Yıldız Savaşları
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Star_Wars_Logo.svg/300px-Star_Wars_Logo.svg.png)
Yıldız Savaşları, George Lucas tarafından yaratılmış, öncelikle filmleriyle tanınmış, sonraki yıllarda çizgi roman, video oyunları, televizyon yapımları vb. dallarda ününü arttırmış kurgusal bir evren ve markadır. Serinin ilk filmi, 25 Mayıs 1977'de 20th Century Fox tarafından Star Wars (Yıldız Savaşları) ismiyle yayınlanmış ve dünya çapında bir popüler kültür fenomeni olmuştur. Üçer yıl arayla iki devam filmi yayınlanmıştır. Orijinal üçlemenin son filminin yayınlanmasının 16 yıl ardından, "öncül" üçlemenin ilk filmi yayımlanmış ve yine üçer yıl arayla diğer iki film de yayımlanmıştır. 2015 yılında "ardıl" üçleme başlamış, 2 yıl arayla devam filmleri yayınlanmıştır.
2019 yılı verilerine göre on iki Yıldız Savaşları filminin toplam hasılatı yaklaşık olarak 10,25 milyar dolardır.[1] Bu hasılatla Yıldız Savaşları serisi, en çok hasılatı olan film serisi olmuştur.
Yıldız Savaşları günümüze kadar kendisine ait filmlerin hasılatı, oyuncak, DVD, kitap, bilgisayar oyunu ve ticari ürün geliriyle 33 milyar dolarlık dev bir kazanç sağlamıştır.
George Lucas filmleri, kitaplar, televizyon dizileri, video oyunları ve çizgiromanlar gibi birçok farklı alanda yayınların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Üçlemede tasvir edilen kurguya pek çok yenilik getiren bu yan ürünler, serinin takipçileri tarafından Genişletilmiş Evren adıyla bilinen kurgusal evrenin oluşmasına imkân sağlamıştır. Bu yayınlar sayesinde filmler arasındaki boşlukta, Star Wars markasının popülerliği ve değeri korunmuştur
Kurgu
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıldız Savaşları yayınlarındaki olaylar, kurgusal bir galakside gerçekleşmektedir. Pek çok uzaylı ırkı tasvir edildiği gibi, genellikle sahiplerinin emirlerini yerine getiren robotlara da yer verilmiştir. Uzay yolculuğuna oldukça sık rastlanır, evrendeki pek çok gezegen (daha sonra Galaktik İmparatorluk olarak değişmek üzere) Galaktik Cumhuriyetin bir üyesidir.
Yıldız Savaşları'nın göze çarpan bir karakteristiği "Güç" olarak adlandırılan, yetenekli bireyler tarafından kullanılabilen, tüm evreni kapsadığına inanılan enerjidir. Yayınlanan ilk filmde "tüm canlı varlıkları sarmalayan, delip geçen, birbirine bağlayan enerji" olarak açıklanmıştır.[2] "Güç", kullanıcılarına, telekinezi, kehanet, öngörü, zihin kontrolü gibi çeşitli doğaüstü yetenekler bahşeder ve refleksler ve hız gibi pek çok fiziksel özelliğin gelişmesini sağlar. Bu yetenekler karakterler arasında farklılık gösterebilir. Güç iyilik için kullanılabileceği gibi, nefret, saldırganlık ve kötülük duygularını besleyen karanlık tarafının takipçileri tarafından farklı amaçlar için kullanılabilir. Temel altı filmde Güç'ü iyilik için kullanan Jedi'lar ile galaksiyi ele geçirmek amacıyla karanlık tarafa geçmiş Sithlerin mücadelesi konu edilmiştir.
Filmler
[değiştir | kaynağı değiştir]Film serisi 25 Mayıs 1977'de yayınlanan Yıldız Savaşları ile başladı. Ardından, 21 Mayıs 1980'de yayınlanan İmparator ve 25 Mayıs 1983'te yayınlanan Jedi'ın Dönüşü geldi. İlk filmin adı Yıldız Savaşları olmasına rağmen, daha sonra gelen öncül filmlerle isim karışıklığı yaşamamak için Yeni Bir Umut (A New Hope) altbaşlığı eklenmiştir.[3]
1997'de, Yıldız Savaşları'nın gösterime girmesinin 20. yıldönümünde, orijinal üçleme çeşitli yenilemelerle tekrar sinemalarda gösterime girdi. Bu yenilemeler, filmlerin çekildiği tarihte mümkün olmayan bilgisayar efektleri ile gerçekleştirilmiş eklemelerdi. Filmlerin daha sonraki yayımlarında da (örn. 21 Eylül 2004'te yayınlanan serinin DVD'leri) değişiklikler yapılmaya devam edildi.
