkawżat tnaqqis fil-prodott gross domestiku ta' 5.6 fil-mija fl-2009. L-ekonomija Ġermaniża mbagħad reġgħet kibret b'mod sinifikanti, b'4.1 u 3.7 fil-mija (2010 u 2011), u b'mod aktar moderat. fl-2012 u l-2013, b’0.5 fil-mija kull wieħed. Fl-2014, it-tkabbir ekonomiku reġa' aċċellera għal 1.9 fil-mija u għal 1.7 u 1.9 fil-mija fl-2015 u l-2016. Fl-2017, it-tkabbir kien 2.2 fil-mija. Il-pandemija tal-COVID-19 ikkawżat kollass ta '4.6 fil-mija fil-produzzjoni ekonomika fl-2020. Is-sena ta' wara, l-ekonomija rkuprat xi ftit u rreġistrat tkabbir ta' 2.7 fil-mija.
Bejn l-2000 u l-2011, ir-rata medja ta' inflazzjoni annwali kienet baxxa ta' 0.3 fil-mija (2009) u għolja ta' 2.6 fil-mija (2008). Fil-bidu tal-2015, il-Ġermanja rreġistrat deflazzjoni żgħira (-0.3%) għall-ewwel darba mill-2009 minħabba l-prezzijiet baxxi taż-żejt. Wara snin ta' żidiet fil-prezzijiet relattivament moderati, ir-rata ta' inflazzjoni fil-Ġermanja laħqet l-ogħla livell tagħha mis-snin ħamsin fl-2022 fl-isfond tal-kriżi globali tal-enerġija, b'żidiet fil-prezzijiet b'żewġ ċifri.
Industrija tal-karozzi
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Bundesarchiv_B_145_Bild-F078957-0016%2C_Stuttgart-Untert%C3%BCrkheim%2C_Mercedes_Autowerk.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F078957-0016%2C_Stuttgart-Untert%C3%BCrkheim%2C_Mercedes_Autowerk.jpg)
Il-Ġermanja hija magħrufa mad-dinja kollha għall-iżvilupp u l-produzzjoni ta' karozzi ta' kwalità għolja u innovattivi. Il-karozza ġiet ivvintata minn Carl Benz fil-Ġermanja fl-1886, u stabbiliet il-pedament għall-iżvilupp ta' dik li issa hija t-tielet l-akbar industrija tal-karozzi fid-dinja. Illum, korporazzjonijiet bħal Volkswagen, Mercedes-Benz u BMW huma parti importanti mill-ekonomija Ġermaniża. L-industrija tal-karozzi Ġermaniża ġġenerat aktar minn 400 biljun ewro f'bejgħ fl-2017 b'madwar 800,000 impjegat fil-Ġermanja, madwar sebgħa fil-mija tal-PGD jistgħu jiġu attribwiti lilhom.
Teknoloġiji ta' l-informazzjoni u telekomunikazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]It-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) huma kkunsidrati bħala fattur ewlieni tal-post. Id-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija Ġermaniża hija promossa taħt l-isem tal-proġett Industry 4.0. Il-kumpanija tat-telekomunikazzjoni bl-ogħla dħul fil-Ġermanja hija Deutsche Telekom. SAP, Software AG u DATEV huma fost l-akbar manifatturi ta' softwer fid-dinja bbażati fil-Ġermanja. Fis-settur tal-ħardwer, l-iżvilupp huwa speċjalment importanti, pereżempju f'Infineon u FTS. Minbarra l-kumpaniji tradizzjonali fis-settur tal-ICT, negozji ġodda u e-ventures innovattivi qed isiru dejjem aktar importanti fil-Ġermanja.
Fl-2017, 88 fil-mija tal-popolazzjoni kellha aċċess għall-internet; madwar 87 fil-mija setgħu jaċċessaw konnessjoni broadband.
Enerġija
[immodifika | immodifika s-sors]Fl-2010, il-Ġermanja kienet ir-raba' l-akbar produttur tal-enerġija primarja fl-Ewropa u kklassifikat fl-24 post fost il-produtturi tal-enerġija fid-dinja. Fl-2012, il-konsum tal-enerġija primarja fil-Ġermanja kien 13,757 PJ (2005: 14,238 PJ). Dan jagħmel lill-pajjiż it-tieni l-akbar konsumatur nazzjonali tal-enerġija fl-Ewropa u s-seba' fid-dinja. Fl-2012, il-provvista tal-elettriku kienet garantita minn 1,059 kumpanija bbażati fil-Ġermanja.
Fl-2016, l-enerġija rinnovabbli forniet 29.2 fil-mija tal-produzzjoni grossa tal-elettriku, 13.4 fil-mija tal-ħtiġijiet finali tal-enerġija fis-settur tat-tisħin u 5.1 fil-mija tal-fjuwils. Bħala parti mit-tranżizzjoni tal-enerġija, huwa ppjanat li jiżdied is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum tal-elettriku għal 80 fil-mija sal-2050, jitnaqqas il-konsum tal-enerġija primarja b'50 fil-mija meta mqabbel mal-2008 u jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra bejn 80 u 95 fil-mija. fil-mija f'konformità mal-miri tal-UE tal-1990 biex jitnaqqsu. B'mod ġenerali, mill-inqas 60 fil-mija tal-konsum tal-enerġija għandu jkun kopert minn enerġija rinnovabbli sal-2050.
Konsum tal-enerġija primarja fil-Ġermanja - Sors ta' enerġija
[immodifika | immodifika s-sors]- żejt minerali: 35.1 (1990), 35.3 (2019), 35 (2022)
- Gass: 15.5 (1990), 25.0 (2019), 24 (2022)
- Enerġija rinnovabbli: 1.3 (1990), 14.7 (2019), 17 (2022)
- Lignite: 21.5 (1990), 9.1 (2019), 10 (2022)
- Karbonju iebes: 15.5 (1990), 8.8 (2019), 10 (2022)
- Enerġija nukleari: 11.2 (1990), 6.4 (2019), 3 (2022)
- Oħrajn: 0.7 (1990), 0.8 (2022)
Turiżmu
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Deutschland_UNESCO_Welterbest%C3%A4tten.png/220px-Deutschland_UNESCO_Welterbest%C3%A4tten.png)
Fl-2016, il-Ġermanja kienet waħda mis-seba 'pajjiżi l-aktar miżjura fid-dinja, b'aktar minn 35 miljun mistieden barrani matul is-sena.
Madwar 4,000 mill-11,116 komunità tal-Ġermanja huma organizzati f'assoċjazzjonijiet turistiċi, li 310 minnhom huma rikonoxxuti bħala resorts tas-saħħa, resorts tas-saħħa u resorts tas-saħħa. Hemm 6,135 mużew, 366 teatru, 34 park ta' divertiment u avventura, 45,000 courts tat-tennis, 648 korsa tal-golf, 190,000 kilometru ta' mixi, 40,000 kilometru ta' mogħdijiet għar-roti fuq distanzi twal, kif ukoll rotot tal-vaganzi u tematiċi.
It-turiżmu tan-negozju u tal-konferenzi għandu importanza eċċellenti; Il-Ġermanja hija l-aktar post importanti tal-fieri kummerċjali internazzjonali b'diversi fieri tal-kummerċ ewlenin fid-dinja. L-Internationale Tourismus-Börse Berlin hija l-fiera ewlenija tat-turiżmu fid-dinja. Il-Ġermanja għandha wkoll l-ogħla konċentrazzjoni ta' festivals.
Traffiku
[immodifika | immodifika s-sors]L-Indiċi tal-Prestazzjoni tal-Loġistika tal-2018 maħluq mill-Bank Dinji juri lill-Ġermanja bħala l-pajjiż bl-aqwa infrastruttura fid-dinja.
