Hindistan Halk Partisi
Hindistan Halk Partisi Bharatiya Janata Party भारतीय जनता पार्टी | |
---|---|
![]() | |
Kısaltma | BJP |
Genel başkan | J. P. Nadda |
Genel sekreter | B. L. Santhosh Shiv Prakash |
Kurucu | Atal Bihari Vajpayee Lal Krishna Advani |
Kuruluş tarihi | 6 Nisan 1980 | )
Bölünme | Janata Partisi |
Önceli | Bharatiya Jana Sangh (1951−1977) Janata Partisi (1977−1980) |
Merkez | Yeni Delhi |
Öğrenci kolu | Akhil Bharatiya Vidyarthi Parishad |
Gençlik kolu | Bharatiya Janata Yuva Morcha |
İdeoloji | |
Siyasi pozisyon | Sağ[6] |
Uluslararası üyelik | Uluslararası Demokrat Birliği[7][8] |
Resmî renkler | Turuncu |
Lok Sabha | 240 / 543
|
Rajya Sabha | 97 / 245
|
Seçim sembolü | |
![]() | |
İnternet sitesi | |
Parti bayrağı | |
Hindistan |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Supporter_of_Bharatiya_Janata_Party_at_an_election_rally_in_Amethi.jpg/220px-Supporter_of_Bharatiya_Janata_Party_at_an_election_rally_in_Amethi.jpg)
Hindistan Halk Partisi, (Hintçe: भारतीय जनता पार्टी; Bharatiya Janata Party) Hindistan'da bir siyasi partidir ve Hindistan Ulusal Kongresi ile birlikte Hindistan'ın iki büyük siyasi partisinden biridir.[9] 2014'ten bu yana, görevdeki Başbakan Narendra Modi yönetiminde Hindistan'da iktidarda olan siyasi partidir.[10] BJP sağcı siyasetle uyumludur ve politikaları Hindu milliyetçi bir ideoloji olan Hindutva'ya bağlıdır.[11][12] Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) gönüllü paramiliter örgütü ile yakın ideolojik ve örgütsel bağlara sahiptir.[13] Eylül 2023 itibarıyla, Hindistan Parlamentosu'nun yanı sıra eyalet yasama meclislerindeki temsil açısından ülkenin en büyük siyasi partisidir.
Partinin kökeni 1951 yılında Hintli siyasetçi Shyama Prasad Mukherjee tarafından kurulan Bharatiya Jana Sangh'a dayanmaktadır.[14] 1975-1977 yılları arasındaki Olağanüstü Hal'in ardından Jana Sangh diğer bazı siyasi partilerle birleşerek Janata Partisi'ni kurdu; 1977 genel seçimlerinde o sırada iktidarda olan Hindistan Ulusal Kongresi'ni yenilgiye uğrattı. Janata Partisi üç yıl iktidarda kaldıktan sonra 1980 yılında dağıldı ve eski Jana Sangh üyeleri günümüz BJP'sini kurmak üzere yeniden bir araya geldi. Başlangıçta başarısız olsa da - 1984 genel seçimlerinde sadece iki sandalye kazandı - Uttar Pradesh'teki Ram Janmabhoomi hareketi sayesinde güçlendi. Çeşitli eyalet seçimlerinde elde ettiği zaferler ve ulusal seçimlerdeki daha iyi performansının ardından BJP 1996 yılında Parlamento'daki en büyük siyasi parti haline geldi; ancak Parlamento'nun alt kanadında çoğunluğa sahip değildi ve o zamanki lideri Atal Bihari Vajpayee yönetimindeki hükûmeti sadece 13 gün sürdü.[15]
1998 genel seçimlerinden sonra BJP liderliğindeki Ulusal Demokratik İttifak (NDA) olarak bilinen koalisyon, başbakan Vajpayee başkanlığında bir yıl süren bir hükûmet kurdu. Yeni seçimlerin ardından, yine Vajpayee başkanlığındaki NDA hükûmeti tam bir dönem görevde kaldı; bu, bunu yapan ilk Kongre dışı hükûmet oldu. 2004 genel seçimlerinde NDA beklenmedik bir yenilgiye uğradı ve sonraki on yıl boyunca BJP ana muhalefet partisi oldu. O dönemde Gujarat'ın başbakanı olan Narendra Modi, partiyi 2014 genel seçimlerinde ezici bir zafere taşıdı. Modi o zamandan beri Hindistan başbakanı olarak NDA hükûmetine liderlik ediyor ve 2019 genel seçimlerinde yeniden seçildi. Haziran 2023 itibarıyla ittifak 15 Hindistan eyaletini ve birlik bölgesini yönetmektedir.
BJP'nin resmi ideolojisi, ilk kez 1965 yılında Deendayal Upadhyaya tarafından formüle edilen bütüncül hümanizmdir. Parti sosyal muhafazakârlığı ve milliyetçi ilkelere dayalı bir dış politikayı savunmaktadır. BJP, ulusal hükûmetteki ilk döneminde Hindu milliyetçisi önceliklerinden kaçınmış ve sosyal refahtan ziyade küreselleşme ve ekonomik büyümeye öncelik veren büyük ölçüde liberal bir ekonomi politikasına odaklanmıştır.[16] BJP hükûmeti 2014 yılında hükûmete geldiğinden bu yana RSS'nin öncelikleri arasında yer alan üçlü talak uygulamasının suç sayılması ve Hindistan anayasasının Cemmu ve Keşmir'e özerklik tanıyan 370. Maddesinin iptal edilmesi ve eyalet statüsünün kaldırılması gibi pek çok düzenlemeyi hayata geçirdi.[17] Hindistan, 2014 yılından bu yana BJP'nin yönetimi altında ülke çapında demokratik gerileme yaşamıştır.[18][19]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ * Johnson, Matthew; Garnett, Mark; Walker, David M (2017). Conservatism and Ideology. Routledge. ss. 45-50. ISBN 978-1-317-52900-2. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020.