Uzun süre beklenilen öncül üçleme, 19 Mayıs 1999'da yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike, 16 Mayıs 2002'de yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 19 Mayıs 2005'te yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı ile tamamlandı.[4]
Yıldız Savaşları: Bölüm VII - Güç Uyanıyor filmi ise 17 Aralık 2015'te Türkiye'de vizyona girmiştir. Çekimi İngiltere ve B.A.E'de yapılan filmin yönetmenliğini J.J. Abrams üstlenmiştir. Yönetmenliğini Rian Johnson'ın yaptığı ve 2017 yılında vizyona giren Yıldız Savaşları: Bölüm VIII - Son Jedi ile 2019 yılında vizyona giren ve yönetmenliği J.J. Abrams tarafından üstlenilen Yıldız Savaşları: Bölüm IX - Skywalker'ın Yükselişi filmiyle orijinal üçlemenin sonrasını anlatan ardıl üçleme tamamlanmış oldu.
Film | ABD vizyon tarihi | Hikaye |
---|---|---|
Skywalker Destanı | ||
Orijinal üçleme | ||
Bölüm IV – Yeni Bir Umut | 25 Mayıs 1977 | George Lucas |
Bölüm V – İmparator | 21 Mayıs 1980 | |
Bölüm VI – Jedi'ın Dönüşü | 25 Mayıs 1983 | |
Öncül üçleme | ||
Bölüm I – Gizli Tehlike | 19 Mayıs 1999 | George Lucas |
Bölüm II – Klonların Saldırısı | 16 Mayıs 2002 | |
Bölüm III – Sith'in İntikamı | 19 Mayıs 2005 | |
Ardıl üçleme | ||
Bölüm VII – Güç Uyanıyor | 18 Aralık 2015 | Lawrence Kasdan, J. J. Abrams ve Michael Arndt |
Bölüm VIII – Son Jedi | 15 Aralık 2017 | Rian Johnson |
Bölüm IX – Skywalker'ın Yükselişi | 20 Aralık 2019 | Derek Connolly, Colin Trevorrow, J.J. Abrams ve Chris Terrio |
Bağımsız filmler | ||
Rogue One | 16 Aralık 2016 | John Knoll ve Gary Whitta |
Han Solo | 25 Mayıs 2018 | Jonathan Kasdan & Lawrence Kasdan |
Oyuncu Kadrosu ve Karakterler
[değiştir | kaynağı değiştir]Tema
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıldız Savaşları dünyası, o güne kadar yaratılmış diğer çoğu bilimkurgu filmleri ve fantastik filmlerde kullanılan şık, gösterişli ve fütüristik gelecek kavramının aksine, "kirli" bir portre çizmiştir. Lucas'ın bu vizyonu daha sonra karanlık ve yıpranmış bir uzay gemisinde geçen Yaratık(Alien), post-apokaliptik bir çölde geçen Mad Max 2 ve yıkık dökük ve kaotik bir şehirde geçen Bıçak Sırtı (Blade Runner) filmleriyle popülerlik kazanmıştır. Lucas, filmlerde gerek diyaloglarda, gerek sahne planlarında paralellik öğelerine özellikle dikkat etmiştir. Luke Skywalker ve babası Anakin'in yolculuklarındaki paralellikler buna örnek gösterilebilir.
Teknik bilgi
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk altı Yıldız Savaşları filmi 2.40:1'lik görüntü oranında çekilmiştir. Orijinal üçlemenin çekimlerinde anamorfik lensler kullanılmıştır. Bölüm IV ve V Panavision ile çekilirken, Bölüm VI'de Joe Dunton Camera (JDC) kullanılmıştır. Bölüm I, Arriflex kameralarda anamorfik Hawk lensiyle, Bölüm II ve III ise Sony'nin CineAlta yüksek çözünürlüklü dijital kamerasıyla çekilmiştir.