Minħabba l-popolazzjoni densa u l-post ċentrali fl-Ewropa, hemm volum ta' traffiku għoli ħafna fil-Ġermanja. Huwa pajjiż ta' transitu importanti, speċjalment għat-trasport tal-merkanzija. Permezz tal-kunċett ta' Netwerks Trans-Ewropej, il-Ġermanja hija promossa bħala żona ta' trasferiment bejn l-ewwel żona ekonomika ċentrali Ewropea, l-hekk imsejħa Blue Banana, u ż-żona ekonomika ċentrali tal-Ewropa. Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Proġetti importanti f'dawn in-netwerks huma l-assi ferrovjarji Lyon/Ġenova–Rotterdam/Antwerp, POS (Pariġi–Lvant ta' Franza–Lbiċ tal-Ġermanja), PBKA (Pariġi–Brussell–Cologne–Amsterdam), Berlin–Palermo u r-rotta ewlenija lejn l-Ewropa. Barra minn hekk, il-Ġermanja hija l-punt tat-tluq tal-punent għal xi kurituri tat-trasport pan-Ewropej.
Fl-2005 ġie introdott pedaġġ tat-trakkijiet tal-awtostrada. L-emissjonijiet tad-dijossidu tal-karbonju mit-trasport tal-merkanzija bit-triq fil-Ġermanja żdiedu b'20 fil-mija bejn l-1995 u l-2017.
Traffiku fit-toroq
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Hallerbach-_und_Wiedtalbr%C3%BCcke.jpg/220px-Hallerbach-_und_Wiedtalbr%C3%BCcke.jpg)
Ir-Rumani diġà stabbilixxew toroq pavimentati fil-Ġermanja, li reġgħu marru għall-agħar. L-ewwel toroq inbnew fis-seklu 18. L-invenzjoni tal-karozzi tat impetu ġdid għall-kostruzzjoni tat-toroq. L-ewwel awtostrada fid-dinja, l-AVUS, infetħet f'Berlin fl-1921. It-trasport bit-triq ħa post il-ferroviji bħala l-aktar mod importanti ta' trasport fit-tieni nofs tas-seklu 20. Il-Ġermanja għandha wieħed mill-aktar netwerks tat-toroq densi fid-dinja. Fl-2012, in-netwerk ta' awtostradi federali kien jinkludi 12,845 kilometru ta' awtostradi u 40,711 kilometru ta' awtostradi federali. In-netwerk tat-toroq reġjonali kien jinkludi wkoll 86,597 kilometru ta' toroq statali, 91,520 kilometru ta' toroq distrettwali u muniċipali.
Fl-1 ta' Jannar, 2020, 47.7 miljun karozza tal-passiġġieri ġew irreġistrati fil-Ġermanja. In-numru totali ta' vetturi bil-mutur u trejlers kien 65.8 miljun. Mill-1995 sal-2017, l-emissjonijiet assoluti tad-dijossidu tal-karbonju mit-trasport tal-merkanzija bit-triq fil-Ġermanja żdiedu b'20 fil-mija.
Biex jitnaqqsu l-perikli u l-piżijiet ikkawżati mit-traffiku tat-triq, inħolqu żoni pedonali, żoni ta' traffiku kwiet u żoni ta' 30 km/h f'ħafna bliet Ġermaniżi. Minn dakinhar, in-numru ta’ nies li jmutu f’inċidenti tat-traffiku naqas kontinwament; Fl-2015 kien hemm 3,459 persuna, fl-2019 kien hemm 3,046. Ir-rota qed taqdi rwol dejjem aktar importanti u l-espansjoni tagħha qed tiġi appoġġjata politikament permezz tal-pjan taċ-ċikliżmu, pereżempju.
Trasport bil-ferrovija
[immodifika | immodifika s-sors]Fis-7 ta' Diċembru, 1835, infetħet il-Ludwigseisenbahn, l-ewwel linja tal-ferrovija tal-Ġermanja, u fid-deċennji ta' wara n-netwerk ferrovjarju kiber għal aktar minn 18,000 kilometru fl-1870. L-espansjoni tal-ferrovija aċċellerat ukoll it-tkabbir industrijali fis-seklu 19.
In-netwerk ferrovjarju Ġermaniż bħalissa huwa twil madwar 39,200 kilometru u madwar 41,500 ferrovija tal-passiġġieri u tal-merkanzija jgħaddu minnu kuljum. Bħala parti mir-riforma ferrovjarja, il-ferroviji statali Deutsche Bundesbahn (Punent) u Deutsche Reichsbahn (Lvant) ġew trasferiti lill-kumpanija privata Deutsche Bahn AG fl-1 ta' Jannar, 1994. Jorganizza l-biċċa l-kbira tat-traffiku ferrovjarju fil-Ġermanja. Madwar 350 kumpanija ferrovjarja oħra joperaw fuq in-netwerk ferrovjarju Ġermaniż. Filwaqt li l-Stat irtira mill-operazzjonijiet operattivi, jiffinanzja l-biċċa l-kbira tal-manutenzjoni u l-espansjoni tan-netwerk, kif ukoll (permezz ta' fondi ta' reġjonalizzazzjoni) l-aktar trasport reġjonali.
Ferroviji reġjonali (Interregio-Express (IRE), Regionalbahn (RB), Regional-Express (RE) u S-Bahn (S)) u ferroviji fuq distanzi twal (Intercity (IC), Eurocity (EC) u Intercity-Express (ICE) ) ). Għal ferroviji fuq distanzi twal, rotot ta 'veloċità għolja b'tul totali ta' madwar 2,000 kilometru huma disponibbli.
Il-prestazzjoni tat-trasport ferrovjarju fit-trasport lokali u fuq distanzi twal ammontat għal 104.2 biljun kilometru passiġġier fl-2023, u b'hekk laħaq livell rekord.
Trasport lokali
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/13-05-03-jena-by-RalfR-04.jpg/220px-13-05-03-jena-by-RalfR-04.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Berlin_SBahn_HackescherMarkt_east.jpg/220px-Berlin_SBahn_HackescherMarkt_east.jpg)
Fl-1881, Werner von Siemens inawgura l-ewwel tram elettriku fid-dinja f'Lichterfelde, ħdejn Berlin. Dan il-mod ta' trasport iddomina t-trasport pubbliku lokali fl-ibliet il-kbar tal-Ġermanja fl-ewwel nofs tas-seklu 20. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, ħafna ingħalqu, speċjalment fil-Ġermanja tal-Punent, u oħrajn ġew konvertiti għal linji tal-ferrovija ħafifa b'rotot tal-mini miċ-ċentru tal-belt. Ġew sostitwiti minn trasport bil-karozza tal-linja, li huwa wkoll disponibbli madwar il-pajjiż kollu u jservi kważi l-postijiet kollha. Madankollu, in-netwerks tal-karozzi tal-linja tnaqqsu minħabba tnaqqis fil-popolazzjoni fiż-żoni rurali u ħafna drabi ġew sostitwiti b'sistemi tal-karozzi tal-linja on-call. Fi bliet akbar, is-subway inbniet fis-seklu 20 u kkombinat ma' ferroviji S-Bahn biex jiffurmaw netwerk ta' transitu rapidu għall-belt u ż-żoni tal-madwar tagħha. L-ipproċessar amministrattiv isir mill-awtoritajiet tat-trasport pubbliku.
Mis-snin tmenin, inħolqu u espandew netwerks ta' mogħdijiet għar-roti fl-ibliet u ż-żoni rurali, sabiex ir-roti għal darb'oħra qed ikollhom rwol dejjem akbar fit-trasport lokali. F'paragun internazzjonali, it-trasport pubbliku lokali fl-ibliet il-kbar tal-Ġermanja huwa kkaratterizzat mill-effiċjenza għolja u l-kopertura wiesgħa tiegħu.
