Manat azerbejdżański
![]() 1 manat azerbejdżański | |
Kod ISO 4217 |
AZN |
---|---|
Symbol |
₼ |
Państwo | |
Bank centralny | |
Poziom inflacji | |
Podział |
1 manat = 100 gapików |
Banknoty |
1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 manatów |
Monety |
1, 3, 5, 10, 20, 50 gapików |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Manat_az_symbol.png/220px-Manat_az_symbol.png)
Manat azerbejdżański (azer. Azərbaycan manatı; kod ISO 4217: AZN) – waluta narodowa Azerbejdżanu. Dzieli się na 100 gapików (azer. qəpik)
Manat azerbejdżański wprowadzono 15 sierpnia 1992 roku. Pierwotnie wraz z manatem w obiegu znajdowały się również ruble radzieckie oraz ruble rosyjskie (seria 1992-1993). Począwszy od 22 listopada 1993 roku rozpoczęto proces wycofania z obiegu radzieckich i rosyjskich rubli. Od 1 stycznia 1994 roku manat został jedyną prawnie dozwoloną walutą Azerbejdżanu.
1 stycznia 2006 roku przeprowadzono denominację w stosunku 5000:1. Banknoty serii 1993 roku obowiązywały do 1 stycznia 2007 roku
Na współczesny manat składa się 6 monet oraz 7 banknotów.
- Monety: 1, 3, 5, 10, 20, 50 gapików.
- Banknoty: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 manatów.
Design banknotów został opracowany przez austriackiego projektanta walut Roberta Kalinę, który jest autorem designu euro.
Część banknotów jest drukowana na zlecenie Narodowego Banku Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan Milli Bankı) przez De La Rue.
Monety
[edytuj | edytuj kod]Seria 1992-1993
[edytuj | edytuj kod]Wszystkie monety miały gładkie ranty.
Obraz | Wartość
(gapik) |
Materiał | Średnica
(mm) |
Grubość
(mm) |
Waga
(g) |
Rant | Rok emisji |
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
5 | brąz | 17 | 1,35 | 2,35 | Gładki | 1992 |
![]() |
aluminium | 16,5 | 1,5 | 0,85 | 1993 | ||
![]() |
10 | aluminium | 19 | 1,6 | 0,98 | 1992 | |
![]() |
20 | brąz | 19,5 | 1,45 | 3,2 | 1992 | |
![]() |
aluminium | 20 | 1,5 | 1,12 | |||
![]() |
1993 | ||||||
![]() |
50 | nikiel | 23 | 1,5 | 5,1 | 1992 | |
![]() |
aluminium | 1,6 | 1,51 | ||||
![]() |
1993 |
Seria 2006
[edytuj | edytuj kod]Obraz | Wartość
(gapik) |
Materiał | Średnica
(mm) |
Grubość
(mm) |
Waga
(g) |
Rewers | Awers | Rant | Rok
Emisji |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
1 | stal powlekana miedzią | 16,25 | 1,9 | 2,8 | Tradycyjne instrumenty | Mapa Azerbejdżanu,
napis Azərbaycan Respublikası, Wartość nominalna |
gładki | 2009 |
![]() |
3 | 18 | 2,15 | 3,45 | Książki i pióro | z wcięciem | |||
![]() |
5 | 19,75 | 2,2 | 4,85 | Baszta Dziewicza w Baku | żebrowany | |||
![]() |
10 | stal powlekana mosiądzem | 22,25 | 1,95 | 5,25 | Karabach | gładki z 7
wcięciami | ||
![]() |
20 | 24,25 | 2,1 | 6,6 | Wzory matematyczne | żebrowany | |||
![]() |
50 | obramowanie: stal;
środek: stak powlekana mosiądzem |
25,5 | 2,2 | 7,7 | Wieże radiowe | żebrowany
z napisem Azərbaycan Respublikası |
Monety kolekcjonerskie
[edytuj | edytuj kod]Lista wszystkich monet kolekcjonerskich[2].