Yeni Bir Umut'un ses efekteri için George Lucas, Ben Burtt'ü işe almıştır. Burtt'ün başarıları Academy of Motion Picture Arts and Sciences tarafından, o tarihte bu dal için bir ödül kategorisi olmadığından özel başarı ödülüyle ödüllendirilmiştir. Lucasfilm şirketi, Jedi'in Dönüşü filmi için THX ses standardını geliştirmiştir. John Williams altı filmin de müziklerini bestelemiştir. George Lucas, her önemli karakter ve konsept için farklı temalarda besteler olmasını planlamıştır. Williams'ın Star Wars teması modern müzik tarihinin en bilinen bestelerinden biri olmuştur.
Orijinal üçlemenin ışın kılıcı koreografisi kılıç ustası Bob Anderson tarafından geliştirilmiştir. Anderson, aktör Mark Hamill'i (Luke Skywalker) eğitmiş ve İmparator ile Jedi'in Dönüşü filmlerinde Darth Vader'in kılıç dövüşü sahnelerinde dublörlük yapmıştır.
Diziler
[değiştir | kaynağı değiştir]Dizi | Sezonlar | Bölümler | Orijinal yayın tarihi | Kanal |
---|---|---|---|---|
Animasyon diziler | ||||
Klon Savaşları | Film | 15 Ağustos 2008 – 4 Mayıs 2020 | ||
7 | 133 | Cartoon Network / Netflix / Disney+ | ||
Asiler | Kısalar | 4 | 11 Ağustos 2014 – 5 Mart 2018 | Disney XD |
4 | 75 | |||
Resistance | 2 | 40 | 7 Ekim 2018 – 26 Ocak 2020 | Disney Channel |
Kısalar | 12 | |||
The Bad Batch | 3 | 47 | 4 Mayıs 2021 – 1 Mayıs 2024 | Disney+ |
Visions | 2 | 18 | 22 Eylül 2021 – | |
Tales of the Jedi | 1 | 6 | 26 Ekim 2022 | |
Young Jedi Adventures | Kısalar | 15 | 27 Mart 2023 – | Disney+ / Disney Jr. |
2 | 25 | |||
Tales of the Empire | 1 | 6 | 4 Mayıs 2024 | Disney+ |
Canlı çekim diziler | ||||
The Mandalorian | 3 | 24 | 12 Kasım 2019 – | Disney+ |
The Book of Boba Fett | 1 | 7 | 29 Aralık 2021 – 9 Şubat 2022 | |
Obi-Wan Kenobi | 1 | 6 | 27 Mayıs – 22 Haziran 2022 | |
Andor | 1 | 12 | 21 Eylül 2022 – | |
Ahsoka | 1 | 8 | 22 Ağustos 2023 – | |
The Acolyte | 1 | 8 | 4 Haziran 2024 – |
Yıldız Savaşları'nda Zaman
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıldız Savaşları filmleri "uzun zaman önce çok çok uzak bir galakside" geçiyor olsalar da çizgi romanlar, kitaplar gibi film dışı ürünlerde zaman Yavin Savaşı'na, yani Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut'a göre düzenlenir. Örneğin Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü 4 ABY (After Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Sonra) tarihinde iken Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı 19 BBY (Before Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Önce) tarihindedir.
Legends: Yıldız savaşları filmler dışında da Genişletilmiş Evren (Expanded Universe - EU) kategorisi altında da birçok öykü içermektedir. 50.000 BBY'dan şu ana kadar 138 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir.
Canon: Disney'ın Lucasfilm şirketini satın almasıyla yeniden yapılandırılan ve güncel olan zaman çizelgesidir. 5000 BBY'dan şu ana kadar 35 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir.
Star Wars kanon kurgusal evreni, üçü film üçlemelerinin her biri etrafında odaklanan birden fazla dönemi kapsar. Aşağıdaki dönemler Ocak 2021'de tanımlandı ve Nisan 2023'te daha da geliştirildi ve genişletildi:
- Jedi'ın Şafağı: İlk Jedi, yakında yayınlanacak olan adı belirsiz bir filmde tasvir edilecek olan Gücü kullanıyor.