Trasport bl-ajru
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Flugh%C3%A4fen_in_Deutschland.png/220px-Flugh%C3%A4fen_in_Deutschland.png)
B'madwar 700 ajruport, il-Ġermanja għandha waħda mill-ogħla densitajiet ta' runway fid-dinja.
L-ajruport ewlieni ta' Frankfurt huwa l-akbar fil-Ġermanja f'termini ta' passiġġieri (2016: 60.77 miljun), ir-raba' l-akbar fl-Ewropa u l-akbar ajruport fl-Ewropa f'termini ta' volum ta' merkanzija (2015: 2.1 miljun tunnellata). L-akbar linja tal-ajru tal-Ġermanja, il-Lufthansa, topera hubs interkontinentali fi Frankfurt u t-tieni l-akbar ajruport tal-Ġermanja, Munich. Il-gvern federali u l-stati ta' Berlin u Brandenburg huma l-azzjonisti uniċi ta' Flughafen Berlin Brandenburg GmbH, li topera l-Ajruport ta' Berlin Brandenburg "Willy Brandt".
Il-Ġermanja m'għandhiex port spazjali (jew port spazjali) tagħha stess għat-traffiku lil hinn mil-Linja Kármán (100 km) fl-ispazju. Għalhekk, l-ivvjaġġar spazjali taċ-Ċentru Aerospazjali Ġermaniż juża prinċipalment il-port spazjali CSG fil-Gujana Franċiża.
Traffiku marittimu
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Freedom-of-the-Seas--in-Hamburg.jpg/220px-Freedom-of-the-Seas--in-Hamburg.jpg)
Minħabba l-proporzjon għoli tagħha ta' kummerċ barrani, il-Ġermanja hija dipendenti b'mod speċjali fuq il-kummerċ marittimu. Għandha bosta portijiet tal-baħar moderni, iżda wkoll twettaq proporzjon kbir tal-kummerċ barrani tagħha permezz tal-portijiet ta' pajjiżi ġirien, partikolarment fl-Olanda. L-akbar tliet portijiet tal-baħar fil-Ġermanja huma Hamburg, Wilhelmshaven u l-portijiet ta' Bremen. Il-JadeWeserPort f'Wilhelmshaven huwa l-uniku port fil-fond tal-Ġermanja. L-aktar portijiet importanti fuq il-Baħar Baltiku huma Rostock, Lübeck u Kiel. Rostock-Warnemünde huwa l-aktar port traffikuż tal-Ġermanja.
Ir-rotot tat-tbaħħir l-aktar importanti huma Lower Elbe u Lower Weser. Il-Kanal ta 'Kiel huwa l-aktar rotta ta' tbaħħir artifiċjali fid-dinja, barra mill-kosta Baltika Ġermaniża tinsab Kadetrinne, l-iktar rotta tat-tbaħħir traffikuża fil-Baħar Baltiku.
Hemm netwerk żviluppat tajjeb ta' passaġġi tal-ilma għan-navigazzjoni interna. Ix-xmajjar ewlenin navigabbli huma r-Rhine, Main, Moselle, Weser u Elbe. Kanali interni importanti huma l-Kanal Mittelland, il-Kanal Dortmund-Ems, il-Kanal Rhine-Herne u l-Kanal Lateral Elbe. Il-Kanal Main-Danubju jevita l-baċin tax-xmara ewlieni Ewropew u għalhekk jippermetti rotta marittima diretta mill-Baħar tat-Tramuntana u l-Baħar Baltiku sal-Baħar l-Iswed. Il-kumpless tal-port Duisburg-Ruhrort huwa l-akbar port intern fil-Ġermanja u huwa meqjus bħala l-akbar port intern fl-Ewropa. Hemm ukoll tibda u tispiċċa t-Triq il-Ħarir Ġdida, proġett infrastrutturali mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina li trid tieħu vantaġġ mir-rotot tal-kummerċ antiki.
Il-pjan ġenerali tan-navigazzjoni interna ġie approvat fl-2019.
Kultura
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Goethecut.png/220px-Goethecut.png)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Filmstudio_Babelsberg_Eingang.jpg/220px-Filmstudio_Babelsberg_Eingang.jpg)
L-storja tal-arti u l-kultura Ġermaniża, li l-għeruq tagħha jmorru lura għal żmien iċ-Ċelti, il-popli Ġermaniċi u r-Rumani, tat lok għal personalitajiet li mmarkaw stili u epoki sa mill-Medju Evu. F'varjetà wiesgħa ta 'dixxiplini, ħaddiema kulturali li jitkellmu bil-Ġermaniż saru pijunieri ta' xejriet ġodda u żviluppi intellettwali. Uħud mill-aktar artisti Ġermaniżi influwenti huma fost il-protagonisti taċ-ċiviltà tal-Punent. Il-finanzjament statali għall-kultura (teatri, mużewijiet, skejjel tal-arti, eċċ.) mill-gvern federali, gvernijiet statali u muniċipalitajiet fil-Ġermanja ammontaw għal aktar minn ħdax-il biljun ewro fl-2017.
Peress li l-Ġermanja ma tantx teżisti bħala stat nazzjonali, il-kultura Ġermaniża għal sekli sħaħ ġiet definita primarjament bil-lingwa komuni; Anke wara t-twaqqif tal-imperu fl-1871, il-Ġermanja spiss kienet mifhuma bħala nazzjon kulturali. It-tixrid tal-midja tal-massa fis-seklu 20 tat lill-kultura popolari status għoli fis-soċjetà Ġermaniża. L-espansjoni tal-Internet fis-seklu 21 wasslet għal divrenzjar tal-pajsaġġ kulturali u bidlet il-karatteristiċi ta 'diversi kulturi speċjalizzati.
L-Istituti Goethe iservu biex ixerrdu l-lingwa u l-kultura Ġermaniża madwar id-dinja. B'total ta' 158 kwartieri ġenerali, inklużi uffiċċji ta' kollegament, l-istitut huwa rappreżentat fl-2013 fi 93 pajjiż. Skont stħarriġ tal-BBC tal-2013 fuq 22 pajjiż, il-Ġermanja gawdiet l-ogħla reputazzjoni internazzjonali fost is-16-il pajjiż mistħarrġa għas-sitt darba konsekuttiva mill-2008. Bħala medja, 59 fil-mija ta' dawk li wieġbu kklassifikaw l-influwenza politika u jaħdmu b'mod pożittiv mill-Ġermanja, filwaqt li 15 fil-mija kkunsidraw huwa negattiv.
Sport
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Germany_champions_2014_FIFA_World_Cup.jpg/220px-Germany_champions_2014_FIFA_World_Cup.jpg)
Fil-Ġermanja, il-biċċa l-kbira tal-klabbs sportivi huma organizzati fil-Konfederazzjoni Olimpika Sportiva Ġermaniża (DOSB). Fl-2016, kellha madwar 27.5 miljun membru f'90,025 klabb tal-ġinnastika u sportivi.
