Andje Gabriyel
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/0122jfSaint_Gabriel_the_Archangel_Parish_Church_Santa_Maria%2C_Bulacanfvf_04.jpg/220px-0122jfSaint_Gabriel_the_Archangel_Parish_Church_Santa_Maria%2C_Bulacanfvf_04.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Jan_van_Eyck_-_The_Ghent_Altarpiece_-_Angel_of_the_Annunciation_%28detail%29_-_WGA07669.jpg/220px-Jan_van_Eyck_-_The_Ghent_Altarpiece_-_Angel_of_the_Annunciation_%28detail%29_-_WGA07669.jpg)
L' Andje Gabriyel u l' Andje Gabriyele[1] u l' mwaisse andje Gabrî[2], c' est ene andje u ene mwaisse andje k' egzistêye dins les creyances rilidjeuses ostant des djwifs ki des crustins et des muzulmans.
Elle est waiteye come li messaedjresse do Bon Diu.
Plaece e djudayisse
[candjî | candjî l’ côde wiki]C' est ene des cwate mwaissès andjes avou Micayele...
Il aparexhe dins l' live Daniel.
Plaece e crustinnisse
[candjî | candjî l’ côde wiki]Po les crustins, c' est leye k' a vnou anoncî a l' Aviedje Mareye k' ele ratindreut famile di Djezu-Cri, sins esse marieye (fiesse di l' Anonciyåcion).
Plaece e l' islam
[candjî | candjî l’ côde wiki]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Rashid_al-Din_Tabib_-_Jami_al-Tawarikh%2C_f.45v_detail_-_c._1306-15.png/220px-Rashid_al-Din_Tabib_-_Jami_al-Tawarikh%2C_f.45v_detail_-_c._1306-15.png)
Po les moslimîs, c' est leye k' a dicté l' Alcoran å profete Mawoumet li nute do messaedje.
Dins les belès-letes e walon
[candjî | candjî l’ côde wiki]On l' baltêye sovint dins les belès-letes e walon, come responsåve del ratindance da Mareye. Insi dins on monoloke da Julos Beaucarne k' i djheut come adrovaedje a ses tchansons, i dit a pô près çouci:
- Li grand Gabriyel — i freut spès wice k' i s' perdreut, saiss, lu — vina dé Mareye (ene tote djonne feye, saze ans, motoit co moens), et lyi dire «vouss ? vouss ?». Et leye: «oyi, oyi». Et fini avou on toumaedje insi: «fåt nén dmander ! minme dins les andjes, on n' pout pus awè fiyate !»
On djåze eto d' leye dins l' novele da Djan-Pire Dumont, «Å tribunå des biesses» (ramexhnêye «Tot tournant les pådjes»), on pô del minme façon.
- L’ homo sapiens sapiens, come i s’ plaijhive a s’ lomer lu-minme, aveut tant fwait sofri li ptite bole ki lyi sierveut d' djîsse, k’ al fin do conte, li Grand Mwaisse di l’ univiers evoya sol tere ses missi dominici po-z aler vey cwè et kesse. Po mete a leu tiesse, i n’ vola nén l’ binamé Gabriyel, djusse bon a arinner les båsheles avou ses andoûleus messaedjes. Bén trop bonasse po oizeur dire leus vraiyes ås andjes gårdyins; et po dner l’ grand côp d’ schovete k' i faleut.
Sourdant
[candjî | candjî l’ côde wiki]- ↑ Come li mot "andje" est femrin e walon; li ptit no el pôreut esse eto.
- ↑ noûmot askepyî so Wikipedia walon (a l' årtike Notru-Dame di måss).