- Eski Cumhuriyet: Galaktik Cumhuriyet kurulur ve Jedi Düzeni onu korumak için ortaya çıkar. Jedi içindeki bir bölünme Sith'in yaratılmasına yol açar.
- Yüksek Cumhuriyet: Jedi'ların koruması altında Cumhuriyet altın çağına girer. Bu çağ The Acolyte, Yüksek Cumhuriyet'in edebi eserleri ve animasyon dizisi Young Jedi Adventures'ı içerir.
- Jedi'ın Düşüşü: Sith lordu Darth Sidious; Klon Savaşları'nı düzenler, Cumhuriyet'i devirir ve Jedi Düzeni'ni ortadan kaldırır. Bu dönem, öncül üçleme filmlerini, bölümler halindeki Skywalker Destanı'nın başlangıcını ve animasyon dizisi Tales of the Jedi ve Klon Savaşları'nı içerir.
- İmparatorluğun Saltanatı: Galaktik İmparatorluk, Galaksiyi yönetir ve kalan Jedi'lar avlanır. Bu dönem Han Solo: Bir Star Wars Hikayesi, Obi-Wan Kenobi, Andor, Rogue One, animasyon dizileri The Bad Batch ve Asiler ile video oyunları Star Wars Jedi: Fallen Order, Star Wars Jedi: Survivor ve Vader Immortal'ı içerir.
- İsyan Çağı: İmparatorluğa Karşı İsyan galaksiye yayılırken, Jedi'lar Luke Skywalker'ın ortaya çıkmasıyla geri dönüyor. Bu dönem, orijinal üçleme filmlerini ve video oyunları Star Wars Battlefront II ve Star Wars: Squadrons'ı içeriyor.
- Yeni Cumhuriyet: İmparatorluğun yenilgisinin ardından, ortaya çıkan Yeni Cumhuriyet, İmparatorluğun kalıntıları tarafından tehdit edilirken galaksiyi yeniden birleştirmeye çalışır. Bu dönem The Mandalorian, The Book of Boba Fett ve Ahsoka'yı içerir,
- İlk Düzen'in Yükselişi: İmparatorluğun kalıntıları İlk Düzen'e dönüşür ancak Direniş tarafından savaşılır ve Jedi Rey'in Sith'i yenmesiyle doruk noktasına ulaşır. Bu dönem, ardıl üçleme filmlerini, animasyon dizisi Star Wars Resistance'ı ve video oyunu Star Wars: Tales from the Galaxy's Edge'i içerir.
- Yeni Jedi Düzeni: Rey, yakında yayınlanacak olan ismi belirsiz bir filmde tasvir edilecek olan yeni bir Jedi Düzeni kurar.
Yan ürün medyasının Genişletilmiş Evreni , kanonik olmayan ve 25 Nisan 2014'te Legends olarak yeniden markalanan farklı süreklilik düzeylerini tasvir ediyor, böylece sonraki çalışmaların çoğu bölümlü filmlere, Klon Savaşları filmine ve televizyon dizisine uyumlu hale geliyor.