L-aktar sport li jintlagħab u li jarahom fil-Ġermanja huwa l-futbol. Fl-2012 madwar 6.8 miljun membru u madwar 172,000 tim ġew organizzati fil-Federazzjoni Ġermaniża tal-Futbol, li organizzat it-Tazza tad-Dinja fl-1974 u l-2006 kif ukoll il-Kampjonat Ewropew tal-Futbol fl-1988 u l-2024 u hija waħda mill-akbar u l-aktar suċċess. Assoċjazzjonijiet sportivi tad-dinja. It-tim tal-futbol tal-irġiel Ġermaniż sar ċampjins tad-dinja fl-1954, 1974, 1990 u 2014. Il-Ġermanja hija l-uniku pajjiż li rnexxielu jsir champion Ewropew u dinji kemm fil-futbol tan-nisa kif ukoll tal-irġiel. L-akbar grawnd iddisinjat għal-laqgħat internazzjonali huwa l-Istadium Olimpiku f’Berlin b’74,475 siġġu. Is-Signal Iduna Park f'Dortmund huwa l-istadium bl-aktar siġġijiet awtorizzati għall-ispettaturi fil-partiti tal-futbol tal-Bundesliga, b'aktar minn 80,500 siġġu.
Il-Bundesliga tal-handball ħafna drabi titqies bħala l-aqwa kampjonat fid-dinja u fl-2007 it-tim tal-irġiel sar ċampjins tad-dinja għat-tielet darba. Madwar 830,000 membru attiv jappartjenu għal madwar 4,500 klabb (mill-2011). L-organizzazzjoni li tikkoordina hija l-Assoċjazzjoni Ġermaniża tal-Handball.
Il-volleyball u l-varjant tiegħu tal-volleyball tal-bajja saru sport popolari fis-snin disgħin. Fl-2016, il-Federazzjoni Ġermaniża tal-Volleyball kellha madwar 430,000 membru. Iċ-champions tal-volleyball tan-nisa u tal-irġiel Ġermaniżi huma determinati kull sena, il-Lega taċ-Champions tal-Volleyball Ewropea ntrebħet diversi drabi minn klabbs Ġermaniżi u t-tim tal-irġiel tal-GDR sar ċampjins tad-dinja tal-volleyball fl-1970.
Il-basketball u l-hockey fuq is-silġ qed jikbru kontinwament f'termini ta' telespettaturi u preżenza fil-midja. Iċ-champion rekord tal-kampjonat Ġermaniż tal-hockey fuq is-silġ huwa Eisbären Berlin. Fil-basketball, Dirk Nowitzki, li kien ivvutat bħala l-aktar plejer siewi tal-kampjonat professjonali tal-Amerika ta' Fuq NBA fl-2007 u sar l-ewwel Ġermaniż li rebaħ it-titlu tal-NBA ma’ Dallas Mavericks fl-2011, kien wieħed mill-aqwa plejers fid-dinja. Il-Bundesliga tal-basketball ilha teżisti mill-1966 u ċ-champion tar-rekord huwa Bayer Giants Leverkusen. Il-ProA u l-ProB ilhom jeżistu mill-2007. Fit-Tazza tad-Dinja tal-Baskitbol tal-2023, il-Ġermanja saret ċampjins tad-dinja għall-ewwel darba.
Fl-isport tal-mutur, l-interess pubbliku huwa partikolarment iffukat fuq il-Formula 1 u d-DTM, li fihom is-sewwieqa u d-disinjaturi Ġermaniżi kisbu suċċess kbir. B'seba' titli ta' kampjonati mondjali, Michael Schumacher hu l-aktar sewwieq tal-Formula 1 ta' suċċess u Sebastian Vettel huwa l-iżgħar champion tad-dinja fl-istorja tal-Formula 1 Champion ieħor tad-dinja huwa Nico Rosberg. Iċ-champion tad-dinja Walter Röhrl kiseb fama dinjija fir-rally. It-tlielaq tal-muturi, li fihom il-fokus huwa fuq it-triq il-Kampjonat tad-Dinja jew il-MotoGP, ipproduċa ċampjins tad-dinja Ġermaniżi bħal Anton Mang, Dirk Raudies, Stefan Bradl u Sandro Cortese.
Boxers notevoli tas-seklu 20 inkludew Max Schmeling u Henry Maske, u fil-bidu tas-seklu 21 Felix Sturm, Robert Stieglitz, Sebastian Sylvester, Jürgen Brähmer, Regina Halmich u l-kickboxer Christine Theiss. L-aħwa Ukraini Vitali u Wladimir Klitschko, kif ukoll Arthur Abraham u Susianna Kentikian imwielda fl-Armenja, saru ċampjins multipli tad-dinja fil-klassijiet tal-piż rispettivi tagħhom u temmew il-karriera professjonali tagħhom għal kollox fl-istalel tal-boksing Ġermaniż.
L-isports tax-xitwa għandhom tradizzjoni twila fil-Ġermanja. Fil-bobsleigh, luge, biathlon, skiing cross-country u speed skating, atleti Ġermaniżi rebħu medalji regolarment fil-kampjonati tad-dinja u Ewropej kif ukoll fil-Logħob Olimpiku. Sportivi oħra popolari tax-xitwa huma l-iski jumping, b'Sven Hannawald, Jens Weißflog u Severin Freund huma atleti ta' suċċess partikolari, kif ukoll diversi sports ta' ski alpin. B’żewġ rebħiet Olimpiċi fil-figure skating, Katarina Witt hija waħda mill-akbar atleti fid-dixxiplina tagħha.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/M%C3%BCnchen_-_Olympiapark_%28Luftbild%29.jpg/220px-M%C3%BCnchen_-_Olympiapark_%28Luftbild%29.jpg)
Fl-1936, il-Ġermanja Nażista ospitat l-Olimpjadi tas-Sajf tal-1936 f'Berlin u l-Logħob tax-Xitwa f'Garmisch-Partenkirchen, u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ospitat il-Logħob tas-Sajf tal-1972. Fit-tabella storika tal-midalji tal-Logħob Olimpiku, il-Ġermanja tinsab fit-tielet post b'600 midalja tad-deheb (2022).
It-tennis gawda popolarità kbira, speċjalment mis-snin tmenin u disgħin, grazzi għas-suċċessi tal-atleti Ġermaniżi Boris Becker, Steffi Graf u Michael Stich. Fil-bidu tas-seklu 21, Tommy Haas u Angelique Kerber rebħu xi titli.
Il-popolarità taċ-ċikliżmu fit-toroq tiddependi fuq is-suċċessi attwali taċ-ċiklisti Ġermaniżi. Rudi Altig (fis-snin 60), Jan Ullrich (1996-2005/07) u André Greipel (2010s) huma fost l-aktar ċiklisti ta' suċċess ta' żmienhom. Fiċ-ċikliżmu fuq ġewwa, il-Ġermanja hija l-pajjiż ewlieni fin-numru ta' titli tal-kampjonati tad-dinja. B'aktar minn 70 fil-mija tat-titli tat-Tazza tad-Dinja mirbuħa, il-Ġermanja, inkluża l-GDR, hija mexxejja fid-dixxiplini taċ-ċikliżmu u ċ-ċikliżmu artistiku.
L-Assoċjazzjoni Ġermaniża tal-Isparar għandha madwar 1.4 miljun membru u madwar il-Ġermanja hemm madwar sitt miljun tiratur sportiv.
Fl-2024, kważi 95,000 membru se jiġu organizzati f'madwar 2,250 klabb tal-Federazzjoni Ġermaniża taċ-Ċess. Mill-1894 sal-1921, il-Ġermaniż Emanuel Lasker kien it-tieni ċampjin dinji taċ-ċess. Illum il-Ġermanja hija rappreżentata fil-quċċata tad-dinja minn Vincent Keymer.
Atleti Ġermaniżi kisbu wkoll suċċess kbir fi sports oħra bħall-fencing, irkib taż-żwiemel, lotta, qdif, canoeing, hockey, atletika u għawm. Timo Boll u Dimitrij Ovtcharov huma fost l-aqwa plejers fid-dinja fit-table tennis, u Martin Kaymer u Bernhard Langer fil-golf. B'635,000 golfer fl-2014, l-Assoċjazzjoni tal-Golf Ġermaniża hija waħda mill-akbar għaxar assoċjazzjonijiet fl-sport Ġermaniż. Waħda mill-aktar maratoni importanti fid-dinja hija l-Maratona ta’ Berlin, li ilha ssir mill-1974.