Obraz | Moneta | Wartość
(manat) |
Materiał | Średnica
(mm) |
Waga
(g) |
Rant | Nakład
(szt) |
Rok emisji |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mehmed ibn Süleyman Fuzuli | 50 | srebro | 38,6 | 28,28 | ząbkowane | 5 000 | 1996 | |
100 | złoto | 25 | 7,98 | 500 | ||||
1300. rocznica. Epos Kitabi-Dede Gorgud | 50 | srebro | 38,6 | 31,1 | 1 000 | 1999 | ||
100 | złoto | 25 | 17,28 | 150 | ||||
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2006 | 50 | srebro | 38,6 | 28,28 | gładki | 200 | 2004 | |
Śmierć 3. Prezydenta Heydər Əliyev | 50 | srebro | 38,6 | 28,28 | ząbkowane | 2 020 | ||
100 | złoto | 38,6 | 31,1 | 500 | ||||
500 | platyna | 38,6 | 50 | 50 | ||||
Nezami Gandżawi | 100 | złoto | 37 | 31,107 | 500 | 2008 | ||
Bulbul | ||||||||
Üzeyir Hacıbəyov | ||||||||
Heydər Əliyev | ||||||||
85-lecie Nachiczewańskiej Republiki Autonomicznej | 5 | srebro | 1 000 | 2009 | ||||
100 | złoto | 500 |
Banknoty
[edytuj | edytuj kod]Banknoty serii 1992–2001
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze banknoty w niepodległym Azerbejdżanie wprowadzono 15 sierpnia 1992 r.
Rok emisji jest wskazany tylko na banknotach o wartości 10 000, 50 000 oraz 1000 manatów (seria 2001).
Na reszcie banknotów rok emisji nie jest podany. Wszak na banknotach wprowadzonych do obiegu w latach 1992–1993 znajduje się oznaczenie ‘X/N’, a na banknotach wyemitowanych w roku 1999 – „XX”
Całkowite wycofanie banknotów tej serii z obiegu zakończyło się 1 stycznia 2007 r.
Obraz | Wartość
(manat) |
Wymiary
(mm) |
Dominujące kolory | Opis | Lata emisji | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|
awers | rewers | awers | rewers | ||||
![]() |
![]() |
1 | 125 × 63 | zielony
różowy |
Baszta Dziewicza w Baku
(azer. Qız Qalası) |
nadpis w j. azerskim „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI”
(tłum. Narodowy Bank Azerbejdżanu) |
1992 |
![]() |
![]() |
niebieski
żółty |
nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „BİR manat” (tłum. JEDEN manat) | 1993 | |||
![]() |
![]() |
5 | brązowy
fioletowy |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „BEŞ manat” (tłum. PIĘĆ manatów) | ||
![]() |
![]() |
10 | brązowy
fioletowy |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” | 1992 | |
![]() |
![]() |
niebieski
zielony |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „ON manat” (tłum. DZIESIĘĆ manatów) | 1993 | ||
![]() |
![]() |
50 | czerwony
szary |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „ƏLLİ manat” (tłum. PIĘĆDZIESIĄT manatów) | 1993
1999 | |
![]() |
![]() |
100 | czerwony
niebieski |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „YÜZ manat” (tłum. STO manatów) | ||
![]() |
![]() |
250 | niebieski
zielony |
Baszta Dziewicza w Baku | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” | 1992
1999 | |
![]() |
![]() |
500 | brązowy
niebieski żółty |
portret Nizami (azer. Nizami Gəncəvi;
per. نظامی گنجوی) (1141-1209) |
nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „BEŞ YÜZ MANAT” (tłum. PIĘĆSET MANATÓW) | 1993
1999 | |
![]() |
![]() |
1000 | brązowy
niebieski różowy |
portret Mehemmeda Emina Resulzade
(azer. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə) |
nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „min 1000 manat” (tłum. tysiąc 1000 manatów) | ||
![]() |
![]() |
niebieski | obraz platformy naftowej | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „MİN 1000 MANAT” (tłum. TYSIĄC 1000 MANATÓW) | 2001 | ||
![]() |
![]() |
10 000 | 130 × 65 | brązowy | Pałac Szachów Szyrwanu (azer. Şirvanşahlar sarayı) | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „ON MİN 10000 MANAT” (tłum. DZIESIĘĆ TYSIĘCY 10000 MANATÓW) | 1994 |
![]() |
![]() |
50 000 | 132 × 66 | zielony | Mauzoleum Momine Chatun (azer. Möminə Xatun türbəsi) | nadpis „AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI” oraz oznaczenie nominału „ƏLLİ MİN 50000 MANAT” (tłum. PIĘĆDZIESIĄT TYSIĘCY 50000 MANATÓW) | 1995 |
Banknoty (seria 2005)
[edytuj | edytuj kod]W roku 2005 w ramach przygotowań do zaplanowanej na początek 2006 r. denominacji wyemitowano nową serię banknotów składającą się z 1, 5, 10, 20, 50 i 100 manatów.