İzleme Sırası
[değiştir | kaynağı değiştir]Aşağıda fanlar arasındaki en popüler üç izleme sırası verilmiştir
Çıkış Sırası ve Kronolojik Sıra
[değiştir | kaynağı değiştir]https://www.starwars.com/news/star-wars-movies-and-series-guide
https://starwars.fandom.com/wiki/Timeline_of_canon_media (Detaylı sıra)
Machete Sırası
[değiştir | kaynağı değiştir]https://www.rodhilton.com/assets/machete_order_final.png
Hasılat
[değiştir | kaynağı değiştir]Film | Çıkış tarihi | Bütçe (Tahmini) | Hasılat | Hasılat sıralaması | ||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ABD | ABD dışı | Uluslararası | Enflasyona göre ayarlanmış (Amerikan Doları) |
ABD | Uluslararası | |||
Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut[6] | 25 Mayıs 1977 | 11.000.000 $ | 460.998.007 $ | 314.400.000 $ | 775.398.007 $ | 1.416.050.800 $ | 4. | 30. |
Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator[7] | 21 Mayıs 1980 | 18.000.000 $ | 290.475.067 $ | 247.900.000 $ | 538.375.067 $ | 780.536.100 $ | 38. | 62. |
Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü[8] | 25 Mayıs 1983 | 32.500.000 $ | 309.306.177 $ | 165.800.000 $ | 475.106.177 $ | 747.772.300 $ | 29. | 80. |
Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor | 2015 | |||||||
Orijinal Yıldız Savaşları üçlemesi Toplamı | 61.500.000 $ | 1.060.779.251 $ | 728.100.000 $ | 1.788.879.251 $ | 2.944.359.200 $ | |||
Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike[9] | 19 Mayıs 1999 | 115.000.000 $ | 431.088.301 $ | 493.229.257 $ | 924.317.558 $ | 674.365.200 $ | 7. | 11. |
Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı[10] | 16 Mayıs 2002 | 115.000.000 $ | 310.676.740 $ | 338.721.588 $ | 649.398.328 $ | 425.074.300 $ | 27. | 42. |
Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı[11] | 19 Mayıs 2005 | 113.000.000 $ | 380.270.577 $ | 468.728.238 $ | 848.998.815 $ | 471.630.400 $ | 11. | 20. |
Öncül Yıldız Savaşları üçlemesi Toplamı | 343.000.000 $ | 1.122.035.618 $ | 1.300.679.083 $ | 2.422.714.701 $ | 1.571.069.900 $ | |||
Star Wars: Klon Savaşları[12] | 15 Ağustos 2008 | 8.500.000 $ | 35.161.554 $ | 33.121.290 $ | 68.282.844 $ | 35.020.908 $ | 1557. | — |
Yıldız Savaşları Genel Toplam | 430.000.000 $ | 2.217.976.423 $ | 2.061.900.373 $ | 4.279.876.796 $ | 4.384.857.465 $ |
Akademi Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Altı film toplamda 25 Akademi Ödülüne aday olmuş, 10'unu kazanmıştır. Bunlardan üçü Özel Başarı Ödülüdür.
Ödül | Kazanılan Ödüller | |||||
---|---|---|---|---|---|---|
IV: Yeni Bir Umut | V: İmparator | VI: Jedi'ın Dönüşü | I: Gizli Tehlike | II: Klonların Saldırısı | III: Sith'in İntikamı | |
Yardımcı Erkek Oyuncu | Aday (Alec Guinness) |
|||||
Sanat Yönetmenliği | Kazandı | Aday | Aday | |||
Kostüm Tasarımı | Kazandı | |||||
Yönetmen | Aday (George Lucas) |
|||||
Kurgu | Kazandı | |||||
Makyaj | Aday | |||||
Müzik (Orijinal Şarkı) | Kazandı | Aday | Aday | |||
Sinematografi | Aday | |||||
Özgün Senaryo | Aday | |||||
Ses Kurgusu | Aday | Aday | ||||
Ses Miksajı | Kazandı | Kazandı | Aday | Aday | ||
Görsel Efekt | Kazandı | Aday | Aday | |||
Özel Başarı Ödülü | Kazandı (Uzaylı, Yaratık ve Robot Sesleri) |
Kazandı (Görsel Efekt) |
Kazandı (Görsel Efekt) |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Star Wars - Box Office History". The-numbers.com. 8 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2010.
- ^ Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut (DVD). 20th Century Fox. 2006.
- ^ Lucas, George (2004). DVD commentary for Star Wars Episode IV: A New Hope (DVD). 20th Century Fox.
- ^ "Episode III Release Dates Announced". Star Wars. 5 Nisan 2004. 15 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2008.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2017.
- ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut (1977)". Box Office Mojo. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008.
- ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator (1980)". Box Office Mojo. 4 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008.
- ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü (1983)". Box Office Mojo. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008.
- ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike (1999)". Box Office Mojo. 3 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008.
- ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı (2002)". Box Office Mojo. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008.
- ^ "Star Wars: Bölüm III - Sith'in İntikamı (2005)". Box Office Mojo. 4 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2008.
- ^ "Star Wars: Klon Savaşları (film)". Box Office Mojo. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Star Wars resmi sitesi 14 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Star Wars TURK 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- The Force9 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Wookieepedia 4 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Yıldız Savaşları.com11 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- StarWars.com | Home24 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.