Midja
[immodifika | immodifika s-sors]Fil-Ġermanja, jiġu ppubblikati perjodikament 352 gazzetta, 27 fil-ġimgħa, 7 Ħdud, 2,450 rivista popolari u 3,753 rivista speċjalizzata. Xi wħud minn dawn il-midja huma ppubblikati mill-kumpaniji kbar Axel Springer SE, Bauer Media Group, Bertelsmann, Hubert Burda Media u l-grupp tal-midja Funke. Hemm 18-il aġenzija tal-aħbarijiet, li minnhom l-Aġenzija tal-Istampa Ġermaniża (dpa) u n-Netwerk Editorjali tal-Ġermanja (RND) huma l-aktar importanti. Il-gazzetti nazzjonali bl-akbar ċirkolazzjoni (mill-2020) huma Bild (b'ċirkolazzjoni ta' 1.27 miljun), is-Süddeutsche Zeitung (b'ċirkolazzjoni ta' 0.3 miljun), il-Frankfurter Allgemeine Zeitung (b'ċirkolazzjoni ta' 0.2 miljun) u il-Handelsblatt (b'ċirkolazzjoni ta' 0.14 miljun). Bil-bosta, il-gazzetta ta' kull ġimgħa bl-akbar ċirkolazzjoni hija Die Zeit (ċirkolazzjoni ta' 0.55 miljun). Hemm ukoll rivisti politiċi bħal Der Spiegel u rivisti li jiffokaw fuq suġġetti popolari bħal Stern u Focus.
Fil-Ġermanja hemm 145 kanal tat-televiżjoni. Fuq it-televiżjoni hemm xandara pubbliċi bħal Das Erste u ZDF u programmi sħaħ iffinanzjati privatament, speċjalment RTL, Sat.1, Pro7, RTL Zwei, Kabel eins u VOX. F'dawn l-aħħar snin żdiedu ħafna kanali reġjonali u programmi ta' interess speċjali.
Ix-xandir fil-Ġermanja għandu organizzazzjoni doppja u prinċipalment reġjonali. Huwa maqsum f'radju pubbliku, li huwa ffinanzjat mill-ħlas tax-xandir, u fornituri privati tar-radju, li jiġġeneraw il-biċċa l-kbira tad-dħul tagħhom mir-reklamar. Fl-aħħar tal-2016, ġew irreġistrati aktar minn 300 fornitur tax-xandir, inklużi madwar 290 xandara kummerċjali u aktar minn 60 xandar pubbliku ARD, li xandru prinċipalment permezz tal-VHF, iżda dejjem aktar ukoll permezz tad-DAB. Żewġ sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali Federali fl-1981 u fl-1986, li ddeterminaw l-organizzazzjoni u l-kundizzjonijiet tal-qafas, huma ta' importanza kbira għall-iżvilupp.
L-aktar midja onlajn użata huma Spiegel Online (il-firxa ta' kull ġimgħa: 15%), t-online (il-firxa ta' kull ġimgħa: 14%) u l-portali tal-aħbarijiet ARD (il-firxa ta' kull ġimgħa: 13%). L-użu tal-midja attiv u passiv huwa madwar 9 sigħat kuljum (mill-2018).
Soċjetà
[immodifika | immodifika s-sors]Skont l-Istħarriġ dwar il-Valuri Dinji, fil-Ġermanja, li huwa bbażat fuq it-tradizzjoni pluralistika tal-Illuminiżmu, il-valuri sekulari-razzjonali u l-iżvilupp personali personali huma vvalutati. Fl-oqsma tal-edukazzjoni, il-konċiljazzjoni, l-impjiegi, l-ambjent, ir-relazzjonijiet soċjali, l-akkomodazzjoni, is-sigurtà u l-benessri suġġettiv, il-popolazzjoni tirrapporta livelli ta’ sodisfazzjon ogħla mill-medja tal-pajjiżi industrijalizzati żviluppati u biss taħt il-medja fis-saħħa. B'mod ġenerali, il-Ġermanja kisbet 7 minn 10 punti fuq l-Indiċi tal-Għixien Aħjar tal-OECD fl-2015, ogħla mill-medja tal-OECD (6.5; il-Greċja 5.5, l-Żvizzera 7.6).
Fir-Rapport Dinji tal-Ferħija 2018 tan-NU, il-Ġermanja kklassifikat fil-15-il post minn 156 pajjiż.
Saħħa
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Uniklinikum_Mannheim_Haupteingang.jpg/220px-Uniklinikum_Mannheim_Haupteingang.jpg)
Is-sistema tas-saħħa Ġermaniża hija żviluppata ħafna, kif muri mir-rata baxxa ħafna ta' mortalità tat-trabi ta' madwar 3.5 subien u 3.0 bniet għal kull 1,000 twelid u stennija tal-għomor għolja, li fl-2016 kienet ta' 78.2 snin għall-irġiel u 83.1 għan-nisa. Fl-2015, l-irġiel foqra kellhom għomor ta' 70.1 snin, l-irġiel sinjuri 80.9 snin (nisa: 76.9 u 85.3 snin). Fl-2015, studju tal-OECD wera li l-pazjenti fil-Ġermanja kellhom ħinijiet qosra ta' stennija, spejjeż finanzjarji personali baxxi u ħafna għażliet. Madankollu, huwa meħtieġ li tittejjeb il-prevenzjoni, kif muri minn numru għoli ta' mard bħal mard kardjovaskulari u dijabete. Il-kwalità hija murija, fost affarijiet oħra, mill-fatt li n-nies spiss jgħixu puplesija. In-numru ta' dħul fl-isptar u operazzjonijiet huwa fost l-ewwel internazzjonalment, iżda wkoll l-ispejjeż tal-mediċini; Fl-2013, l-infiq fuq is-saħħa kien jirrappreżenta 11 fil-mija tal-PGD (medja tal-OECD: ftit inqas minn 9 %).
Is-sistema tas-saħħa tinkludi fornituri tas-servizz bħal tobba, spiżjara, infermiera, l-istat (awtoritajiet federali, statali u lokali), kumpaniji tal-assigurazzjoni tas-saħħa, inċidenti, infermiera u pensjoni, assoċjazzjonijiet legali tal-assigurazzjoni tas-saħħa, assoċjazzjonijiet ta' min iħaddem u tal-impjegati. , gruppi ta' interess u pazjenti oħra, rappreżentati parzjalment minn assoċjazzjonijiet u organizzazzjonijiet ta' għajnuna personali. L-isptarijiet huma tipikament immexxija minn organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ, iżda qed jiġu privatizzati dejjem aktar. Servizzi ta' kura oħra huma fil-biċċa l-kbira pprovduti privatament minn ħaddiema li jaħdmu għal rashom (tobba, spiżjara u kumpaniji stabbiliti, pereżempju fl-industriji tat-teknoloġija farmaċewtika u medika). L-Istat għandu biss rwol sekondarju bħala fornitur tas-servizz lill-awtoritajiet tas-saħħa, sptarijiet muniċipali u kliniki universitarji.
Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tappartjeni għall-assigurazzjoni tas-saħħa obbligatorja (GKV), li l-kontribuzzjonijiet tagħha huma bbażati prinċipalment fuq il-livell tad-dħul. Il-membri tal-familja li m'għandhomx id-dħul tagħhom huma ġeneralment assigurati mingħajr ma jħallsu l-kontribuzzjonijiet. Id-dritt għall-benefiċċji huwa indipendenti mill-ammont tal-kontribuzzjoni. Madwar 10.8 fil-mija ta' dawk assigurati kellhom assigurazzjoni tas-saħħa privata fl-2017.
Edukazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/University_Library_-_panoramio_%281%29.jpg/220px-University_Library_-_panoramio_%281%29.jpg)
Is-sistema edukattiva Ġermaniża attwali għandha l-għeruq tagħha, fost affarijiet oħra, fl-ideal edukattiv ta' Humboldt, li darba kien eżemplari madwar id-dinja, u fir-riformi edukattivi Prussjani. Id-disinn tiegħu huwa r-responsabbiltà tal-stati ("sovranità kulturali"), iżda huwa kkoordinat permezz ta' konferenzi nazzjonali tal-ministri tal-edukazzjoni, li jistabbilixxu wkoll standards edukattivi komuni. Skont l-stat federali, hemm perjodi ta' qabel l-skola u disa' sa tlettax-il sena ta' skola obbligatorja. L-attendenza ta' skejjel ta' edukazzjoni ġenerali tieħu mill-inqas disa' snin. Imbagħad tista' tattendi skejjel sekondarji jew skejjel vokazzjonali. Ħafna mill-istati federali Ġermaniżi għandhom sistema skolastika strutturata bi skejjel sekondarji, skejjel sekondarji u skejjel sekondarji, iżda hemm xejriet lejn skejjel aktar komprensivi u skejjel għall-ġurnata kollha. Skont l-stat, il-kwalifika tad-dħul fl-università tinkiseb wara tnax jew tlettax-il sena ta' skola.
Prattikament iż-żgħażagħ kollha jattendu istituzzjoni ta' edukazzjoni sekondarja wara l-iskola. L-istudenti tal-kumpanija tipikament jattendu skola vokazzjonali jum jew jumejn fil-ġimgħa, li hija magħrufa madwar id-dinja bħala mudell ta' taħriġ doppju ta' suċċess. L-ekwivalenti akkademiku huwa l-programm ta' studju doppju. L-istudenti jistgħu jagħżlu bejn kulleġġi li għadhom ma ggradwawx u kulleġġi orjentati lejn l-applikazzjoni (skejjel tekniċi). Il-proporzjon ta' akkademiċi żdied b'mod kostanti mis-snin sebgħin.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Deutsches_Bildungssystem-quer.svg/220px-Deutsches_Bildungssystem-quer.svg.png)
L-iżvilupp professjonali wkoll għandu rwol importanti. L-Aġenzija Federali tax-Xogħol toffri bonuses ta' taħriġ kontinwu għall-persuni qiegħda. Qabel it-taħriġ vokazzjonali tagħhom, iż-żgħażagħ jistgħu wkoll ilestu l-hekk imsejħa servizzi volontarji, bħal sena soċjali volontarja jew sena ekoloġika volontarja. Attivitajiet ta' tranżizzjoni popolari oħrajn jinkludu servizz militari volontarju u soġġorni barra l-pajjiż, pereżempju fil-forma ta' Xogħol u Ivvjaġġar jew skambju taż-żgħażagħ.
Fi studji dwar il-prestazzjoni tal-iskola, il-Ġermanja ħafna drabi tikseb riżultati medjokri jew saħansitra taħt il-medja meta mqabbla mal-bqija tad-dinja. Fl-aħħar studji PISA, il-Ġermanja rnexxielha ttejjeb: fil-klassifika tal-PISA tal-2015, l-istudenti Ġermaniżi laħqu s-16-il post minn 72 fil-matematika, il-15 fix-xjenzi naturali u l-10 fil-komprensjoni tal-qari. Il-prestazzjoni tal-istudenti Ġermaniżi kienet ogħla mill-medja tal-OECD fit-tliet kategoriji kollha. Madankollu, l-OECD tikkritika l-politika edukattiva Ġermaniża fl-istudji PISA, peress li s-suċċess skolastiku ta' tfal minn djar soċjalment jew edukattivi żvantaġġati, u b’mod partikolari dawk ta' oriġini immigranti, huwa taħt il-medja. Kuntrarjament għall-isforzi ta' riforma fl-aħħar deċennji, it-tfal tal-klassi tax-xogħol għadhom statistikament ferm inqas probabbli li jaqilgħu diploma tal-skola sekondarja jew grad tal-kulleġġ minn tfal fil-klassijiet tan-nofs jew ta' fuq. Barra minn hekk, ikun hemm nuqqas ta' differenzjazzjoni u appoġġ individwali kemm għall-studenti ta' kisba għolja kif ukoll għal dawk ta' riżultati baxxi. L-infiq fuq l-edukazzjoni (4.6% tal-prodott gross domestiku) huwa taħt il-medja tal-OECD. Huwa meqjus meħtieġ li jittejjeb l-appoġġ skolastiku fl-età ta' meta jattendu l-skola primarja, speċjalment fir-rigward tal-għażliet ta' kura u appoġġ speċifiku għal studenti aktar dgħajfa.
Mill-popolazzjoni fl-età tax-xogħol fl-2011, madwar 2.3 miljun (4 %) kienu kkunsidrati totalment illitterati u 7.5 miljun kienu meqjusa funzjonalment illitterati.
Xjenza
[immodifika | immodifika s-sors]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Einstein1921_by_F_Schmutzer_2.jpg/220px-Einstein1921_by_F_Schmutzer_2.jpg)
Il-Ġermanja hija post teknoloġiku u xjentifiku ta' importanza internazzjonali. Sa mir-Rivoluzzjoni Industrijali, riċerkaturi li jitkellmu bil-Ġermaniż kienu strumentali fit-twaqqif tax-xjenzi empiriċi. B'mod partikolari, il-prestazzjoni ekonomika ta' diversi industriji u t-trasferiment tal-għarfien fil-prattika kienu mmexxija mix-xogħol kreattiv tal-inġiniera. Madwar 8 fil-mija tal-privattivi kollha rreġistrati mad-dinja kollha taħt il-PCT fl-2016 ġew mill-Ġermanja; Dan poġġa lill-Ġermanja fir-raba’ post wara l-Istati Uniti, il-Ġappun u ċ-Ċina.
Fil-Ġermanja, l-universitajiet, l-universitajiet tekniċi u l-iskejjel tekniċi huma istituzzjonijiet ta' riċerka u tagħlim akkademiċi. L-universitajiet (tekniċi) għandhom id-dritt għal proċeduri ta' dottorat u ta' abilitazzjoni. Iż-żewġ proċeduri għandhom l-għan li juru edukazzjoni u jkun fihom għarfien xjentifiku. Bl-introduzzjoni ta' kwalifiki internazzjonali bħala parti mill-Proċess ta' Bolonja, is-separazzjoni preċedenti tal-kwalifiki bejn skejjel tekniċi u universitajiet fis-settur tal-edukazzjoni akkademika qed tiddgħajjef. Xi istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla ma joffru xejn edukazzjoni terzjarja, iżda minflok huma maħluqa għal edukazzjoni postgraduate jew esklussivament għal dottorati u kwalifiki. Ħafna mill-universitajiet Ġermaniżi jirċievu finanzjament pubbliku, iżda r-riċerka tagħhom hija ffinanzjata minn fondi ta' partijiet terzi (Fondazzjoni Ġermaniża għar-Riċerka, fondazzjonijiet, kumpaniji u oħrajn).
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Alexandre_humboldt.jpg/220px-Alexandre_humboldt.jpg)
Minbarra l-universitajiet, hemm numru kbir ta' organizzazzjonijiet ta' riċerka li joperaw madwar il-Ġermanja u lil hinn. Fil-Ġermanja, inħolqot sistema ta' diviżjoni tax-xogħol bejn l-universitajiet, minn naħa waħda, u bejn universitajiet u istituzzjonijiet ta' riċerka mhux universitarji, min-naħa l-oħra. Is-Soċjetà Max Planck hija impenjata għar-riċerka bażika. Tmexxi 79 istitut fil-Ġermanja u għandha baġit annwali ta' 1.8 biljun ewro. L-Assoċjazzjoni Helmholtz hija l-akbar soċjetà xjentifika fil-Ġermanja u tmexxi 15-il hekk imsejħa ċentru ta' riċerka kbar li jaħdmu fuq kumplessi xjentifiċi interdixxiplinari. Is-Soċjetà Fraunhofer hija l-akbar organizzazzjoni tar-riċerka applikata. Tiġbor ir-riżultati tar-riċerka bażika fis-56 istitut tagħha u tipprova tisfruttahom ekonomikament. Jipprovdi lill-ekonomija b'servizz ta' riċerka b'kuntratt. Huwa kiseb fama dinjija grazzi għall-iżvilupp tal-format awdjo MP3. Huwa wieħed mill-akbar applikanti u sidien tal-privattivi tal-Ġermanja. L-Assoċjazzjoni Leibniz hija netwerk ta' istituzzjonijiet ta' riċerka indipendenti li jaħdmu kemm fuq ir-riċerka bażika kif ukoll dik applikata.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Views_in_the_Main_Control_Room_%2812052189474%29.jpg/220px-Views_in_the_Main_Control_Room_%2812052189474%29.jpg)
In-nefqa tal-universitajiet u l-kulleġġi tal-stat fil-Ġermanja (imsejħa wkoll edukazzjoni terzjarja fil-Ġermanja) ammontat għal aktar minn 64 biljun ewro fl-2020 (fl-2005: 30.9 biljun ewro), li hija prinċipalment iffinanzjata minn dħul mit-taxxa mill-gvernijiet federali u tal-istat. Madwar 2.9 miljun student studjaw f'universitajiet u kulleġġi fil-Ġermanja fl-2020. Minnhom, madwar 14% kienu studenti barranin.
Istituti mhux universitarji bħas-Soċjetà Fraunhofer, l-Assoċjazzjoni Helmholtz, l-Assoċjazzjoni Leibniz, is-Soċjetà Max Planck u l-Akkademji tax-Xjenzi rċevew 15.6 biljun ewro oħra. L-infiq totali fuq l-edukazzjoni, ir-riċerka u x-xjenza ammontat għal madwar €334 biljun fil-Ġermanja fl-2020.
Bosta riċerkaturi mill-oqsma kollha tax-xjenza moderna ġejjin mill-Ġermanja. Aktar minn 100 rebbieħa Nobel huma assoċjati mal-pajjiż. Albert Einstein u Max Planck waqqfu pilastri importanti tal-fiżika teoretika bit-teoriji tagħhom, li Werner Heisenberg u Max Born, pereżempju, setgħu jibnu. Wilhelm Conrad Roentgen, l-ewwel Rebbieħ Nobel fil-Fiżika, skopra u eżamina r-raġġi-X li jġorru ismu u li għad għandhom rwol importanti llum, fost affarijiet oħra, fid-dijanjosi medika u l-ittestjar tal-materjali. Heinrich Hertz kiteb xogħlijiet importanti dwar ir-radjazzjoni elettromanjetika li huma kruċjali għat-teknoloġija tat-telekomunikazzjoni tal-lum. L-iżviluppi ta' Karl von Drais, Nikolaus Otto, Rudolf Diesel, Gottlieb Daimler u Carl Benz irrevoluzzjonaw it-trasport, u l-burners u ż-zeppelins Bunsen msemmijin wara l-inventuri tagħhom huma magħrufa mad-dinja kollha. L-aġenzija spazjali Ġermaniża wettqet xogħol pijunier importanti fil-qasam tal-ivvjaġġar spazjali u r-riċerka spazjali u llum għandha aġenzija spazjali effiċjenti maċ-Ċentru Aerospazjali Ġermaniż (DLR). Il-Ġermanja hija wkoll l-Stat Membru li jikkontribwixxi l-aktar lill-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA).
Ir-riċerka kimika kienet influwenzata minn, fost oħrajn, Carl Wilhelm Scheele, Otto Hahn u Justus von Liebig. Bl-invenzjonijiet ta' suċċess tagħhom, ismijiet bħal Johannes Gutenberg, Werner von Siemens, Wernher von Braun, Konrad Zuse u Philipp Reis huma parti mill-edukazzjoni teknoloġika ġenerali. Fil-Ġermanja twieldu wkoll ħafna matematiċi importanti, bħal Adam Ries, Friedrich Bessel, Richard Dedekind, Carl Friedrich Gauß, David Hilbert, Emmy Noether, Bernhard Riemann, Karl Weierstrass u Johannes Müller (Regiomontanus). Riċerkaturi u xjenzati Ġermaniżi importanti oħra huma l-astronomu Johannes Kepler, l-arkeologu Heinrich Schliemann, il-bijologu Christiane Nüsslein-Volhard, l-istudjuż Gottfried Wilhelm Leibniz, in-naturalista Alexander von Humboldt, ir-riċerkatur reliġjuż Max Müller, l-istoriku Theodor Mommsen, is-soċjologu Theodor Maxsen. Weber u r-riċerkatur mediku Robert Koch.
L-aktar bliet popolati
[immodifika | immodifika s-sors]-
Berlin
-
Berlin
-
Berlin
-
Berlin
-
Berlin
-
Berlin
-
Spandau, Berlin
-
Spandau, Berlin
-
Spandau, Berlin
-
Berlin
-
Hamburgo
-
Munich
-
Cologne
-
Frankfurt am Main
-
Frankfurt am Main
-
Frankfurt am Main
-
Frankfurt am Main
-
Frankfurt am Main
-
Frankfurt am Main
-
Düsseldorf
-
Düsseldorf
-
Düsseldorf
-
Düsseldorf
-
Düsseldorf
-
Düsseldorf
-
Leipzig
-
Leipzig
-
Leipzig
-
Leipzig
-
Leipzig
-
Leipzig
-
Dortmund
-
Dortmund
-
Dortmund
-
Dortmund
-
Dortmund
-
Dortmund
-
Essen
-
Essen
-
Essen
-
Essen
-
Essen
-
Essen
-
Bremen
-
Bremen
-
Bremen
-
Bremen
-
Bremen
-
Bremen
-
Dresde
-
Hannover
-
Hannover
-
Hannover
-
Hannover
-
Hannover
-
Hannover
-
Nuremberg
-
Nuremberg
-
Nuremberg
-
Nuremberg
-
Nuremberg
-
Nuremberg
-
Duisburg
-
Duisburg
-
Duisburg
-
Duisburg
-
Bochum
-
Wuppertal
-
Bielefeld
-
Bonn
-
Münster
-
Münster
-
Mannheim
-
Mannheim
-
Mannheim
-
Mannheim
-
Mannheim
-
Karlsruhe
-
Augsburg
-
Wiesbaden
-
Wiesbaden
-
Mönchengladbach
-
Gelsenkirchen
-
Aachen
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Brunswick
-
Chemnitz
-
Kiel
-
Halle (Sajonia-Anhalt)
-
Magdeburg
-
Freiburg im Breisgau
-
Krefeld
-
Maguncia
-
Lübeck
-
Érfurt
-
Oberhausen
-
Rostock
-
Kassel
-
Kassel
-
Hagen
-
Potsdam
-
Potsdam
-
Potsdam
-
Potsdam
-
Potsdam
-
Saarbrücken
-
Hamm
-
Ludwigshafen am Rhein
-
Oldemburgo
-
Mülheim an der Ruhr
-
Osnabrück
-
Leverkusen
-
Heidelberg
-
Darmstadt
-
Solingen
-
Regensburg
-
Herne
-
Paderborn
-
Paderborn
-
Neuss
-
Neuss
-
Ingolstadt
-
Ingolstadt
-
Offenbach am Main
-
Fürth
-
Ulm
-
Heilbronn
-
Heilbronn
-
Pforzheim
-
Würzburg
-
Wolfsburg
-
Wolfsburgo
-
Göttingen
-
Bottrop
-
Bottrop
-
Reutlingen
-
Erlangen
-
Bremerhaven
-
Koblenz
-
Bergisch Gladbach
-
Bergisch Gladbach
-
Remscheid
-
Remscheid
-
Trier
-
Recklinghausen
-
Recklinghausen
-
Jena
-
Moers
-
Salzgitter
-
Siegen
-
Gütersloh
-
Hildesheim
-
Hildesheim
-
Hanau
-
Kaiserslautern
-
Weimar
-
Stuttgart
-
Wiesbaden
-
Mainz
-
Magdeburg
-
Hannover
-
Potsdam
-
Hamburg
-
Schwerin
-
Kiel
-
Büsingen am Hochrhein
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Regensburg
-
Augschburg/Augsburg
-
Augschburg/Augsburg
-
Augschburg/Augsburg
-
Augschburg/Augsburg
-
Helgoland/Heligoland
-
Triq prinċipali ta' Helgoland/Heligoland.