- Björn Goldstein (2015) The unconscious Indianization of 'Western' conservatism – is Indian conservatism a universal model?, Global Discourse, 5:1, 44-65, DOI:10.1080/23269995.2014.946315
- Mazumdar, Surajit (2017). "Neo-Liberalism and the Rise of Right-Wing Conservatism in India". Desenvolvimento Em Debate. 5 (1): 115-131. doi:10.51861/ded.dmds.1.011. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2022 – Ludwig Maximilian University of Munich vasıtasıyla.
- Chhibber, Pradeep. K.; Verma, Rahul (2018). Ideology and Identity: The Changing Party Systems of India. Oxford University Press. ss. 50-150. ISBN 978-0-19-062390-6. LCCN 2018001733. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2022.
- ^ * Henrik Berglund. "Religion and Nationalism: Politics of BJP." Economic and Political Weekly 39, no. 10 (2004): 1064–70. JSTOR 4414737.
- Chhibber, Pradeep K. "State Policy, Party Politics, and the Rise of the BJP." In Democracy without Associations: Transformation of the Party System and Social Cleavages in India, 159–76. University of Michigan Press, 1999. JSTOR 10.3998/mpub.23136.12.
- ^ * Chatterji, Angana P.; Hansen, Thomas Blom; Jaffrelot, Christophe (2019). Majoritarian State: How Hindu Nationalism Is Changing India. Oxford University Press. ss. 100-130. ISBN 978-0-19-007817-1. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020.
- Jaffrelot, Christophe, and Cynthia Schoch. "Conclusion to Part I." In Modi's India: Hindu Nationalism and the Rise of Ethnic Democracy, 148–54. Princeton University Press, 2021. DOI:10.2307/j.ctv1dc9jzx.12.
- Chhibber, Pradeep K. and Verma, Rahul (2018). Ideology and Identity: The Changing Party Systems of India. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-062390-6. LCCN 2018001733. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2022.
- ^ * Mazumdar, Surajit (2017). "Neo-Liberalism and the Rise of Right-Wing Conservatism in India". Desenvolvimento Em Debate. 5 (1): 115-131. doi:10.51861/ded.dmds.1.011. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2022 – Ludwig Maximilian University of Munich vasıtasıyla.
- Gopalakrishnan, Shankar (7 Temmuz 2006). "Defining, Constructing and Policing a 'New India': Relationship between Neoliberalism and Hindutva". Economic & Political Weekly. 41 (26): 2803-2813. JSTOR 4418408. 17 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2020.
- Wilson, Kalpana; Ung Loh, Jennifer; Purewal, Navtej (July 2018). "Gender, Violence and the Neoliberal State in India" (PDF). Feminist Review. 119 (1): 1-6. doi:10.1057/s41305-018-0109-8. 10 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Kasım 2020.
- Mathur, Navdeep (2018). "The low politics of higher education: saffron branded neoliberalism and the assault on Indian universities". Critical Policy Studies. 12 (1): 121-125. doi:10.1080/19460171.2017.1403343.
- ^ * McDonnell, Duncan; Cabrera, Luis (2019). "The right-wing populism of India's Bharatiya Janata Party (and why comparativists should care)". Democratization. 26 (3): 484-501. doi:10.1080/13510347.2018.1551885.
- Özçelik, Ezgi (2019). Right-wing Populist Governments Rhetorical Framing of Economic Inequality : the Cases of BJP in India and AKP in Turkey. Koç University.
- ^ Malik & Singh 1992, ss. 318–336; Banerjee 2005, s. 3118.
- ^ Pillalamarri, Akhilesh. "India's Bharatiya Janata Party Joins Union of International Conservative Parties — The Diplomat". The Diplomat. 28 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Members". idu.org. International Democrat Union. 23 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2019.
- ^ "In Numbers: The Rise of BJP and decline of Congress". The Times of India. 19 Mayıs 2016. 5 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2017.
- ^ "Lok Sabha Election results 2019: EC declares results of all 542 seats, BJP wins 303". Zee News. 25 Mayıs 2019. 2 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
- ^ Banerjee 2005, s. 3118.
- ^ Malik & Singh 1992, s. 318.
- ^ "Men, machinery and mind of RSS behind BJP's poll power punch". Business Standard. 17 Mart 2019. 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.
- ^ Swain 2001, s. 60.
- ^ Guha 2007, s. 633.
- ^ Sen 2005, ss. 251–272.
- ^ Bhatty, Kiran; Sundar, Nandini (17 Eylül 2020). "Sliding from majoritarianism toward fascism: Educating India under the Modi regime". International Sociology. SAGE Publications. 35 (6): 632-650. doi:10.1177/0268580920937226. ISSN 0268-5809.
- ^ Hindle, Garry; Lindberg, Staffan (2020). "New Global Data on Political Parties: V-Party" (PDF). V-Dem Institute. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2021.
- ^ Nazifa Alizada, Rowan Cole, Lisa Gastaldi, Sandra Grahn, Sebastian Hellmeier, Palina Kolvani, Jean Lachapelle, Anna Lührmann, Seraphine F. Maerz, Shreeya Pillai, and Staffan I. Lindberg. 2021. Autocratization Turns Viral. Democracy Report 2021. University of Gothenburg: V-Dem Institute. https://www.v-dem.net/media/filer_public/74/8c/748c68ad-f224-4cd7-87f9-8794add5c60f/dr_2021_updated.pdf 14 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
![]() | Hindistan ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
![]() | Asya'daki siyasi partiler ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |