Mikołaj Kabazylas
![]() | |
Imię i nazwisko |
Mikołaj Chamaetos |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
I poł. XIV wieku |
Data i miejsce śmierci |
ok. 1391 |
Język | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
O życiu w Chrystusie |
Mikołaj Kabazylas lub Kabasilas[1] właśc. Mikołaj Chamaetos (gr. Νικόλαος Καβάσιλας, Nikolaos Kabasilas, zm. ok. 1391) – teolog bizantyński, zwolennik palamityzmu, święty prawosławny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Mikołaj Kabazylas, a właściwie Mikołaj Chamaetos, przyszedł na świat w I połowie XIV wieku. W młodości był sakelariuszem (zarządcą klasztorów) patriarchatu konstantynopolitańskiego. W okresie walki o tron cesarski pomiędzy Janem VI Kantakuzenem a Janem V Paleologiem posłował z ramienia patriarchy Jana XIV Kalekasa do Jana Kantakuzena. W latach 60. XIV wieku był biskupem Tesaloniki, następcą na tym urzędzie po swoim krewnym Nilu Kabazylasie[2].
Pisma
[edytuj | edytuj kod]Mikołaj zdobył sławę jako autor O życiu w Chrystusie (Peri tes en Christozoes, po raz pierwszy wydane przez W. Gassa w Greifswald, w 1849 r. pt. Die Mystik des Nikolaus K. vom Leben in Christo, PG 150, 493–727). Kabazylas przedstawił w nim ideę powszechnego obowiązku świętości w Kościele, która realizuje się przez zjednoczenie ze Zmartwychwstałym Chrystusem w sakramentach, modlitwie, kontemplacji i umartwieniach podejmowanych z radością z miłości do Boga. Autor rozumie sakrament chrztu jako nowe narodziny i zaktualizowanie tajemnic wiary, bierzmowanie – jako tajemnicę daru męstwa i nadziei, eucharystię – jako sakrament odnowienia człowieczeństwa. Początkowe cztery z siedmiu części, z których składa się całe dzieło, opisują ingerencje Boga w świat człowieka. Kolejne trzy mówią o współpracy człowieka poddającego się woli Bożej ze swoim Stwórcą. Dzieło ma charakter komentarza liturgicznego. Kabazylas, za Ojcami Kościoła, powtarza, że wszystkie sakramenty wypływają z modlitwy i wymagają współpracy człowieka z Bogiem, co szczególnie ukazuje na przykładzie sakramentu kapłaństwa, pojednania i komunii[2].
W swoich pismach Kabazylas wiele miejsca poświęca też liturgii. w Hermeneia tes theias leiturgias (wydał F. Duceusz w 1524) wyjaśnia czynności symboliczne w liturgii i modlitw mszalnych wiążąc je z wydarzeniami z życia Jezusa. Jako pierwszy w Kościele wschodnim, w Eis ten theian leiturgian, że przemiany chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa dokonuje, przyzywany po słowach ustanowienia, w epiklezie, Duch Święty. Prowadził spory z teologami zachodnimi o słowa konsekracji eucharystycznej. Uznając ołtarz za niezbędny do sprawowania sakramentów, zanalizował jego części i ich znaczenie[3].
W pismach ascetycznych pozostaje zależny od Pseudo-Dionizego Areopagity[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ O. Jurewicza w Zasadach spolszczania i transpozycji imion własnych i nazw geograficznych greckich epoki bizantyńskiej podaje formę Kabazylas (w G. Ostrogorski: Dzieje Bizancjum, s. 614) Formę Kabasilas stosuje m.in. Z. Pałubska (Encyklopedia katolicka, t. 8, s. 301)
- ↑ a b Zofia Pałubska: Nikolaos Kabazylas. W: Encyklopedia katolicka. T. 8. s. 301.
- ↑ a b Zofia Pałubska: Nikolaos Kabazylas. W: Encyklopedia katolicka. T. 8. s. 302.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zofia Pałubska: Nikolaos Kabasilas. W: Encyklopedia katolicka. T. 8. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2000, s. 301.
- ISNI: 0000000120201510
- VIAF: 4984451, 529154380887730290146, 576159474208427661776, 39160307229157740103, 52160307569957742799, 692144647704584535295
- LCCN: n79060254
- GND: 118588036
- LIBRIS: 86lnngns2vdb3g0
- BnF: 12232387m
- SUDOC: 031026370
- SBN: CFIV041198
- NLA: 49513925
- NKC: jo2007416170
- BNE: XX980910
- NTA: 070587825
- BIBSYS: 90401141
- CiNii: DA04986472
- Open Library: OL5291496A
- PLWABN: 9810616565405606
- NUKAT: n97039699
- J9U: 987007259338205171
- PTBNP: 1783673
- CANTIC: a10238037
- NSK: 000412649
- CONOR: 118206563
- ΕΒΕ: 19391
- BLBNB: 000459961
- KRNLK: KAC201857855
- LIH: LNB:V*127444;=BI