-
Lag Anna Laketa ' Helgoland/Heligoland.
-
Irdum aħmar karatteristika tal-pajsaġġ ta' Heligoland/Heligoland.
-
Bad Oeynhausen
-
Bielefeld
-
Steinfurt
-
Oldenburg/Oldenburgo
-
Leer
-
Oerlinghausen
-
Oerlinghausen
-
Oerlinghausen
-
Oerlinghausen
-
Oerlinghausen
-
Hünenkapelle, knisja ta' qabel f'Oerlinghausen.
-
Detmold
-
Neumünster
-
Flensburg/Flensburgo
-
Rendsburg
-
Rendsburg
-
Rothenburg ob der Tauber/
-
Rothenburg ob der Tauber
-
Rothenburg ob der Tauber
-
Rotenburg an der Fulda/Rotenburg an der Fulda
-
Rottenburg am Neckar/Rotemburgo del Néckar
-
Bebra
-
Bad Hersfeld
-
Bad Hersfeld
-
Fulda
-
Fulda
-
Rotenburg an dder Wümme
-
Vogtsburg im Kaiserstuhl
-
Hamm
-
Euskirchen
-
Euskirchen
-
Nettersheim
-
Immaġini mill-ajru ta' Vogtsburg.
Gallerija
[immodifika | immodifika s-sors]-
Il-bandiera tal-għaqda f'nofsillejl tat-3 ta' Ottubru 1990 quddiem ir-Reichstag
-
1990 Jum l-Għaqda Ġermaniża, bil-bnadar tal-istati Ġermaniżi kollha fuq il-bini tar-Reichstag f'Berlin, Ġermanja
-
Ħajt ta' Berlin (1961-1989)
-
Dimostrazzjoni tat-Tnejn tal-Ġermanja tal-Lvant kontra l-gvern f'Leipzig, 16 ta' Ottubru, 1989.
-
Bandiera GDR/DDR b'emblema maqtugħa, viżibbli ħafna waqt protesti kontra r-reġim komunista
-
Ħajt ta' Berlin fil-Bieb ta' Brandenburg fl-10 ta' Novembru, 1989 li juri l-graffiti Wie denn (“Kif Issa”) fuq it-tabella li twissi lill-pubbliku biex jitlaq minn Berlin tal-Punent.
-
Uffiċjali tal-pulizija mill-Volkspolizei tal-Ġermanja tal-Lvant jistennew il-ftuħ uffiċjali tal-Bieb ta' Brandenburg tal-Ħajt ta' Berlin fit-22 ta' Diċembru, 1989.
-
Iż-żewġ kopji oriġinali tat-Trattat ta' Unifikazzjoni ġew iffirmati fil-31 ta' Awwissu 1990. Il-Ministru tal-Intern tal-Ġermanja tal-Punent Wolfgang Schäuble iffirma għall-FRG u s-Segretarju tal-Istat tal-Ġermanja tal-Lvant Günther Krause għall-GDR.
-
Logħob tan-nar fil-Bieb ta' Brandenburg wara r-riunifikazzjoni
-
Fruntiera bejn il-Ġermanja u l-Polonja tul ix-Xmara Neisse tal-punent bejn Zgorzelec tal-Polonja u Görlitz, belt tal-Ġermanja li kienet tappartjeni għall-eks provinċja tas-Silesja t'Isfel.
-
Traffiku jaqsam il-Bieb ta' Brandenburg fl-2016
-
Bolla tad-Deutsche Bundespost (1957) għall-inkorporazzjoni politika tas-Saarland fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja fl-1 ta' Jannar 1957 bl-istemma tal-stat il-ġdida tas-Saarland
-
Il-Ġermanja tal-Punent u l-Ġermanja tal-Lvant (1957–1990)
-
Imblokk ta' Berlin (1948-1949)
-
Il-Prim Ministri u s-Sindki tal-Ġermanja tal-Punent irċevew il-Frankfurt Papers mill-okkupanti Brittaniċi, Amerikani u Franċiżi, li kien fihom rakkomandazzjonijiet għat-twaqqif tal-istat il-ġdid u ffurmaw il-bażi ta' ħidma għal-Liġi Bażika tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja; 1 ta' Lulju, 1948
-
Mappa fuq il-Ġermanja li turi l-erba' żoni ta' okkupazzjoni Alleati (de facto li ma jinkludux is-Saarland) fil-Ġermanja (1947-1949)
-
Din il-mappa tal-Imperu Ġermaniż kienet iddisinjata minn Julius Reichelt (1637-1717). Reichelt kien professur tal-matematika fl-Università ta' Strasburgu. Matul is-seklu 18 dehru ħafna derivazzjonijiet. Din ir-riproduzzjoni ġiet ippubblikata minn Nicolaes Visscher II (1649-1702).
-
Moritzbastei hija l-unika parti li fadal tas-swar tal-belt ta' qabel ta' Leipzig. Illum huwa magħruf ħafna bħala ċentru kulturali. fl-1785
-
Moritzbastei hija l-unika parti li fadal tas-swar tal-belt ta' qabel ta' Leipzig. Illum huwa magħruf ħafna bħala ċentru kulturali. fl-2015
-
Il-Propsteikirche St. Trinitatis (Ġermaniż, knisja retturjali tat-Trinità Qaddisa) f'Leipzig, Sassonja, il-Ġermanja, hija knisja Kattolika fiċ-ċentru tal-belt mibnija fl-2015.
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ^ Zensus 2011: Bevölkerung am 9. Mai 2011. Miġjuba fl-1 ta' Ġunju 2013.
- ^ a b ċ d "Germany". Fond Monetarju Internazzjonali. Miġbur 2013-04-01.
- ^ "Human Development Report 2013" (PDF). Nazzjonijiet Uniti. 2013. Miġbur 2013-03-14.
- ^ Dudenverlag, ed. (1995). Duden, Aussprachewörterbuch (bil-Ġermaniż) (6 ed.). pp. 271, 53f. ISBN 978-3-411-20916-3
- ^ "Bevölkerungszahlen 2011 und 2012 nach Bundesländern" (bil-Ġermaniż). Statistisches Bundesamt Deutschland. 2013-08-01. Miġbur 2013-12-16.