Montu
Montu | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
hiyeroglif yazısıyla adı |
| |||
Kişisel bilgileri | ||||
Eşi | Raet-Tawy, Tjenenyet, Iunit |
Montu Mısır mitolojisinde şahin olarak resmedilen savaş tanrısıdır. Kendisine Teb ve Yukarı Mısır'da daha çok tapılmıştır.
İsim
[değiştir | kaynağı değiştir]Mısır hiyerogliflerinde gösterilen Montu'nun adı teknik olarak mntw olarak yazılmıştır ("Göçebe"[1][2] anlamına gelir). Çevirisi zor olduğu için Mont, Monthu, Montju, Ment veya Menthu olarak da yazılabilir.
Rol ve özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]Çok eski bir tanrı olan Montu, aslında Ra'nın, güneşin kavurucu etkisinin bir tezahürüydü ve bu nedenle sıklıkla Montu-Ra sıfatının altında ortaya çıktı. Bu özelliğinin yıkıcılığı, bir savaşçı niteliği kazanmasına ve sonunda geniş çapta saygı duyulan bir savaş tanrısı olmasına yol açtı.
Mısır sanatında Montu, başı güneş diski (Ra[3] ile olan kavramsal bağı nedeniyle) ve iki tüy ile aşılmış, şahin başlı veya boğa başlı bir adam olarak tasvir edilmiştir. Şahin, gökyüzünün bir simgesiydi ve boğa bir güç ve savaş simgesiydi. Ayrıca kavisli bir kılıç, mızrak, yay ve oklar veya bıçaklar gibi çeşitli silahları da kullanabilirdi: Bu tür askeri ikonografi Yeni Krallık'ta (MÖ 16-11. Yüzyıllar) yaygındı.[1]
Montu'nun az bilinen Theban tanrıçaları Tjenenyet[4] ve Iunit[5] ve Ra'nın dişi formu Raet-Tawy dahil olmak üzere birkaç eşi vardı.[6] Ayrıca Thebes şehrinin ve kalelerinin patronlarından biri olarak saygı görüyordu. 11. Hanedanlığın hükümdarları (MÖ 2134–1991) Montu'yu koruyucu ve hanedan tanrı olarak seçtiler ve ona kendi adlarına atıflar eklediler. Örneğin, 11. Hanedanlığın dört firavununa Mentuhotep adı verildi, bu da "Montu (Mentu) tatmin oldu" anlamına gelir:
Yunanlar, Montu'yu savaş tanrısı Ares ile ilişkilendirdiler - ancak bu, Apollo'ya asimilasyonunu engellemedi, muhtemelen onu ayıran güneş ışıltısı nedeniyle asimilasyon yaşandı.[1][6]
Montu ve firavunlar savaşta
[değiştir | kaynağı değiştir]11. Hanedandan itibaren Montu, firavunların hükümdarlar, fatihler ve kazananlar ve savaş alanındaki ilham kaynakları olarak sembolü olarak kabul edildi. Mısır orduları "dört Montu" nun amblemi ile örtülmüştür. 17. ve 18. Hanedanlık arasında yaşayan savaşçı firavun Kamose'nin (MÖ 1555-1550) Büyük Kraliyet Karısı Kraliçe Ahhotep II'nin cenaze çantasına ait bir tören savaş baltası, Montu'yu gururlu kanatlı bir grifon olarak temsil ediyor: ikonografi, Minos sanatına ilham veren aynı Süryani kökeninden açıkça etkilenmiştir.[7]
Mısır'ın en büyük general-kralları kendilerini "Güçlü Boğa", " Montu'nun Oğlu", "Montu Güçlü / Sağ Koluyla " (Montuherkhepeshef : bu aynı zamanda Ramses II'nin oğlunun, Ramesses III'ten birinin ve Ramses IX'dan biri). Thutmose III (MÖ 1479-1425), "Mısır'ın Napolyonu ",[8] eski zamanlarda "Savaş Alanındaki Yiğit Montu" olarak tanımlanmıştı.[1]
Tapınaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]Montu için yapılmış tapınakların yerleri şunlardır:
Fotoğraf Galerisi
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Montu'nun huzurunda savaşçı Firavun Senusret III'ü (MÖ 1878-1839) temsil eden kaba bir dikilitaş . Mısır Müzesi, Kahire .
-
Montu, bir griffin olarak, bir düşmanı çiğneyen savaşçı-Firavun Ahmose I'i (MÖ 1549-1524) temsil eden bir tören baltası üzerinde.
-
The Holy Land, Suriye, Idumea, Arabistan, Mısır ve Nubia'da yayınlanan Armant'taki Montu Tapınağı Harabeleri - David Roberts tarafından bir suluboya
-
Medamud'daki Montu Tapınağı Harabeleri.
-
Mentuhotep II, Montu'nun adanmışı - Deyrü'l Bahri'deki morg tapınağından.
-
Montu'ya tapan Firavun Ptolemy IV Philopator (MÖ 222–204) - Deir el-Medina'nın "Gerçek Yeri" nde.
-
Karnak'taki Khonsu Tapınağı'nda, tanrı Khonsu'nun Montu olarak tuhaf bir temsili.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d "Gods of Ancient Egypt: Montu". www.ancientegyptonline.co.uk (İngilizce). 20 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ The Spirit of Ancient Egypt (İngilizce). Algora Publishing. 2001. s. 115. ISBN 9781892941688.
montu nomad.
- ^ Rachet, Guy (1994). Dizionario della civiltà egizia. Rome: Gremese Editore. 88-7605-818-4. p. 208.
- ^ Wilkinson 2003, p. 168.
- ^ Wilkinson 2003, p. 150.
- ^ a b Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. pp. 203–4.
- ^ Hart 1986, p. 127.
- ^ J.H. Breasted, Ancient Times: A History of the Early World; An Introduction to the Study of Ancient History and the Career of Early Man. Outlines of European History 1. Boston: Ginn and Company, 1914, p. 85.