Obraz | Wartość
(AZN) |
Wymiary
(mm) |
Dominujący
kolor |
Opis | ||
---|---|---|---|---|---|---|
awers | rewers | awers | rewers | |||
![]() |
![]() |
1 | 120 × 70 | szary | azerskie ludowe instrumenty muzyczne (azer. Azərbaycan xalq çalğı alətləri) na tle dywanu. | mapa Azerbejdżanu na tle tradycyjnych okien witrażowych szebeke (azer. şəbəkə) |
![]() |
![]() |
5 | 127 × 70 | pomarańczowy | fasada budynku Muzeum Literatury Azerskiej im. Nizami, obraz książek, słowa Hymnu Narodowego oraz litery specyficzne współczesnego alfabetu azerskiego. | mapa Azerbejdżanu na tle petroglifów znajdujących się w Parku Narodowym Qobustan (azer. Qobustan Milli Parkı) oraz tekst napisany pismem orchońskim. |
![]() |
![]() |
10 | 134 × 70 | niebieski | widoki starego Baku, Pałac Szachów Szyrwanu (azer. Şirvanşahlar sarayı), Baszta Dziewicza (azer. Qız Qalası) na tle starego miasta Iczeri Szecher (azer. İçəri Şəhər). | mapa Azerbejdżanu na tle wzorów z ludowych dywanów. |
![]() |
![]() |
20 | 141 × 70 | zielony | miecz, hełm i tarcza oraz dwulistnik kaukaski. | mapa Azerbejdżanu na tle wzorów ludowych oraz słowo „Qarabağ” („Karabach”) napisane kilkoma czcionkami. |
![]() |
![]() |
50 | 148 × 70 | żółty | młodzież, schody (jako symbol postępu), Słońce (jako symbol siły i światła) oraz formuły chemiczne i matematyczne oraz wzór benzolu (tak, jak ją pojmowano w XIX w.). | mapa Azerbejdżanu na tle wzorów ludowych oraz dywanów. |
![]() |
![]() |
100 | 155 × 70 | fioletowy | elementy murów miejskich Baku, budynek w stylu europejskim XIX w. oraz współczesne budynki w Baku. |
Banknoty serii 2005 (modyfikacja 2009-2018 r.)
[edytuj | edytuj kod]- w roku 2009 Narodowy Bank Azerbejdżanu zmienił nadpis na banknotach o wartości 1 i 5 manatów z „Azərbaycan Milli Bankı” („Narodowy Bank Azerbejdżanu”) na Azərbaycan Mərkəzi Bankı („Bank Centralny Azerbejdżanu”).
- w roku 2011 minister finansów Azerbejdżanu oznajmił gotowość złożyć projekt ustawy umożliwiającej wprowadzenie do obiegu banknoty o wartości 2 i 3 manatów[3].
- 24 maja 2019 został wprowadzony do obiegu nowy banknot o nominale 200 manatów.
Obraz | Wartość
(AZN) |
Wymiary
(mm) |
Dominujący
kolor |
Opis | Emisja | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|
awers | rewers | awers | rewers | ||||
![]() |
![]() |
1 | 120 × 70 | szary | azerskie ludowe instrumenty muzyczne (azer. Azərbaycan xalq çalğı alətləri) na tle dywanu. | mapa Azerbejdżanu na tle tradycyjnych okien witrażowych szebeke (azer. şəbəkə) | 2017 |
![]() |
![]() |
5 | 127 × 70 | pomarańczowy | fasada budynku Muzeum Literatury Azerskiej im. Nizami, obraz książek, słowa Hymnu Narodowego oraz litery specyficzne współczesnego alfabetu azerskiego. | mapa Azerbejdżanu na tle petroglifów znajdujących się w Parku Narodowym Qobustan (azer. Qobustan Milli Parkı) oraz tekst napisany pismem orchońskim. | 2017 |
![]() |
![]() |
10 | 134 × 70 | niebieski | widoki starego Baku, Pałac Szachów Szyrwanu (azer. Şirvanşahlar sarayı), Baszta Dziewicza (azer. Qız Qalası) na tle starego miasta Iczeri Szecher (azer. İçəri Şəhər). | mapa Azerbejdżanu na tle wzorów z ludowych dywanów. | 2018 |
![]() |
![]() |
100 | 155 × 70 | fioletowy | elementy murów miejskich Baku, budynek w stylu europejskim XIX w. oraz współczesne budynki w Baku. | mapa Azerbejdżanu oraz elementy murów miejskich Baku, budynek w stylu europejskim XIX w. oraz współczesne budynki w Baku. | 2013 |
![]() |
![]() |
200 | 160 × 70 | niebieski | Centrum Heydəra Əliyeva | 2018 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Inflacja według CIA. [dostęp 2017-01-24]. (ang.).
- ↑ Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı – Yubiley və xatirə pul nişanları – Metal pullar [online], www.cbar.az [dostęp 2019-07-01] .
- ↑ В Азербайджане предлагается ввести банкноты мелкого номинала [online], www.trend.az [dostęp 2020-07-09] (ros.).