Grzegorz z Tours
biskup | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci |
17 listopada (lub 17 grudnia) 594 |
Czczony przez | |
Wspomnienie |
17 listopada (kat.) |
Grzegorz z Tours, właśc. Jerzy Florentyn z łac. Georgius Florentius (ur. 30 listopada 538 w Arverni w okolicach dzisiejszego Clermont-Ferrand[1], zm. 17 listopada[a] 594 roku w Tours) – prawnuk św. Grzegorza z Langres[b], pierwszy historyk Franków, biskup Tours od 573 roku i święty Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Grzegorz pochodził z gallorzymskiej rodziny arystokratycznej. Jego ojciec zmarł wcześnie i młody Grzegorz został oddany pod opiekę swego stryja Galla biskupa w Clermont. Pod jego opieką przyjął święcenia diakonatu (563) i udał się na pielgrzymkę do grobu św. Marcina, gdzie zgodnie z tradycją miał zostać uzdrowiony. W roku 573 został wybrany na biskupa diecezji w Tours, przyjmując imię Grzegorz (ku czci pradziadka), gdzie pozostał do śmierci.
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]Jego najważniejszym dziełem są „Historie” w 10 księgach, powszechnie znane pod błędnym tytułem Historia Franków (Historia Francorum). Wbrew intencjom Grzegorza jego dzieło zostało potraktowane przez potomnych jako twórczość historiograficzna i przyniosło mu miano ojca dziejopisarstwa francuskiego. Zamiarem Grzegorza nie było przekazanie historii Franków. Zasadniczymi motywami, którymi kierował się Grzegorz w swojej twórczości literackiej, była chęć przekazania pewnych zasad moralnych organizujących społeczeństwo chrześcijańskie, poprzez podanie przykładów (historii) zaczerpniętych z jego doświadczenia lub z tradycji. Dla współczesnego historyka „Historie” Grzegorza są olbrzymią kopalnią wiedzy o społeczeństwie merowińskim w VI wieku.
Oprócz tego znany jest z kilku utworów hagiograficznych, z których nie wszystkie się zachowały. Szczególną uwagę poświęcił św. Julianowi i św. Marcinowi, którego relikwie spoczywały w Tours.
Wbrew rozpowszechnionemu poglądowi przypisującemu mu posługiwanie się zwulgaryzowaną łaciną, posługiwał się wprawdzie łaciną odbiegającą od norm klasycznych[2], ale niepoddającą się panującym wówczas tendencjom „barbaryzującym”. Do wyrobienia mu złej reputacji pod tym względem przyczynili się późniejsi kopiści jego dzieł i ich koślawa łacina.
Dzień obchodów
[edytuj | edytuj kod]Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 17 listopada obok św. Grzegorza Cudotwórcy.
Wyznawcy prawosławia wspominają Świętego 17/30 listopada[c], tj. 30 listopada według kalendarza gregoriańskiego[3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- kult świętych
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- patrystyka
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wielka Encyklopedia PWN podaje 17 grudnia.
- ↑ Georgius/Jerzy (syn św. Grzegorza z Langres oraz brat św. Tetryka) i jego żona Leokardia byli dziadkami Grzegorza z Tours; za źródłem: Ascent of the Saints (Autorzy Brian Daniel Starr) (ang.).
- ↑ Podwójne datowanie.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Grzegorz z Tours. W: Wielka Encyklopedia PWN. T. 10: gazy cieplarniane – guna. Warszawa: PWN, 2002, s. 530. ISBN 83-01-13673-1. (pol.).
- ↑ W dziele De gloria Confessorum (O chwale wyznawców) pisze o sobie: Nie umiem nic poza znakami alfabetu (Urania : miesięcznik Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii 1987 s. 43 - 44).
- ↑ 17. November – Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]Wydania dzieł Grzegorza z Tours
[edytuj | edytuj kod]- Gregorii Turonensis Historiarum Libri X, Bruno Krusch, Wilhelm Levison, Hannover: Monumenta Germaniae Historica, 1951 (Scriptores rerum Merovingicarum. T.1, P.1) [dostęp 2015-06-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-04] (łac.). Historii Franków.
Tłumaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Grzegorz z Tours: Historie. Historia Franków. Kazimierz Liman (tł.), Teofil Richter (tł.), Dariusz Andrzej Sikorski (wst., opr., kom.). Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktynów, 2002. ISBN 83-7354-037-7.
Literatura
[edytuj | edytuj kod]- Johann Wilhelm Loebell: Gregor von Tours und seine Zeit. Leipzig: Brockhaus, [1839, pierwsze wydanie: online 1869 (drugie wydanie: online).
- Gabriel Monod: Études critiques sur les sources de l’historie mérovingienne. Paris: Librairie A. Franck, 1872 online.
- Praca zbiorowa Historia powszechna Tom 7 Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki, Mediaset Group SA, 2007, s. 83, ISBN 978-84-9819-814-0.
- Święty Grzegorz z Tours, biskup na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 31.10.2010].
- Antonio Serra: L’ingenium artis di Gregorio di Tours. Preliminari d’indagine. „Invigilata Lucernis”. 32 (2010). s. 157–175.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- dokładny życiorys Grzegorza z Tours w Catholic Encyclopedia (ang.)
- History of the Franks tekst źródłowy (ang.)
- S. Georgii Florentii Gregorii Turonensis Episcopi liber ineditus De cursu stellarum ratio – wyd. elektroniczne (Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa)
- ISNI: 0000000121442316
- VIAF: 95289837, 83984609
- LCCN: n80128596
- GND: 118697439
- NDL: 00441670
- LIBRIS: b8nqqshv4vn3tgk
- BnF: 11905825m
- SUDOC: 026902133
- SBN: RAVV055355
- NLA: 35149546
- NKC: jn19981001355
- NTA: 070516855
- BIBSYS: 90131410
- CiNii: DA00364288
- Open Library: OL164499A
- PLWABN: 9810649118205606
- NUKAT: n97026055
- J9U: 987007262057605171
- CANTIC: a10095792
- LNB: 000074054
- NSK: 000192234
- CONOR: 22647139
- ΕΒΕ: 141133
- BLBNB: 000184246
- LIH: LNB:YYE;=BT